mahkeme 2021/371 E. 2024/570 K.

T.C.
İZMİR
2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/371 Esas
KARAR NO : 2024/570
DAVA : Sigorta (Kaza Sigortası Kaynaklı)
DAVA TARİHİ : 26/05/2021
KARAR TARİHİ : 25/06/2024
Mahkememizde görülmekte olan Sigorta davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin kazanın yaşandığı sırada,... plakalı motosikletin arka tarafında oturmakta iken 09.03.2015 tarihinde saat 14 :00 sıralarında gerçekleşen kazada müvekkili ve arkadaşı Ata sanayisine gitmek için eski Havaalanı Caddesi üzerinde seyir halindeyken arkadaşı...’un motosikletin hakimiyetini kaybetmesi sebebiyle ... isimli şahsın kullandığı... plakalı araç müvekkili ve arkadaşının bulunduğu motora sol ön taraftan çarpmış olduğunu, müvekkili ve arkadaşı çarpmanın etkisiyle yere düşmüş olup müvekkilinin bacağından yaralanarak Karşıyaka Devlet hastanesine kaldırılmış olduğunu ilk tedavisinin burada yapıldığını Kazadan sonra taraflar karakola götürülmüş olup ifadeleri alınmış olduğunu bunun akabinde tarafların birbirinden şikayetçi olmaması üzerine KYOK kararı verildiğini buradaki beyanlardan da anlaşılacağı üzere müvekkili motorun arka kısmında olup kazada herhangi bir kusuru olmadığını, Kazadan sonra ki tedavisi ise Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nde yapıldığını müvekkilinin her ne kadar tedavi görmesine rağmen kazanın etkileri geçmemiş olup halen sağlık problemleri devam etmekte olduğunu, bu hususta 9 Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli tıp birimine başvurmuş ve 08.02.2021 tarihinde kurul raporu aldığını alınan bu raporda da görüleceği üzere muayene tarihindeki meslekte kazanma gücündeki azalma oranı % 13,2 olarak belirlenmiş olduğunu, müvekkili açısından oluşan bedeni zararının tazmini gerektiğini müvekkilinin kaza sırasında 17 yaşında olduğunu, hali hazırda da 23 yaşında olup oluşan % 13.2 lik meslekte kazanma gücü kaybının yüksek olduğu, bundan sonraki tüm iş ve sosyal yaşamını etkilediği ortada olduğunu kaza öncesi müvekkilinin kurye olarak çalışmaktayken geçirdiği kaza sebebiyle Artık bu tarz bir iş Yapması da mümkün olmadığını, müvekkilinin halen ailesinin yardımıyla geçimini sağlamak zorunda olduğunu DEÜ Tarafından verilen kurul raporunda iyileşme süreci dikkate alındığında arızalar nedeniyle mutat iştigaline ( temizlik, yıkanma, tuvalet vb. işlerine) engel teşkil ettiğinde 30 gün boyunca bakıcı parasının da davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesini talep ettiklerini Kaza yapan müvekkilinin bulunduğu motoru kullanan ve kazada asli tam kusurlu olan...'un idaresindeki...plakalı motosikletin araç sahibi...yemek hizmetleri gıda Turizm Organizasyon Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olup bu motosikletin 09.03 2015 Kaza tarihi itibarıyla 09.02.2015/ 2016 arası geçerli ... sayılı Trafik (ZMS) sigortası, davalı ... Sigorta A.Ş. ( yeni adıyla ... Sigorta A.Ş.) tarafından yapıldığından iş bu davanın açılması gerektiğini, müvekkilinin trafik kazasından kaynaklanan tazminat talebi için davalı sigorta şirketine yapılan başvuruya rağmen herhangi bir sonuç alınamadığını, ve hiçbir ödeme yapılmadığını ardından arabuluculuk yoluna başvurulduğunu anlaşma sağlanamaması nedeniyle huzurdaki davayı ikame etmek zorunda kaldıklarını müvekkilinin trafik kazasından kaynaklanan meslekte kazanma gücündeki azalmadan kaynaklı tazminatın, 30 günlük bakıcı parasının, geçici iş görmezlik tazminatının ve bilirkişi marifetiyle tespit edilebilecek zarar kalemlerinin tahsili için iş bu davayı açmak zorunluluğu hasıl olduğunu belirterek trafik kazasında müvekkilinin uğradığı bedensel zarar nedeniyle belirsiz alacak olarak şimdilik 500 TL si kalıcı maluliyet 500 TL si geçici iş