mahkeme 2022/173 E. 2023/764 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/173 Esas
KARAR NO : 2023/764
DAVA : Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 23/02/2022
KARAR TARİHİ : 03/10/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kendine ait... plakalı aracının 31/08/2021 tarihinde, İzmir ili Bornova ilçesinde meydana gelen trafik kazası neticesinde hasara uğradığını, müvekkil aracında meydana gelen hasarın tespiti ve tanzimi için karşı yana hasar ihbarında bulunduklarını, müvekkil aracın pert/total olarak değerlendirildiğini, bu kapsamda aracın hurdası da sigorta şirketinde kalacak şekilde aracın piyasa rayiç değerini müvekkile ödeyecek olan karşı yanın piyasanın altında bir ödeme gerçekleştirdiğini, hasar dosyası kapsamında alınan kısmin ödeme ile davacının karşı yanı ibraz etmeyip fazlaya ilişkin haklarını saklı tutacak şekilde ödeme belgelerini imzaladığını, davalı yana bakiye bedel için başvuru yapılsa da belirlenen süre içinde bir ödeme yapılmadığını, arabuluculuk sürecinde de anlaşmaya varılamadığını, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 31/08/2021 tarihli trafik kazası neticesinde müvekkiline ait... plakalı aracın uğradığı zarar nedeniyle tazminat olarak ödenmesi gereken bedelin bakiye kısmının, müvekkil aracı Kasko sigortacısı olan davalıdan, şimdilik 100,00 TL'nin sigorta şirketinin eksik ödeme yaptığı temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı Sigorta Şirketi Vekilinin davaya cevap dilekçesinde özetle; davacının davasının haksız olup, müvekkil şirket poliçeden kaynaklı sorumluluklarının tümünü yerine getirdiğinden davanın esastan reddi gerekmekte olduğunu, işbu davanın belirsiz alacak davası açılmasının mümkün olmadığından davanın hukuki yarar yokluğundan reddinin gerektiğini, dava dilekçesinde, açıkça HMK m.107 gereğince belirsiz alacak davası açılmış olduğunun belirtildiğini, ancak kanunun her durumda belirsiz alacak davası açılmasını mümkün kılmadığını, kazadan sonra hasar dosyasında alınan ekspertiz raporunda rayiç miktarının belirlendiğini, yapılan rayiç tespitine göre de tüm tutarın davacıya ödendiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte davacı rayiç değerinin çok üzerinde olduğunu iddia etmekte buna ilişkin satış ilanlarına da delil olarak dayandığını, bu durumda davanın belirsiz alacak davası olarak açılması mümkün olmadığını, müvekkilinin poliçe gereği üzerine düşen tüm yükümlülükleri yerine getirmiş olduğunu, davacı tarafından ibraz edildiğini, davacının başkaca bir alacağı kalmadığını, dava konusu hasarın gerçekleşmesi ardından sigortalı tarafça müvekkili şirkete yapılan hasar ihbarı üzerine hasar dosyası açılmış ve dosyaya eksper atanarak ekspertiz incelemesi yaptırıldığını, raporda aracın tam hasara uğradığının tespit edildiğini, sonrasında davacı ile mutabakata varılarak aracın 430.000,00 TL olduğunun kararlaştırılmış olup müvekkili şirketin ibra edildiğini, ibraname davacı tarafından fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak imzalanmış ise de; bu durumun davacıya ödeme yapılmaması halinde dava açma hakkı verdiğini, ibra kısmı yönünden dava hakkı tanımakta olduğunu, ancak; tarafların bir de sözleşme akdetmiş olduğunu, davacı aracına tam hasar (pert total) işlemi uygulanmasını da kendi seçtiğini, davacının bu isteği üzerine, ödeme miktarında da karşılıklı olarak anlaşılmış olduğundan davacının aracına pert total işlemi uygulandığını, taraflar arasında anlaşma olmasa belki de müvekkil sigorta şirketi davacının aracı tamir edilerek tarafına teslim edilecek olduğunu, davacının bu hakkını kullanmak istediğini belirtip karşılığında kendisine ödenecek miktarı, mutabakatname ile kabul etmesinden sonra böyle bir dava açması ahde vefa ilkesine de aykırılık oluşturduğunu, ödenecek miktar davacının da iradesi doğrultusunda, tafralarca mutabık – kalınarak belirlendiğini, davacının eksik ödeme nedenine dayanarak açtığı bu davanın, iyiniyet ve dürüstlük kuralına aykırılık yarattığını, poliçede özel şartların mevcut olduğunu ve müvekkilin hasar ödemesini poliçede kararlaştırılan şartlara uygun olarak yapmış olduğunu, davanın öncelikle usulden reddine, davanın hukuka aykırı, haksız ve kötü niyetli olarak açılmakla davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava, kasko sigortası poliçesi kapsamında rizikonun gerçekleşmesine dayalı tazminat istemine ilişkindir.
Davanın tarafları arasında 29/12/2020-2021 tarihlerini kapsar "Genişletilmiş Kasko" poliçesinin bulunduğu, kazanın risk periyodu içerisinde 31/08/2021 tarihinde gerçekleştiği ve aracın tamirinin ekonomik olmadığı bu sebeple pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği konusunda ihtilaf bulunmamaktadır. İhtilaf sigortalı davacıya ödenen bedele ilişkindir.
Sigorta tazminatlarının ödenmesinde zamanaşımı 6102 sayılı TTK'nın 1420-(1) maddesinde "Sigorta sözleşmesinden doğan bütün istemler, alacağın muaccel olduğu tarihten başlayarak iki yıl ve 1482 nci madde hükmü saklı kalmak üzere, sigorta tazminatına ve sigorta bedeline ilişkin istemler her halde rizikonun gerçekleştiği tarihten itibaren altı yıl geçmekle zamanaşımına uğrar." şeklinde düzenlenmiştir.
Belirsiz alacak davası, 6100 sayılı HMK'nın 107'nci maddesinde;
"1-Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hallerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir.
2-Karşı tarafın verdiği bilgi veya tahkikat sonucu alacağın miktarı veya değerinin tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğu anda davacı, iddianın genişletilmesi yasağına tabi olmaksızın davanın başında belirtmiş olduğu talebini artırabilir.
3-Ayrıca, kısmi eda davasının açılabildiği hallerde; tespit davası da açılabilir ve bu durumda hukuki yararın var olduğu kabul edilir" şeklinde düzenlenmiştir.
Yine belirsiz alacak davalarında, dava açılmakla zamanaşımının sadece dava açıldığı anda gösterilen değer ve miktar yönünden değil tüm alacak miktarı yönünden kesildiği, gerek Yargıtay gerekse İstinaf kararlarında belirtilmiştir (Belirsiz alacak davası ve zamanaşımı için bkz. Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesi 04/06/2020 tarih,... K.). Bu sebeple davacının davasını belirsiz alacak davası olarak ikame etmesinde usulsüz bulunmadığından bedel arttırım dilekçesine karşı yapılan zamanaşımı definin ve dava kısmi ödeme tarihide (19/10/2021) nazara alındığında zamanaşımı süresi içerisinde açıldığından (23/02/2022) cevap dilekçesi ile ileri sürülen zamanaşımı definin reddine karar vermek gerekmiştir.
Kasko sigortası mal sigortalarından biridir. Mal sigortalarına ilişkin hükümler 6102 sayılı TTK'nın 1453. vd. maddelerinde düzenlenmiştir. TTK'nın 1459. maddesine göre; sigortacı, sigortalının uğradığı zararı tazmin eder. 01/04/2013 tarihinde yayımlanarak yürürlüğe giren Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları'nın B.1.1. maddesi uyarınca sigortalının "rizikonun gerçekleştiğini öğrendiği tarihten itibaren en geç beş iş günü içinde sigortacıya bildirimde" bulunması gerekir. Genel Şartlar'ın B.3.3.4.1. maddesine göre; "Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur." 6102 sayılı TTK'nın 1427-(2) maddesine göre de "(2) Sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her halde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur."
