mahkeme 2022/598 E. 2023/1078 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/598 Esas
KARAR NO : 2023/1078DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 21/07/2022
KARAR TARİHİ : 28/12/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde; "15.12.2021 Tarihinde davacıya ait ... plaka sayılı araç seyir halinde iken maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, ... plaka sayılı aracın ...Katılım Sigorta A.Ş.' de ... poliçe numarasıyla ZMMS' si bulunmaktadır. Kusurlu aracın ZMMS (trafik) poliçesi tanzim eden davalı ... Katılım Sigorta A.Ş.ne ihbarda bulunulmuş ve sigorta tarafından hasar dosyası açıldığı, Sigorta şirketi davacı aracında meydana gelen hasara ilişkin kendi aldırdığı eksper raporuna dayanarak ve anahtar teslim ihale usulü ile davacıya 22.000-TL hasar ödemesi yaptığı, Ancak işbu ödeme davacının gerçek hasar bedelini karşılamamakta olup, değer kaybı için de ödeme yapılmadığı, Davalı ile aracın onarım bedeli ve değer kaybı konusunda anlaşamayan davacı tarafından, Sigorta Eksperi atanmış, hasar raporu oluşturulduğu, davacı tarafından aldırılan eksper raporuna göre aracın onarım maliyeti KDV Dahil 48.440,71 TL; araçta meydana gelen değer kaybı ise 10.000TL olduğu, Bu uzman görüş ile birlikte 18/05/2022 tarihinde davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulmuş fakat sonuç elde edilemediği, ... plakalı araç %100 (tam ve asli) kusurludur. Bu nedenle Trafik sigortacısı olan davalı, limiti dahilinde tam olarak zarardan sorumlu olduğu, Sigorta şirketinin hasar bedelini eksik belirlemesi, hasar bedelinin bu olduğunu ispatlamaz. TTK 1409 madde de davalı sigorta şirketinin sorumluluğu belirtiği, Fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, HMK 107. Madde uyarınca belirsiz alacak davası olarak mahkemenizce toplanacak deliller zarfında, trafik kazasında davacının aracında oluşan şimdilik; 50,00.-TL (KDV Dahil) değer kaybı bedeli ve 500,00.-TL (KDV Dahil) hasar bedelinin temerrüt tarihinden (hasarı ret tarihi) itibaren işletilecek avans faizi ile yargılama giderleri (826,00-TL hasar eksper raporu ücretinin de ilavesiyle) ve avukatlık ücretiyle karşı yandan tahsiline "karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketi Vekili cevap dilekçesinde : " ... plakalı aracın davalı şirket nezdinde, karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi (trafik) ile sigortalı olduğu, dava yetkisiz mahkemede açılmış olup, yetkili mahkeme karayolları trafik kanunu madde 110 uyarınca İstanbul Anadolu mahkemeleri olduğu, Davacı vekili tarafından işbu dava HMK. md 107” ye dayanarak belirsiz alacak davası olarak açılmıştır. Ancak işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılması usule aykırıdır, işbu davanın usulden reddi gerekmektedir. Davacı değer kaybı tazminatını tespit edebilecek durumda olduğu, davacı Trafik Kanunu ve Trafik Sigortası Genel Şartlarının yukarıda işaret edilen düzenlemelerindeki yükümlülüklerini yerine getirmeden, doğrudan dava yoluna gitmiş olması nedeniyle HMK 115 Maddesi gereği dava şartı yokluğu nedeniyle huzurdaki Davanın usulden reddi, Davacının araç hasarına ilişkin Sigortalı araç sürücüsünün 96100 kusur durumu nazara alınarak 15.04.2022 tarihinde 22.000 TL Davacıya ödenmiştir. Davalı Şirket tarafından, ödeme yapıldığı halde aleyhimize dava açılmıştır. Bu minvalde davacının iddialarını tamamen reddediyor ve ödediğimiz tazminatları rücu hakkımız saklı tutarak İşbu davanın reddi, yeni trafik sigortası genel şartları 01.04.2020 tarihinde yürürlüğe girmiş olup dava konusu kaza 08.01.2021 tarihinde gerçekleşmiştir. Ayrıca poliçe vadesi de 18.10.2020 - 18.10.2021 tarihleri arasındadır. Dava konusu kaza trafik sigortası yeni genel şartları kapsamındadır. Davanın kabulü anlamına gelmemek kaydıyla davacı taraf, sigortalımızın kusurunu ve zararını usulen ispat etmesi, davalı şirket faizden dava tarihinden itibaren yasal faizle sorumlu olduğu, davacının davasının ispatı halinde davalı şirketin öncelikle ferilerden sorumlu tutulmaması, olmaz ise, asıl alacak, yargılama giderleri ve avukatlık ücreti açısından ayrı ayrı bakiye poliçe limiti ile sorumlu tutulmasını, faizin en erken dava tarihinden başlatılmasını, Davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davacı tarafa tahmilini" talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 15/12/2021 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı... plakalı aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 18/05/2022 tarihli dilekçeye göre (e-mail) davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı sigorta vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde;
6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalrda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.
Somut olayda, rizikonun, yani kazanın İzmir ilinde gerçekleştiği, davacının yerleşim yerinin de İzmir olduğu görüldüğünden, HMK' nın 16. Maddesi uyarınca davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığından, davalının yetki itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 27.09.2021-2022 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 15/12/2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği hasar bedeli ve değer kaybından dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur, hasar ve değer kaybı bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişiden alınan rapora göre;
"Kusur yönünden yapılan değerlendirmede; davalı sigorta poliçeli araç sürücüsü ...'”ın sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile Aydınlar Caddesini takriben seyir halinde mezarlık bitimi ... Sokak kavşağına geldiğinde aracının sol ön kısımlarını, önünde ... sokağa dönüş yapmak için yavaşlayan davacı taraf sürücü...nın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracının sağ arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisi ile davacı aracı ileri doğru savrulup ön ve alt kısımlarını orta refüje çıkarak çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, Tekmil veriler, kaza raporu, fotoğraflar üzerinden kazayı incelediğimde mahal iki gidiş iki geliş şerit olup orta refüjle ayrılı olduğu, kaza mahalli kavşak orta refüj daraltılmış olup solda dönüş şeridi verildiği, kavşakta yön levhaları mevcut olduğu,
*... plaka sayılı davalı şirket poliçeli araç sürücüsü ... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 56/c ve 52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu,

• ... plaka sayılı davacı taraf araç sürücüsü ... kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı,
  Hasar Onarım ve Değer Kaybı Bedeli Yönünden:... plaka sayılı ... DOBLO CARGO 1.3 M.JET 95 E6 2018 model otomobilde meydana gelen hasar onarım bedeli 41.376,88 TL olarak tespit edilmiş olup,davalı sigorta şirketinin hasar onarım bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu, ancak davalı sigorta şirketi tarafından davacı asile 15.04.2022 tarihinde 22.000,00 TL. ödenmiş olmakla (41.376,88 TL. - 22.000,00 TL.) — 19.376,88 TL. olarak hesaplanan bakiye hasar onarım bedelinden ve Yargıtay içtihatlarına ve piyasa rayiçlerine göre 10.000,00 TL. olarak belirlenen değer kaybı bedelinden poliçe limitiyle sınırlı sorumlu olduğu görüş ve kanaatine varılmıştır." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
  Bilirkişi tarafından değer kaybına ilişkin hesaplama; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden tarafı olmadığı zmms sözleşmesindeki şartların davacı açısından bağlayıcı olmaması ve Anayasa Mahkemesi'nin nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 Sayılı Kanunun 3.maddesiyle değiştirilen 90. maddesinin birinci cümlesinde yeralan “ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda” ibaresinin ve ikinci cümlesinde yeralan “ve genel şartlarda ’’ ibaresinin iptal edilmiş olması sebebiyle uygulanmayacağından hükme esas alınmıştır.
  Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan ve sürücülerin imzalarını taşıyan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme, hasar bedeli ise kalem kalem gösterildiğinden ve bulunan bedellere iskonto uygulanmadan KDV' de eklenmek suretiyle sonuca ulaşıldığından hükme esas alınmıştır (İzmir BAM. ... K.)
  Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 9.376,88 TL hasar ve 1.620,12 TL değer kaybı tazminatının avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
  Tüm bu nedenler ile; 15/12/2021 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacağından, dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 41.376,88 TL hasar ve 10.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 22.000,00 TL hasar ödemesinin yapıldığı görülmekle, mahsup işlemi sonucu karşılanmayan zarar kalemleri yönünden talep ile bağlı kalınarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden bu tarihten itibaren zarar veren aracın kamyonet olması nazara alınarak avans faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
  HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
  1-Davanın KABULÜ ile;
  -19.376,88 TL hasar ve 1.620,12 TL değer kaybı bedeli olmak üzere toplam 20.997,00 TL tazminatın davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 21.000,00 TL poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 05/05/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine,
  2-Alınması gereken 1.434,30 TL karar ve ilam harcının yatan 440,70 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 993,60 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
  3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 440,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 59,25 TL posta ve diğer giderler, 1.800,00 TL bilirkişi masrafı ile 826,00 TL ekspertiz gideri olmak üzere toplam 3.206,65 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
  4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
  5-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
  6-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
  Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.28/12/2023
  Katip ...
  E imza

Hakim ...
E imza