mahkeme 2024/463 E. 2025/490 K.

T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/463
KARAR NO : 2025/490
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 30/05/2024
KARAR TARİHİ : 17/06/2025
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARI :
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilin sahibi olduğu aracın sürücüsü, sahibi olduğu... marka araç ile 17.10.2023 tarihinde 12:20 sıralarında Kepez dörtyol ağzında gelmiş ve dur levhasında durup sağ - soluna bakıp dört yol ağzından karşı istikametine geçişini tamamladığını, geçişi tamamladığına yönelik ispat ise kaza tespit tutanağı ve kaza fotoğrafları ile araçların konumları olduğunu, kaza tespit tutanağı incelendiğinde müvekkilin aracının gitmekte olduğu istikamette karşı tarafa geçtiği anlaşıldığı, ancak geçmesinin akabinde yine ekte sunacak olduğumuz kaza fotoğrafları incelendiğinde müvekkilin sahibi olduğu aracın sürücüsü seyir halinde olduğu noktada kasisli bir yaya geçidinin olduğu, bu kapsamda o sırada bir yayanın geçmesi sebebiyle kasisli yaya geçidinin tam önünde müvekkilin sahibi olduğu aracın sürücüsü durduğu aşamada sağ yoldan hızla gelen ve telefon ile görüşmekte olan... plakalı araç sahibi ... durmayarak müvekkile arabanın arka çamurluğundan çarpmış ve müvekkile ait araç yaklaşık 45 ile 90 derece arası yönünü değiştirdiğini, trafik kazası tespit tutanağına göre müvekkile de kusur biçilmesi sebebiyle davalı sigorta şirketi eksperde raporunda belirtilen bedelin tümünü ödemediğini, bu kapsamda müvekkilin kusurlu olmadığının tespiti ile müvekkil tarafından ödemek zorunda kalınan hasar tazminatı kısmının ve eksper firmasına ödenen bedelin müvekkile verilmesi gerektiğini, bu kapsamda kusur oranına itiraz ettiklerini, yeni inceleme ile birlikte ödenen hasar bedellerinin de iadesinin talep edildiğini, Karayolları Trafik Kanunu gereğince değer kaybından hem zarar veren sürücü hem de aracın işleteni varsa bağlı olduğu teşebbüsün sahibi müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu beyan ederek davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; Kaza Tespit Tutanağı incelendiğinde davacı tarafın KTK m. 57/a maddesini ihlal ederek aynı kanunun 84/h maddesi uyarınca %75, sigortalı araç sürücüsünün ise KTK m. 52/a maddesini ihlal ederek %25 kusurlu oldukları tespit edildiğini, buna rağmen davacı taraf hiçbir somut gerekçe ve delil göstermeksizin tarafımızın %100 kusurlu olduğunu iddia ettiklerini, davacı tarafından kusur durumunda değişikliğe yol açacak iddiası herhangi bir somut iddiaya dayanmamakta olup tarafların iddia ve savunmalarında öne sürülen hususların somut delile dayanması, kazayla ilgili tüm faktörlerin (kamera ve görüntü kaydı, görgü şahidi vs) dikkate alınması, keşif yapılması gerektiğini, 17.10.2023 tarihinde Antalya kepez ulusoy caddesi üzerinde seyir halinde bulunan sigortalı...plakalı aracın, ... caddesi üzerinden, ulusoy caddesine katılım yapan talep sahibi ...aca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği trafik kazası tespit tutanağının incelemesinde görüldüğü, ekspertizin tamamlanması üzerine tespit edilen 51.500,00 TL'den %75 kusur indirimi yapılarak 12.875,00 TL hasar onarım bedeli ödemesi yapılmış ve aracın onarımı gerçekleştirildiği, davacı taraf aracını toplam 51.500,00 TL’ye onarıldığı, işçilik ve parça tedariği aracın onarımını yapan servis tarafından yapılmış ve müvekkil şirkete bu tutar belirtilmek sureti ile müvekkil şirket tarafından tedarik ve servise ödeme yapıldığı, davacının zararı müvekkil sigorta şirketi tarafından karşılanmış olduğundan ve bu tür sigortalardaki asıl amaç meydana gelen zararı karşılamak olduğundan başvuranın, müvekkil şirketten bakiye tazminat talep etme hakkı bulunmadığını beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; İşbu davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu kazanın sürücü ... sevk ve idaresindeki... plakalı aracın yoldaki dur levhasına ve geçit önceliğine uymadan yola aniden girmesi ve hızla önüne çıkması suretiyle gerçekleştiğini, 07.10.2023 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında sürücü ...un asli kusurlu olduğu, davacı tarafça çok hızlı olduğu ve hız sınırlarını aştığı yönündeki iddianın gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafça kaza sırasında telefonla görüşme yaptığı şeklindeki iddianın yalan beyan içerdiğini, davacı tarafa sigorta şirketi tarafından ödeme yapıldığını, davayı açmakta hukuki yarar bulunmadığını, sürücü ...'un ağır kusurlu eylemi ile netice arasındaki illiyet bağını kestiğini beyan ederek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :
Dava, trafik kazasından kaynaklanan araçta meydana geldiği iddia edilen hasar onarım bedeli ve değer kaybı tazminatı istemine ilişkindir.
Adli Trafik Uzmanı ... ve Otomotiv Uzmanı...in 20/10/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda; Davacının maliki olduğu ... plakalı otomobili kullanan dava dışı sürücü ...'un 2918 sayılı karayolları trafik kanununun asli kusurlu hallerden sayılan 84/h maddesini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etken olduğu, davalı ...'nin kullandığı... plakalı otomobili ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52/a maddesini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etken olduğu, hasarın kaza ile uyumlu olduğu,... plakalı davacı aracında meydana gelen toplam hasarın orijinal parçalar ve KDV ilavesi ile 83.961,78 TL olduğu, davacıya ait... plakalı araçta meydana gelen değer eğer kaybının 30.000 TL olduğu tespit edilmiştir.
Otomotiv Uzmanı ...in 20/10/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda; Sigorta eksperi tarafından davacı aracında meydana gelen değer kaybının 5 ay sonra formül ile 37.753 TL hesaplandığını, sonrada piyasa şartlarına göre 48.500 TL olarak belirlendiğini, ancak, belirlenen bu değerin hangi ktiterlere göre hesaplandığının belirtilmediği, bilirkişi tarafımdan VW yetkili servisleri ve oto galerileri ile yapılan görüşmelerde 17.10.2023 kaza tarihi itibari ile değer kaybının 30.000 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Hukuki sorunların en yetkin kişisi hakimdir. Hukuk kurallarını resen araştırarak bulmak, yorumlamak ve olaya uygulamak hakimin asli işidir. Hakim, hukuki sorunun çözümüne ilişkin incelemeyi bizzat kendisi yapmak zorunda olan ve bunu yapabilecek yegane kişi konumundadır.
Hakimin hukuki bilgisiyle aydınlatamadağı bilimsel ve teknik meseleleri açıklığa kavuşturmak, bu tür meselelerden mahkemeyi bilgilendirmek amacıyla alanında uzman olması cihetiyle bilgisine başvurulan bilirkişi görüşünün takdiri bir delilden ibaret olduğu ve mahkemeyi bağlamayacağı kuşkusuzdur.
Hakim, bilirkişi raporunun yeterliliğini, raporda açıklanan görüşün itibar edilebilirliğini ve dayandığı olguları göz önünde bulundurarak hükme esas alınıp alınmayacağının serbestçe değerlendirir ve takdir eder.
Türk Dil Kurumuna göre kusur bilerek veya bilmeyerek bir işi gereği gibi yapmama olarak tanımlanmaktadır. Bu durumda hukuki olarak kusuru eylemde bulunanın eylemini bilerek ya da kanunda düzenlenmiş olmak şartıyla bilmeyerek hukuka ve kanunda açıkça düzenlenmek kaydıyla ahlaka aykırı olarak dış dünyaya yansıtması olarak tanımlayabiliriz. Bu durumda kusurun bir hukuk ya da ahlak kuralına ihlal niteliğinde ortaya çıktığını kabul etmek ve bu konudaki yapılacak değerlendirmeyi hakime bırakmak gerekecektir. Zira kusurun değerlendirilmesi bu anlatılanlar ışığında teknik değil, hukuki bir konudur. Normatif bir değerlendirme gerektiren kusurluluk, ancak olay hakimi tarafından yapılabilir. Bundan ötürü kusurluluğun matematiksel olarak ifadesi mümkün değildir. Bilirkişi münhasıran hakimin yetkisinde olan kusurluluk konusunda herhangi bir değerlendirme yapamaz.
