mahkeme 2022/896 E. 2023/410 K.

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/896 Esas
KARAR NO : 2023/410
DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/11/2022
KARAR TARİHİ : 06/06/2023
Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili tarafından Mahkememize sunulan dava dilekçesinde özetle; şirketleri aleyhine İzmir ....İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosya ile davalı tarafından sigortalısına ödediği bedelin rücusu için icra takibi başlatıldığı, müvekkili şirketçe evrak kayıt sisteminde yaşanan aksaklık neticesinde sehven borca itiraz edilemediği, takibin kesinleşmesi nedeniyle 03.11.2021 tarihinde ‘İstirdat Davası Açmak Hakkımız Saklı Kalmak İhtirazi Kaydı’ ile dosya borcunun ödenmek durumunda kalındığı, işbu dava açılmadan İzmir Arabuluculuk Bürosu ... sayılı dosya ile ihtirazi kayıtla ödenen bedelin istirdatı için arabuluculuk görüşmeleri yapılmışsa da anlaşma sağlanmadığından takip dayanağının haksız olması ve davalının sigortalısına ödediği bedelden müvekkil şirketin sorumlu olmaması nedeniyle işbu istirdat davasını açma gereği doğduğu, hasar meydana geldiği iddia edilen tarihte söz konusu adres ve civarında elektrik şebekesinde hasar oluşturabilecek nitelikte bir arıza kaydına rastlanılmadığı, müvekkili şirket yetkilileri tarafından yapılan araştırma neticesinde; 31.01.2020 tarihinde davalı sigortalısı ...'in hasar meydana geldiğini iddia ettiği .../İZMİR adresi ve civarında (... Mahallesinden) elektrik şebekesinde cihazlarda hasar oluşturabilecek nitelikte bir arıza kaydına rastlanılmadığı, ayrıca söz konusu mahalleden davalının haricinde başka aboneden benzer hasar şikayeti de gelmediği, davalı sigortalısının... nolu trafodan özel anahtarla enerji aldığı, hasar gördüğü iddia edilen meskenin enerji aldığı trafodan (...) herhangi bir arıza ihbarının gelmediği, müvekkili şirket personelleri tarafından tespit edilmediği, bu trafodan çok sayıda (243 adet) mesken ve iş yeri enerji aldığı, bu mesken ve iş yerlerinden sadece davalı sigortalısına ait meskendeki elektronik cihazlarda hasar oluştuğu iddiasının somut vakıaya aykırı olduğu, zira davalı sigortalısının iddia ettiği gibi bir durum olsaydı aynı trafodan beslenen diğer abonelerden de benzer hasar şikayetlerinin gelmesi gerekeceği, söz konusu hasarın meydana gelme nedeninin kuvvetle muhtemel cihazların teknik kusurundan veya davalı sigortalısının gerekli koruma önlemlerinin olmamasından kaynaklandığı, ekspertiz raporunun bu işten ticari menfaati bulunan servis raporuna itibarla hazırlanmış olup teknik bakımdan gerçeği yansıtmadığı, davalı sigortalısının sadece ısı pompası cihazında hasar meydana gelmesinin, hasarın elektrik şebekesinden kaynaklanmadığını gösterdiği, İzmir Arabuluculuk Bürosu... sayılı dosyasının anlaşmazlık ile sonuçlandığı belirtilerek açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile; İzmir ....İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyaya 03.11.2021 tarihinde ödenen 4.604,99 TL’nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faiziyle birlikte istirdatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davalı vekili tarafından Mahkememize sunulan cevap dilekçesinde özetle; davanın görevsiz mahkemede açıldığı, istirdat davalarında görevli mahkemenin genel görevli Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu, müvekkili şirketin TTK m.1472 gereğince sigortalısına halef olduğundan sigortalısının hukukuna tabi olduğu, zarara uğrayan sigortalının, davacı ... Elektrik şirketinin tüketicisi konumunda olduğundan, taraflar arasında tüketici işleminden kaynaklı bir uyuşmazlık bulunduğundan davaya bakmakla görevli mahkemenin İzmir Tüketici Mahkemeleri olduğu, ayrıca işbu istirdat davasının şartlarının