mahkeme 2024/767 E. 2025/767 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/767 Esas
KARAR NO : 2025/767
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 11/09/2024
KARAR TARİHİ : 09/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Sigorta Şirketi nezdinde ... acente no,... nolu trafik sigortası poliçesi ile sigortalı olan... plakalı araç 12/04/2024 tarihinde müvekkiline ait ... plakalı aracına çarptığını söz konusu kazada müvekkilinin aracında hasar oluştuğunu meydana gelen kaza sebebiyle aracın değer kaybına uğradığını ve 7 gün boyunca serviste tamir ve onarım işlemleri gördüğünü, müvekkili aracında oluşan değer kaybına ilişkin olarak davalı sigorta şirketine başvuruda bulunduğunu, davalı sigorta şirketince 09/07/2024 tarihli cevap ile değer kaybı oluşmadığından ödeme yapılamayacağını bildirdiklerini, daha sonra gerçekleşen arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını, müvekkilinin aracında oluşan değer kaybının tazmini ve araçtan mahrum kalmasından dolayı zararın karşılanabilmesi için iş bu davayı açma zorunluluğunun doğduğunu, fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalması kaydıyla davamızın kabulü ile kaza sebebi ile müvekkile ait ... plakalı aracın bilirkişi incelemesi sonucu tespit edildiğinden artırılmak üzere fazlaya ilişkin haklarımız saklı kalmak kaydı ile şimdilik 500,00-TL değer kaybının kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılardan alınarak müvekkile verilmesine, kaza sebebiyle müvekkilinin aracının tamirde geçirdiği süreye ilişkin araçtan yoksun kalmasından doğan zararının bilirkişi tarafından tespit edildiğinde artırılmak kaydıyla şimdilik 500,00-TL'nin faiziyle birlikte davalı araç sürücüsü ve sahibinden tahsil edilerek tarafımıza verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu aracın hasarı talebi için davacı vekilinin müvekkili şirkete başvurusu üzerine ... nolu hasar dosyasının açıldığını, açılan dosya kapsamında müvekkili şirket tarafından dilekçe ekinde sunulan eksper raporu uyarınca tedarikçi firma... Otomotiv'e 17.538,16-TL,... otomotiv'e 3.095,8-TL ve davacıya 19.650-TL ödeme yapılarak toplam 40.193,96-TL ödeme yapıldığını, davacının kaza tarihinden itibaren faiz talebinin haksız ve yersiz olduğunu, belirterek davanın reddine yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı...dava dilekçesi ve duruşma gününün usulüne uygun olarak tebliğ edildiği, davaya cevaplarını bildirilmediği anlaşılmıştır.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 12/04/2024 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı... plakalı aracın işleteni ve sürücüsü sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 09/07/2024 tarihli davalı sigorta şirketi tarafından davacıya gönderilmiş belgeye göre (başvurunun reddine ilişkin) davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı...Sigorta Anonim Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 12.05.2023-2024 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 12/04/2024 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır (Yargıtay HGK'nun 15.6.2011 tarih ve 2011/17-142 E. - 2011/411 K., 17. HD'sinin 20/05/2013 tarih ve 2012/8984 E. - 2013/7276 K. ).
Davalı ... 'in sorumluluğu incelendiğinde;2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ...plakalı aracın işleteni ve sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusuru oranında dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden davacının maliki olduğu aracın tramer kaydı da celp edilerek kusur, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 02/05/2025 tarihli raporun sonuç kısmına göre, "Takdiri Sayın Mahkemeniz de olmak üzere;
Kusur yönünden;

• Davalının maliki olduğu, ...plaka sayılı araç sürücüsü ... in 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 57/a-c2 ve 84/h maddelerini ihlal ettiği,
  *Davacının maliki olduğu, ... plaka sayılı araç sürücüsü...nın atfı kabil kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varılmıştır.