Kusurun belirlenmesinde ve derecelendirilmesinde hayat deneyimleri ve genel tecrübelerle elde edilen ve hukuk dogmatiğinde kabul edilen ölçütler ağır ve hafif kusur tanımlarıdır. Hakimin kusurlu davranışı belirledikten sonra ağır ve hafif kusur için kabil edilmiş ölçülere göre kusuru değerlendirmesi gerekir. Mahkemenin önüne gelen somut olayda bi değerlendirmeyi yaptıktan sonra ortada zarar görenin kusuru ve varsa ağır ve hafif kusur ölçülerinden hareketle ve hakkaniyet ölçülerinde kusurlu davranışta bulunan tarafın sorumlu tutulacağı oranı belirleyip sonucuna göre karar vermesi gerekir. Hakimin, kusur durumunu belirlemek için uzmanından ihtiyaç duyduğu teknik bilgileri aldıktan sonra, gerekçesinde tartışarak kusurun ağırlığını vicdani kanısına göre kendisinin belirlemesi gerekir. Genel bilgi veya tecrübeyle ya da hakimlik mesleğinin gerektirdiği hukuki bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvurulamaz.
6098 sayılı yasanın 74. Maddesinde haksız eylemin kusur öğesi konusunda hukuk hakimine tanınan yetkiler iki bölümdür. Birincisi kusurun bulunup bulunmadığına, ikincisi kusurun derecesini ve zararın tutarını belirlemeye ilişkindir. Kusurun varlığını araştırmada yetkileri sınırlı olan hukuk hakimi, maddenin ikinci cümlesine göre kusurun derecesini ve zarar tutarını belirlemede tam bağımsız kılınmıştır.
6100 sayılı yasanın 266. Maddesine göre kusur oranlarının belirlenmesi teknik değil hukuki bir konudur. Elde edilen teknik bulgulara göre hakim bu oranı belirlemede ihlal edilen kuralları göz önüne almalıdır.
Kaza tespit tutanağı, adli trafik bilirkişi tarafından sunulan teknik rapor ve dosyadaki belgeler bir arada değerlendirildiğinde;
Davacının maliki olduğu...araç sürücüsünün kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun 84/h maddesini ihlal etmek suretiyle %90 oranında etken olduğunun tespitine,... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun 52/a maddesini ihlal etmek suretiyle %10 oranında etken olduğunun tespitine karar verilmiştir.
Araç işletenlerin, 2918 sayılı yasanın 85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.
Bu bilgiler ışığında yapılan inceleme neticesinde Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi'nin zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olduğu ve düzenlenen poliçede 2918 sayılı yasanın 85. Maddesinde yazılı zararların teminat altına alındığı anlaşılmıştır.
Sigortacılar, hak sahibinin zorunlu mali sorumluluk sigortası genel şartlarıyla belirlenen belgeleri, sigortacının merkez veya kuruluşlarından birine ilettiği tarihten itibaren sekiz iş günü içinde zorunlu mali sorumluluk sigortası sınırları içinde kalan miktarları hak sahibine ödemek zorundadırlar. Bu doğrultuda davacıların zorunlu mali mesuliyet sigortacısı şirkete başvurdukları ancak sigorta şirketi tarafından sekiz iş günü içinde ödeme yapılmadığı anlaşılmakla davalı sigorta şirketinin 07/03/2024 tarihinden itibaren faiz ile sorumlu olduğu tespit edilmiştir.
6098 sayılı yasanın 49. Maddesi gereği kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür- Haksız fiil, kusurlu ve hukuka aykırı bir eylemle başkasına zarar verilmesidir. Bir haksiz fiilden söz edebilmek için; zarar verici bir fiil, bu fiilin hukuka aykırı olması, fiili icra edenin kusurlu bulunması, fiil ve zarar arasında uygun illiyet bağının bulunması gerekir.
Fiilin, bilinçli bir iradeye dayanmış olması gerekir. Hukuka aykırı fiil, hukukun koruduğu değerlerin, çiğnenmesi sonucunda, hukuk düzeninin bir kuralını İhlal eden fiildir, Hukuka aykırılık, zarar vermeyi yasaklayan ya da önleyen kuralların çiğnenmesidir,
Bir eylemin hukuka aykırı olarak kabul edilebilmesi için aynı zamanda bir hukuka uygunluk nedeninin mevcut olmaması gerekir. Kusur, hukuk düzeni tarafından kınanan bir davranışın bilerek ve isteyerek yapılmasıdır. Olağan yaşam deneyimlerine, genel düşünceye ve objektif olasılığa göre, bir olayın gerçekleşmesi ile sonuç ortaya çıkmış ya da bu olayın oluşması ile sonucun ortaya çıkması kolaylaşmış ise ilk hareket ikincisinini nedeni, İkinci Olay birinci hareketin sonucu sayılır. Buna uygun illiyet bağı denir.
