mahkeme 2022/910 E. 2023/1000 K.

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/910 Esas
KARAR NO : 2023/1000
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 08/11/2022
KARAR TARİHİ : 28/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait olan sürücü ve diğer davalı olan ... sevk ve idaresindeki... plakalı araç 14.01.2022 tarih saat 14.40 esnasında Manisa ili Kula ilçesinde ...Kavşağında kırmızı ışıkta bekleyen müvekkiline ait ... plakalı araca %100 kusurlu olarak arkadan çarptığını, kaza sonrasında sürücülerin kaza tespit tutanağı düzenlediğini, kaza tespit tutanağındaki sürücülerin beyanlarından da anlaşılacağı üzere davalı araç sürücüsünün kırmızı ışıkta bekleyen müvekkiline ait ... idaresindeki ... plakalı araca çarptığını, kazaya karışan araçların sigorta şirketleri kusur konusunda mutabık kaldığını ve rapor düzenlendiğini, Sigorta Bilgi Merkezi(SBM) tramer sonuçlarına göre davalı ... plakalı araç sürücüsü ...'in %100 kusurlu olduğunu, kusur durumu ile ilgili herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığını, müvekkilinin aracında bu kaza sebebiyle hasar oluştuğunu, müvekkiline ait ... plakalı araçtaki hasarın tespiti için kasko sigortacısı nezdinde ... sayılı hasar dosyası açıldığını, sorumlu sigorta şirketinin 43.911,79 TL'lik hasar olduğunu tespit ettiğini ve bu bedel kasko sigortacısı tarafından ödendiğini, SEDDK 01.01.2022-01.07.2022 tarihleri arasında zorunlu trafik sigortaları kapsamında karşılanan maddi zararlar için geçerli araç başına uygulanan teminat limitini 50.000,00 TL olarak belirlediğini, iş bu sebeple ... plakalı aracın ZMMS ile bağlı olduğu sigorta şirketinin poliçe limitleri henüz dolmamış olduğundan araç sahibinden, araç sürücüsünden ve limitleri dahilinde sigorta şirketinden değer kaybı tazminatı talebi gerektiğini, bu kaza neticesinde müvekkilinin aracının ağır hasar gördüğünü ve değer kaybına uğradığını, müvekkiline ait aracın ikinci el piyasası yüksek bir araç olduğunu, hasar sebebiyle müvekkiline ait aracın bir kısım parçalarının onarıldığını, aracın gördüğü iş bu kapsamlı tamir/onarım/boya/parça değişimi ve Tramer kayıtlarına işlenen hasar kaydı sebebiyle ikinci el piyasa rayiç değerinde ciddi bir düşüş yaşanacağını, araçta meydana gelen değer kaybı tazminatı gerçek zarar kalemleri arasında bulunmakla birlikte hem araç sahibi hem araç sürücüsü hem de sigorta şirketi bu zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olduğunu, sigorta şirketinin limitleri dahilinde müvekkiline karşı sorumlu olduğunu, yerleşmiş içtihatlara göre trafik kazasında tazminat, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte muaccel hale geldiğini, bu sebeple alacağın muaccel halde olup Davalı ... Depolama İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret A.Ş.'ye ait ... plakalı araca ihtiyati haciz konulmasını talep ettiklerini, ...Sigorta ile ...-... sayılı dosya açılarak 07.11.2022 tarihinde arabuluculuk toplantısı yapıldığını ve toplantı sonucunda anlaşma sağlanamadığını belirterek, davanın kabulü ile, HMK m. 107 gereği, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bilirkişi incelemesi sonucunda ortaya çıkacak miktar üzerinden artırılmak üzere, şimdilik 100-TL araçta oluşan değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 14.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen davalılar (sigorta şirketi için limitleri dahilinde) tarafından tazminine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya sebebiyet verdiği bildirilen ... plaka sayılı araç kaza tarihini kapsar şekilde müvekkili şirkete KZMM Sigorta poliçesi ile 50.000.00-TL teminat tutarında sigortalı olduğunu, davacıya ait araçta oluşan hasarların, davacının Kasko sigortacısı ... Sigorta AŞ. tarafından karşılandığını ve müvekkili şirkete rücu edilmesi üzerine 22.04.2022 tarihinde bu şirkete 38.228.48-TL ödeme yapıldığını ve teminatın da bu tutarda azalarak 11.771.52-TL’na düştüğünü, talep ve iddia edilen değer kaybı talebini kabul etmediklerini, değer kaybı zararının tespit edilmesi için aracın daha önce geçirmiş olduğu kazaların değer kaybına etkisi ile aynı kısımlardan evvelce hasarlanmış olması halinde yeniden değer kaybına uğramayacağı hususlarının da dikkate alınmasını talep ettiklerini, değer kaybı zararı da KZMM Sigortası Genel Şartları’nda belirtilen kriterlere göre yapılması gerektiğini, belirterek davanın reddi ile gider ve vekalet ücretinin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Atık Depo. İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili Şirket yönünden değer kaybı tazminatı talebinin haksız fiil tazminatı kapsamında olup TTK m.4 kapsamında bir mutlak ticari dava olmadığı gibi taraflar arasında sözleşmeden kaynaklanan bir hukuki ilişki mevcut olmadığından huzurdaki davanın nispi ticari dava olmadığını, bir taraf için ticari iş sayılan işin diğer taraf için de ticari iş olarak sayılabilmesi için taraflar arasında sözleşmeden kaynaklanan bir hukuki ilişki bulunması gerektiğini, ancak huzurdaki davada taraflar arasında sözleşmeden kaynaklanan bir hukuki ilişki bulunmadığını, dava konusunun haksız fiil teşkil ettiği sabit olduğundan huzurdaki davanın nispi ticari dava niteliğinde olmadığının açık olduğunu, mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmayan huzurdaki davanın görevli olmayan ticaret mahkemesinde açılmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, görevsiz mahkemede açılan işbu davanın HMK m.115/2 uyarınca dava şartı noksanlığından usulden reddi gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı tarafından sigorta şirketine yapılan 07.05.2022 tarihli başvuru dilekçesi ile değer kaybı tutarının 30.000 TL olduğu bildirildiğinden davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, davanın müvekkili şirketin kaza tarihindeki kasko sigortacısı ... Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbar edilmesini talep ettiklerini, dava konusu talebin zamanaşımına uğradığını, talep edilebilmesi için hak düşürücü sürenin geçtiğini, müvekkili şirketin Karayolları Trafik Kanunun 85. Maddesi uyarınca sorumlu tutulabilmesi için yasada öngörülen şartların dava konusu kaza bakımından gerçekleşmediğini, dava konusu kazaya müvekkili şirketin kaza tarihinde maliki olduğu araçta yer alan herhangi bir bozukluk arızaya sebep olmadığını, bu hususun dosyada mevcut trafik kazası tutanakları ve diğer ilgili belgeler ile de sabit olduğunu, yine kaza tarihinde müvekkili Şirket çalışanı olan diğer davalının olayın gerçekleşmesinde herhangi bir kusuru bulunmadığını, bu kapsamda davacı tarafından dosyaya sunulan tespit tutanaklarında yer alan kusur dağılımının kabul edilemez nitelikte olduğunu, bu nedenle dosyanın öncelikli olarak bilirkişiye tevdi edilerek kusur dağılımının hesaplanmasının talep edilmesini, işleten sıfatıyla sorumluluğu bulunmayan davalı müvekkili Şirket yönünden davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla; dava konusu ... plakalı araca ilişkin hasarın değer kaybı oluşturup oluşturmadığının incelenebilmesi için araca ilişkin kaza ve parça değişimi geçmişinin/tramer kaydının dosyaya kazandırılması gerektiğini belirterek, davanın ... Sigorta Anonim Şirketi'ne ihbar edilmesini, dosyanın tefrik edilerek görevsiz mahkemede açılan davanın usulden reddine, dava konusu talepler belirsiz alacak olarak ileri sürülemeyeceğinden hukuki yarar yokluğundan davanın usulden reddine, davanın esastan reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
20220007848 sayılı hasar dosyası,
Türkiye Noterler Birliği Başkanlığı, Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi yazı cevapları,
Otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen 23.03.2023 tarihli bilirkişi raporu,
Sigortacı bilirkişi tarafından düzenlenen 23.08.2023 tarihli bilirkişi raporu,
Davacı vekilinin sunmuş olduğu 06.04.2023 tarihli ıslah dilekçesinde özetle; 23.03.2023 tarihli bilirkişi raporu doğrultusunda müvekkilinin aracının 30.000 TL değer kaybına uğradığının tespit edildiğini, 100,00 TL değer kaybı tazminatının 29.900-TL arttırarak 30.000-TL olarak ıslah ettiklerini belirterek, bakiye alacakları için, ıslah talebinin kabulü ile arttırdıkları 30.000 TL araçta oluşan değer kaybı tazminatının kaza tarihi olan 14.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faiziyle birlikte davalı taraftan tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiş ve ıslah harcını yatırmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Dava; trafik kazasından kaynaklanan değer kaybının karşı taraf aracına ait ZMMS sigortacısı ve karşı taraf araç sürücüsü ve araç malikinden tahsiline ilişkin maddi tazminat davasıdır.
Davalı ... Depo İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş. vekili zamanaşımı def'inde bulunmuş ve yapılan değerlendirmede; dava konusu trafik kazasının 14.01.2022 tarihinde meydana geldiği, KTK'da yer alan 2 yıllık zamanaşımı süresi içinde dava açıldığından davalı ... Atık Depo İnş. Taah. San. ve Tic. A.Ş.'nin zamanaşımı itirazının reddine karar verilmiştir.
2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu 85/1.maddesi gereğince, bir motorlu aracın işletilmesi, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa işleten doğan zarardan sorumlu olur. 85.maddenin son fıkrası gereğince araç işleteni aracın sürücüsünün kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olur.
2918 Sayılı yasanın 91/1.maddesi gereğince, işletenler bu kanunun 85.maddesinin 1.fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmak zorundadır.
2918 Sayılı yasanın 92.maddesinde, Mali Sorumluluk Sigortası dışında kalan hususlar düzenlenmiştir.
Karayolları Trafik Kanunu'nun 97.maddesine göre zarar gören Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ön görülen sınırlar içerisinde sigorta kuruluşuna yazılı olarak başvuruda bulunması gerekir.
Aynı kanunun 99.maddesi gereğince, sigortacı, hak sahibinin Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile belirlenen belgeleri sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadır.
TBK'nun 49.maddesi gereğince, kusurlu ve hukuka aykırı bir fiil ile başkasına zarar veren bu zararı gidermek ile yükümlüdür. Aynı kanunun 50.maddesi gereğince zarar gören zararın ve zarar verenin kusurunun ispat yükü altındadır.
Davacının değer kaybı istemine ilişkin davalıların sorumluluk durumlarının tespiti bakımından taraflar arasında düzenlenen kaza tespit tutanağı ve otomotiv bilirkişisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporunun incelenmesinde; davalı ..., sürücüsü olduğu ... plaka sayılı araç ile meskun mahal, gündüz vakti ve görüş mesafesinin açık olduğu Manisa İli, Kula İlçesi, ... trafik ışıklı kavşağına geldiğinde dikkatini gereği gibi yola ve seyir yönüne verip aracının hızını yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmadığı, aracının hızını görüş alanı içerisindeki bir tehlike anında emniyetle durabileceği seviyeye göre ayarlamadığı, görüş mesafesinin açık olduğu iki yönlü yolda önünde aynı yön ve istikamette seyir halinde ve davacıya ait ... plaka sayılı davacı aracı ile takip mesafesinde seyretmeye özen göstermediği, görüş alanını yeterince kontrol altında tutmadığı, güvenli bir mesafe gözeterek seyretmesi, ön ilerisinde yavaşlayan araç nedeniyle etkili tedbir alması gerekirken, bu hususlara riayet etmeden kontrolsüzce seyri sırasında idaresindeki aracın ön kısımları ile önünde ve aynı istikamette seyir halinde olan ve kırmızı ışık nedeniyle duran davacıya ait aracın arka kısımlarına çarpması ile olayın meydana gelmesine sebebiyet vermiş, dikkatsiz, özensiz ve kurallara aykırı hareket etmesine bağlı olarak sevk ve idare hatasıyla çarptığından 2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanunu'nun 84-d maddesi, 2918 Sayılı Karayolu Trafik Kanunu'nun 56/1-c maddesi ve Karayolları Trafik Kanunu'nun uygulamasını esas ve usuller yönünden belirleyen Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 107. maddesi gereği belirlenen kuralları ihlal etmesi nedeniyle kazanın oluşumunda %100 oranında kusurlu olduğu, davacıya ait araç sürücüsünün ise söz konusu kazada önlem alma imkanı bulunmadığından ve sonuç olarak herhangi bir trafik kural ihlali yapmadığı anlaşıldığından kazanın oluşumunda bir kusurunun bulunmadığı, olay tarihine göre yapılan değerlendirmede, araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere KDV dahil toplam 43.911,79 TL hasar meydana geldiği, aracın kaza tarihinden önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 570.000,00 TL olduğu, araç tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerinin 540.000,00 TL olduğu, her iki değer arasındaki fark olan 30.000,00 TL'nin araçtaki değer kaybı olduğu kanaatine varılmıştır.
Davalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda kusurlu olması nedeniyle davalı sigorta şirketi kaza tarihi itibariyle ZMMS poliçe limiti kapsamında, araç sürücüsü ve maliki ile birlikte araçta oluşan değer kaybından kaynaklanan zarardan sorumludur.