  Değer Kaybı yönünden;
  *-... plaka sayılı aracın vaki kaza sonrası ön tampon onarım ve boya, sol çamurluk iç sacı onarım, sol far, ön ızgara, ön tampon sol bağlantı, ön sol çamurluk kenar trimi değişim olduğu,
• Dosya kapsamında bulunan SBM kayıtlarına göre; vaki kazada hasarlanan ÖN TAMPON” nun, vaki kaza öncesinde de hasarlanmış olmasından dolayı ve anılı aracın vaki kaza da sac aksamlarında herhangi bir değişim/onarım ve boya işlemi yapılmadığından dolayı; işbu davaya konu vaki kaza tarihi itibariyle anılı araçta değer kaybı oluşmayacağı görüş, kanaat ve tespitine varıldığı,
  İkame Araç bedeli yönünden;
  *... plaka sayılı aracın onarım süresi boyunca 8.250.00 TL ikame araç talebi oluşabileceği görüş, kanaat ve tespitine varıldığı,
  Tarafımızca belirlenen makul onarım sürenin dışında kalan eksper bekleme,sigorta onay bekleme,yedek parça bekleme,onarım sırası bekleme gibi sürelerinin takdirinin ve değerlendirilmesinin Sayın Mahkeme'de olduğu görüş ve kanaat ve tespitine varıldığı"şeklinde rapor sundukları görülmüştür.
  Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile ikame araç bedeli için talep ettiği 500.00-TL tazminat alacağını 7.750,00-TL artırarak 8.250,00-TL ücretin yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsilini talep etmiştir.
  Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
  Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır.
  İkame araç bedeline ilişkin değerlendirmeye itiraz edilmiş ise de; Trafik kazalarında araç mahrumiyeti nedeniyle zarar belirlenirken aracın hasar durumuna göre onarımı için gereken makul sürenin belirlenmesi ve belirlenen bu süre üzerinden zarar hesabının yapılması gerekir. Bu hesaplama ise çözümü hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olup mahkemece bilirkişi görüşüne başvurulmalıdır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda davacının aracının onarımı için gereken makul süre 5 gün olarak belirlenmiştir. Davacıdan kaynaklanan sebeplerle aracın geç onarıma verilmesi, servis yoğunluğu nedeniyle onarımda geçen süre, aracın kiralayana geç teslim edilmesi vb. hususlar davalıya yüklenemeyeceğinden rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır (Yargıtay 4. HD. 2020/1587 E. , 2020/4597 K.).
  Tüm bu nedenler ile; 12/04/2024 tarihli çift taraflı trafik kazasında... plakalı aracın sigorta şirketi davalı sürücü ...' in kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...' in tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre davaya konu kazada davacının maliki olduğu aracın değer kaybına esas hasar gören parçalarının gelen tramer kayıtlarına göre daha önceden de hasarlandığı sabit olduğundan değer kaybının bulunmadığı, ... plakalı aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 8.250,00 TL olduğu, ikame araç bedelinden sorumlu olan davalı sürücünün de bu bedeli kabul ettiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sürücü kaza tarihinde temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
  Arabuluculuk ücreti yönünden; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar, sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
  Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar, Yargıtay 4. H.D. 09/09/2024 tarih, 2022/2615 Esas 2024/7426 Karar ).
  HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
  1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
  -8.250,00 TL ikame araç bedeli tazminatının davalı...' den kaza tarihi olan 12/04/2024 itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
  -500,00 TL değer kaybı talebinin reddine,
  2-Alınması gereken 563,55 TL karar ve ilam harcının yatan 560,60 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 2,95 TL' nin davalı ...' den alınarak Hazine' ye irat kaydına,
  3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 560,60 TL ve 427,60 TL başvurma harcının davalı ...' den alınarak davacıya verilmesine,
  4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 693,50 TL posta ve diğer giderler ile 7.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 7.693,50 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 7.253,87 TL'sinin davalı...' den alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
  5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 8.250,00 TL vekâlet ücretinin davalı...' den alınarak davacıya ödenmesine,
  6-Davalı Sigorta şirketi kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 500,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalı sigorta şirketine ödenmesine,
  7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
  8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
  Dair, davacı vekili ve davalı gerçek kişiler vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda gerekçeli kararın tebliğden itibaren DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık, İKAME ARAÇ YÖNÜNDEN İSE KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.09/09/2025
  Katip...
  ¸e-imzalıdır

Hakim ...
¸e-imzalıdır