mahkeme 2021/544 E. 2023/750 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/544 Esas
KARAR NO : 2023/750
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 06/08/2021
KARAR TARİHİ : 28/09/2023
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... plakalı aracı ile 20.01.2021 tarihinde seyir halindeyken önünde giden aracın ani fren yapması neticesinde yavaşlayıp durduğunu, arkadan gelen ... plakalı araç sürücüsü... çarparak maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazada müvekkiline ait olan... plakalı aracın hasar aldığını, kazada ... plakalı araç sürücüsü... asli kusurlu olduğunu, Davalı sigorta şirketi kazada kusurlu olan ... plakalı aracın ... nolu poliçesini tanzim eden şirket olup müvekkile ait olan araçta meydana gelen değer kaybından poliçe limiti ile sorumlu olduğunu, müvekkilin aracında oluşan hasar nedeniyle araçta oluşan değer kaybının ödenmesi için ... Boya Kimya San ve Tic. A.Ş.'nin maliki olduğu... plakalı aracın ZMMS yapan ... Sigorta Şirketine 09.02.2021 tarihinde başvurulduğunu, sigorta şirketinin 15.03.20211 tarihinde değer kaybı bedeli olarak 1.594,05 TL ödediğini, bu bedelin değer kaybı zararını karşılamadığını, oluşan değer kaybının daha fazla olduğunu, aracın onarımı esnasında araçtan mahrum kalındığını, davalı ... Boya'dan tahsilinin gerektiğini, Yukarıda arz ve izah edilen tüm bu açıklamalarımız çerçevesinde; dava konusu kazadaki kusur durumuna göre isabet eden talep edilebilir tazminat tutarının yargılama sırasında toplanan delillerle (özellikle bilirkişi incelemesi ile) aydınlanacağı dikkate alınarak HMK m. 107 kapsamı dikkate alınarak fazlaya ilişkin talep ve davaya ilişkin saklı kalmak kaydıyla şimdilik; Müvekkile ait araçta oluşan bakiye değer kaybı bedeline mahsuben 50 TL'nın davalılardan ... Boya Kimya San ve Tic. A.Ş. ve...'dan kaza tarihinden itibaren, Davalı Sigorta şirketinden temerrüt tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini, ayrıca 50-TL ikame araç bedelinin ... Boya Kimya an ve Tic. A.Ş. ve...'dan müştereken ve mütelsilen faiziyle tahsilini, talep etmiştir.
Davalılardan Anadolu Anonim vekili dava dilekçesinde özetle; Dava dilekçesine göre 20.01.2021 tarihinde ... plakalı araç seyir halinde iken ...ya ait ... plakalı araç ile çarpışması neticesinde maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, Dava dilekçesindeki aleyhe olan hususları kabul etmediklerini, kazanın meydana gelmesinde müvekkil şirket nezdinde sigortalı... plakalı aracın herhangi bir kusuru olmadığını, dava konusu kazaya karıştığı ifade edilen ... plakalı araç müvekkil şirket tarafından ... numaralı ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte mahkem... müvekkil şirketin sorumluluğu bulunduğuna kanaat getirilmesi halinde teminat limiti ile sorumluluklarının olduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından...Sigorta'ya 18.199 TL maddi tazminat ve...a 1.594.05 TL değer kaybı ödemesi yapıldığını, bu ödemelerin mahsubu ile geriye kalan 23.207 TL ile sınırlı olduklarını, bu ödeme ile davacı tarafın müvekkil sigorta şirketinden talep edebil...ği hak ve alacak kalmadığını, İş bu nedenle huzurda görülmekte olan davanın reddini talep ettiklerini, yetki itirazları olduğunu, belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Dava, trafik kazasından kaynaklanan değer kaybı ve ikame araç tazminatı istemine ilişkindir.
Davacı 20.01.2021 tarihli trafik kazasında ... plakalı aracın işleteni olup, davalı... ... plakalı aracın sürücüsü, ... Boya Kimya Sanayi Ve Ticaret A.Ş. işleteni, sigorta şirketi ise aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesini düzenleyendir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde dava dilekçesinin ekinde yer alan 29/01/2021 tarihli dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu görülmüştür.
Davalı sigorta şirketinin zamanaşımı def'i değerlendirildiğinde; haksız fiilin 20.01.2021 tarihinde meydana geldiği, sigorta şirketi tarafından kısmi ödemenin yapıldığı, arabulucuya 08/07/2021 tarihinde başvuruda bulunulduğu ve davanın 2 yıllık zamanaşımı süresi içerisinde 06/08/2021 tarihinde açıldığı anlaşıldığından zamanaşımı defi mahkememizce kabul edilmemiştir.
Davalı sigorta vekilinin yetki itirazı değerlendirildiğinde;
6100 sayılı HMK.'nın genel yetkiyi düzenleyen 6. maddesininin 1. fıkrasına göre; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir. ", Yine aynı Yasa'nın 16. maddesinde ise, "Haksız fiilden doğan davalrda, haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi de yetkilidir." hükmü yer almaktadır Ancak, HMK.'da kesin yetki halleri açıkça sayılmış olup, haksız fiile ilişkin davalardaki yetki, kesin yetki olmayıp, bir seçimlik yetkidir.Diğer taraftan 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesi ile ZMSS Genel Şartlarının C.7.maddesinde ise "Motorlu araç kazalarından dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar, sigortacının merkez veya şubesinin veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinden birinde açılabil...ği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir." ifadesine yer verilmiştir. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman şeçme hakkı davalılara geçer.
Somut olayda, rizikonun, yani kazanın İzmir ilinde gerçekleştiği, davacının yerleşim yerinin de İzmir olduğu görüldüğünden, HMK' nın 16. Maddesi uyarınca davacının davasını İzmir ilinde açarak yetkili mahkemeyi doğru olarak seçmiş olduğu anlaşıldığından, davalının yetki itirazına mahkememizce itibar edilmemiştir.
Davalı... Sigorta Şirketi' nin sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
Kazaya karışan ... plakalı araç 05/07/2020-2021 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 20.01.2021 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği değer kaybı bedelinden davalı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
Davalı ... Boya Kimya Sanayi Ve Ticaret A.Ş. ve... 'ın sorumluluğu incelendiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 85/1 maddesinde, “bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yararlanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, araç işletenin bu zarardan sorumlu olacağı”, aynı yasanın 85/son maddesinde ise, “ işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, yaşanan trafik kazasında davalı ... Boya Kimya Sanayi Ve Ticaret A.Ş. ... plakalı aracın işleteni ve diğer davalı... aracın sürücüsüdür. Araç sürücüsü kendi kusurundan sorumlu olacak olup (TBK madde 49), işleten, sürücünün kusuru oranında yukarıda değinilen maddeye göre dava dilekçesi ile talep edilen maddi zarar kalemlerinden sorumlu olacaklardır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacı bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişiden kusur, değer kaybı ve ikame araç bedelinin belirlenmesi için rapor aldırılmıştır.
Bilirkişiden alınan 08/11/2022 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre;
"A-) DEĞER KAYBI YÖNÜNDEN
Bahse konu araçta, piyasada geçerli gerçek koşullara göre oluşan ekonomik, reel değer kaybının 12.000,00 TL (On İki Bin Türk Lirası) olduğu ve kusur oranının tenzili ile talep edilebilir tutarın 12.000,00 TL olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır.
B-)MAHRUMİYET BEDELİ YÖNÜNDEN DEĞERLENDİRME
Tespit konusu aracın tekrar eski haline getirebilmesi için 5 iş günü sürenin yeterli olacağı, görüş ve kanaatine varılmıştır.
