mahkeme 2022/804 E. 2024/606 K.

T.C.
İZMİR
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/804 Esas
KARAR NO : 2024/606
DAVA : Zayi Belgesi Verilmesi
DAVA TARİHİ : 03/10/2022
KARAR TARİHİ : 08/08/2024
Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Dava dilekçesinde özetle; 17/09/2022 tarihinde müvekkiline ait işyerinde meydana gelen yangın nedeniyle müvekkilinin 2006 - 2021 yıllarını kapsayan tüm resmi evrak ve belgelerinin yandığı, bu nedenle resmi evrak ve ticari defterlerinin zayi olduğuna dair zayi belgesinin verilmesinin talep edildiği görülmüştür.
Davacı yanca ileri sürülen yukarıdaki talep göz önüne alındığında Mahkememizce düzenlenen tensip ile somutlaştırma yükümlülüğü kapsamında davacı yandan zayisi talep edilenlerin sorulması üzerine davacı vekili tarafından sunulan 24/10/2022 tarihli beyan dilekçesi ile zayi talep edilen ticari kayıtlara yönelik talebini somutlaştırdığı anlaşılmakla bu kapsamda değerlendirme yapılmıştır.
Mahkememizce yazılan müzekkerelere verilen cevabi yazıların kontrolünde İtfaiye Daire Başkanlığı tarafından yangın raporunun gönderildiği, SGK ve Vergi Dairesi Başkanlıklarınca davacı yan yönünden herhangi bir soruşturma olmadığına dair beyanda bulunulduğu anlaşılmakla birlikte yine davacı yandan sorulan soru üzerine Bornova, Ege ve Gaziemir Vergi Dairelerine müzekkereler yazılarak davacı yan nezdinde ticari defter ve kayıtlar haricindeki talep konusu fatura, irsaliye, müstahsil makbuzu, gider pusulasının ait olduğu yıllar ve basımın yapılıp vergi dairesine bildirilenlerin neler olduğuna yönelik Mahkememize beyanda bulunulduğu gibi yine talep konusu olduğu üzere SGK müzekkere cevabı ile yangın tarihi itibariyle davacının SGK'lı çalışanlarının listesi dosyaya kazandırılmış ve zayisi talep edilen defterlere ilişkin kapanış ve açılış tasdiklerine dair İzmir ... Noterliğinin yazı cevabı alınmakla birlikte davacı tanığı da dinlenmekle talep edilen delillerin toplandığı kanaatine varılmıştır.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların iddia ve savunmaları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre;
Uyuşmazlık konusu hususun; dava dilekçesinde bahsedilen 29 Ekim Mahallesi ... İzmir adresinin talep eden adresi olup olmadığı, söz konusu adreste yangın çıkıp çıkmadığı, çıkmış ise davacı yan yönünden talebe konu edilen resmi evrak ve ticari defterlerin kullanılamaz hale gelip gelmediği, geldiğinin anlaşılması halinde talep konusu - 2006 - 2007 - 2008 - 2009 - 2010 - 2011 - 2012 -2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 yıllarına ait yevmiye, kebir ve envanter defterleri, 2020 ve 2021 yıllarına ait envanter defterleri, 2006 - 2007 - 2008 - 2009 - 2010 - 2011 - 2012 -2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 ve 2021 yıllarına ait ortaklar pay defteri, müdürler kurulu karar defteri, faturalar, sevk irsaliyesi, müstahsil makbuzları, gider makbuzları, ödeme makbuzları, banka havale dekontları, ticari iş sözleşmeleri ve SGK işçi dosyalarının zayileri nedeniyle iptallerine karar verilmesi bakımından yasal şartların oluşup oluşmadığının tespit ve değerlendirilmesine yönelik açılan zayi belgesinin verilmesine yönelik dava olduğu anlaşılmıştır.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde; her ne kadar aksi belirtilmiş ise de 6102 sayılı TTK'nın 87 maddesi kapsamında talep edilen ticari defter ve kayıtların zayisine yönelik maddeye göre yasal saklama süresi göz önüne alınarak değerlendirme yapılması gerektiği ve söz konusu sürenin de dava tarihinden geriye doğru 10 yıl olarak değerlendirilmesi gerekeceğinden 2012 yılı öncesine dair kayıtların yasal saklama süresi dolduğundan buna dair davacının zayi talebi yerinde görülmemiş bunun yanında banka havale dekontları ile ticari iş sözleşmelerinin zayisi talep edilmiş ise de havale dekontlarının banka şubesinden temin edilebileceğinden buna dair davacı talebinde hukuki yarar bulunmamış ancak ticari iş sözleşmelerine yönelik davacının somutlaştırma yükümlülüğü olmasına rağmen bu konuda somutlaştırma yapılmadığı anlaşılarak bu talebin esastan değerlendirilmesi yapılamayacağından bu talebinin de yerinde görülmediği ancak az yukarıda yapılan açıklamalar göz önüne alındığında dosyaya kazandırılan bilgi ve belge ve tanık beyanı karşısında davacının adresinin bulunduğu ... İzmir adresinin 17/09/2022 tarihinde yangın sıçraması neticesi tamamen yandığı anlaşılmakla davacının talebinde hukuki yararının bulunduğu, yasal saklama süresi dava tarihi itibariyle dolmamakla birlikte açılış ve kapanış tasdiklerinin yapıldığı anlaşılan ticari defter ve kayıtlar, matbaa ve vergi dairesi yazı cevapları ile davacı tarafça kullanıldığı anlaşılan faturalar, sevk irsaliyeleri, müstahsil makbuzları ve gider pusulalarının ve bununla birlikte yine olay tarihi itibariyle davacı nezdinde SGK'lı olarak çalıştığı 07/08/2024 tarihli müzekkere cevabı ile anlaşılan işçiler yönünden davacı nezdinde tutulması gereken işçilik özlük dosyaları yönünden davacı talebi yerinde görülmekle bunun haricindeki diğer hususlar yönünden fazlaya dair talep uygun bulunmamakla açılı davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;
1- Davanın KISMEN KABULÜ ile; davacı şirketin iş yerinde meydana geldiği anlaşılan 17/09/2022 tarihli yangın olayından kaynaklı;
- 2012 - 2019 hesap dönemlerini kapsayan yevmiye defteri, envanter defteri ve defteri kebirin, 2016 yılına ilişkin iş sağlığı ve güvenliği defterinin, 2020 - 2021 hesap dönemini kapsar envanter defterinin ZAYİ NEDENİYLE İPTALLERİNE, önceki döneme yönelik talep konusu defterlerin yasal saklama süresi dolduğundan zayi talebinin reddine,
- 2012 yılında basılan ortaklar pay defterinin ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, önceki döneme yönelik talep konusu pay defterinin yasal saklama süresi dolduğundan zayi talebinin reddine,
- Sipariş yılları;
A-) 2011 olup A Seri No, ... Numaralı, ... olup A Seri No, ... Numaralı, 2016 olup A Seri No,... Ve... Numaralı, 2019 olup A Seri No,... Numaralı, 2020 olup A Seri No, ... ve ... Numaralı MÜSTAHSİL MAKBUZLARININ ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, buna dair fazlaya ilişkin talebin reddine,
B-) 2013 olup A Seri No, ... ve ... Numaralı, 2014 olup A Seri No, ... Numaralı, 2017 olup A Seri No ... Numaralı FATURALARIN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, buna dair fazlaya ilişkin talebin reddine,
C-) 2013 olup A Seri No, ... Numaralı, 2014 olup A Seri No, ... Numaralı, 2016 olup A Seri No, ... Numaralı, 2020 olup A Seri No, ... Numaralı SEVK İRSALİYELERİNİN ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, buna dair fazlaya ilişkin talebin reddine,
D-) 2018 olup A Seri No, ... Numaralı, 2019 olup A Seri No, ... Numaralı GİDER PUSULARININ ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE, buna dair fazlaya ilişkin talebin reddine,
- Davacı nezdinde belirtilen tarihte SGK'lı olarak çalışan işçilerin İŞÇİLİK ÖZLÜK DOSYALARININ ZAYİ NEDENİYLE İPTALİNE,
- Fazlaya ilişkin talebin reddine,
2- Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 427,60 TL karar ve ilam harcından evvelce alınan 80,70 peşin harcın mahsubu ile hazineye irad kaydına, bakiye 346,90 TL karar ve ilam harcının DAVACIDAN TAHSİLİ İLE HAZİNEYE İRAD KAYDINA, söz konusu tutar ile ilgili 492 sayılı harçlar kanunu 28. Madde uyarınca kararın tebliğinden itibaren 1 ay içerisinde tahsil harç müzekkeresi düzenlenmesine,
3- Davacı tarafından yatırılan harç ve gider avansından kullanılan yargılama giderlerinin davanın mahiyeti gereği DAVACI TARAF ÜZERİNDE BIRAKILMASINA,
4- Davacı tarafından yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın 6100 sayılı HMK'nın Gider Avans Tarifesinin 5. maddesi gereği DAVACIYA İADESİNE,
5- Dair davacı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İzmir Bölge Adliye mahkemeleri nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı.08/08/2024
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır