Karar Detayı

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2023/956 Esas
KARAR NO : 2024/859
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)
DAVA TARİHİ : 04/02/2020
KARAR TARİHİ : 01/10/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde özetle; 01/09/2019 ... 'e ait ev onun sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın ...a ait ve onun sevk ve idaresindeki... yabancı plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kanuni vekalet ücretinin KDV hariç olarak hükmedilerek yargılama giderleri ile birlikte davalı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalı... Sigorta A.Ş vekilinin mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde; Davacı tarafa söz konusu kaza nedeniyle aracında meydana gelen hasar için 06/11/2019 tarihinde 15.219,35 TL hasar ödemesi yapıldığını, davanın dava konusu kaza nedeniyle aracında meydana gelen hasarın müvekkili şirket sigortalısının kusuru oranında karşılandığını, dolayısıyla müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davanın esastan ve usulden reddi ile yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı...Sigorta A.Ş vekilinin mahkememize sunduğu cevap dilekçesinde; poliçede yer alan ihtiyari mali mesuliyet teminatının devreye girebilmesi için zorunlu trafik poliçesindeki teminat miktarını aşan bir zararın mevcut olması gerektiğini, meydana gelen zarar ile ilgili olarak ilk önce trafik sigortasına müracaat edilmesini bu poliçenin yetersiz kalması halinde ihtiyarı mali sorumluluk sigortasına müracaat edildiğini, davacı tarafça talep edilen hasar miktarının fahiş olduğunu ve gerçek zarar miktarını yansıtmadığını, davacının aracının yabancı plakalı olması sebebiyle zararının yabancı para üzerinden hesaplanmasına ilişkin beyanları ve beyanları ve taleplerinin hukuka uygun olmadığını, müvekkil şirket adına dava açılmasına sebebiyet vermediği için yargılama giderleri ile vekalet ücretininden sorumlu tutulmamasına karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE :
1).Dava; haksız fiil nedeniyle oluşan Hasar Bedeline ilişkin zarar kalemlerinin tazmini istemine ilişkin Alacak Davasıdır.
2) Ticari uyuşmazlıklarda "Arabuluculuk" bir dava şartı olarak 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 5/A maddesinde düzenlenmiş olup, “Bu Kanunun 4’üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır.” hükmünü içermektedir.
Davacının dava öncesi arabuluculuk bürosuna başvurduğu, ancak anlaşmanın sağlanamadığı, böylelikle dava şartı olarak düzenlenen zorunlu arabuluculuk yolunun tüketildiği ve dava şartının yerine getirilmiş olduğu dava dilekçesi ekinde dosyaya ibraz olunan arabuluculuk son oturum tutanağından anlaşılmaktadır.
3) Karayolları Trafik Kanunu'nun "14/4/2016 tarihli 6704 sayılı Kanunun 5 md. ile değişik "Doğrudan doğruya talep ve dava hakkı" başlıklı 97. maddesi;
"Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir. Sigorta kuruluşunun başvuru tarihinden itibaren en geç 15 gün içinde başvuruyu yazılı olarak cevaplamaması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin uyuşmazlık olması hâlinde, zarar gören dava açabilir veya 5684 sayılı Kanun çerçevesinde tahkime başvurabilir." hükmünü öngörmekte olup, dava dilekçesi ekinde yer alan 26/12/2019 tarihli kargo teslimat belgesinin incelenmesinde davacı tarafça davalı... SİGORTA şirketinin Beykoz / İstanbul adresine ve de diğer davalı ... SİGORTA şirketinin Üsküdar / İstanbul adresine başvuru dilekçesinin kargo yoluyla gönderildiği ve böylelikle dava şartı olan Yazılı Başvuru şartının da sağlandığı görülmüştür.
4) Davaya konu trafik kazasının 01.09.2019 tarihinde, Kocaeli ili Gebze ilçesinde gerçekleştiği,...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracın önde seyir halinde bulunan ...'ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı araca çarpması ile kazanın vuku bulduğu dosyada mevcut Kaza Tespit Tutanağından anlaşılmaktadır.
4) Zarar veren... plaka sayılı aracın ise dava dışı ... adına tescilli olduğu dosyada mevcut ruhsat suretiyle sabittir.
6) Davalı... Sigorta AŞ;... plaka sayılı aracın ZMMS sigortacısıdır.
Davalı...Sigorta AŞ ise;... plaka sayılı aracın İMMS sigortacısıdır.
Zarar veren... plaka sayılı aracın 16.10.2018 - 16.10.2019 tarihlerini kapsar şekilde... Sigorta AŞ.'de Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) yani zorunlu trafik sigortası ile sigortalanmış olduğu; yine 12.10.2018 - 12.10.2019 tarih aralığı için...Sigorta AŞ'de Genişletilmiş Kasko poliçesi ile İMMS sigortası ile sigortalanmış olduğu celp olunan poliçe suretleri ile anlaşılmaktadır. Davaya konu trafik kazasının tarihi poliçelerde belirtilen risk periyodu içinde yer almaktadır.
7) Trafik kazaları sonucu uğranan zararlardan sorumluluk da haksız fiil sorumluluğu kapsamında yer almaktadır. Haksız fiil, bir kimsenin hukuka aykırı ve kusurlu bir davranışı ile başka bir kimsenin zarara uğramasına yol açmasıdır.
Haksız fiil sorumluluğu; "Haksız Fiilden Doğan Borç İlişkileri" başlığı altında, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir.
TBK md. 49; "Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Zarar verici fiili yasaklayan bir hukuk kuralı bulunmasa bile, ahlaka aykırı bir fiille başkasına kasten zarar veren de, bu zararı gidermekle yükümlüdür."
TBK md. 50; "Zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır." hükmünü içermektedir.
8) 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu;
91/1. Maddesinde; "İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (MMS) yaptırmaları zorunludur";
85/1. Maddesinde; "Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.";
85/son maddesinde ise; "İşleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur." hükümlerine yer verilmiştir.
Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A-3 maddesinde; "Sigortacı, poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında, üçüncü şahısların ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde bu Genel Şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri, kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür. Sigortanın kapsamı üçüncü şahısların, sigortalının Karayolları Trafik Kanunu çerçevesindeki sorumluluk riski kapsamında, sigortalıdan talep edebilecekleri tazminat talepleri ile sınırlıdır." düzenlemesi ile sorumluluk sınırları gösterilmiştir.
Yukarıda açıklanan ve alıntılanan hükümler doğrultusunda Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın motorlu bir aracın işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
9) Zarar veren... plaka sayılı aracın 16.10.2018 - 16.10.2019 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalılardan... Sigorta A.Ş.'de sigortalıdır. Kaza 01.09.2019 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedelinden ZMMS sigortacısı poliçe limiti kadar ve de araç sürücünün kusuru oranında sorumlu olacaktır. Bu nedenle araç sürücüsünün kusur oranının tespiti gerekmektedir.
10) Kaza tespit tutanağının polis marifetiyle tanzim edilmemiş olması nedeniyle tutanakta kusur tespitinin bulunmadığı görülmektedir.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Davacının bilirkişi deliline dayanmış olması nedeniyle mahkememizce bilirkişiden kusur ve hasar bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
11) Mahkememizce aldırılan 29/08/2020 tarihli Bilirkişi Raporunda;
01.09.2019 tarihinde meydana gelen kazasının oluşumunda; davalı tarafa ait... plaka sayılı araç sürücüsünün % 100 ORANINDA TAM VE ASLİ KUSURLU olduğu,
Davacı tarafa ait ... plaka sayılı araç sürücüsünün KUSURSUZ olduğu,
Dava konusu...plaka sayılı araçta yedek parça ve işçilik olmak üzere toplam 8.313,85-Euro (KDV Dahil) hasar meydana geldiği,
Davalılardan... Sigorta A.Ş.'nin, davacı tarafa 06.11.2019 tarihinde 15.219,35-TL (KDV Dahil) ödeme yaptığı ve bu tutarın ödeme tarihi itibariyle 2.379,85-Euro'ya karşılık geldiği,
Buna göre; davalı sigorta şirketinin bakiye hasar tazminat yükümlülüğünün 5.933,58-Euro olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
12) Mahkememizce aldırılan 06.08.2024 tarihli Bilirkişi Raporunda;
Kazaya karışan ve sürücüsü kazanın oluşumunda etken olan... plaka sayılı aracın, Karayolları Zorunlu Mali Mesuliyet (Trafik) Sigortası, davalı... Sigorta Şirketi tarafından 16.10.2018-2019 tarihleri arasında geçerli olmak ve ... numara poliçe ile yapıldığı,
ZMM genel Şartları çerçevesinde, yedek parça ve işçilik hasarı ve değer kaybının sigorta teminat kapsamında olduğu,
Kaza tarihinde sigorta teminat limiti 39.000-TL olup Euro karşılığı 6.103,48 € olduğu,
...sigorta Şirketi tarafından 06.11.2019 tarihinde 15.219,35-TL (= 2.380,81-€) ödeme yapıldığı,
Kazaya karışan ve sürücüsü kazanın oluşumunda etken olan... plaka sayılı aracın,
Kasko sigortası içinde (İhtiyari Mali Mesuliyet) Sigortası da, davalılardan...SİGORTA AŞ tarafından 12.10.2018 - 12.10.2019 tarihleri arasında geçerli... numaralı Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçe ile yapıldığı,
Bu sigortanın ZMM sigorta poliçe limitleri üzerinde var ise bakiye zararı karşıladığı,
Dosyada mevcut Genişletilmiş Kasko Sigortası Poliçesinde Motorlu Araçlar İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Teminat Kapsamı maddi ve bedeni kaza başına teminat limiti 50.000,00-TL olarak verildiği ve Euro karşılığının 7.824,97-€ olduğu,
Davacı yan dava dilekçesinde; “Bakiye hasar bedelinden oluşan 5.933,58-Euro maddi tazminatın davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsilini” talep etmiş olup, bu taleplerinde zararın Euro cinsinden ödenmesinin istendiği anlaşılmakla,
Davacı yanın dava dilekçesindeki taleplerine göre;
Yukarıda da açıklandığı üzere, davalı ZMM sigortacısı... Sigorta AŞ tarafından, 06.11.2019 tarihinde 15.219,35-TL (= 2.380,81-€) ödeme yapılmış olmakla, kalan bakiye zarar 5.933,58-€ olup,
Bu zararın ZMM Trafik Sigortacısı... SİGORTA AŞ tarafından bakiye üst teminat limiti kadar olan (6.103,48 € - 2.380,81-€) = 3.722,67-€ karşılanabileceği,
Bu bedel 3. kişinin zararı karşılamaya yetmediği için, bu kere aracın İhtiyari Mali Mesuliyet Sorumluluk sigortacısı...SİGORTA Şirketi tarafından, davacı aracında meydana gelen hasarın ZMM Sigortasının karşılayacağından sonra kalan (8.313,85 - 6.103,48) = 2.210,37-€ bakiye zararı karşılanabileceği,
DAVACI yanın Sayın Mahkeme ara kararı üzerine 25.12.2023 havaleli DİLEKÇESİNDE ise;
“Bakiye hasar bedelinden oluşan 5.933,58-Euro maddi tazminatın fiili ödeme tarihindeki TL karşılığının... Sigorta AŞ'den kaza tarihinde geçerli ZMMS poliçe teminatının kısmi ödeme düşüldükten sonra kalan bakiye 23.780,65-TL ile sorumlu olmak kaydı ile temerrüde düştüğü 09.01.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte,
...Sigorta AŞ den ZMMS poliçe teminat limitini aşan kısım bakımından İMMS poliçe teminat tutarı 50.000,00-TL ile sorumlu olmak üzere temerrüde düştüğü 09.01.2020 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte sorumlu olmak kaydıyla tahsiline" talep etmiş olup,
Davacı yanın bu talebinin dava dilekçesindeki talebinden farklı olup olmadığı Mahkeme hukuki değerlendirme ve takdirlerinde olan bir husus olup,
Sayın Mahkemece davacı yanın eğer bu dilekçeye göre TL cinsinden talep olduğu kabul edilirse,
DAVACI yana ait araçta meydana gelen zarar miktarı = 8.313,44 € olup, kaza tarihi olan 01.09.2019 tarihi Pazar bir gün sonrası olan 02.09.2019 tar itibariyle 1 € = 6.3898-TL hesabı ile ZARAR MİKTARI = 8.313,44 x 6.3898 = 53.121,21-TL hesap edilmiş olup,
ZMM Trafik Sigortacısı... SİGORTA AŞ tarafından bakiye üst teminat limiti kadar lan 39.000,00-TL kadar zarar karşılanabilcek olup, bunun 15.219,35-TL'nı 06.11.2019 tarihinde ödemiş olup, ödeyebileceği zarar miktarı 39.000,00 - 15.219,35 = 23.780,65.-TL karşılanabileceği,
Bu bedel 3.kişinin zararı karşılamaya yetmediği için, bu kere aracın İhtiyari Mali mesuliyet Sorumluluk sigortacısı...SİGORTA Şirketi tarafından, davacı aracında meydana gelen hasarın ZMM Sigortasının karşılayacağından sonra kalan (53.121,21 - 39.000,00) = 14.121,21-TL bakiye zararı karşılanabileceği, Kaza 01.09.2019 tarihinde meydana gelmiş olmakla, gerek ZMM (Trafik) Sigortası tarafından verilen 16.10.2018-2019 ve gerek İhtiyari Mali Mesuliyet sigortası tarafından verilen 12.10.2018- 2019 tarihleri arasında geçerli TEMİNAT SÜRELERİ İÇİNDE gerçekleştiği Her iki sigorta şirketi bakımından temerrüt için KTK m. 99 hükümleri dikkate alınarak hesap edilen tarihin 09.01.2020 tarihine isabet ettiği, şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
13) Mahkememizce yapılan değerlendirmede; Kazada... plaka sayılı araç sürücüsünün arkadan çarptığı hususu ve de kaza tespit tutanağındaki ikrar içerikli beyanı da nazara alınarak 29.08.2020 tarihli bilirkişi raporunda kusura ilişkin tespitlere itibar edilerek kaza oluşumunda sigortalı... plaka sayılı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğu, zarar gören aracın kazaya etkisinin bulunmadığı ve kusursuz olduğu, zararın tamamının poliçe limitlerini aşmamak kaydıyla sigortalı aracın KZMMS poliçesi ile sigortacısı olan davalı sigorta şirketinin sorumluluğunda olduğu kabul edilmiştir.