görmezlik ve 500 TL si bakıcı gideri olmak üzere toplam 1500 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren işletilecek faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; somut olayda hasar tarihinin 09.03.2015 olduğunu diğer bir deyişle zaman aşımı süresi 09.03.2015 tarihinden itibaren başladığını uyuşmazlığın esastan incelenmesine geçilmeden önce zaman aşımı nedeniyle davanın reddini talep ettiklerini müvekkil sigorta şirketi kapsamında, ... plakalı araç 09.02.2015/2016 tarihleri arasında... sayılı Trafik poliçesi ile sigortalı olduğunu davacının maluliyet oranı bulunmadığından başvurunun reddini talep ettiklerini, kişinin tibiasında tespit edilmiş olan 8. derece değerindeki angulasyonunun tablo 3.33.b ye göre Erişkinler için engellilik değerlendirmesi hakkında yönetmeliğe göre ve özürlülük ölçütü sınıflandırması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları hakkında yönetmelik hükümlerinde karşılığı olmadığı için buradan oran verilmesi mümkün olmadığını davacının maluliyet oranı bulunmadığından başvurunun reddini talep ettiklerini aksi kanaat halinde maliyet hesaplamasında hatır taşımacılığı indirimi uygulanması gerektiğini Davacı ehliyetsiz olduğunu bildiği Sürücü idaresindeki araca bindiğinden zararın doğmasına veya artmasına sebebiyet verdiğini, davacının müterafik kusuru bulunduğundan 6098 sayılı Türk borçlar Kanunu'nun 52. maddesi gereğince tazminattan indirim yapılması gerektiğini, aksi kanaat halinde,. sürekli sakatlık tazminatı hesaplaması trafik sigortası genel şartları ve eklerinde yer alan gerçekleştir kural ve ilkelere göre gerçekleştirilmesi gerektiğini özürlülük ölçütü, sınıflandırılması ve özürlülere verilecek sağlık kurulu raporları yönetmeliğine göre maluliyet değerlendirilmesi yapılması gerektiğini, Hesaplama yöntem, tablosu ve İskonto oranı 01.06.2015 yürürlük tarihli trafik sigortası genel şartları ve eklerine göre gerçekleştirilmesi gerektiğini tazminat hesaplamasında son 3 aylık vergilendirilmiş gelirine ait belgeler esas alınması gerektiğini Davacının çalışma süresi hesaplanırken bir kimsenin çalışma süresinin hiçbir zaman ömrünün tüm süresi kadar uzun olmayacağı gerçeği de göz önünde bulundurulması gerektiğini, davacının vücut bütünlüğünde bir azalma veya eksilmenin olması yanında bu ihlal nedeniyle maddi bir zarara uğramış olması da gerektiğini trafik sigortası genel şartları hükümleri gereğince geçici iş görmezlik tazminatı teminat dışı olduğundan. sigorta kuruluşu ile düzenlenen trafik sigortası poliçesinde de geçici iş görmezlik tazminatı teminat kapsamında bulunmadığını, geçici iş görmezlik tazminatı zararı SGK'nın sorumlu olduğu tedavi giderleri kapsamında olduğunu geçici iş görmezlik tazminatı açısından, Davacı tarafça gönülden mahrum kalınması ispat edilemediğinden de davanın reddi gerektiğini , trafik sigortası genel şartları gereğince 0-69 maluliyet durumunda bakıcı gideri talep edilemeyeceğinden bakıcı giderleri yönünden de davanın reddi gerektiğini, bakıcı gideri tazminatı SGK'nın sorumluluğunda olup tedavi giderleri kapsamında olduğunu. aksi kanat halinde dahi, bakıcı gideri tazminatı açısından, davacı tarafça ispat edilemediğinden de davanın reddi gerektiğini davacı tarafa SGK tarafından rücuya tabi herhangi bir ödeme veyahut gelir bağlama işleminin yapılıp yapılmadığının tespiti gerektiğini. faiz başlangıcı ancak dava tarihi olarak kabul edilebileceğini ve uygulanması gereken faiz yasal faiz olması gerektiğini belirterek açıklanan nedenlerle davanın usulden ve esastan reddine karar verilmesini yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
Dava; trafik kazası sonucu geçici, kalıcı iş göremezlik tazminatı ile bakıcı giderleri istemine ilişkindir.
09/03/2015 tarihli trafik kazasında davacı... plakalı motosiklette yolcu konumunda olup, davalı aynı aracın aracın zorunlu mali sorumluluk sigorta şirketidir.
KTK' nın 97. Maddesi gereği başvuru şartı incelendiğinde, dosya arasında yer alan tarihsiz dilekçeye göre davacı tarafından davalı sigorta şirketine başvuruda bulunulduğu ve başvurunun 11/01/2021 tarihinde tebliğ edildiği görülmüştür.
Davalının zamanaşımı defi incelendiğinde; TBK.nun 46. maddesinde haksız fiil tanımlanmış, 72. maddesinde de haksız fiilden zarar görenin bundan kaynaklanan zararın tazmini istemi ile açacağı davaların, zararı ve faili öğrendiği tarihten itibaren 2 ve herhalde haksız fiil tarihinden itibaren 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunduğu ayrıca tazminatın ceza kanunlarının daha uzun bir zamanaşımını öngördüğü cezayı gerektiren bir fiilden doğmuş ise bu zamanaşımının uygulanacağını belirtilmiştir.
Buna karşılık, 2918 sayılı KTK.nun 109/1. Maddesinde "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak 2 yıl ve her halde, kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zamanaşımına uğrar." hükmüne, yine aynı kanunun 109/2 maddesinde ise, "dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve Ceza Kanunu bu fiil için daha uzun bir zamanaşımı süresi öngörmüş ise, bu süre maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." hükmüne yer verilmiştir.
2918 sayılı Kanunun anılan madde hükmünde, gözden kaçırılmaması gereken husus, ceza kanununda öngörülen daha uzun zamanaşımı süresinin, tazminat talebi ile açılacak davalar için de geçerli olabilmesinin, sadece eylemin Ceza Kanununa göre suç sayılması koşuluna bağlanmış bulunmasıdır. Bu düzenlemenin iki ayrı sonucu bulunmaktadır. Söz konusu yasa hükmü, ceza zamanaşımının uygulanabilmesi için sadece eylemin aynı zamanda bir suç oluşturmasını yeterli görmekte; bunun dışında, fail hakkında mahkumiyet kararıyla sonuçlanmış bir ceza davasının varlığı, hatta böyle bir ceza davasının açılması ya da zarar görenin o davada tazminat yönünden bir talepte bulunmuş olması koşulu aranmamaktadır. Dahası, söz konusu hükümde, ceza zamanaşımının uygulanması bakımından sürücü ve diğer sorumlulular (örneğin işleten) arasında bir ayrım da yapılmamış, böylece kuralın bunların tümü için geçerli olduğu, hepsi için aynı zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörülmüştür. (HGK'nın 10.10.2001 gün 2001/19-652-705 ve HGK'nın 16.04.2008 gün, 2008/4-326-325 sayılı kararları ile uzamış ceza zamanaşımı benimsenmiştir.)