Dosya sigorta alanında uzman bilirkişiye tevdi edilmiş, dava konusu trafik kazası nedeniyle davacıya ait araç için davacıya ya da davacının kasko şirketine yapılan ödemeler dikkate alınarak ve kaza tarihindeki poliçe limiti de göz önünde bulundurularak davacının davalı sigorta şirketi yönünden bakiye alacağının ve faiz başlangıcı tarihi yönünden bakiye alacağının tespiti yönünden rapor düzenlenmesi istenilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 23.08.2023 tarihli bilirkişi raporunda; kaza tarihi itibari ile ... plakalı aracın davalı sigorta şirketi tarafından ZMMS poliçesi ile sigortalı olduğunu ve poliçe limitinin 50.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, davaya konu kazanın poliçe teminatı kapsamı ve süresi içerisinde meydana geldiği, davaya konu kaza sebebiyle davacıya ait araçta oluşan hasar için, hasarı tazmin eden bu aracın kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.’ye davalı sigorta şirketi tarafından mevcut trafik poliçesine istinaden poliçe teminatı kapsamında 22.04.2022 tarihinde 38.228,48 TL ve 26.05.2022 tarihinde 2.771,52 TL olmak üzere toplam 41.000,00 TL ödeme yapıldığı, davacıya ait araçta oluşan 30.000,00 TL’lik değer kaybı ile ilgili miktar itibariyle davalı sigorta şirketinin mevcut trafik poliçesi gereğince araç başına maddi zararlar için bakiye poliçe
teminat limitinin 50.000,00 TL olduğu ve 41.000,00 TL ödeme bu limitten mahsup edildiğinde davalı sigorta şirketinin bakiye poliçeden kaynaklı sorumluluğunun 9.000,00 TL kaldığı, araçtaki değer kaybının 30.000,00 TL olduğu, bu zararın 9.000,00 TL'sinden davalı sigorta şirketi, tamamından ise davalı araç işleteni ve sürücünün sorumlu olduğu, davacı tarafça sigorta şirketine e-mail yoluyla müracaat edildiği ancak temerrüt tarihi ispat edilemediğinden davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihinden itibaren, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren yasal faiz talep edebileceği kanaatine varılmakla; davanın kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davanın KABULÜ İLE; 30.000,00 TL değer kaybından kaynaklanan maddi tazminatın (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin bakiye 9.000,00 TL poliçe teminat limiti ile sorumlu olması kaydıyla ) davalılar ... ve ... Depolama İnş. Taahhüt San. ve Tic. A.Ş. yönünden kaza tarihi olan 14.01.2022 tarihinden itibaren, davalı ... Sigorta A.Ş. yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 2.049,30‬ TL nispi ilam harcından, peşin alınan 80,70 TL nispi harç ile 513,00 TL ıslah harcı indirildikten sonra bakiye 1.455,6‬0 TL harcın davalılardan alınarak ( davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 436,68‬ TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) Hazineye gelir kaydına,
4-Davacının yatırmış olduğu 80,70 TL başvurma harcı, 80,70 TL nispi harç ile 513,00 TL ıslah harcı toplamı 674,4‬0 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 202,32‬ TL'sinden sorumlu olması kaydıyla ) davacıya verilmesine,
5-Davacının yapmış olduğu 2.700,00 TL bilirkişi ücreti ve 542,25‬ TL tebligat-posta giderinden ibaret toplam 3.242,25 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak (Davalı ... Sigorta A.Ş'nin 972,67 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla ) davacıya verilmesine,
6-Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre takdir ve tayin edilen 17.900,00 TL vekalet ücretinin (davalı ... Sigorta A.Ş.'nin 9.000,00 TL'sinden sorumlu olması kaydıyla) davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
7-155 sayılı yasanın 19/12/2018 tarihinde yürürlüğe giren 23.maddesiyle eklenen 6325 sayılı yasanın 18/A maddesi gereğince taraflar arasında yapılan arabuluculuk faaliyeti sonunda, ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere Hazine tarafından karşılanan 3.120,00 TL arabulucu ücretinin davalı ... Sigorta A.Ş.'den alınarak Hazineye gelir kaydına,
8-Tarafların yatırdığı gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde kendilerine iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı ... ve Davalı ... Sigorta vekillerinin E-duruşma yolu ile yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde mahkememize yahut başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamını ödemek suretiyle İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/12/2023
Katip ...
E-imzalıdır.
Hakim ...
E-imzalıdır.