Tazminat hukukunda sorumluluktan söz edilebilmesi için yalnızca eylemin yasaya veya sözleşmeye aykırı olması yeterli değildir. Fiil sonucunda bir zararın doğmuş olması ve zararla fiilli arasında uygun nedensellik bağının bulunması da gerekir, Nedensellik bağı sorumluluğun temel öğesidir. Zararla eylem arasında nedensellik bağının mevcut olması, zararın eylemin bir sonucu olarak ortaya çıkması, yani eylem olmadan zararın ortaya çıkmayacağının kesin olarak bilinmesidir. Zarar ile fiil arasında uygun nedensellik bağının bulunup bulunmadığı hususu, her somut olayda kendi içerisinde ayrıca değerlendirilir,
Kusur sorumluluğunda, zorlayıcı neden, zarar görenin ağır kusuru, üçüncü kişinin ağır kusuru halinde nedensellik bağı kesilebilir.
Somut olayda, 17.10.2023 tarihinde davacıya ait ...plaka sayılı araç ile davalı sigorta şirketinin sigortalısı olan...plaka sayılı araçların maddi hasarlı trafik kazasına karıştığı, davacı tarafça işbu kaza neticesinde araçta meydana geldiği iddia edilen hasar onarım bedeli ve değer kaybı bedelinin tazmini istemiyle huzurdaki davanın ikame edildiği anlaşılmıştır. Kazaya karışan araçların 2918 sayılı yasayı ihlal durumları, kazaya etki edip etmediklerinin tespiti amacıyla dosya adli trafik ve otomotiv uzmanlarından oluşan bilirkişi heyetine tevdi edildiği, 20/10/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda adli trafik uzmanı tarafından yapılan tespitler neticesinde, davacının maliki olduğu ... plakalı otomobili kullanan dava dışı sürücü ...'un 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununun asli kusurlu hallerden sayılan 84/h maddesini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etken olduğu,... plaka sayılı araç sürücüsünün ile 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu 52/a maddesini ihlal ettiğinden kazanın oluşumunda etken olduğu, meydana gelen trafik kazasında davacı aracında oluşan hasar ile kazanın uyumlu olduğu tespit edilmiştir. Yine aynı tarihli kök rapor ve taraf itirazlarının değerlendirilmesi neticesinde görevlendirmesi yapılan otomotiv bilirkişisince yapılan tespitlerde, orijinal parçalar kullanılmak suretiyle yapılan hasar onarım neticesinde KDV dahil 83.961,78 TL hesaplandığı, dosya içerisinde bulunan hasar dosyası, ekspertiz raporu, araç fotoğrafları, aracın markası, modeli, yaşı, kilometresi de dikkate alınmak suretiyle aracın kaza öncesi aracın ikinci el piyasa rayici ile kaza sonrası aracın ikinci el piyasa rayici arasındaki farkın tespiti suretiyle araçta meydana gelen değer kaybının 30.000,00 TL olarak hesaplandığı görülmüştür. Kaza tespit tutanağı, adli trafik bilirkişi tarafından sunulan teknik rapor ve dosyadaki belgeler bir arada değerlendirildiğinde; Davacının maliki olduğu... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun 84/h maddesini ihlal etmek suretiyle %90 oranında etken olduğunun tespitine,... plakalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda 2918 sayılı KTK nun 52/a maddesini ihlal etmek suretiyle %10 oranında etken olduğunun tespitine karar verilmiştir. Mahkemece yapılan 17/06/2025 tarihli celsede alınan davacı vekilinin beyanlarında, müvekkilinden aldığı talimat doğrultusunda bedel arttırım dilekçesi sunulmadığı, dava dilekçesindeki talep doğrultusunda hüküm tahsis edilmesinin talep edildiği anlaşılmakla, taleple bağlılık ilkesi gereğince talep olunan 500,00 TL değer kaybı ve 100 TL hasar onarım bedelinin davalı sigorta şirketi yönünden temerrüte düştüğü 07.03.2024, davalı ... yönünden ise kaza tarihi olan 17.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-)Davanın KABULÜNE,
2-)500,00 TL değer kaybı, 100 TL hasar onarım bedeli olmak üzere 600,00 TL nin davalı ... Sigorta Anonim Şirketinden 07.03.2024 tarihinden itibaren, davalı ... yönünden ise 17.10.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
3-)Alınması gerekli 615,40 TL karar ve ilam harcından davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile 187,80 TL bakiye karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
4-)Davacı tarafça yatırılan 427,60 TL peşin harç, 427,60 TL başvurma harcı, 6.000,00 TL bilirkişi rapor ücreti, 347,00 TL posta tebligat ücreti olmak üzere toplamda 7.202,20 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
5-)Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T. uyarınca 600,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya VERİLMESİNE,
6-)3.800,00 TL arabuluculuk ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
7-)Karar kesinleştiğinde artan gider avansının yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 17/06/2025

Katip...
e-imzalıdır

Hakim ...
e-imzalıdır