Kusur oranı tenzili sonucu talep edilebilir mahrumiyet (yokluk) bedeli ise 1.000,00 TL olacağı görüş ve kanaatine varılmıştır. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Mahkememize sunulan raporda davacının maliki olduğu aracın davaya konu kaza tarihinden önceki hasar kayıtlarının incelenip incelenmediği anlaşılmadığından ve kusur tenzili hususunda bilirkişinin uzmanlığı bulunmadığından 09/02/2023 tarihli celse resen seçil...k bilirkişilerden rapor alınmasına karar verilmiş olup, Bilirkişi heyetinden alınan 11/05/2023 tarihli bilirkişi raporunun sonuç kısmına göre; "Dosyanın tetkiki neticesinde,
1- Kazanın Oluş Şekli ve İhlaller Bakımından;
• ... plaka sayılı davalı şirket poliçeli araç sürücüsü... 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 56/c ve52/b maddelerini ihlal ettiğinden dolayı kazanın oluşumuna tamamen hatası ile etken olduğu,
•... plaka sayılı davacı araç sürücüsü ...kazanın oluşumuna etken kural ihlali olmadığı,
2- Değer Kaybı Bedeli Bakımından;
• Aracın onarımı yapıldıktan sonraki rayiç değeri araştırması neticesinde, onarım sonrası rayicinin 96.000 TL ile 99.000 TL olduğu, ortalama değerinin 97.500 TL olduğu, tespit edilmiştir. Yargıtay 17 HD. nin gerçek zarar ile ilgili “gerçek zarar ve değer kaybının, aracın kaza öncesi rayici ile (110.000 TL) onarım sonrası rayici (97.000 TL) arasındaki farktır” kararları göz önüne alındığında ve değerlendirildiğinde aracın piyasa koşullarında değer kaybının 12.500,00 TL olduğu
** Davalı Sigorta tarafından 15.03.20211 tarihinde, davacı tarafa değer kaybı bedeli olarak ödenen 1.594,05 TL bedel, iş bu raporda tespit edilen bedelden düşüldüğünde (12.500,00 TL-1.594,05 TL) kalan farkın 10.905,95 TL olacağı,
3- İkame Araç Bedeli Bakımından;
Davacı tarafın; davaya konu aracın makul onarım süresi ile araçtan mahrum kaldığı süre zarfındaki zararına ilişkin olarak bir bilgi ve belge/delil, dosyaya sunulu olmadığı, Davaya konu aracın makul onarım süresinin 5 gün olduğu, Davaya konu aracın aynı özelliklerdeki bir aracın, mahrum kalınan onarım süresince yerine ikame araç olarak kullanılması durumunda, aynı, özellik, segment ve konfordaki ikame bir aracın günlük kira bedelinin 200,00 TL/gün, (5 gün x 200 TL) toplamda 1.000,00 TL olduğu, hususlarındaki görüş kanaat ve tespitlerimi içeren Raporumuzu, taktiri ve değerlendirmesi sayın Mahkemenize ait olmak üzere saygılarımızla arz ederiz. " şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Davalı sigorta şirketi bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya itiraz edilmiş ise de; trafik kazası sebebiyle davacının malik olduğu araçta oluşan değer kaybının aracın markası, yaşı, modeli ve hasar gördüğü kısımları ile önceki hasarları dikkate alınarak aracın kaza tarihinden önceki 2. el satış değerinin tespiti ile aracın tamir edildikten sonra ikinci el satış değerinin tespiti ve arasındaki farka göre değerlendirme yapıldığından ve tramer kayıtlarıda incelendiğinden itiraz mahkememizce kabul edilmemiştir. Kaldı ki 6704 sayılı yasayla değişik 2918 sayılı KTK nun 90.maddesinde yer alan zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamındaki tazminatlar bu kanun ve bu kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabi olan hükümlerinden TARAFI OLMADIĞI ZMMS SÖZLEŞMESİNDEKİ ŞARTLARIN DAVACI AÇISINDAN BAĞLAYICI OLMAMASI VE ANAYASA MAHKEMESİNİN nin 09/10/2020 tarihli resmi gazetede yayınlanan 17/07/2020 tarihli ve 2019/40 esas 2019/40 sayılı kararına göre 6704 SAYILI KANUNUN 3.MADDESİYLE DEĞİŞTİRİLEN 90. MADDESİNİN BİRİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE BU KANUN ÇERÇEVESİNDE HAZIRLANAN GENEL ŞARTLARDA” İBARESİNİN VE İKİNCİ CÜMLESİNDE YERALAN “VE GENEL ŞARTLARDA ’’ İBARESİNİN İPTAL EDİLMİŞ OLMASI SEBEBİYLE UYGULANMAYACAKTIR.
Mahkememize sunulan bilirkişi raporu, açıkça itiraza uğramayan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan kusura ilişkin değerlendirme hükme esas alınmıştır İkame araç bedeline ilişkin değerlendirmeye itiraz edilmiş ise de;
Trafik kazalarında araç mahrumiyeti nedeniyle zarar belirlenirken aracın hasar durumuna göre onarımı için gereken makul sürenin belirlenmesi ve belirlenen bu süre üzerinden zarar hesabının yapılması gerekir. Bu hesaplama ise çözümü hukuk dışında özel ve teknik bilgiyi gerektiren bir husus olup mahkem... bilirkişi görüşüne başvurulmalıdır. Mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda davacının aracının onarımı için gereken makul süre 5 gün olarak belirlenmiştir. Davacıdan kaynaklanan sebeplerle aracın geç onarıma verilmesi, servis yoğunluğu nedeniyle onarımda geçen süre, aracın kiralayana geç teslim edilmesi vb. hususlar davalıya yüklenemey...ğinden rapor mahkememizce hükme esas alınmıştır (Yargıtay ... HD.... K.).
Davacı vekili bedel arttırım dilekçesi ile; 10.905,05 TL değer kaybı ve 1.000,00 TL ikame araç tazminatının avans faiziyle tahsilini talep etmiştir.
Tüm bu nedenler ile;20.01.2021 tarihli çift taraflı trafik kazasında ... plakalı aracın sigorta şirketi ve işeteni davalı sürücü...' in kusuru oranında sorumlu olacağından, davalı...' in tam kusurlu olduğu ve davacının maliki olduğu araçta mahkememizce aldırılan bilirkişi raporuna göre 12.000,00 TL değer kaybının bulunduğu, dava tarihinden önce davalı sigorta şirketi tarafından 1.594,05 TL ödemenin yapıldığı,... plakalı aracın hasar gören parçalarına göre makul onarım süresi üzerinden belirlenen süre için ikame araç bedelinin 1.000,00 TL olduğu kanaatine varılarak davanın kabulüne, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda, diğer davalılar ise kaza tarihinde temerrüte düş...ğinden bu tarihten itibaren davacının aracının kullanım amacı hususi olduğundan yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile;
-10.405,95 TL değer kaybı bedelinin tazminatının davalı sigorta şirketinden (bakiye kalan 25.206,95 TL kaza tarihinde yürürlükte bulunan poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) 25/02/2021 tarihinden diğer davalılardan ise kaza tarihi olan 20/01/2021 itibaren işley...k yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
-1.000,00 TL ikame araç bedelinin davalılar ... Boya ... A.Ş. Ve...' dan kaza tarihi olan 20/01/2021 itibaren işley...k yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
2-Değer kaybına yönelik alınması gereken 710,83 TL karar ve ilam harcının yatan 260,92 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 449,91 TL' nin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına,
3-İkame araç bedeline yönelik alınması gereken 68,31 TL karar ve ilam harcının davalılar ... Boya ... A.Ş. ve...' dan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazine' ye irat kadına,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 260,92 TL ve 59,30 TL başvurma harcının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
5-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 258,30 TL posta ve diğer giderler ile 3.000,00 TL bilirkişi masrafı olmak üzere toplam 3.258,30 TL yargılama giderinin kabul red oranına nazara alınarak (3.121,46 TL) 2.847,79 TL' sinin tüm davalılardan, bakiye kalan 273,67 TL' nin ise davalılar ... Boya ... A.Ş. ve...' dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca değer kaybına yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 10.405,95 TL vekâlet ücretinin tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
6-A)Davalılar kendilerini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca değer kaybına yönelik reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 500,00 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak tüm davalılara ödenmesine,
7-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca ikame araç bedeline yönelik kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 1.000,00 TL vekâlet ücretinin davalılar ... Boya ... A.Ş. ve...' dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine,
8-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin kabul red oranı nazara alınarak 1.259,48 TL' sinin davalı sigorta şirketinden bakiye kalan 60,52 TL' nin ise davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
9-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekili ve davalılar vekilinin yüzüne karşı diğer davalının yokluğunda kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.
28/09/2023

Katip ...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır