mahkeme 2022/357 E. 2025/321 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/568 Esas
KARAR NO : 2025/451
DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 19/08/2021
KARAR TARİHİ : 07/05/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili dava dileksesinde özet ile; Müvekkili ile davalı şirket arasında davalının yükleniciliğini kabul ettiği, 24/02/2021 tarihli İnvictus Alaçatı Port Projesi 3. Etap Kalıp-Demir Beton işleri sözleşmesi, 24/02/2021 tarihli ....a Projesi Kalıp-DEMİR Beton işleri sözleşmesi, 24/02/2021 tarihli Çelik Konstrüksiyon Yapım Sözleşmesi, Hafriyat Sözleşmesi ile 28/04/2021 tarihli ek protokoller gereği davalının üstlendiği işi yerine getirmediği, iş bu nedenle müvekkili tarafından sözleşmelerin haklı sebep ile fesih edildiğini, müvekkili ile davalı arasında imzalanan 01/06/2021 tarihli ibraname ile davalının yaptığı işleri bedelsiz olarak müvekkiline devir ettiğini, ancak buna karşın müvekkili tarafından davalıya verilen ... Bankası Perpa şubesinin kesidecisi...ve Dis Tic. Ltd. Şti olan 27/08/2021 tarihli,... seri nolu 350.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası Perpa şubesinin keşidecisi Fertas Iç ve Dis Tic. Ltd. Şti olan... seri numaralı, 15/10/2021 vade tarihli, 500.000,00-TL bedelli çek,... Manavkuyu şubesinin keşidecisi ... Turizm Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti olan,... seri numaralı, 15/09/2021 vade tarihli 500.000,00-TL bedelli çek,... Manavkuyu şubesinin keşidecisi ... Turizm Gida İnş. San. Tic. Ltd. Şti olan,... seri numaralı, 15/09/2021 vade tarihli 1.000.000,00-TL bedelli çeklerin iade edilmediği, müvekkilinin iş bu çeklerden dolayı davalıya herhangi bir borcu bulunmadığını beyan ile dava konusu çeklerden dolayı müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını tespiti ile bedeli tahsil edilen çek bedellerinin davalıdan tahsilini, çek vadelerinin yakın olması nedeni ile ileride telafisi imkansiz zararların doğmaması için dava konusu çeklerin bedellerinin ödenmesini tedbiren durdurulmasına yargılama gider ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP : Davalı tarafa T.K.'nun 35. Maddesine göre dava dilekçesi ile ön inceleme duruşma gün ve saatinin ...liğ edildiği, davaya cevap verilmediği görülmüştür.
DELİLLER : Davacı vekili iddiasını ispata yönelik olarak; İnvictus Alaçatıport Projesi 3. Etap Kalıp-Demir Beton İşleri Sözleşmesi, İ... Çeşme Projesi Kalıp-Demir Beton İşleri Sözleşmesi, Çelik Konstrüksiyon Yapım Sözleşmesi, Harfiyat Sözleşmesi, Alaçatı 3. Etap Çeşme Projesi Kalıp-Demir Beton İşleri ek protokolü, ... Çeşme Projesi Kalıp-Demir Beton İşleri ek protokolü, İzmir ... Noterliği'nin 31/05/2021 tarihli,... yevmiye numaralı ihtarnamesi, 01/06/2021 tarihli ibraname, İzmir... Noterliği'nin 14/06/2021 tarihli,... yevmiye numaralı ihtarı, çek fotokopileri ve tahsilat makbuzları,... hazırlık numarası savcılık şikayet dilekçesi ve eki belgeler, bilirkişi incelemesi, keşif, tanık ve ikamesi caiz her türlü yasal delile dayandığı görülmüştür.
İzmir Cumhuriyet Başsavcılığını...Soruşturma sayılı dosyası yetkesizlik kararı verilerek, dosyanın Menemen Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği, Menemen Cumhuriyet Başsavcılığınca karşı yetkisizlik kararı ile İzmir Cumhuriyet Başsavcılığına gönderildiği ve İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının ... sırasına kaydının yapıldığının bildirildiği görülmüştür.
Celp ile incelenen İzmir Cumhuriyet Başsavcılığının... soruşturma sayılı dosyasında, davacı şirket, davalı şirket ve yetkilileri hakkında nitelikli dolandırıcılık suçlarından dolayı şikayette bulunduğu, dosyanın derdest olduğu bildirilmiştir.
Davacı tarafça, dava dilekçesine ekli olarak sunulan sözleşmeler ile 01/06/2021 tarihli ibranamedeki imza ve yazılara ilişkin davalı şirket yetkilisinin isticvabına karar verildiği, verilen karar gereği meşruhatlı isticvap davetiyesinin 15/06/2022 tarihinde ...liğ edildiği, ancak davalı şirket yetkilisi... edildiği, 22/06/2022 tarihli duruşmaya iştirak etmediği, herhangi bir mazeret de sunmadığı, bu sebeple davacı tarafça, dava dilekçesine ve delil dilekçesine ekli olarak sunulan sözleşme ve ibraname ile iş bu belgelerde ki, davalı şirket adına atılan imzaların kabul etmiş sayıldığı görülmüştür.
Tarafların dosyaya celbini talep ettiği bilgi ve belgelerin dosyaya teminine müteakiben, uyuşmazlığın çözümü özel ve teknik bilgiyi gerektirdiğinden, dava dosyasının konusunda uzman SMMM...a tevdi edildiği, bilirkişi tarafından dosyaya ibraz edilen 26/04/2023 tarihli raporda özetle; Dosyaya sunulan ... A.Ş. 01.11.2021 tarihli müzekkere cevabında... seri sıra nolu 350.000-TL bedelli ve... nolu 500.000-TL bedelli çeklerin 25.10.2021 tarihinde dava dışı ciranta ...e ödenmiş gözüktüğünü, davacı taraf incelemeye 2021 yılı ticari defterlerini ibraz ettiğini, 2021 yılı yevmiye defterinin yıl sonu noter kapanış tasdiki gözüktüğünü, davacı defterleri usulüne uygun gözükmediğini, defter kayıtlarına ve tevdi bordrolarına göre, davacı taraf, davalıya dava konusu çekler dahil toplam 6 adet 3.000.000-TL bedelli çek verdiğini, çekler kayıtlara göre avans olarak verilmiş gözüktüğününü, Yine davacı defter kayıtlarına göre, davalı taraf davacıya 1.077.222.-TL lık işi iki adet fatura ile teslim etmiş gözükmekte olduğunu, buna karşın çeklerin 1.922.778,00.TL'lik kısmi için mal/eser teslim edilmiş gözükmediğini, bu halde davacı defter kayıtlarına göre, davalı taraf dava konusu çeklerin 1.922.778-TL'lik kısmı için borçlu gözükmediğini, buna karşın 01.06.2021 tarihli ibraname ekinde olduğu belirtilen taraflarca imzalı gözüken hakedişlere göre ise davalı tarafın hakedişleri KDV dahil 2.176.002,13-TL gözüktüğünü, bu hakedişlere göre ise davacının 823.997,87-TL'lik çek bedeli için borçlu olmayabileceğini nihai takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu rapor ve beyan ettiği görülmüştür.
Davacı vekilinin itirazına binaen, itirazları karşılar nitelikte SMMM Bilirkişisi... yanında İnşaat Mühendisi...'da eklenerek dosya kapsamına uygun hüküm kurmaya elverişli ek rapor tanzimi hususunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdi ile ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 06/02/2024 tarihli ek raporda özetle; ibranamenin geçerli olduğunu, taraflar arasındaki tüm sözleşme ilişkilerini kapsadığının değerlendirilmesi halinde davacının davalı tarafa dava konusu çekler dolayısıyla borcu bulunmayabileceğini, yine ibranamenin geçerli olup, taraflar arasındaki hafriyat sözleşmesini kapsamadığını, diğer sözleşmeleri kapsadığının taktiri halinde ise davacının hafriyat sözleşmesi konusu iş bedeli tüm sözleşme ilişkilerini kapsadığının değerlendirilmesi halinde davacının davalı tarafa 1.049.180,48-TL hafriyat hakediş bedeli dolayısıyla borçlu olabileceği, 3.000.000-1.049.180,48-TL çek bedeli için ise borçlu olmayabileceğini, İbranamenin geçersiz taktir edilmesi halinde ise defter kayıtları ve hakedişlere göre davacının 3.000.000-2.176.002,13=823.997,87-TL'lik çek bedeli için borçlu olmayabileceğini nihai takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
Bilirkişi heyeti ek raporunda, davacı tarafça, taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında, davalı tarafa 3.000.000,00-TL toplam bedelli 6 adet çek verildiği beyan edilmiş olup, şi bu çeklerin her birini hangi sebebe ve sözleşmeye ilişkin davalı tarafa verildiğine dair kayıt olup olmadığı, çekle ödeme dışında ödemeler olup olmadığı, buna mukabil karşı tarafça ödemeler yapılıp yapılmadığı konusunda bilirkişi heyetine tevdii ile ek rapor aldırılmasına karar verildiği, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan 04/12/2024 tarihli ek raporda özetle; Davacının sözleşme konusu işleri aynı dönemde vaptığı tespit edildiğini ve davacının çek ve nakit toplam 3.000.000-TL ödemelerinin sadece 300.000-TL nakit kısmının hafriyat ve ... İstanbul Şb nin... nolu 15.10.2021 tarihli 500.000,00 bedelli çekinin Ek 3 de ver alan (fesih ve ibra konusu) Celik Konstrüksiyon Yapım Sözleşmesinde belirtilen bu sözleşme gereği verilmiş bir avans ödemesi olarak gözüktüğünün tespit edildiğini, Davacının öncelikle ... İStanbul Ş.b (...)'nın... nolu 15/10/2021 tarihli 500.000,00-TL bedelli çeki dolayısıyla borçlu olmayabileceğini, ancak bu çekin dava dışı cirantaya ödenmiş gözüktüğünü, Davacının davalıya hafriyat sözleşmesi dolayısıyla 300.000-TL nakit ödeme dışında 1.049.180,48-300.000=749.180,48-TL bakiye borç olmakla, Vade sırasına göre dava konusu çeklerden ... Bankası Perpa Şubesinin keşidecisi ... ve Dış Tic. Ltd. Şti olan 27/08/2021 tarihli,... 350.000-TL. bedelli (cirantaya ödenmiş gözüken) çeki dolayısıyla bu borca mahsup yaptığında bakiye 399.180,48-TL borç kalabileceğini, dolayısıyla davacının bu çek dolayısıyla borçlu gözüktüğünü, bundan sonrasında ise..., Manavkuyu Şubesinin keşidecisi ... Turizm Gıda İnş.San.Tic. Ltd.Şti. olan,... seri numaralı, 15/09/2021 vade tarihli , 500.000-TL bedelli çekten mahsup yapıldığında çekin 399.180,48-TL'lik kısmından borçlu olunabileceğini, 100.819,52-TL'lik kısmından ise borçlu olunmayabileceğini, Davacının yine..., Manavkuyu Şubesinin keşidecisi ... Turizm Gıda İnş.San.Tic. Ltd.Şti. olan,... seri numaralı, 15/09/2021 vade tarihli , 1.000.000-TL, bedelli çek dolayısıyla borçlu olmayabileceğini nihai takdir ve değerlendirmenin mahkemeye ait olduğunu rapor ve beyan ettikleri görülmüştür.
DEĞERLENDİRME : Dava, kambiyo senedinden dolayı borçlu olmadığının tespiti ve istirdat istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki uyuşmazlığın, taraflar arasında ticari ilişki olup olmadığı, var ise ticari ilişkinin kapsamı, bu kapsam dahilinde taraflar arasında sözleşme veya sözleşmeler yapılıp yapılmadığı, iş bu sözleşmelerin davacı tarafça haklı sebeple fesih edilip edilmediği, sözleşmenin haklı nedenden feshinden sonra taraflar arasındaki sözleşmelerden kaynaklı ticari ilişkin kapsamında davalı tarafın sözleşmelerde kararlaştırılan edimleri karşılığında hak ettiği bedelleri, bedelsiz olarak davacıya devir edip etmediği, davaya konu çeklerin fesih edilen iş bu sözleşmelerden dolayı, davacı tarafından davalıya verilip verilmediği, taraflar arasında akdedilen ibra karşılığı, iş bu çeklerin bedelsiz hale gelip gelmediği, davacıya iadesi gerekip gerekmediği, iadesi gerekiyorsa iade edilmesi gereken çek veya çek bedelinin olup olmadığı, var ise ne miktarda olduğu noktasında toplanmıştır.
Tüm dosya kapsamı, taraf beyanları, davacı tarafça dosyaya sunulan belge ve kayıtlar ile dosyaya temin edilen bilirkişi heyeti rapor ve ek raporu içeriklerine göre, taraflar arasında 24/02/2021 tarihli İnvictus Alaçatı Port Projesi 3. Etap Kalıp-Demir Beton işleri sözleşmesi, 24/02/2021 tarihli İnvictus Sunset Ilıca Projesi Kalıp-DEMİR Beton işleri sözleşmesi, 24/02/2021 tarihli Çelik Konstrüksiyon Yapım Sözleşmesi, Hafriyat Sözleşmesi ile 28/04/2021 tarihli ek protokoller imzalandığı, iş bu sözleşmeler kapsamında davacı şirket tarafından, davalı şirkete defter ve kayıtlarında kayıtlı olan, dava konusu ... Bankası 27/08/2021 tarihli... seri nolu, 350.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası 15/10/2021 vade tairhli, ... seri nolu 500.000,00-TL bedelli çek,... 15/09/2021 vade tarihli, ...seri numaralı 500.000,00-TL bedelli çek,... 15/09/2021 vade tarihli,... seri nolu 1.000.000,00-TL bedelli çekleri, davalı şirkete devir ve temlik ettiği, davalı şirketin taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında yüklendiği edimleri tam ve eksiksiz olarak yerine getirmediği, iş bu nedenle davacı şirket tarafından, taraflar arasında akdedilen sözleşmelerin haklı olarak fesih edildiği, fesih tarihinden sonra tarafların bir araya gelerek 01/06/2021 tarihli ibranamenin düzenlendiği, iş bu düzenleme ile davalı şirketin taraflar arasındaki sözleşmeler kapsamında, yerine getirdiği tüm malzeme ve hizmeti bedelsiz olarak davacıya devir ve temliki kabul ettiği, iş bu sebeple taraflar arasında akdedilen sözleşmeler kapsamında, davalının ifa edeceği edimler karşılığında, davacı şirket tarafından, davalı şirkete devir ve temlik edilen, dava konusu çeklerin veyahutta tahsil edilen bedellerinin davalı tarafça, davacı tarafa iadesi gerektiği, ancak iş bu 4 adet çekin davalı tarafça, davacıya iade edilmediği, bedellerinin sonradan ciro yolu ile devredilen çek hamilleri tarafından 350.000,00-TL'sı bedelli çekin 27/08/2021 tarihinde, 500.000,00-TL bedelli çekin 25/10/2021 tarihinde, 1.000.000,00-TL'sı bedelli çekin, 21/09/2021 tarihinde, 500.000,00-TL'sı bedelli çekin, 27/09/2021 tarihinde, ibraz eden çek hamillerine ödenmiş olduğu, iş bu sebeple davalı tarafın tahsil edilen iş bu çeklerden dolayı sebepsiz zenginleştiği, kanaatine varılmıştır.
Yukarıda arz edilen gerekçelere binaen; davanın kabulü ile davaya konu ... Bankası 27/08/2021 tarihli ... seri nolu, 350.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası 15/10/2021 vade tairhli, ... seri nolu 500.000,00-TL bedelli çek,... 15/09/2021 vade tarihli, ... seri numaralı 500.000,00-TL bedelli çek,... 15/09/2021 vade tarihli, ... seri nolu 1.000.000,00-TL bedelli çeklerden dolayı, davalı ... İmalat Mühendislik Sanayi Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi'ne borçlu olmadığının tespiti ile iş bu çeklerin dava dışı üçüncü şahıslarca muhatap bankaya ibraz ile çek bedellerinin tahsil edilmiş olması sebebi ile 350.000,00-TL alacağa 27/08/2021 tarihinden itibaren, 500.000,00-TL alacağa 25/10/2021 tarihinden itibaren itibaren, 1.000.000,00-TL alacağa 21/09/2021 tarihinden itibaren, 500.000,00-TL alacağa 27/09/2021 tarihinden itibaren avans faiz oranı uygulanmak sureti ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, karar verilerek aşağıda yazılı hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi HMK 294/4 mad. gereğince bir ay içinde açıklandığı üzere;
Davanın KABULÜ İLE
Davacı... Dış Ticaret İnşaat Sanayi Ve Ticaret Anonim Şirketi'nin davaya konu ... Bankası 27/08/2021 tarihli... seri nolu, 350.000,00-TL bedelli çek, ... Bankası 15/10/2021 vade tairhli,... seri nolu 500.000,00-TL bedelli çek,... 15/09/2021 vade tarihli, ... seri numaralı 500.000,00-TL bedelli çek,... 15/09/2021 vade tarihli,... seri nolu 1.000.000,00-TL bedelli çeklerden dolayı, davalı ... İmalat Mühendislik Sanayi Ticaret İthalat İhracat Limited Şirketi'ne borçlu olmadığının tespiti ile iş bu çeklerin dava dışı üçüncü şahıslarca muhatap bankaya ibraz ile çek bedellerinin tahsil edilmiş olması sebebi ile 350.000,00-TL alacağa 27/08/2021 tarihinden itibaren, 500.000,00-TL alacağa 25/10/2021 tarihinden itibaren itibaren, 1.000.000,00-TL alacağa 21/09/2021 tarihinden itibaren, 500.000,00-TL alacağa 27/09/2021 tarihinden itibaren avans faiz oranı uygulanmak sureti ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça peşin yatırılan 40.132,13-TL'nin mahsubu ile 120.396,37-TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
Davacı tarafça peşin olarak yatırılan 40.132,13-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Avukatlık asgari ücret tarifesine göre hesap edilen 318.500,00-TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yapılan 59,30-TL başvuru harcı, 478,40-TL ...ligat ve posta gideri, 3.000,00-TL Bilirkişi ücreti dahil olmak üzere toplam 3.537,70-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça peşin yatırılan gider avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda kararın ...liğinden itibaren 2 hafta içinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkca okunup usulen anlatıldı. 07/05/2025

Başkan ...
eimza
Üye...
eimza
Üye...
eimza
Katip ...
E imza