Açıklanan ilkeler ışığında somut olay incelenecek olursa; kaza 09/03/2015 tarihinde gerçekleşmiş, davacı vekilince dava 26/05/2021 tarihinde açılmıştır. Davaya konu trafik kazası sonucunda yaralama vuku bulduğundan, eylem için kaza tarihinde yürürlükte bulunan ceza kanununa göre ceza zamanaşımı süresi nazara alındığında davanın süresinde açıldığı görülmüştür.
Davalının sorumluluğu değerlendirildiğinde;
2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.maddesine göre “işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur”. Kaza tarihi itibari ile yürürlükte olan Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A.3 maddesinde de “sigortacı poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre sigortalıya düşen hukuki sorumluluk çerçevesinde genel şartlarda içeriği belirlenmiş tazminatlara ilişkin talepleri kaza tarihi itibariyle geçerli zorunlu sigorta teminat limitleri dahilinde karşılamakla yükümlüdür." şeklinde sigorta şirketin sorumluluğunun kapsamı ifade edilmiştir. Bu düzenlemelerden anlaşılacağı üzere Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası motorlu bir aracın kara yolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.
6098 Sayılı TBK'nun 54. maddesinde çalışma gücünün azalmasından veya yitirilmesinden doğan kayıplar ile kazanç kaybı, bedensel zararlar kapsamında sayılmış olup, geçici iş göremezlik zararları da bu kapsamdadır. Sürücü ve işletenin, zarar görenin geçici iş göremezlik zararlarından sorumlu olması nedeniyle, aracın sigortalı olması halinde 2918 Sayılı Yasanın 90. maddesi gereğince (sigortanın sorumluluğu TBK hükümlerine göre belirleneceğinden ve geçici iş göremezlik zararları da 2918 Sayılı Kanunun 92. Maddesinde sigorta teminatı dışında tutulmadığından) davalıdan talep edilebilir. Diğer yandan geçici iş göremezlik zararı tedavi gideri olmadığı gibi SGK'nun sorumluluğunu düzenleyen, 2918 Sayılı Yasanın 98. maddesinde geçici iş göremezlik zararlarının SGK'nun sorumluluğunda olduğuna ilişkin düzenleme de yer almamaktadır.
Nitekim, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi tarafından geçici iş göremezlik zararları tedavi gideri kapsamında görülmediği gibi, Yargıtay... H.D.'nin...K. Sayılı ve 24.12.2019 tarihli kararında, "6111 sayılı Yasa ile getirilen düzenlemede; trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedellerinin karşılanacağı belirtilmiş olup, geçici iş göremezlik ödemeleri yasa kapsamı içerisinde bulunmamaktadır." denilerek, Yargıtay 17. Hukuk Dairesinin içtihatlarından farklı bir değerlendirme yoluna gidilmemiştir.
Geçici iş göremezlik zararlarının, TBK'nun 54. maddesi kapsamındaki zararlardan olması ve araç işletenin sorumluluğunda bulunması, kaza tarihinde yasanın 92. maddesinde açıkça sigorta teminat dışında sayılmaması nedeniyle geçici iş göremezlik zararları davalının sorumluluğundadır. Genel Şartlarda sigorta primine esas alınan bu zararların SGK sorumluluğunda olduğu belirtilmiş ise de, 2918 Sayılı Yasanın 98. maddesine aykırı şekilde SGK'nın sorumluluğunda olduğunun düzenlenmesi, davalının geçici iş göremezlik zararlarından sorumlu olmadığı sonucunu doğurmaz. Genel şartlar ile sorumluluğu kanun ile belirlenen SGK'nın, aktarılan prim sebebiyle geçici iş göremezlik ödemesinden de sorumlu olacağına ilişkin düzenleme, SGK yönünden bağlayıcı olmadığından, zarar görene karşı da ileri sürülemez. Bu nedenle davalının geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olduğuna kanaat getirilmiştir.
Kazaya karışan... plakalı araç 09.02.2015-2016 tarihleri arasında zorunlu mali sorumluluk trafik sigortası ile davalıya sigortalıdır. Kaza 09/03/2015 tarihinde meydana gelmiş olup, risk periyodu içerisinde olduğundan davacının talep ettiği maddi tazminat kalemlerinden dava dışı araç sürücüsünün kusuru oranında sigorta şirketi sorumlu olacaktır.
TBK' nın 50. maddesi uyarınca davacı zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır. Bu sebeple davacılar bilirkişi deliline dayanmış olup mahkememizce bilirkişilerden, maluliyet ve iyileşme süresi ile zarar bedelinin belirlenmesi için raporlar aldırılmıştır.
İstanbul Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Kurulu'ndan alınan 01/02/2022 tarihli raporun sonuç kısmına göre," Kişinin bir tıp fakültesi ya da eğitim araştırma hastanesi Radyoloji bölümüne sevki sağlanarak yeni çektirilecek kırık alanını içine alan sağ bacak grafisinin DICOM formatında CD kaydının teminen gönderilmesi,
Kişinin bir tıp fakültesi ya da eğitim araştırma hastanesi ortopedi kliniğine sevki sağlanarak nötral sıfır metoduna göre yeni yaptırılacak bilateral alt ekstremite eklem hareket açıklıklarını dereceleri ile belirtir, sağ ve sol taraf uzunlukları da dahil mukayeseli yapılacak ortopedik muayenesi sonucu düzenlenecek raporun gönderilmesine" şeklinde rapor sunulduğu görüldü.
İstanbul Adli Tıp Kurumu ... İhtisas Kurulu'ndan alınan 09/02/2022 tarihli raporun sonuç kısmına göre," ... oğlu ... doğumlu ...’un 09.03.2015 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle;
1)03.08.2013 tarih, 28727 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Maluliyet Tespit İşlemleri Yönetmeliği ile bu yönetmelik kapsamında yer almayan bölüm, cetvel ve listeler için, 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kullanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup 1 kabul olunarak,
Gr1 XII (32a……….1) A%5
E cetveline göre %3.3(yüzdeüçnoktaüç) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,
2)İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 9(dokuz) aya kadar uzayabileceği oy birliği ile mütalaa olunur."şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
Davacı asilin var ise bakıcı ihtiyacı süresinin (tam zamanlı /yarı zamanlı /süreli ) belirlenmesi için İstanbul Adli Tıp Kurumu... İhtisas Kurulu'ndan alınan 08/06/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre,"... oğlu ... doğumlu ...’un 09.03.2015 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı yaralanması sebebiyle; bir başkasını devamlı veya geçici olarak bakımına muhtaç durumda olmadığı oy birliği ile mütalaa olunur." şeklinde rapor sunulduğu görüldü.
Sunulan raporda maluliyet oranı kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine göre belirlendiğinden hükme esas alınmıştır. Her ne kadar dava dilekçesinin ekinde yer alan delil de davacının maluliyet oranı mahkememizce aldırılan rapordan daha yüksek ise de, sunulan delilde uygulanan yönetmeliğin kaza tarihinde yürürlükte bulunmadığından iş bu rapor mahkememizce dikkate alınmamıştır.
2918 sayılı Yasanın 98. Maddesi kapsamında kalan ve kalmayan tedavi giderin ayrı ayrı talepte dikkate alınarak hesaplanması ile davacının geçici ve kalıcı iş görmezlik tazminatı ile tarafların kusur durumunun hesaplanması için Bilirkişilerden alınan 11/12/2023 tarihli raporun sonuç kısmına göre , "A-Kazanın oluşumundaki Trafik kural ihlalleri:
1-)Davalı ... Sigorta A.Ş. nezdinde 19.02.2015/2016 tarihleri arasında... sayılı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı... plakalı 2014 model Motosiklet sürücüsü...doğumlu TC: ... numaralı...’un kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nın 47/B, 52/B ve 84/A maddelerini ihlal ettiği,
2-) Dava dışı ... plakalı 2010 model ...marka otomobil sürücüsü 01.02.1972 doğumlu TC... numaralı ...’nın kazanın oluşumuna katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği,
3-)... doğumlu TC:... numaralı davacı yolcu ...’un dosya kapsamında kask takıp takmadığı hususunda herhangi bir tespit ve bilgi olmadığı, ayrıca Dr raporlarında görüleceği üzere vücudundaki kalıcı hasarının baş bölgesinden olmayıp bacak bölgesinden olduğu, yolculuk yaptığı davalıya sigortalı... plakalı motosiklet sürücüsünün seyir düzenini bozacak ve kazaya katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği,
4-) Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı,
B- 09.03.2015 tarihinde yaralanan ...’un geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağının 8.814,41 TL olduğu,
-Sürekli maluliyetten kaynaklı maddi tazminat alacağının 198.379,49 TL olduğu,
-Bakım giderinden kaynaklı maddi tazminat alacağının 1.201,50 TL olduğu,
-Davacının toplam maddi tazminat alacağının 208.395,40 TL’ye tekabül ettiği,
-Davalı sigorta şirketinin teminat sorumluluğunun teminat limiti dahilinde olduğu ve ZMMS poliçesi kapsamında teminat limitinin 290.000,00 TL olduğu, hususlarındaki görüş ve tespit ve kanaatimizi içeren heyet raporumuzu, hukuki değerlendirmesi ve nihai kararı Sayın Mahkemenize ait olmak üzere arz ederiz." şeklinde rapor sunulduğu görülmüştür.
2024 yılında güncellenecek asgari ücret üzerinden zarar hesabının yapılması için aktüerya Bilirkişisinden alınan 19/03/2024 tarihli ek raporun sonuç kısmına göre"
A- Kök raporda tespit edildiği üzere kazanın oluşumundaki trafik kural ihlalleri :
1-) Davalı... A.Ş. nezdinde 19.02.2015/2016 tarihleri arasında...sayılı ZMS (trafik) poliçesiyle sigortalı ... plakalı 2014 model Motosiklet sürücüsü...'un 2918 sayılı KTK nın 47/B, 52/B ve 84/A maddelerini ihlal ettiği,
2-) Dava dışı ...'nın kazanın oluşumuna katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği,
3-) Davacı yolcu ...”un kazaya katkı sağlayacak trafik kurallarına aykırı etken davranış faktörü görülmediği,
4-) Başkaca kazanın oluşumuna katkı sağlayacak etken kişi, kurum, kuruluş ve dış etmenler olmadığı,
B- 09.03.2015 tarihinde yaralanan ...'un geçici iş göremezlikten kaynaklı maddi tazminat alacağının 8.814,41 TL olduğu,
-Sürekli maluliyetten kaynaklı maddi tazminat alacağının 332.009,62 TL olduğu,
-Kök raporda tespit edildiği üzere bakım giderinden kaynaklı maddi tazminat alacağının 1.201,50 TL olduğu,
Davacının toplam maddi tazminat alacağının 342.025,53 TL'ye tekabül ettiği,
Davalı sigorta şirketinin teminat sorumluluğunun teminat limiti dahilinde olduğu ve ZMMS poliçesi kapsamında teminat limitinin 290.000,00 TL olduğu,"şeklinde ek rapor sunulduğu görülmüştür.
Aktüerya Bilirkişi tarafından bakiye ömrün belirlenmesinde TRH 2010 tablosu (Bknz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi' nin 14.01.2021 tarih ve 2020/2598 Esas 2021/34 Karar sayılı İlamı) ile hesaplamalarda progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi suretiyle (Bknz. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi' nin 14/01/2021 tarih ve 2019/3292 Esas 2021/1848 Karar sayılı ilamı) asgari ücret baz alınarak ve mahkememiz ara kararını karşılar nitelikte hesaplama yapıldığından geçici ve kalıcı işgöremezlik tazminatı, kusura ilişkin değerlendirme ise açıkça itiraza uğramayan kaza tespit tutanağı ile uyumlu olduğundan hükme esas alınmıştır.
Davacı vekili bedel artırım dilekçesi ile sürekli maluliyet zarar talebi için 500.00-TL tazminatı 331.509,62-TL artırarak 332.009,62-TL'ye, geçici iş görmezlikten kaynaklı maddi tazminat için 500.00-TL tazminatı 8.314,14-TL artırarak 8.814,41-TL'ye 500-TL olarak talep edilen bakım giderinin 701.50-TL artırarak 1.201,50- TL'nin kaza tarihinden itibaren işlemiş ticari faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde hatır taşımasına yönelik savunmada bulunduğundan bu savunma ile müterafik kusur resen inceleneceğinden (Yargıtay 4. H.D. 2022/105 Esas, 2022/11099Karar);
Hatır taşımaları bir menfaat karşılığı olmadığı cihetle, bu gibi taşımalarda 6098 sayılı TBK’nın 51. maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır. Hatır taşımasından ya da kullanmadan söz edebilmek için yaralanan ya da ölen karşılıksız taşınmış olmalıdır. Taşınan veya kullananın yararının söz konusu olduğu durumda hatır taşıması ilişkisi gündeme geleceğinden işletenin sorumluluğu genel hükümlere göre değerlendirilecek ve tazminattan indirim yapılacaktır. Bu bakımdan hatır taşıma ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma ya da kullanmanın kimin çıkar ve yararına olduğunun saptanması önemlidir. Yarar ekonomik olabileceği gibi, ortak toplumsal değerleri de ilgilendirebilir. Ancak taşıma ve kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir çıkarı veya yararının bulunması halinde hatır taşımasından söz edilemeyecektir. Ayrıca hakim tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda değilse de, bunun dahi gerekçesini kararında tartışması ve nedenlerini göstermesi, indirim yapacak ise de %20 oranında hatır taşıması indirimi yapması gerekmektedir.
Dosya arasında yer alan kazaya ilişkin yürütülen soruşturma dosyasında davacının ifadesi dikkate alındığında; dava dışı sürücünün kullandığı motosiklete davacının Ata Sanayiye gitmek için bindiği, sürücü ile davacının arkadaş oldukları sabittir. O halde hatır taşıması yönünden indirim yapılması gerekmiş, davacının yaralanma bölgeleri dikkate alındığında ise kaskın maluliyet ve iyileşme süresine bir etkisi olmadığı kanaatine varılmakla müterafik kusura ilişkin ayrıca indirim yapılmasına gerek görülmemiştir.
Yasal düzenlemeler gereği, TBK'nun 51. ve 52. maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için davalı yararına vekalet ücreti takdir edilemeyeceği ve yargılama giderleri yönünden taraflar arasında paylaştırmaya gidilemeyeceği göz önüne alınarak mahkememizce hesaplama yapılmıştır.
Tüm bu nedenler ile; 09/03/2015 tarihli çift taraflı trafik kazasında...n sigorta şirketi, dava dışı sürücünün kusuru oranında sorumlu olacak ise de, kazanın tek taraflı olması ve davacı zarar görenin yaşanan trafik kazasında yolcu konumunda bulunması sebebiyle dava dışı sürücü mahkememizce tam kusurlu olarak kabul edilmiştir. Kaldı ki mahkememizce aldırılan bilirkişi raporunda da dava dışı sürücünün tam kusurlu olduğu sabittir. Davacının maluliyet ve iyileşme süresi ile bakım ihtiyacına yönelik sunulan 09/02/2022 ve 08/06/2023 tarihli raporlar kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmeliklere göre hazırlandığından ve iş bu raporlar dayanak alınarak 19/03/2024 tarihli aktüerya bilirkişisi hesaplama yaptığından (bakıcı gideri dışında) rapora itibar edilerek sonuç bedelden davacının soruşturma aşamasındaki ifadesi nazara alınarak hatır taşıması indirimi (%20 oranında) uygulanarak davanın kısmen kabulüne, trafik kazası nedeniyle başka birinin bakımına davacının ihtiyacı olmadığı İstanbul Adli Tıp Kurumu... İhtisas Kurulu'ndan alınan 08/06/2023 tarihli raporu ile sabit olduğundan bakıcı gideri isteminin reddine, kabul edilen maddi tazminat kalemine davalı sigorta şirketi başvuru tarihinden itibaren 8 iş günü sonunda temerrüte düşeceğinden iş bu tarihten itibaren zarar veren motosikletin kullanım amacı gözetilerek yasal faiz işletilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
Arabuluculuk ücreti yönünden; 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin birinci fıkrasında; "İlgili kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine ilişkin aşağıdaki hükümler uygulanır." hükmü yer almaktadır. Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 18. fıkrasında ise özel kanunlarda tahkim veya başka bir alternatif uyuşmazlık çözüm yoluna başvurma zorunluluğunun olduğu veya tahkim sözleşmesinin bulunduğu hâllerde, dava şartı olarak arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanmayacağı düzenlemesi yer almaktadır. Kanunun bu özel düzenlemesi karşısında dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğa ilişkin hükümler uygulanma yeri bulamaz. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2021/23273 Esas, 2022/901 Karar sayılı ilamı aynı doğrultudadır.)
Eldeki davada, dava öncesi davalı sigorta şirketine başvuru şartının yerine getirilmiş olması karşısında ayrıca zorunlu arabuluculuğa başvurulması gerekmediği halde davacı yanca arabuluculuğa başvurulmuş olmasından dolayı ortaya çıkan ücretin davacı tarafça karşılanması gerekmektir (İzmir BAM 20. H.D. 2024/762 Esas, 2024/687 Karar ).
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davacının maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ İLE;
-7.051,52 TL Geçici iş göremezlik tazminatı,
-265.607,69 TL Kalıcı iş göremezlik tazminatı,
olmak üzere toplam 272.659,21- TL' nin
-davalıdan (poliçe limiti ile (sağlık gideri ve ölüm-sakatlık şahıs başı) sorumlu olmak üzere) 22/01/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsil edilerek davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin bakıcı gideri istemin (1.201,50 TL) reddine,
2-Alınması gereken 18.625,35 TL karar ve ilam harcının yatan 5.875,3 TL peşin harç ve tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 18.625,35 TL' nin davalıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ve mahsup edilen 5.875,3 TL ve 59,30 TL başvurma harcının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Yargılama sırasında davacı tarafından yatırılan ve harcanan 402,70 TL posta ve diğer giderler, 5.300,00 TL bilirkişi masrafı ile 1.035,00 TL ATK faturda bedeli olmak üzere toplam 6.737,70 TL yargılama giderinin kabul red oranı nazara alınarak 6.708,13 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye giderin davacı üzerinde bırakılmasına,
5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 42.898,88 TL vekâlet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,
6-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan A.A.Ü.T. Uyarınca reddedilen miktar üzerinden hesap ve takdir edilen 1.201,50 TL vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya ödenmesine
7-6325 sayılı HUAK uyarınca, suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davacıdan alınarak Hazine' ye irat kaydına,
8-Yargılama sonucunda ve re’sen yapılacak gider olmadığı takdirde, gerekirse re’sen yapılacak gider de mahsup edilmek ve 6100 sayılı HMK’nın 333. maddesi gereğince yatırılan avansın kullanılmayan kısmının yatırana iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı davalının yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili hukuk dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.25/06/2024
Katip ...
E imza

Hakim...
E imza