oluşmadığı, öncelikle davanın süresinde açılmadığı, hak düşürücü süre geçtikten sonra dava açıldığından davanın reddinin gerektiği, davacı elektrik dağıtıcısının elektrik dağıtım hizmetini ayıplı sağladığı, dikkat edilirse, dava dilekçesinde hasar meydana geldiği iddia edilen tarihte arıza yoktur, denilemediği, "hasar oluşturabilecek nitelikte arıza kaydı" yoktur denildiği, sigortalının konutunun bulunduğu ...adresinde uzun yıllardır halen daha süre gelen ciddi bir elektrik kesintisi problemi yaşandığı, sigortalı haricinde .... Sokak evlerinde ikamet eden birçok kişi için müvekkili şirketin düzenlediği poliçelerden, elektrik kesintileri nedeniyle birçok hasar ihbarı yapıdığı, birçok hasar dosyası açıldığı ve elektrik kesintileri sebebiyle meydana gelen hasarlar için tazminat ödemeleri yapıldığı, bunlar için davacı tarafa karşı açılmış derdest dosyaların bulunduğu, bu dosyalarda tanıkların dinlendiği, elektrik kesintilerinin bu sitenin bulunduğu bölge için çözülmez bir sorunu olduğunu, birçok elektrikli aletlerinde arıza meydana geldiğini, ... Elektrik şirketinin ise elektrik kesintisi sorununu tüm arıza kayıtları, Cimer şikayetlerine rağmen çözmediğini beyan ettikleri, rücu davalarının devam ettiği Mahkemeler ve dosya numaralarının; İzmir ...Tüketici Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası, İzmir... Tüketici Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası, İzmir ... Tüketici Mahkemesi ... E. Sayılı dosyası olduğu, bu dosyaların celbinin talep edildiği, ayrıca İzmir... Tüketici Mahkemesi ... E. Sayılı dosyasında yine davadaki gibi başka bir sigortalının ısı pompasında hasar meydana geldiği, bu site ile ilgili olarak birçok tüketici tarafından ... Elektrik'in şikayetlere kayıtsız kalması nedeniyle ayrıca CİMER'e de başvuru yapıldığı belirtilerek açıklanan nedenlerle açılan davanın görevsiz mahkemede açılmış olması sebebiyle öncelikle usulden reddine, davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmamış olması sebebiyle reddine, hukuka aykırı ve haksız taleplerle açılan davanın esastan reddine, ... Elektrik şirketine müzekkere yazılarak ... İzmir adresinde 25.01.2020 ve öncesinde yaşanan elektrik kesintilerine ilişkin kayıtların celbine, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
DELİLLER:
İzmir .... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının Uyap örneği, ... Satış AŞ'nin yazı cevabı, Menemen Vergi Dairesi Müdürlüğünün yazı cevabı, İzmir Ticaret Sicili Müdürlüğünün yazı cevabı dosyamız arasındadır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Dosya kapsamında yapılan değerlendirme neticesinde Mahkememiz davacısı tarafından dava dışı sigortalı...'e elektrik şebekesindeki cihazlardaki oluşan hasarlardan kaynaklı olarak davalı tarafça sigortalıya ödenen ücretin yeniden tahsiline yönelik davacı aleyhine İzmir .... icra Müd.'nün ... esas sayılı dosyası üzerinden başlatılan takibe itiraz edilmemesi neticesinde ihtirazı kayıt ile yapılan ödeme sonucunda söz konuus bu ödemenin dayanağını oluşturan nitelikte sigortalının cihazında hasar oluşturabilecek hasar kaydının yaşanmadığının anlaşılması sebebi ile rucuen tahsile yönelik istirdat davası açıldığından ve davalı tarafça görev itirazı yanında iddia edilen hususların yerinde olmadığı belirtilerek davanın esastan reddinin talep edildiği ve bu sebeple sigortalıya yapılan davalı ödemesinin yerinde bir ödeme olup olmadığı bu tutarın davalı tarafça davacıdan istenmesi bakımından davacının bunu icra tehididi altında ödemesi sebebi ile davalıdan istirdatı bakımından haklı olup olmadığının değerlendirilmesi konularında dosya kapsamında uyuşmazlık olduğu anlaşılmakla birlikte öncelikle görev yönünden dosyanın değerlendirilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.
Mahkemelerin görevi, dava şartlarından olup yargılamanın her aşamasında re’sen dikkate alınması gereken bir husustur ve 6100 sayılı HMK’nın 1. maddesinde, mahkemelerin görevinin kanunla belirleneceği ve göreve ilişkin kuralların kamu düzenine ilişkin olduğu belirtilmiştir.
Asliye Ticaret Mahkemeleri, 6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. Maddesi gereğince ticari davalara bakmakla görevlidir.
Ticarî davalar, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1. maddesinde sayılmış olup, buna göre, “Her iki tarafın da ticarî işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın aynı maddenin a), b), c), d), e) ve f) bentlerinde sayılan davalar” ticari dava olarak adlandırılmıştır.
TTK’nun 4. maddesine göre; tarafların tacir olup olmadıklarına ve dava konusu edilen işin ticarî nitelikte olup olmadığına bakılmaksızın ticarî dava olarak sayılan dava türleri mutlak ticarî davalar, tarafları tacir olan ve tarafların ticarî işletmesi ile ilgili olan uyuşmazlıklar nispi ticari davalardır. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için; uyuşmazlığın her iki tarafının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticarî işletmesi ile ilgili olması gerekli ve zorunludur.
6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un 2. maddesinde Kanun'un kapsam ''Bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar.'' şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un ''Tanımlar'' başlıklı 3. maddesinin (1) nolu bendinde ise tüketici işlemi, ''Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder.'' biçiminde tanımlanmıştır.
Aynı Kanun'un 73. maddesinde ise tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesinin görevli olduğu hüküm altına alınmıştır. Bunun yanında Kanun'un 83. maddesinde de taraflardan birini tükecinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenleme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanun'un görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.
Yukarıda yapılan açıklamalar göz önüne alındığında dava dilekçesi, ekleri ve Mahkememizce yapılan yazışma kapsamında Ticaret Sicil Müdürlüğü tarafından ... isimli şahsın kayıtlarının bulunmadığı, Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından ise Gayrimenkul Sermaye iradı yönünden mükellef olduğu ve ticari faaliyetinin olmadığı ve ... Perakende tarafından verilen cevabi yazıda ... adına kayıtlı aboneliğin mesken abone grubu tarifesinde olduğunun bildirildiği anlaşılmakla söz konusu boneliğin tüketici aboneliği olması sebebi ile bu kapsamda istirdata konu hususa yönelik uyuşmazlığın Tüketici Mahkemeleri nezdinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği değerlendirilerek bu kapsamda 6502 sayılı yasanın 3/1 maddesi ile 83 maddesi göz önüne alındığında açılı davanın davanın görevsizlik nedeni ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince usulden reddine ve karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İzmir Nöbetçi Tüketici Mahkemesi'ne gönderilmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın GÖREVSİZLİK NEDENİ ile 6100 sayılı HMK'nın 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereğince USULDEN REDDİNE,
2- Karar kesinleştiğinde ve talep halinde dosyanın görevli ve yetkili İZMİR NÖBETÇİ TÜKETİCİ MAHKEMESİ'NE GÖNDERİLMESİNE,
3- 6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi gereği kararın kesinleşmesinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde dosyanın görevli ve yetkili mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde iş bi dosya resen ele alınarak Mahkememizce davanın AÇILMAMIŞ SAYILMASINA KARAR VERİLMESİNE,
4- Yargılama giderleri konusunda görevli ve yetkili mahkemece karar verilmesine, davanın açılmamış sayılma şartları oluştuğu takdirde yargılama giderleri konusunda MAHKEMEMİZCE KARAR VERİLMESİNE,
5- Dair taraf vekillerinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi.06/06/2023 Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı