mahkeme 2021/381 E. 2024/170 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
DOSYA NO : 2021/381 Esas
KARAR NO : 2024/170
DAVA : Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 10/04/2018
KARAR TARİHİ : 23/02/2024
Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan) Davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
İDDİA : Davacı vekilinin mahkememize verdiği dava dilekçesinde; “...nşaat Turz. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. ile... Hafriyat arasında D7 ve D8 dozerlerinin kullanımına ilişkin kira sözleşmesi niteliğinde olan makine çalışma sözleşmeleri olduğunu, B.K. Md.299 uyarınca tipik kira sözleşmesi niteliğindeki 04.11.17 ve 20.11.17 tarihli dozer kira sözleşmesine göre;...A.Ş. 'kiracı', ... Hafriyat 'kiraya veren' durumunda olduğunu, tarafların yazılı beyanlarında üzerinde anlaştıkları hususa göre, D7'nin aylık kullanım bedeli 16.000TL + kdv, D8'in aylık kullanım bedeli 26.000TL + kdv olup her ay sonunda kesilen fatura tarihinden itibaren on ve on beş gün içinde ödeneceği hususu çekişmeli olmadığını, sözleşmenin tarafları tacir olması nedeniyle HMK md.17 ve 18 şartları sağlanmış olduğunu, yetki sözleşmesi de geçerl iolduğunu,İzmir mahkemeleri ve icra daireleri yetkili kılındığını, uyuşmazlık konusu da kira alacağı olması dolayısıyla görevli mahkeme de Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunu, D7 dozer ile ilgili sözleşme 04/11/2017 tarihinde imzalandığını,imza tarihinden itibaren 28 gün yani 30/11/2017 tarihine kadar Söke Organize Sanayide hafriyat işinde...A.Ş. bünyesinde çalıştırıldığını, bu makinanın çalışmasına karşılık 30/11/2017 tarihli...sıranolu 18.880,00TL KDV dahil bedelli fatura kesilip tebliğ edildiğini, ancak 16.000,00TL si...A.Ş. Tarafından ödenip 2.880,00TL si iade fatura olarak geri gönderildiğini, D8 dozer ile ilgili sözleşme 20/11/2017 tarihli olup Komasio dozer şeklinde olan bu dozer 11. ayda 10 gün Çine Organize Sanayiinde çalıştığını,10 günlük çalışmadaki operatörlerin ... ve ... olduğunu, kasım ayı için D7 ve D8 in kullanım bedellerinde ödenmeyen kısımlar için ,...A.Ş.tarafından 26/12/2017 tarihli ... yevmiye nolu 13.098,80TL tutarında iade fatura ihbarname gönderildiğini ve kendilerine tebliğ edildiğini, aralık ayında 20 gün D7 ve 20 gün D8 dozerleri çalıştığını, iki makinenin çalışması karşılığı olarak 20/12/2017 tarihli ... sıra nolu ve KDV dahil 35.400,00TL bedelli fatura müvekkil tarafından kesilip tebliğ edildiğini, davalı tarafça İzmir ... Noterliğinin 08/01/2018 tarih, ...yevmiye nolu fatura aslı ihtarnameye eklenerek itiraz edildiğini, uyuşmazlığın taraflar arasında ay sonunda kesilen faturalar üzerinden çıktığını, davalı...İnşaat A.Ş.tarafından faturaların kabul edilmeyen kısmının , iade fatura olarak geri gönderildiğini, açıklanan bu nedenlerle davalının 22.12.2017 tarihli ve ... belge nolu iade fatura olarak düzenleyip itiraz ettiği müvekkil davacının 30/11/2017 tarihli... sıra nolu 18.880,00TL KDV dahil bedelli kesilip tebliğ ettiği faturadan kalan 2.880,00 TL ile 30/11/2017 tarihli...sıra nolu 10.218,80 TL KDV dahil fatura bedeli toplamı olan 13.098,80 TL ile D7 Ve D8 in Aralık ayı çalışma bedeli olarak davacı tarafından düzenlenen 20/12/2017 tarihli... sıra nolu 35.400,00 TL. bedelli ödenmeyen fatura bedellerinin toplamı olan 48.498,80 TL. bedelin ve bu bedele temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile kendilerine ödenmesini, TTK madde1530 uyarınca işlemiş faizin ödenmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
SAVUNMA : Davalı vekilinin mahkememize verdiği cevap dilekçesinde; “Müvekkil şirketçe makinelerin fiilen kullanıldığı süre içinde doğan kira bedelleri zamanında ve eksiksiz olarak ödendiğini, ancak davacı tarafça müvekkil şirketçe makinelerin kullanılmadığı günler için de fazladan fatura kesildiğini, haksız ve hukuka ve gerçeğe aykırı olarak bu fatura bedellerinin ödenmesi istendiğini, davacı tarafından düzenlenen 30.11.2017 tarihli ... sıra nolu 18.880,00-TL bedelli faturanın 16.000-TL si müvekkil şirketçe ödendiğini, kalan 2.880,00-TL ye ve davacı tarafça düzenlenen 30.11.2017 tarihli ...218,80-TL bedelli faturaya itiraz edildiğini, 22.12.2017 tarihli fatura ile toplam 13.098,80-TL iade edildiğini, müvekkil şirketçe düzenlenen bu 22.12.2017 tarihli iade faturasında eksik gün çalışma bedeli açıklaması ile 13.098,80-TL tutarındaki fatura bedeli iade edildiğini, davacı tarafça 20.12.2017 tarihli 35.400,00-TL bedelli fatura düzenlendiğini, bu bedelin de ödenmesi istenmişse de müvekkil şirketçe İzmir ... Noterliğinin 08.01.2018 tarihli ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkil şirketin davacıya bir borcu bulunmadığını, aksine davacı sorumluluğu içerisinde müvekkil şirketin Çine şantiyesinde iş makinesi çalıştırdığını dönemde mazot çalındığını, bu hususta yargısal sürecin de başlatıldığı, bu faturanın iade edildiğini, davacı tarafın iddia edildiğini, davacı tarafın iddia ettiği iade faturalarındaki bedelleri hak kazandığı iddiası yerinde olmadığını, dava değeri dikkate alındığında davacının iddialarını tanıkla ispatlamasının mümkün olmadığını, davacının bu iddialarını ancak HMK m. 200/1 gereği kesin delille-senetle ispatlayabileceğini, davacının alacağı bulunsaydı dahi bu alacağın muaccel olmadığını, davacı tarafın müvekkil şirketi zararı uğratan ve suç niteliğinde olan eylemleri karşısında müvekkil şirketten alacağı olduğunu iddia ederek kötü niyet olarak talepte bulunmasının açıkça hukuka aykırı olduğunu, ticari işletmenin sahibi olan davacı ile müvekkil şirket arasında iş makinelerinin kiralanması için sözleşme bulunmadığı olduğunu, müvekkil şirketin kiracı davacı tarafından kiraya veren olduğunu, taraflar arasındaki D7ve D8 iş makinelerinin kiralanmasına ilişkin sözleşmelerde akaryakıt masraflarının müvekkil şirkete ait olduğu belirtildiğini, müvekkil şirket çalışanlarınca iş makinelerinin deposuna yüklenen mazotun olağandışı şekilde erken tüketildiğinin tespit edildiğini, hırsızlık şüphesiyle şantiyeye giren çıkan kişilerin takibe alındığını, müvekkil şirket çalışanlarınca ...'in şantiyeye diğer çalışanlardan daha önce geldiği görüldüğünü, daha önceden çalıştığı firmalardan mazot çaldığı öğrenildiğini, bunun üzerine müvekkil şirket yetkilisi tarafından savcılığa suç duyurusunda bulunulduğunu, iddianame düzenlendiğini, cezalandırılması istendiğini, mahkemece iddianame kabul edilerek Çine Asliye Ceza Mahkemesinin...Esas sayılı dosyasında kovuşturma aşamasına geçildiğini, yargılama devam ettiğini, kiralanan iş makinesindeki mazot giderlerinin müvekkil şirkete ait olduğunu, davacı müvekkil şirketin doldurduğu mazotları özel bir düzenekle kimsenin olmadığı saatlerde gizlice çalarak kedi aracına naklettiğini, bu mazotları kendi aracında kullanıldığını, bu şekilde müvekkil şirketi en az 80.000,00-TL zarara uğrattığını, davacı tarafından düzenlenen faturaların kasım 2017 ve aralık 2017 tarihli olduğunu, davacının işbu davayı müvekkil şirketin son fatura iadesinden sonra değil de, müvekkil şirket yetkilisi tarafından hakkında savcılığa şikayette bulunulduktan ve hakkında ceza davacı açıldıktan sonra açtığını, davacı tarafından müvekkil şirketin son faturayı iade ettiğini, 08.01.2018 tarihli ihtarname sonrasında, müvekkil şirkete 10.01.2018 tarihli ihtarname gönderildiğini, ancak davanın bu ihtarnameden 3 ay sonra 10.04.2018 tarihinde açıldığını, davacı faturaların ve iade faturalarının kesildiği tarih itibariyle kendisinin müvekkil şirketten bir alacağı olmadığını, hırsızlık suçunu işleyerek müvekkil şirkete en az 80.000,00-TL zarar verdiğini bilmesine rağmen ceza davasından kurtulmak ve kendisine delil yaratmak için bu davayı açtığını, açıklanan bu nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini" talep etmiştir.
GEREKÇE :
Dava; İş Görme Sözleşmesi niteliğindeki sözleşmesel bağa dayalı Alacak Davasıdır.
Uyuşmazlık ise; operatörü ile birlikte kısa süreli kiralanan iki adet dozer nedeniyle davacının ödenmemiş alacağının bulunup bulunmadığı, davacı ... hakkında ceza mahkemesince verilen mahkumiyet kararı nedeniyle sabit olduğu anlaşılan mazot hırsızlığından dolayı elde ettiği faydanın dava konusu alacağa etkisi olup olmayacağı hususlarına ilişkindir.
İzmir ... Sulh Hukuk Mahkemesinin 10/04/2018 tarih,...karar sayılı kararı ile görevsizlik kararı verilmiştir.
Davanın açıldığı tarihte zorunlu arabuluculuğa ilişkin düzenlemenin henüz yürürlükte olmadığı anlaşılmaktadır.
Tarafların iddia ve savunmaları kapsamında ileri sürmüş oldukları delilleri mahkememizce toplanmıştır.
Talimat mahkemesince aldırılan 05/04/2019 tarihli bilirkişi raporunda; Davalı,...İnşaat Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret AŞ'nin E-defter mükellefi olduğu, 2017 ve 2018 yılına ait yevmiye, kebir defterlerinin açılış beratlarının süresinde yapıldığı, Envanter defterinin, tasdikinin yasal sürede yapılmış olduğu görülmüştür.
Davalı,.... AŞ'nin ... ile ... ile ticari ilişkide olduğu görülmüştür.
Defter ve belgeler usulüne uygun tutulduğu açiliş ve kapanış kayıtlarının yapıldığı görülmüştür.
Davalı,...İnşaat Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticeret A.Ş.'nin muavin hareketleri izlendiğinde, davacıya 07.11.2017 tarihinde 16.000,00 TL ödeme yaptığı, 30.11.2017 tarihinde 18.880,00 TL'lik faturayı kayıtlarına aldığı, 30.11.2017 tarihinde 10.218,80-TL'lik faturayı kayıtlarına aldığı, 22.12.2017 tarihinde 13.098,80-TL'lik iade faturası düzenlediği bu faturalaşmalardan sonra borç yada alacağı kalmadığı gözükmektedir. Dava dosyasında davacı tarafından düzenlendiği görülen 20.12.2017 tarih, ... seri numaralı 35.400,00 TL bedelli fatura kayıtlarda bulunmamaktadır. Bumun nedeni sorulduğunda, faturaya itiraz ettiklerini belirtmişlerdir. Evraklar incelendiğinde İzmir ..noterliğince... yevmiye numarası ile 08.01.2018 tarihinde fatura ihtaren iade edildiği görülmüştür.
Sonuç Olarak; Davalı...İnşaat Turizm İthalat İhracat Sanayi ve Ticeret A.Ş.'nin, defter ve kayıtları incelendiğinde, davacı ...'e borcu olmadığı tespit edilmiştir, şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Talimat mahkemesince aldırılan 23/08/2019 tarihli bilirkişi raporunda; Mahkemenizin talimatı ve mahalli mahkemepni resen yaptığı görevlendirme dahilinde, Dava dosyası içerisinde yer alan dava dilekçesiştevap dilekçeleN, ile davaya konu Kişinin Ticari Defter/Belgeleri ve tüm dosya kapsamında ilan İnceleme, ve Tespitlerde şu bulgulara ulaşılmıştır. Buna göre; 1- Davacı ...'e ait davaya konu 2017 Yılı Ticari Defterlerin, 213 Sy.lı VUK'nun Defter tasdikine ilişkin amir hükümleri gereği, Yasal süresi içerisinde Açılış Tasdik işlemlerinin yapıldığı, ve 6102 Sylı TIK.nun Ticari Defterlerin tutulmasına ilişkin hususlarına dair Defter sahibinin yükümlülüklerini yerine getirdiğinin tespiti yapılmış,ve İlgili Ticari Defterlerin Kapanış Tasdiklerinin ise, 02.07.2019 Tarihinde Germencik Noterliğine ... Yevmiye No ile 57. Sayfasında kapatıldığı görülmüştür. Bu yönüyle de mahkemeniz görevlendirmesi dahilinde, Davacı Tarafın incelemeye sunulan Ticari Defterlerinin (EK-1İ) detaylı incelenmesinden elde edilen bulguların, 6100 Sy.lı HMK. 222/2.md.si gereği delil mahiyetinin takdiri Sayın Mahkemenize birakılmıştır. 2-Yine; Mahkemeniz talimatı ve mahalli mahkemenin görevlendirmesi dahilinde, Davacı Tarafın davaya konu 2017 Yılı Ticari Defter kayıtları üzerinde yapılan detaylı incelemelerde, Davacı Tarafın davaya konu Uyuşmazlığa neden olan ve Davalı Şirket adına Davacı Tarafça düzenlenen üç adet Faturanın mahallinde incelemeye sunulan 2017 Yılı Ticari Defter kayıtlarında 120 Hesap Kodlu Alıcılar Hesabında yer alan üç adet Fatura bedeli miktarın Toplam 64.498,80-TL.'ye isabet ettiği, ancak; bu miktardan 16.000,00-TL. Miktarın 07.11.2017 tarihinde ödendiğine dair davalı şirketin ticari defter kayıtlarını mahallinde inceleyen bilirkişi tarafından tespit yapıldığı görülmüş, bu tespite göre davaya konu üç adet fatura miktarından (64.498,80-1TL.) davalı tarafça ödenen miktarın (16.000,00) mahsubu sonrası kalan 48.498,80-TL.nin davacı tarafça davalı şirketten alacak miktarı olarak davalı Şirket üzerinde kaldığının tespiti yapılmıştır. Sonuç itibariyle, İş bu Rapora dayanak yapılan ve Dava Dosyası içerisinde yer alan Davacıya ait Defter Kayıtları, Davaya konu edilen tüm dosya kapsamında mevcut kayıt ve belgeler ile, Davacının davaya konu iddiaları, Davalının karşı savunmaları, ve yukarıda görevlendirme dahilinde yapılan, tüm bu yöndeki inceleme ve tespitlerin takdiri Sayın Mahkemenize bırakılmıştır." şeklinde görüş ve kanaatini bildirmiştir.
Mahkememizce aldırılan 09/03/2022 tarihli bilirkişi raporunda; 1) Davacı ...’in 2017, 2018, 2019, 2020 ve 2021 yılı ticari defterlerinin 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesi’ne göre sahibi lehine delil niteliğinde olduğu, 2) Davalı...İnş. Tur. A.Ş. ’nin 2017 ve 2018 yılı ticari deftlerinden ibraz edilmeyen Damga Vergisi Defteri taraflar arasındaki boç/alacak durumunu tespit etmede engel taşımamakta olup, usul açısından bir eksikliktir. Davalı şirketin 2017 ve 2018 yılı ticari defterlerinin 6100 sayılı H.M.K 222. Maddesi’ne göre sahibi lehine delil niteliğinde olup olmadığı takdirinin Sayın Mahkemenize ait olduğu, 3) Taraflar arasında 2017 yılında başlayan ticari ilişkinin var olduğu, dava konusu alacağı oluşturan ... nolu 3 adet faturanın davacı yanın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davalı yan kayıtlarında ise ...rın kayıtlı olduğu fakat iş bu faturaların 13.098,80-TL’lik kısmı kabul edilmeyerek iade faturası düzenlendiği ve ihtarname ile davacı yana tebliğ edildiği,... nolu faturanın da davalı yanca kabul edilmeyerek ihtarname ile davaı yana iade edildiği,... nolu faturalardan kalan bakiye olan 16.000,00-TL’nin davalı yanca ödenmiş olduğu ve bu hususuta uyuşmazlık olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle davacı yanın ticari defter kayıtlarına göre dava tarihi itibari ile davalı şirketten 48.498,80-TL alacaklı göründüğü, davalı yanın ticari defterlerine göre ise 22.12.2017 tarihinde cari hesabın kapanmış olduğu ve davacı yana borç/alacağı olmadığı tespit edilmiştir. 4) 21340 nolu faturanın taraflar arasında imzalandı olarak sunulan sözleşmelerde yer alan kira bedellerinden fazla hesaplanarak düzenlendiği,iş bu farkın 2.359,76-TL olduğu tespit edilmiştir. Davalı yanın çalışılan şantiyedeki akaryakıt hırsızlığı ve faturaların iade nedenleri hakkındaki hukuki yorum Sayın Mahkemenize aittir. 5) Sayın Mahkemenizce davacı yanca davalı adına düzenlenen fatura ve muhteviyatı hizmetin tamamının davalı yanca teslim alındığı kabul edildiği takdirde; davacı yanın davalı şirketten 46.139,04-TL alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır.
16/05/2023 tarihli bilirkişi raporunda; ... Esas sayılı Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan Alacak davası dosyasında yaptığımız incelemelerimiz ile dava konusu ile ilgili olarak taraflarla yapmış olduğumuz görüşmeler ve tüm bunlara ilişkin değerlendirmeler sonucunda ve yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı ... ile davalı...İnş Turz. İth. İhr. San. ve Tic. A.Ş. ile arasında düzenlenen sözleşmeler nedeniyle davacının D-7 ve D-8 dozerlerinin Kasım ve Aralık 2017'de davalının şantiyelerinde davacı tarafından beyan edildiği sürelerde çalıştığının anlaşıldığı, 2- Bu çalışmaları nedeniyle davacı tarafından davalıya toplam 64.498,00-TL. tutarında fatura düzenlendiği, davacı tarafından ise 16.000,00 TL. ödeme yapıldığı ve davalı tarafından düzenlenen iade faturalarının davacı tarafından noter kanalıyla itiraz edildiği ve kayıtlarına alınmadığı, 3- Bu bağlamda, davacının davalıdan 48.498,80 TL. alacaklı olduğu sonuç ve kanaatine bildirmiştir.
Tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; Dava dilekçesi ekinde D7 ve D8 olarak adlandırılan dozerlerin kiralanmasına ilişkin 04.11.2017 ve 20.11.2017 tarihli iki adet sözleşmeyi sunmuş olduğu, sözleşmelerin her ikisinde de davacı ve davalı tarafın imzalarının mevcut olduğu, sunulan sözleşmelerde sözleşme bedelinin belirli olduğu ve bu nedenle piyasa rayiçlerine gidilmediği anlaşılmaktadır. Davalı taraf savunmasında, davacı ...'in dozerlere ait yakıtları hırsızladığı ve buna ilişkin Çine Asliye Ceza Mahkemesi'nin... K. No'lu kararı ile verilen mahkumiyet kararının kesinleştiğini belirtmiş olsa da davalı tarafın herhangi bir mahsup ve takas talebinde bulunmadığı anlaşılmakla davacı ...'in Ceza Mahkemesi'nce sabit görülen hırsızlık eyleminden elde ettiği faydanın davamızın konusunun dışında kaldığı anlaşılmıştır.
Davacı ve davalı arasında 04/11/2017 tarihinde imzalanan D-7 dozer ile ilgili makine çalışma sözleşmesi esas alındığında ve aksi ispat edilmediği için 28 gün çalışıldığının kabul edilmesinin, 20/11/2017 tarihinde imzalanan D-8 dozer ile ilgili makine çalışma sözleşmesi esas alındığında ve aksi ispat edilmediği için 10 gün çalışıldığının kabul edilmesinin gerektiği, böylece 11. ay için davacı tarafından düzenlenen faturalarda bir sorun olmadığı, davalının itirazlarının yersiz olduğu, 11. aya ait davacı alacağının 13.098,80 TL. olduğu,
Yine tanıkların verdiği ifadeler, davacı tarafından tarafımıza gönderilen fotoğraflar ve davalının şantiye şefinin davacıya gönderdiği WhatsApp mesajı ve D-8 dozerin davalının tırına yüklü olduğu dikkate alındığında ve davacının Çine şantiyesinde 12. ayda D7 ve D8 dozerlerinin 20 gün çalıştığını beyan ettiği de dikkate alındığında her iki makinenin 12. Ayda 28 gün üzerinden 20 günlük çalıştıkları ve bu aya ait çalışmanın hak edişinin 35.400,00 TL. olacağı kanaatine varılmıştır.
Denetime elverişli ve dosya kapsamı ile uyumlu olduğu değerlendirilen 16.05.2023 tarihli bilirkişi raporu Mahkememizce de benimsenerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-.Davanın KABULÜ ile;
48.498,80-TL'nin davalıdan alınarak 10/01/2018 tarihinden itibaren işletilecek yasal faiz ile birlikte davacıya verilmesine,
2- Karar tarihinde Yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 3.312,95-TL harçtan peşin alınan 828,24-TL'nin mahsubu ile bakiye 2.484,71-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,
3- Davacı tarafından yatırılan Başvurma Harcı, Peşin Harç ve Vekalet Harcından oluşan 849,94-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4- Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 17.900,00-TL Vekalet Ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davacı tarafından yapılan 2.650,00-TL bilirkişi ücretinin ve 1.431,80-TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 4.081,8‬0-TL Yargılama Giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
6- Taraflarca yatırılan Gider Avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,
Dair; davalı vekilinin yüzüne karşı ve davacı vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 Hafta İçerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesine İstinaf Yolu Açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı. 23/02/2024

Katip ...
¸e-imza

Hakim ...
¸e-imza