Bilirkişi heyetinden alınan 31/10/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Dosya kapsamında 31.08.2021 tarihinde ve saat 17.20 sıralarında meydana gelen trafik kazası nedeniyle İzmir Trf. Dent. Şb. Mü Otoyol Br. Amirliğinin tanzim ettiği “Ölümlü/Yaralanmalı Trafik Kazası Tespit Tutanağı”na göre; “Sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile İzmir İli, Otoyol üzeri, Kemalpaşa istikametinden, Bomnova istikametine sol şerit üzerinde seyir halinde iken aracından bir ses gelmesiyle sol şerit üzerinde durakladığı sırada aracının sağ arka kısımlarına; aynı yönde seyir halinde olan sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı sol yan kısımlarıyla çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği; İş bu kazanın meydana gelmesinde Davacı tarafa ait... plaka sayılı araç sürücüsünün “ETKEN OLMADIĞI”,Dava dışı... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ün “ETKEN OLDUĞU”, Davacı yana ait... plakalı araçta 200.856,38.-TL yedek parça ve 33.930,00.-TL işçilik olmak üzere toplam 234.786,38.-TL (KDV Hariç)meydana geldiği, Kaza sonrası oluşan hasar miktarının, araç rayicinin %50'sini aştığından tamirinin ekonomik olmadığı, aracın ağır hasarlı olduğu, mevcut hali ile çekme belgeli olarak pert — total edilmesinin teknik ve ekonomik açıdan uygun olacağı, bahse konu aracın, marka, model, tipi, km.si, yakıt cinsi, vites türü, kullanım şekli, kullanım süresi, kullanılmışlık düzeyi, yıpranma payı, bahse konu aracın vip bir araç olması ve araçta 90.000,00.-TL tutarında ilave donanım/ekstra aksesuarların bulunması, vaki kaza öncesinde 4 adet hasar kaydının olması ve ayrıca pazarlık payı da dikkate alındığında kazadan önceki ikinci el piyasa rayiç değerinin 450.000,00.-TL olabileceği,Buna göre; Davacı yanın giderilmemiş zararının 50.000,00.-TL-430.000,00.-TL=20.000,00.-TL olduğu, Davacı yana ait ... plaka araç ile ilgili Davalı ... Sigorta AŞ ile davacı ... arasında 29.12.2020-2021 tarihleri arasında geçerli süre için ... numaralı poliçe ile kasko sigortası teminatlarını kapsar şekilde sigorta sözleşmesi akdedilmiş olduğu, KASKO sigorta sözleşmelerinin, sadece sigorta ettirenin değil, sigortadan faydalanan kimsenin veya eylemlerinden hukuken sorumlu oldukları kimselerinde kusurlu davranışlarından kaynaklanan ve araçta meydana gelen hasar ve ziyaı karşılamayı sigortacı tarafından taahhüt edilen yani sigorta ettirenin bizzat uğradığı zararların sigorta güvencesine alındığı mal sigortası türü olduğu, Kaza 31/08/2021 tarihinde gerçekleşmekle, 29.12.2020-2021 tarihleri arasındaki sigorta teminat süresi içinde gerçekleştiği Sigorta şirketi tarafından kazanın oluşumu Kasko Sigortası Genel Şartları A -Sigortanın Kapsamı A.1.Sigortanın Konusu b) Gerek hareket gerek durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar, şeklinde gerçekleştiği kabul edilerek sigortalısına, 19/10/2021 tarihinde 430.000,00 TL ödeme yapıldığı," şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Bilirkişi heyetinden alınan 27/04/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Dolayısıyla bu hali ile KÖK RAPORDAKİ TESPİTLERDE BİR DEĞİŞİKLİK OLMADIĞINA dair" şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Somut olayda, 31/08/2021 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında davacının aracının onarımının ekonomik olmadığı bu sebeple pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, hem taraf iddia ve savunmalarından hemde mahkememizce aldırılan bilirkişi ek raporu ile sabit olmakla, gelen tramer kayıtlarına ve davacı vekilinin mahkememiz ara kararı gereği dosya sunduğu 01/12/2022 tarihli dilekçeye göre yapılan inceleme sonucu... plakalı aracın kaza tarihi itibari ile rayiç değerinin 450.000,00 TL olduğu, davalı sigorta şirketi tarafından 430.000,00 TL rayiç bedel üzerinden ödemenin yapıldığı bu hali ile 20.000,00 TL davacının bakiye tazminat hakkının bulunduğu, taraflar arasında 30/03/2021 tarihinde imzalanan "Tam Hasar İşlemleri Mutabakatname ve Taahhütnamesi" başlıklı ibranamede davacının fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmuş olması da nazara alındığında davanın kabulüne, kabul edilen bedele davacı vekilinin ihbar bildirime yönelik bir delil sunmaması nedeniyle kısmi ödeme tarihinden avans faiz işletilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KABULÜ ile; 20.000,00 TL' nin davalıdan 19/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek avans faiz ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2-Alınması gereken 1.366,20 TL karar ve ilam harcının yatan 420,70 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 945,5 TL' nin davalıdan alınarak Hazine'ye irat kaydına,
3-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 420,70 TL peşin harç, 80,70 TL başvurma harcı, 26,75 TL posta ve diğer giderler ile 1.400,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 1.928,15 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 17.900,00 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
5-Davalı tarafından yatırılan ve harcanan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.560,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
7-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,

Dair, taraf vekilinin yüzüne karşı tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/10/2023

Katip...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır