mahkeme 2021/738 E. 2024/447 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2021/738 Esas
KARAR NO : 2024/447
DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)
DAVA TARİHİ : 14/10/2021
KARAR TARİHİ : 17/05/2024
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; Davacı... tarafından, Kurumumuz ve ... Özel Güvenlik Hizmetleri A.Ş. aleyhine işçilik alacakları talebiyle açılan davada, Bodrum İş Mahkemesi'nin 19/04/2018 tarihli E.... sayılı kararıyla "Davanın Kısmen Kabulüne" karar verildiğini, söz konusu kararda hükmolunan alacak kalemlerinin davacı tarafından Aydın İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı icra dosyasıyla ilamlı icra takibine konulması neticesinde icra dosyasına tehir-i icra kararı alınmasını teminen 27/06/2018 tarihinde tarafımızca 17.000,00-TL nakit teminat yatırıldığını, Söz konusu karara karşı yapmış olduğumuz istinaf başvurusu neticesinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi...Hukuk Dairesi 22/12/2020 tarih,...K sayılı karar ile "istinaf başvurumuzun esastan reddine" karar verildiğini, icra dosyasına nakit olarak yatırdığımız teminattan 10.541,11 TL, 22.12.2020 tarihinde alacaklıya ödenerek dosya borcu kapatıldığını, Söz konusu firmalardan sözleşme sürelerine ait kıdem tazminatı tutarlarını Kurum hesabına yatırılması hususunda tebligat yapılmış olup firmalar tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığımnı, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 61 inci ve 62 nci maddeleri ve ayrıca davalı firmalarla Kurum arasında imzalanan dilekçemiz ekinde sunulan sözleşmelerin ilgili hükümleri gereğince, Kurum tarafından davadışı işçi ...'a ödenen 10.541,11-TL'nin, işçiyi çalıştıran davalı firmalardan mevzuat, emsal kararlar ve sözleşme hükümleri gereğince rücu edilmesi kapsamında, dava şartı zorunlu arabuluculuk kapsamında başvurulan arabuluculuk süreci de anlaşamama ile neticelenerek, 08/09/2021 -...Başvuru No.lu son tutanak (e-imzalıdır) düzenlendiğini, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Müteselsil Sorumluk” ana başlıklı kısmının ‘Dış ilişkide’ başlıklı 61. maddesi; “Birden çok kişi birlikte bir zarara sebebiyet verdikleri veya aynı zarardan çeşitli sebeplerden dolayı sorumlu oldukları takdirde, haklarında müteselsil sorumluluğa ilişkin hükümler uygulanır.” hükmünü, ‘İç ilişkide’ başlıklı 62. maddesi de; “Tazminatın aynı zarardan sorumlu müteselsil borçlular arasında paylaştırılmasında, bütün durum ve koşullar, özellikle onlardan her birine yüklenebilecek kusurun ağırlığı ve yarattıkları tehlikenin yoğunluğu göz önünde tutulur. Tazminatın kendi payına düşeninden fazlasını ödeyen kişi, bu fazla ödemesi için, diğer müteselsil sorumlulara karşı rücu hakkına sahip ve zarar görenin haklarına halef olur.” hükmünü haizolduğunu, Dosyaya sunduğumuz muhtelif tarihli sözleşmelerin ilgili hükümlerinde, yüklenicinin işin görülmesi sırasında ve/veya işin görülmesi nedeniyle istihdam ettiği kişiler ile yaşayacağı hukuki ihtilaflar nedeniyle yürürlükteki mevzuat hükümleri nedeniyle Kurumun da sorumlu tutulabileceği, tüm zararlarda (Kıdem, İhbar tazminatı, manevi tazminat, işe iade vb.) kurumun sorumlu olmayacağını, Kurumun yukarıda belirtilen nedenlerle herhangi bir ödeme yapmak zorunluluğunda kalması durumunda yapılan bu ödemeyi başkaca bir ihbar ve/veya ihtara gerek olmadan, tamamen, nakden ve defaten Kuruma ödeyeceğini kabul ve taahhüt edeceği şeklinde hükümler yer aldığını, Gerek sözleşme hükümleri, gerek müteselsil sorumlulukta iç ilişkiye yönelik yasal düzenlemeler ve gerekse Yüksek Mahkemenin emsal mahiyetinde uygulamaya yönelik yeknesak kararları çerçevesinde, Kurumumuz tarafından davalı firmaların çalışanı olan ...'a ödenen toplam 10.541,11-TL kıdem tazminatının asıl muhatabı ve ödemesi gereken yükümlüsü davalı şirketler olduğunu, Çünkü Sosyal Güvenlik mevzuatına uygun hareket etmek, çalışanlarının her türlü mevzuattan kaynaklanan haklarını yerine getirmekle yükümlü olan davalı şirketlerin buna aykırı hareket ettiğini, Bunun neticesinde de Kurumumuz hiçbir şekilde yükümlüsü ve sorumlusu olmadığı halde, Kurum çalışanı olmayan ve davalı şirketlerin çalışanı olan ...n sosyal güvenlik mevzuatından kaynaklı talebiyle karşı karşıya kaldığını, neticesinde de 10.541,11-TL'yi ödemek zorunda kaldığını,. Ayrıca, Kurumun imzalanan sözleşmeler gereği davalı firmalara söz konusu kalemleri ihale bedeli kapsamında ödemiş olduğundan, böylece aynı hususlara ilişkin mükerrer ödeme yapılması durumu da söz konusu olduğunu, Davacının çalışmaları, davalı firmalarla imzalanan ve personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı sözleşmesine dayandığını, Sözleşmenin "Yüklenicinin Sözleşme Konusu İş İle İlgili Çalıştıracağı Personele İlişkin Sorumlulukları" başlıklı 23. maddesinde; “Yüklenicinin sözleşme konusu iş ile ilgili çalıştıracağı personele ilişkin sorumlulukları ilgili mevzuatın bu konuyu düzenleyen emredici hükümleri ve Genel Şartnamenin Altıncı bölümünde belirlenmiş olup, yüklenici bunları aynen uygulamakla yükümlüdür" hükmüne yer verildiğini, Ayrıca sözleşmelerin muhtelif maddelerinde ise, "yüklenicinin faaliyetlerinden doğan her türlü resim, harç, tazminat ..... Bütün yükümlülükler yükleniciye aittir. İdare mükellefiyetler dolayısıyla ilgisi olmamasına rağmen herhangi bir ödemede bulunmak durumunda kalırsa yüklenici, bu meblağı derhal, defaten ödemeyi kabul ve taahhüt eder." hükmüne haiz olup, işçinin ücret ve benzeri tüm alacaklarının yüklenici tarafından karşılanacağı ve idareye bu ücretler nedeniyle bir sorumluluk yüklenemeyeceğine ilişkin düzenlemeler yer aldığını, izah edilen ve Sayın Mahkemenizce re’sen gözetilecek diğer hususlar çerçevesinde, fazlaya ilişkin tüm haklarımız saklı kalmak üzere; Davamızın Kabulüyle, Kurum tarafından davalı firmaların çalışanı ...a ödenen toplam 10.541,11-TL'nin, ödeme tarihi olan 22.12.2020 tarihinden itibaren hesaplanacak avans faiziyle birlikte davalılardan tahsiline, yargılama masrafları ve vekâlet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
SAVUNMA : Davalılar... Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd.Şti. ve ...Özel Güvenlik Hizmetleri Tic. Ltd.Şti. vekilinin 05.11.2021 kayıt tarihli cevap dilekçesinde; ZAMANAŞIMI BAKIMINDAN İTİRAZIMIZ: Davacı, davasını süresi geçtikten sonra açtığını, Bu nedenle davanın zamanaşımı nedeniyle reddedilmesi gerektiğini, 1-Sözkonusu işçinin, davalı şirketin ihale ile almış olduğu iş kapsamında işçi olarak çalıştığını, İşçi çalıştığı süre içinde de bütün maaş ve haklarını aldığını, İşçi, taraf alt işverenliğinde, son alt işverenden önce çalıştığını, davalı şirket ne asıl işverendir ne de son alt işveren olduğunu, Yasada açıkça son alt işverenin ve asıl işverenin işçilik haklarından sorumlu olduğu belirtildiğini, Bu nedenle taraflarına rücu edilebilmesinin yasal olmadığını, davalı şirket, davacıyla hizmet alımları tip sözleşmesini imzalayarak taşeron olarak çalışmış olup, zaten gerçek anlamda asıl işveren- alt işveren ilişkisinden de söz edilemeyeceğini, Hizmet alım sözleşmesinin hiçbir yerinde çalışan personelin ihbar, kıdem, yıllık izin gibi haklarının şirket tarafından ödeneceği şeklinde hüküm de olmadığını, açıklanan nedenlerle; Zamanaşımı itirazımız kabul edilerek davanın, zamanaşımı nedeniyle reddine, Haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine, Yargılama harç ve giderleri ile ücreti vekaletin davacı taraf üzerine tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
UYUŞMAZLIĞIN TESPİTİ, DELİL DEĞERLENDİRMESİ ve GEREKÇE:
1-. Dava taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi nedeniyle dava dışı işçiye ödenen işçilik alacakları tutarının (kıdem tazminatı, fazla mesai, izin ve genel tatil ücretinin) davalılara işçinin çalıştırıldığı dönemler itibariyle rücu ile açılmış alacak davasıdır.
2- Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı alt işverenlerle imzalanan hizmet sözleşmelerinin dönemleri itibariyle dava dışı işçi ...'a 22/10/2020 tarihinde ödenen kıdem tazminatının ve yıllık izin ücretinin davalılardan tahsilini talep etmiştir.
3- Dosyaya sunulan deliller doğrultusunda yapılan incelemede taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinde yüklenicilerin işçileri çalıştırdıkları dönemlerle sınırlı olmak üzere sorumluluklarının bulunduğu anlaşılmıştır.
4- Davalıların sorumlu oldukları tutarın belirlenmesi için dosya işçilik alacakları hesaplamaları konusunda uzman bilirkişiye tevdi edilmiştir:
Mahkememizce aldırılan 21/07/2022 tarihli bilirkişi raporunda ; Dava dosyasında bulunan SGK Başkanlığı İzmir Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 17.02.2022 tarihli ... sayılı yazıları ekinde yer alan Hizmet döküm Cetveli ve İşyeri Unvan Listesine gore; Dava dışı işçi ...’ın davalı işyerlerinde çalıştığı sürelere gore davacı kurumun Aydin İcra Dairesi... ESAS no.lu dosyasına ödediği 10.541,11 TL/Net tutarın davalılar payına düşen tutarları hesaplanmış olup, Hukuki yön ve delillerin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; İş bu raporumuzun analiz bölümündeki açıklamalar ve hesaplamalar kapsamında iş bu bilirkişi raporunu Sayın Mahkemeye arz ederim. Şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce aldırılan 02/03/2024 tarihli bilirkiş ek raporunda; Listesi ve ...'ın... ve ...şirketlerindeki çalışmasına ili miş olması dikkate alınarak Dava dışı işçi...'ın davalı işyerlerinde çalıştığı sürelere gore davacı kurumun Aydın İcra Dairesi ... ESAS no.lu dosyasına ödediği 10.541,11 TL/Net tutarın davalılar payına düşen tutarları yukarıdaki tabloda hesaplanmıştır. SONUÇ Hukuki yön ve delillerin takdiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere; İş bu raporumuzun analiz bölümündeki açıklamalar ve hesaplamalar kapsamında; iş bu bilirkişi raporunu sayın mahkememize arz ederim" şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
5- Bilirkişi raporu ile belirlenen tutarların davacının iddia etmiş olduğu çalışma dönemlerine uygun olduğu anlaşılmakla kıdem tazminatından ve diğer işçilik alacağı tutarlarından sorumluluklarının bulunduğu değerlendirildiğinden davanın kabulü ile her bir alt işverenin bilirkişi raporu ile tespit edilen alacak miktarınca davacıya karşı sorumlu olduğuna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
6- Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABÜLÜ İLE;
- 2.376,83-TL'nin davalı... Özel Güvenlik ... Ltd. Şti.'den,
- 2.151,52-TL'nin davalı... Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti'den,
- 1.851,10-TL'nin davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti'den,
- 622,92-TL'nin davalı...Güvenlik ... Ltd. Şti.'den,
- 309,25-TL'nin davalı ... Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti'den,
-3.229,49-TL'nin davalı ...R Özel Güvenlik Hizmetleri ... AŞ.'den, ödemenin yapıldığı 22/10/2020 tarihinden itibaren işleyecek Avans Faiz ile birlikte alınarak davacıya verilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 720,06-TL harçtan peşin alınan 180,02-TL'nin mahsubu ile bakiye 540,04-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (Davalı ...Özel Güvenlik Ltd. Şti.'den 162,30-TL, ...metleri ... Ltd. Şti'den 146,96 -TL, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti'den 126,44-TL, davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'den 42,48-TL, davalı... Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti'den 21,33-TL, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri ... AŞ 220,55-TL) hazineye irat kaydına,
3- Arabuluculuk Kanunu Madde 18/A fıkra 13,14 gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 1.320,00-TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile tahsili ile hazineye irad kaydına,
4- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcından oluşan 247,82-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya verilmesine,
5- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret tarifesi uyarınca hesaplanan 10.541,11-TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile alınarak davacıya verilmesine,
6- Davacı tarafından yapılan 750,00-TL bilirkişi ücretinin ve 1.557,5‬0-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.307,5‬0-TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine, (Davalı ... Özel Güvenlik Ltd. Şti.'den 520,11-TL, ... Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti'den 470,96 -TL, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti'den 405,19-TL, davalı ... Güvenlik ... Ltd. Şti.'den, 136,14-TL, davalı ... Güvenlik Hizmetleri ... Ltd. Şti'den 68,32-TL, davalı ... Özel Güvenlik Hizmetleri ... AŞ 706,78-TL sorumluluğu ile sınırlıdır. )
7- Taraflarca yatırılan gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer tarafların yokluğunda, HMK 341 maddesi gereğince miktar itibariyle Kesin Olarak verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 17/05/2024
Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza