mahkeme 2023/715 E. 2024/565 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/715 Esas
KARAR NO : 2024/565
DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 31/08/2023
KARAR TARİHİ : 25/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; 08/08/2022 tarihinde saat 23:35 civarında İzmir Seferihisar Ulamış mahallesinde sürücü ...' In sevk ve idaresindeki ancak... 'e ait ... plakalı otomobil aynı istikamette seyreden önündeki ...'nin sevk ve idaresindeki ...plakalı otomobilin arka kısmına çarptığını, çarpmanın etkisiyle... plakalı araç sürücüsü direksiyon hakimiyetini kaybederek ..." ın sevk ve idaresindeki ...ğ arka kısmına çarpmış ve bu zincirleme kaza sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sebebi ile ...' a ait...plakalı araç hasar gördüğünü, kaza neticesinde tutulan kaza tespit tutanağına göre... sürücüsü ... kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğunu, ...'a ait... plakalı aracın hasar onarımı özel bir servis tarafından gerçekleştirildiğini, kaza sonrası hasar gören araç için ... A.Ş. nezdinde hasar dosyası açıldığını, ... A.Ş. Aracın Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) dahilinde ödeme yapıldığını, limiti aşan kısımdan İhtiyari Mali Mesuliyet (İMM) poliçesi kapsamında ... SİGORTA' nın sorumluluğu olduğunu ve araç onarıldıktan sonra şirket tarafından eksik kalan bakiyeye ilişkin ödeme yapılmadığını, ödeme yapılmadığı için tarafımızca hasar onarım tazminatı ve araçla oluşan değer kaybı için 20.02.2023 tarihinde... Sigorta A.Ş'ne başvuru yapılmış başvuru sigorta şirketine21.02.2023tarihinde gönderilmesine rağmen sigorta şirketi değer kaybına ilişkin herhangi bir tazminat ödemesinin yapılmadığını, zorunlu arabulucuğa 21.03.2023 tarihinde başvuru yapıldığını, arabuluculukta hasar onarım tazminatı yönünden anlaşma sağlanmış olup değer kaybı yönünden anlaşma sağlanmadığını arabuluculuk dosyayı kapattıktan sonra... SİGORTA A.Ş tarafımıza 05.05.2023 tarihinde müvekkilinin aracında oluşan değer kaybına ilişkin 20.000,00 TL ödeme yapıldığını, müvekkilinin ... 6 marka aracında oluşan hasar 472,000,00 TL olup aracın kilometresi düşük olduğunu, müvekkilini aracındaki değer kaybı eksik ödendiğinden ve araçta oluşan değer kaybı çok daha yüksek olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik ... plaka sayılı araç iç in belirsiz alacak davası ) 1.000,00-TL eksik ödenen değer kaybı tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte yargılama giderleri ( eksper rapor ücreti olan Yargıtay kararları gereği yargılama gideri kabul edildiğinden bu ücretin de tarafımıza ödenmesi) ile vekalet ücretinin davalından tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ...plakalı aracın müvekkili şirkete “Genişletilmiş Kasko Paket Sigorta Poliçesi” ile sigortalı olduğunu, davacı yanın öncelikle iddia ettiği hasarın karşılanması için dava dışı sigortalının Z.M.M. Sigortacısı olan...A.Ş. poliçe sınırında tüm hasarın karşılanmasını talep ettiklerini, Z.M.M. sigortasında bakiye varken müvekkili şirkete dava yöneltilemeyeceğini, öncelikle hasara yönelik ödemelerin ve kalan bakiye teminat tutarının ... A.Ş'den sorulmasını talep ettiklerini, Z.M.M.Sigortasında teminat limiti olması halinde davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesini, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusuru bulunduğu belirtlmekteyse de kusur oranı tarafımızca kabul edilmediğini, bu sebeple kazanın meydana gelmesinde tarafların kusur oranlarının tespiti için İstanbul Tetkik Üniversitesi Karayolları Fen Heyeti'nden veya İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınmasını, davacının değer kaybı talepleri hiçbir şekille kabul edilmemekle birlikte, davacının aracında oluşan hasarın onarımının ekonomik olmadığının bilirkişi raporu ile tespit edilmesi halinde aracın pert-total işlemine tabi tutulması gerekecek olup bu durumda davacının değer kaybı taleplerinin reddine karar verilmesini, her ne kadar dava dilekçesinde davacı tarafından değer kaybı bedelinin temerrüt tarihinden itibaren ticari avans faizi ile birlikte tahsili talep edilmiş ise de hasar gören aracın kişisel kullanıma tahsisli olması dikkate alındığında hiçbir surette davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla eldeki davada yasal faizin uygulanması gerektiğini, belirtilen nedenlerle davacının işbu haksız ve hukuka aykırı davasının reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı yana yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, haksız fiil sonucu ZMMS limitleri tüketildiğinden İMMS poliçesi kapsamındaki bakiye değer kaybı istemine ilişkindir.
Davacı 08/08/2022 tarihli trafik kazasında... plakalı aracın işleteni olup, davalı... plakalı aracın İMMS poliçesini düzenleyendir.
Davalı, kazaya karışan ... plakalı aracın kaza tarihini kapsayan ihtiyari mali sorumluluk sigortacısıdır (13/05/2024 tarihli müzekkere cevabı). Davalı, poliçede de yer verildiği üzere ihtiyari mali sorumluluk klozu ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede yazılı hadlere kadar temin etmekle yükümlüdür.
Bahse konu düzenlemeden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, trafik kazalarından doğan zararlar bakımından trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir.
Başka bir anlatımla, zarar miktarı aracın zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamında kalmakta ise bu aracın ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak limit aşımında ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu söz konusu olacaktır.
... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyen ... Sigorta A.Ş.' ye mahkememizce yazılan müzekkereye verilen cevabi yazıya göre davacı zarar görene kaza tarihinde ki poliçe limit olan 100.000,00 TL' nin ödendiği (hasar tazminatı olarak) sabittir. Bu nedenle zmms poliçesi kapsamında zarar miktarı davacıya ödendiğinden fazla zarardan davalının sorumluluğu bulunmaktadır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup tramer kayıtları da celp edilerek mahkememizce bilirkişilerden kusur ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Mahkememizin 19/12/2023 tarihli celsesi 2 nolu ara kararı gereği; tüm dosya kapsamı incelenerek davacı ve dava dışı sürücünün oransal kusur durumu ve aynı trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu aracın değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre hesaplanması için Bilirkişilerden alınan 21/02/2024 tarihli raporun sonuç kısmına göre,"08.08.2022 tarihinde sürücü... idaresindeki ... plakalı aracın İzmir-Seferihisar karayolunda, sürücü... idaresindeki... plakalı aracın arka kısımlarına çarpması bu aracın da çarpmanın etkisiyle önünde seyreden Davacıya ait kendi sevk ve idaresindeki... plakalı ... marka aracın arka kısımlarına çarpması, çarpma sonrası direksiyon hakimiyeti kaybolan... plakalı aracın orta refüj bordür taşlarına çarparak orta refüje savrulması sonucu meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle;
1)... plaka sayılı davalı ... poliçeli araç sü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b ve 56/c maddelerini ihlal ettiğinden dolayı Kazanın Oluşumuna Tamamen Hatası İle Etken Olduğu.
2)...plaka sayılı davacı araç sürücüsü ... Kazanın Oluşumuna Etken Faktörü Ve Kural İhlali Olmadığı.
3)... plaka sayılı dava dışı araç sürücüsü ...Kazanın Oluşumuna Etken Faktörü ve Kural İhlali Olmadığı,
4)Davacıya ait ... plakalı ...marka araçta bahse konu trafik kazası sebebiyle yukarıda belirtilen Serbest Piyasa Şartlarına göre; Aracın kaza tarihindeki hasar görmemiş 2.el piyasa rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. El rayiç değeri arasındaki fark nedeniyle 69.000,00 TL Değer Kaybı meydana gelmiş olacağı,
5) Davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından 05.05.2023 tarihinde Değer Kaybına ilişkin olarak 20.000,00 TL kısmi ödeme yapılmış olduğu Davacı Vekili tarafından beyan edildiğinden; Davacının Bakiye Değer Kaybı Alacağının 49.000,00 TL (Kırkdokuzbinlira) olduğu,"şeklinde rapor sundukları görüldü.
Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, maddi vakıaya uygun olup, açıkça itiraza uğramayan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır
Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile eksik kalan bakiye değer kaybı için talep ettiği 1.000-TL tazminat alacağını 48.000-TL artırarak 49.000-TL ücretin davalı... Sigorta A.Ş'den dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile; 08/08/2022 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu sabit olup, davacının maliki olduğu aracın celp edilen tramer kaydının da incelenmesi sonucu 69.000,00 TL değer kaybına uğradığı, dava tarihinden önce davalı ... tarafından 20.000,00 TL ödemenin yapıldığı görülmekle ödemenin mahsubu sonucu bakiye tazminat talebinin değer arttırım dilekçesi de nazara alınarak kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı ... başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşecek ise de talep ile bağlı kalınarak dava tarihinden itibaren itibaren davacı tacir olmadığından böyle bir iddiada ileri sürülmediğinden ve zarar veren aracın vasfının hususi olması nazara alınarak yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabulucuk ücreti yönünden;6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay ... Hukuk Dairesinin... Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı ... şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM ... H.D. ... Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile;
-49.000,00 TL bakiye değer kaybı bedeli tazminatının davalı ... şirketinden (bakiye kalan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) talep ile bağlı kalınarak dava tarihi olan 31/08/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 3.347,19 TL karar ve ilam harcının yatan 969,85 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 2.377,34 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 969,85 TL peşin harç, 269,85 TL başvurma harcı, 216,25 TL posta ve diğer giderler ile 5.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 6.455,95 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı , davalı vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/06/2024
Katip ...
E imza

Hakim ...
E imza