mahkeme 2025/4 E. 2025/768 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2025/4 Esas
KARAR NO : 2025/768
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 02/01/2025
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket tarafından, davalı yana ...
sözleşme hesap nolu abonelik çerçevesinde elektrik tedariki sağlandığını, davalı tarafça ödenmeyen elektrik faturasının tahsili amacı ile Merkezi Takip Sistemi ... sayılı dosyası ile takip başlandığını davalı hakkında 128.318,13-TL fatura alacağı,12.993,35-TL işlemiş gecikme zammı ve bu gecikme zammı nedeni ile doğan 2.598,67- TL KDV ve 3.233,57-TL geçmiş dönem faizi olmak üzere toplam 147.143,72-TL alacağın, takip tarihinden itibaren asıl alacağa işleyecek değişen oranlardaki gecikme faizi ve bu faizin KDV'sinin tahsili talebi ile başlatılan icra takibe davalı borçlunun itiraz ettiğini ve takibin durduğunu, alacağın ticari uyuşmazlık kapsamında bulunması nedeniyle arabulucuğa başvurulduğunu taraflarca anlaşma sağlanmadığını ihtiyati haciz talebimizin kabulü ile davalı tarafın 147.143,72-TL tutarındaki malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesine, davamızın kabulü ile Merkez takip sistemi... sayılı dosyaya yapılan itirazın iptali ile takibin devamına, davalının asıl alacağının %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ile imzalanan sözleşmelerde de kurumdan kullanılacak elektriğin kullanım yeri adresinin Rahmiye/Akhisar -Manisa olduğundan mahkemenizde açılan itirazın iptali davasına yetki yönünden itiraz ettiklerin, yetkili mahkemenin Akhisar/Manisa mahkemeleri olduğunu, müvekkili aleyhine açılan iş bu davanın her ne kadar Ticaret Mahkemesinde ikam edilmiş ise de dava konusu Ticaret Mahkemelerinin görevine girmediğini müvekkilinin tacir olmadığını abonelik sözleşmesinde müvekkilinin şahıs adı altında imza altına alındığını, dava abonelik sözleşmesinden doğan alacağa ilişkin itirazın iptali olduğunu, müvekkilinin tacir sıfatının da olmadığı gözetildiğinde görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olduğunu abonelik sözleşmeleri bir hizmetin belirli bir süre sonra düzenli olarak sunulmasını sağlayan bir anlaşma olduğunu bu nedenle sözleşmelerden doğan uyuşmazlıkların Tüketici Mahkemelerinde çözüme ulaştırılması gerektiğini, davacı kurum ile müvekkili arasında imzalanan 13/08/2021 tarihli abonelik sözleşmesi uyarınca kurum tarafından hizmet verilecek adres Rahmiye Mahallesi Akhisar-Manisa olduğu müvekkilinin bu adresteki elektrik kullanıma ilişkin olarak 10/06/2022-10/06/2023 tarihleri arasında bir yıl süreli tavuk çiftliği işletmek üzere iş yeri kira sözleşmesi imzalandığını adresteki kullanımı kira bedelleri ödediğini ve hiç bir zaman ödemelerini aksatmadığını belirterek yetki itirazımızın kabulü ile davanın reddine, dava abonelik sözleşmesinden doğan alacağa ilişkin itirazın iptali davası olup, müvekkilinin tacir sıfatının olmadığı gözetilerek görevli mahkemenin Tüketici Mahkemeleri olması sebebiyle görev itirazımın kabulü ile davanın reddine davanın esastan reddine, müvekkili aleyhine haksız ve kötü niyetli icra takibi girişimi nedeniyle davaya konu asıl alacağın %20 si oranında müvekkiline kötü niyet tazimatı ödenmesine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava,abonelik sözleşmesinden kaynaklanan elektrik faturalarının tahsili için başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu Merkez Takip sisteminin ...esas sayılı takip dosyasında davacı tarafında davalı aleyhine açılan sözleşmeden kaynaklanan elektrik faturalarından kaynaklanan toplam 147.143,72-TL'nin talep edildiği ödeme emrinin borçlu/davalıya borçluya tebliğ edildiği, borçlunun süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Davalı vekili cevap dilekçesi ile göreve, mahkememizin yetkisine ve icra dairesinin yetkisine itiraz etmiş olup yapılan itirazlar incelendiğinde;
Medeni Usul Hukukunda yetki kavramı, bir davaya hangi yerdeki görevli hüküm (hukuk) mahkemesi tarafından bakılacağını belirler (Kuru, Baki-Arslan, Ramazan-Yılmaz, Ejder: Medeni Usul Hukuku, Ankara 1995, 7.baskı, s.137; Diğer tanımlar için bakınız:Üstündağ, Saim:Medeni Yargılama Hukuku, İstanbul 1997, s.194; Pekcanıtez/Atalay/Özekes: Medeni Usul Hukuku, Ankara 2009, s.114).
Bir davaya yer itibariyle bakma iktidarına sahip mahkemeye “yetkili mahkeme”, bu hususu düzenleyen kurallara da “yetki kuralları” adı verilir (Alangoya/Yıldırım/Deren Yıldırım: Medeni Usul Hukuku Esasları, İstanbul 2009, s.83; Pekcanıtez/Atalay/Özekes: a.g.e., s.114).
Her mahkemenin yargı yetkisi, belli bir coğrafi bölge ile sınırlıdır; buna o mahkemenin “yargı çevresi” denir. Bu yargı çevresinin sınırları, idari teşkilat sınırlarına göre belirlenir. Asliye ve sulh mahkemesinin yargı çevresi, bulunduğu ilçenin veya il merkezindekiler için merkez ilçenin sınırları içinde kalan bölgeyle sınırlıdır (Kuru, Baki-Arslan, Ramazan-Yılmaz, Ejder: a.g.e., s.137). Böylece her mahkeme, kendi kaza (ilçe) çevresine dahil olan ihtilaflar hakkında yetkilendirilmiştir (Üstündağ, Saim:a.g.e., s.194).
Genel yetkili mahkeme, davalının ikametgahındaki mahkemedir. Yani her dava, (kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça) açıldığı tarihte davalının (Medeni Kanun gereğince) ikametgahı sayılan yer mahkemesinde görülür (Kuru, Baki-Arslan, Ramazan-Yılmaz, Ejder: a.g.e., s.138; Pekcanıtez/Atalay/Özekes: a.g.e., s.114; Üstündağ, Saim:a.g.e., s.196).
Nitekim belirtilen ilke,6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (H.M.K.) 6.maddesinin 1.fıkrasının 1.cümlesinde aynen; “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” şeklinde ifade edilmiştir.
Bazı davalar için davalının ikametgahı mahkemesinin yanında, başka yer mahkemeleri de yetkili kılınmıştır. Örneğin sözleşmeden doğan davalarda, sözleşmenin yerine getirileceği yerdeki mahkeme de yetkilidir (H.M.K. m.10). İşte, bazı dava veya dava çeşitleri için kabul edilen istisnai nitelikteki yetki kurallarına (genel olmayıp, yalnız belirli durumlara ilişkin oldukları için) “özel yetki kuralları” denir.
Kural olarak, özel yetki genel yetkiyi kaldırmaz, yani onunla birlikte uygulanır. Yani davacı, isterse genel yetkili (davalının ikametgahındaki) mahkemede, dilerse özel yetkili (sözleşmeden doğan davalarda sözleşmenin yerine getirileceği yerdeki) mahkemede davasını açabilir.
Fakat istisnai olarak, bazı davaların mutlaka belli bir yer mahkemesinde açılması kanunla öngörülmüştür ki, bu halde kesin yetki söz konusudur. Örneğin taşınmazın aynına ilişkin davalar, yalnız gayrimenkulün bulunduğu yerde açılabilir (H.M.K. m.12); davalının ikametgahı mahkemesinde açılamaz. Bu hallerde (kesin yetki hallerinde), genel yetki kaldırılmış olup, dava yalnız bu özel (ve kesin) yetkili mahkemede açılabilir (Kuru, Baki-Arslan, Ramazan-Yılmaz, Ejder: a.g.e., s.138).
6100 sayılı HMK.'nun genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesinin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir”. Aynı Yasa'nın 7. maddesinde “Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.” hükmü düzenlenmiştir.
6100 sayılı HMK'nın 6. maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanunun 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin, yine HMK'nın 14. Maddesinde bir şubenin işlemlerinden doğan davalarda, o şubenin bulunduğu yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir. Ayrıca 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 89. maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. (Bkz. HGK. 5.11.2003, 2003/13-640-627 sayılı kararı)
Öte yandan dava tarihi itibariyle yürürlükte olan 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun yetki sözleşmesini düzenleyen 17. maddesinde; "Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır" düzenlemesine yer verilmiştir. Görüldüğü üzere, yetki sözleşmesi düzenleyebilecek şahıslar sadece tacirler veya kamu tüzel kişileri olarak belirlenmiştir. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, yapılan yetki sözleşmesi, münhasır yetki sözleşmesi olacaktır. Taraflar, yetkili kıldıkları mahkemenin ve icra dairelerinin yanında, kanunen yetkili kılınan genel veya özel yetkili mahkeme ve icra dairelerinin de yetkisinin devam etmesini, diğer bir anlatımla, münhasır olmayan yetki sözleşmesi yapmak istiyorlarsa, bu durumun yetki sözleşmesinde ayrıca belirtilmesi gerekir. Öte yandan maddede belirtilen tacir sıfatının Türk Ticaret Kanunu’na göre tayin edilmesi gerekir. (Bkz. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi'nin 2014/19748 Esas, 2014/27612 Karar sayılı kararı)
Somut olayda, davacının tüzel kişi tacir olduğu, davalının talimat yolu ile incelenen ticari defterlerine göre gerçek kişi tacir sıfatını taşıdığı, nispi ticari dava niteliğine haiz eldeki uyuşmazlıkta mahkememizin görevli bulunduğu, davacının başlattığı takipte ödeme emrinin tebliği üzerene yapılan itirazda icra dairesinin yetkisine itiraz edilmediği, bu hali ile cevap dilekçesinde icra dairesinin yetkisine yapılan itirazın dinlenemeyeceği, mahkememizin yetkisine yapılan itiraz incelendiğinde ise taraflar arasında dava dilekçesinin ekinde yer alan "Perakende Satış Sözleşmesi" başlıklı sözleşmesinin bulunduğu ihtilafsız olup, dava dilekçesinin davalıya 12/01/2025 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekili tarafından da cevap dilekçesinin Uyap sisteminde bulunan evrak işlem kütüğü sorgusunda süresi içerisinde (son gün hafta sonuna geldiğinden) 27/01/2024 tarihinde verildiği görülmekle, taraflar arasındaki ihtilafsız sözleşmesinin 23. Maddesine göre yetkili mahkemenin Manisa mahkemeleri olarak düzenlendiği, davacının yetki sözleşmesine karşılık davasını İzmir ilinde ikame ettiği bu nedenle de yetkili mahkemeyi seçme hakkının davalı tarafa geçtiği görülmekle süresinde yapılan yetki itirazı sonucu eldeki ihtilafta Manisa Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğu anlaşıldığından dava dilekçesinin yetki yönünden reddine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Dava dilekçesinin yetki yönünden REDDİNE,
2-Kararın kesinleşmesine müteakip dosyanın, HMK' nun 20. Maddesinde belirtilen süresinde müracaat halinde yetkili ve görevli Manisa Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,
3-HMK'nun 331/2. maddesi gereğince yetkisizlik kararından sonra davaya yetkili mahkemede devam edilmesi hâlinde harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin yetkili mahkemece hüküm altına alınmasına, yetkisizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespiti ile yargılama giderlerine ilişkin karar verilmesine,
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/09/2025

Katip...
¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır