mahkeme 2023/72 E. 2023/751 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/72 Esas
KARAR NO : 2023/751
DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)
DAVA TARİHİ : 25/01/2023
KARAR TARİHİ : 28/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı Vekili dava dilekçesinde özetle; Davalı işletmesine yani rent a car'a ait... plakalı araç ile davalıya ait... plakalı ve diğer davalı...'ın sevk ve idaresindeki araçların 20.05.2022 tarihli meydana gelen maddi hasarlı kaza nedeniyle, davalı ait...plakalı aracın %75 asli kusurlu olmasından kaynaklı hasar gören davacıya ait ... plakalı aracın 20 günlük serviste kalması nedeniyle oluşan kazanç kaybı nedeniyle davacı aracın kullanmaktan mahrum kalmış bu nedenle... Sigorta Eksperliği Ltd. Şti mahrumiyet raporu aldırdığı, söz konusu raporda gerekli araştırmalar yapılmış akabinde tali kusur durumu göz önüne alınarak 20 gün kullanamamadan mahrum kalması nedeniyle günlük (tali kusur düşülmesi) 300 x 20 = 4.275,00 TL (KDV dahil) bedel tespit edilmiştir. Söz konusu mahrumiyet bedeli sigorta firmalarından talep edilmediği için, kazaya sebebiyet veren sürücüden tahsil edildiği, Aynı zamanda davacı şahıs işletmesine sahip olup, araç kiralama işi yapmakta olduğundan sigorta şirketleri ikame araç tahsis etmediği, davacı bu işlemi şahıs işletmesi adına yaptığından mütevellit ticaret kanunu ve usulüne tabi olduğundan söz konusu itirazın iptali iyın mahkemenizce açmak hasıl olmuştur açıklanan olaylar çevresinde Bergama İcra... Esas sayılı takibin davalılar yönünden devamına ve alacağın %20'ından aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına, arabuluculuk vekalet ücretine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraflara yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Orman Ür. Şirketi Vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde dava konusu kazanın gerçekleşmesinde davalı şirkete ait ... Plakalı aracın 9075 kusurlu olduğuna ilişkin iddiayı kabul etmediği,. Kazanın oluşumunda davalı şirkete ait aracın kusuru bulunmadığı, aracın kullanılamamasından kaynaklı kazanç kaybı iddiasıyla talep edilen 4.275 TL.'nin kabulü mümkün olmadığı, ayrıca hukuki açıdan da araç işleteni konumundaki davacıdan talep edilmesi mümkün olmadığı, Dava itirazın iptaline ilişkin olup, davacı tarafın fazlaya ilişkin haklarını ve ıslah hakkını saklı tuttuğunu beyan ederek bu davada talepte bulunması da hukuki açıdan mümkün olmadığı, Ayrıca kabul anlamına gelmemekle birlikte kazanç kaybı iddiasıyla talepte bulunulabilecek olası miktar yargılamaya muhtaçtır. Davacı tarafın haricen yaptığı hesaplama üzerinden asli tali kusur durumunu baz alarak bir miktar belirleyip bu miktar üzerinden talepte bulunmasını kabul etmediği, davacı taraf inkar tazminatı talebinde bulunmuş ise de; yukarıda belirttiğimiz gibi mahrum kalındığı iddia edilen kazanç; kusur oranı ve gelir miktarı yönünden yargılamaya muhtaç olduğundan (likit olmadığından) inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi, arz ve izah etmeye çalıştığımız nedenlerle; davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı... cevap dilekçesinde özetle; Hakkında açılan davayı kabul etmediği, Kaza esnasında kullandığım aracın kazanın gerçekleşmesinde kusuru yoktur. %75 asli kusurlu olduğuna dair iddiaları kabul etmediği, Ayrıca mahrum kalınan gelirin tarafımdan talep edilmesini ve talep edilen miktarı da kabul etmediği, Kusur oranı hususunda mahkemece rapor aldırılmasını istiyorum. Alınacak rapor sonrasında kusurumun bulunduğunun tespiti halinde talep edilen miktarın mahkemece yeniden doğru şekilde hesaplanmasını istediği, Karşı tarafın miktar konusunda daha önce yaptığı hesaplamayı ve kusur oranları ile ilgili beyanlarını kesinlikle kabul etmediğini bir kez daha bildirmek istediği, Tarafımdan talep edilen %20 inkar tazminatını da kabul etmediği, Hakkında açılan davanın reddine karar verilerek yapılacak masraflar ve avukatlık ücretinin karşı taraftan alınmasını talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan ikame araç bedelinin tahsili için başlatılan icra takibine karşı yapın itirazın iptali istemine ilişkindir.
Davaya konu Bergama İcra Müdürlüğü' nün ... Esas sayılı takip dosyasında davacı tarafından davalı aleyhine 20/05/2022 tarihli trafik kazası dayanak gösterilerek 20 günlük ikame araç bedeli toplamı 4.275,00 TL' nin talep edildiği, ödeme emrinin borçlu/davalılara tebliğ edildiği, borçluların süresinde yaptığı itiraz üzerine takibin durduğu görülmüştür.
Dava, 1 yıllık hakdüşürücü süre içerisinde açıldığından işin esasına geçilmiştir.
Davacı 20/05/2022 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı... ... plakalı aracın sürücüsü, diğer davalı ise aracın işletenidir.
Davalıların sorumluluğu incelendiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ... ... LTD. ŞTİ. ... plakalı aracın işleteni, diğer davalı... aracın sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49), işleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kaleminden sorumlu olacaklardır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişi heyetinden alınan 19/06/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;"Trafik Kuralları yönünden:... plaka sayılı davalı araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 46/b-c maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna hatası İle etken olduğu, ... plaka sayılı davacı taraf araç sürcüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b maddesini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna davalı sürücüye göre az da olsa hatası ile etken olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır.
İkame Araç Bedeli yönünden:
2017 model ... plaka sayılı ... aracın dosya kapsamında yer alan mevcut durumuna göre makul onarım süresinin 10 gün olduğu, 20.05.2022 riziko tarihi ve mevsim koşulları itibarıyla benzer konseptteki bir aracın güncel günlük kiralama bedelinin ise KDV dahil 355,00 TL. mertebesinde olduğu ve 10 gün x 355,00 TL. = 3.550,00 TL. araç kiralama bedeli olarak hesaplanmış olup, bu bedelden nihai kararın takdiri Sn. Mahkemeye ait olmak üzere davalı tarafların kusur oranları durumuna göre sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Kusura ilişkin değerlendirmeye itiraz edilmiş ise de;
Davalı sürücü şerit çizgisinin devamlıya dönüştüğü bölgede önündeki aracı sollamaya kalktığı, bu bölgede araç sollamanın yasak olduğu, kaza mahalli ilerisinde dönüş kavşağı olduğu, bu durum trafik levhaları ile de belirtildiği, davalı sürücü idaresindeki araç çekici olup yüklü olduğu, hızlı ve seri hareket etme kabiliyetinin diğer araçlara göre daha az olduğu, dolayısı ile manevraya yönelmeden evvel arka trafiğini kontrol etmesi gerektiği, kazanın oluşumuna bakıldığının da bu duruma önem vermediği, sollamanın yasaklandığı bölgede önündeki aracı sollamaya kalktığı, kalkarken de arkası sol şeritte gelen araç trafiğini kontrol etmeyip davacı aracının önünü kapattığı bu hali ile kazanın meydana gelmesinde KTK' nun 47/C ve 56/a maddelerini ihlal ettiğinden %75 oranında, davacı araç sürücü ise düz yolda önünde sollamaya kalkan aracı görmesi, ikaz ile varlığını belirtmesi gerektiği, görüş alanını etkin kontrolü altında bulundurmadığı, önünde sinyalini vermiş sollamaya kalkan aracı zamanında fark edemediği, fren tedbirine başvurmadığı, mevcut suratını koruyup çarpmayı önleyemediği sabit olduğundan KTK' nun 52/b maddesini ihlal ettiği sonucuna ulaşılarak dava dışı sürücünün %25 oranında kusurlu olduğu kanaatine varılmıştır.
İkame araç bedeline ilişkin değerlendirmeye itiraz edilmiş ise de;
Trafik kazalarında araç mahrumiyeti nedeniyle zarar belirlenirken aracın hasar durumuna göre onarımı için gereken makul sürenin belirlenmesi ve belirlenen bu süre üzerinden zarar hesabının yapılması gerekir. Bu hesaplama ise çözümü hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olup mahkemece bilirkişi görüşüne başvurulmalıdır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda davacının aracının onarımı için gereken makul süre 10 gün olarak belirlenmiştir. Davacıdan kaynaklanan sebeplerle aracın geç onarıma verilmesi, servis yoğunluğu nedeniyle onarımda geçen süre, aracın kiralayana geç teslim edilmesi vb. hususlar davalıya yüklenemeyeceğinden rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır (Yargıtay ... HD. ... K.).
Tüm bu nedenler ile;20/05/2022 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın işeteni davalı sürücü...' ın kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı ...' ın %75 oranında kusurlu olduğu ve mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre davacının maliki olduğu aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 3.550,00 TL olduğunun belirtildiği, davacı vekili tarafından takip talebinde ikame araç için günlük 285,00 TL istenildiği, takip talebi ile sıkı sıkıya bağlı olan itirazın iptali davalarında ikame araç için davacı vekilinin talep ettiği günlük bedel üzerinden (daha düşük olduğundan) mahkememizce resen hesaplama yapılarak davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiştir. İkame araç bedeli davacının maliki olduğu aracın zarar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden hesaplandığından likit bir alacaktan bahsedilemeyecek olup davacı lehine tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; davalı/borçlunun Bergama İcra Müdürlüğü' nün... Esas sayılı takip dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 2.850,00 TL asıl alacak üzerinden devamına,
2-Davacının tazminat talebinin REDDİNE,
3-Alınması gereken 194,68 TL karar ve ilam harcının yatan 179,90 TL peşin harçtan mahsubu ile eksik kalan 14,78 TL' nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kaydına,
4-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 179,90 TL ve 179,90 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 327,75 TL posta ve diğer giderler ile 2.600,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 2.927,75 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 1.951,83 TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 2.850,00 TL vekâlet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
7-Davalı ... ... LTD. ŞTİ. kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 1.425,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak unvanı belirtilen davalıya ödenmesine,
8-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin her iki tarafta oturuma katıldığından kabul red oranı nazara alınarak 1.040 TL' sinin davacıdan, bakiye kalan 2.080,00 TL' nin ise davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 28/09/2023

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim...
e-imzalıdır