14) Davalılardan...Sigorta AŞ, kazaya karışan... plaka sayılı aracın kaza tarihini kapsayan İMMS (ihtiyari mali sorumluluk) sigortacısıdır. Poliçede de yer verildiği üzere ihtiyari mali sorumluluk klozu ile...Sigorta A.Ş., Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin etmekle yükümlüdür.
İhtiyari Mali Sorumluluk Poliçesi Genel Şartları 1. maddesinde poliçe kapsamının ZMMS limitini aşan tazminat kısmından sorumlu olduğu açıkça düzenlenmiş bulunmaktadır.
Bahse konu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, trafik kazalarından doğan zararlar bakımından trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Başka bir anlatımla, zarar miktarının aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası aşmaması halinde aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Sadece limit aşımı halinde ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olacaktır.
Davaya konu kazanın vuku bulduğu tarihte Karayolları Motorlu araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet poliçesinin Araç Başına Maddi Zarar tazminat limitinin 39.000,00-TL olduğu, davacı tarafa ilgili hasara ilişkin olarak daha önce ödeme yapılmış olduğu, bu nedenle 39.000,00-TL'lik ZMMS poliçe limitini aşan bakiyenin İMMS Sigortacısı olan davalı...Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ ile;
5.933,58-Euro Bakiye Hasar Bedeline ilişkin maddi tazminatın (davalı... Sigorta AŞ'nin kaza tarihindeki 39.000-TL olan ZMMS poliçe limitinden bakiye 23.780,65-TL ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan 09/01/2020'den itibaren yabancı paralar için 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işletilecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası olarak davalı... Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsili ile davacıya verilmesine,
Davalı... Sigorta A.Ş.'nin ZMMS teminat limiti aşıldığından 39.000,00-TL teminat limitini aşan kısımla sorumluluk başlamak üzere 5.933,58-Euro'nun (davalı...Sigorta AŞ'nin kaza tarihindeki İMMS poliçe limiti olan 50.000,00-TL ile sınırlı olmak üzere) temerrüt tarihi olan 09/01/2020'den itibaren yabancı paralar için 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre işletilecek değişken faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki Merkez Bankası efektif satış kuru üzerinden hesaplanacak Türk Lirası olarak davalı...Sigorta Anonim Şirketi'nden tahsili ile davacıya ödenmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 2.684,65-TL harçtan peşin alınan 672,56-TL'nin mahsubu ile bakiye 2.012,09-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13, 14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin 821,96-TL'nın davalı... Sigorta AŞ'den, bakiye kısmının ise davalı...Sigorta AŞ'den tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcından oluşan 734,76-TL'nin 457,53-TL'lik kısmının davalı... Sigorta AŞ'den, bakiye kısmının ise davalı...Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL vekalet ücretinin 11.146,29-TL'lik kısmının davalı... Sigorta AŞ'den, bakiye kısmının ise davalı...Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 3.200,00-TL bilirkişi ücretinin ve 384,30-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 3.584,3‬0-TL yargılama giderinin 2.231,93-TL'lik kısmının davalı... Sigorta AŞ'den, bakiye kısmının ise davalı...Sigorta AŞ'den alınarak davacıya verilmesine,
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekili ile Davalı...vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, tebliğden itibaren İki Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 01/10/2024
Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza