mahkeme 2024/194 E. 2025/668 K.

T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/194
KARAR NO : 2025/668
DAVA : Alacak
DAVA TARİHİ : 06/03/2024
KARAR TARİHİ : 16/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA : Davacı vekili mahkememize verdiği dava dilekçesinde; müvekkili şirketin akaryakıt ve petrol türevlerinin satışı alanında faaliyet gösterdiği, taraflar arasında 18.06.2020 tarihli Taşıt Tanıma Sözleşmesine dayalı olarak akaryakıt alımı için sözleşmesel ilişki kurulduğu, sözleşmenin 2.maddesine göre sözleşme süresinin 3 yıl olduğu, sözleşme maddesi gereğince taraflarca 18.06.2023 tarihinden 90 gün önce sözleşmenin yenilenmeyeceği yahut sözleşmeyi sona erdirme yönünde bir bildirimde bulunulmamış olması halinde sözleşmenin kendiliğinden 18.06.2026 tarihine kadar aynı şartlarda uzayacağının belirlendiği, davalı tarafın yakıt sözleşme süresi içinde yakıt alımını düşürerek üstlendiği edimi yerine getirmediği ve yükümlülüğünü ihlal ettiği, ilk 6 ay tüketim ortalaması 1.596,22 litre iken 2023 Ekim ayı aylık yakıt alımının 311,51 litre olduğu, %80 oranında düşüş yaşandığı, sözleşmenin 8.maddesi gereğince ilk 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan aylık yakıt alımı ortalamasında %50 azalma olması durumunda müvekkilinin sözleşmeyi haklı olarak feshedebileceğinin kararlaştırıldığı, yakıt alımının düşürülmesine müteakip müvekkili tarafından haklı olarak sözleşmenin feshedildiği, sözleşmeyi yakıt alımını düşürerek ihlal eden davalı tarafın cezai şart bedeline katlanmakla yükümlü olduğu, ilgili düzenlemeler kapsamında davalı firmanın 15 aktif cihazı için cihaz başı ücretin 5.127,60 TL olmak üzere toplam 76.914,54 TL cezai şart bedelinin hesaplandığı, buna istinaden müvekkili tarafından davalıya 01.11.2023 tarihli 76.914,54 TL bedelli fesih faturası kesildiği, davalı tarafça bu tutarın ödenmediğinden bahisle 76.914,54 TL cezai şart alacağının işlemiş ve işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP: Davalı vekili mahkememize cevap dilekçesinde; davacı tarafın dava dilekçesindeki iddialarının kabulünün mümkün olmadığı, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin 1.maddesi kapsamında her iki tarafa da borç yüklendiği, ancak müvekkili şirketin sürekli güzergahı üzerinde bulunan Menemen-Aliağa arasındaki ... istasyonunda nakit para girişi sağlanmak istendiğinden otomatik ödeme sisteminin kabul edilmemeye başlanması, binek araç ve ticari araç ile yapılan seyahatler sırasında müvekkili şirket araçlarının nakit alım yapması zorunluluğunun doğduğu, bu nedenle müvekkili şirketin taşıt tanıma sistemini ve sözleşmedeki avantajları kullanamadığı, bu nedenle davacı tarafça sözleşmeden doğan öncelikli yükümlülüğünü yerine getirmediği, ayrıca davayı kabul etmemekle beraber müvekkiline sözleşmeye uygun olarak akaryakıt ikmal hizmeti verilmemesi ve müvekkilinin indirimden yararlanmasının engellenmesi sebebi ile nakit ve indirimsiz yakıt alındığı da dikkate alınarak yapılan harcama ve oluşan zarar tutarlarına ilişkin takas-mahsup taleplerinin olduğundan bahisle açılan davanın öncelikle reddine, aksi halde müvekkili şirket nezdinde davacı şirket aleyhine doğan alacakların hüküm altına alınacak alacaklardan takas ve mahsubuna karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER:
1-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler ve her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtlar incelenmek sureti ile dava konusu hakkında bilirkişi incelemesi yapılmasına karar verilmiş olup, mali müşavir bilirkişi... tarafından düzenlenen 06.08.2024 tarihli raporda; her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtların usulüne uygun olarak tutulduğu, taraflar arasında mal/hizmet teslimine ilişkin anlaşmazlık bulunduğu, her iki taraf defterlerinde de ticari ilişkiden kaynaklanan faturalar ve ödeme/tahsilat kayıtları yönünden farklılık bulunmadığı, dava konusu edilen 01.11.2023 tarihli 76.914,54 TL tutarlı sözleşme fesih faturasının davacıya ait defterlerde kayıtlı olduğu, işbu faturaya istinaden tahsilat kaydının görülmediği, dava tarihi itibariyle davacı taraf ticari defterlerinde davalıdan 76.914,54 TL alacaklı olduğu, yine dava konusu edilen 01.11.2023 tarihli 76.914,54 TL tutarlı sözleşme fesih faturasının davalıya ait ticari defterlerde kayıtlı olmadığı, davalı taraf ticari defterlerinde davacı tarafa 0,82 TL borçlu olduğunun kayıtlı olduğu, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince Ekim 2023 yakıt alımlarında %80,21 oranında azalma meydana geldiği, mahkemece davacı tarafın talebinin yerinde görülmesi halinde her bir araç için hesaplanan artış dahil tutarın 2.598,80 TL, 15 araç için hesaplanan toplam tutarın ise 38.982,00 TL ve %18 KDV ile birlikte toplam 45.998,76 TL olarak tespit edildiği bildirilmiştir.
2-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında taraf vekillerinin rapora itirazlarının değerlendirilmesi açısından daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 12.12.2024 tarihli ek rapor dosyaya delil olarak eklenmiştir.
3-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında taraf vekillerinin rapora itirazlarının değerlendirilmesi ve davacı tarafın terditli hesaplama talebinin de değerlendirilmesi açısından daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 22.06.2025 tarihli ek raporda; her bir araç için hesaplanan artış dahil tutarın 3.463,89 TL olduğu, 15 araç için hesaplanan tutarın 51.958,35 TL olduğu, bu tutara %18 KDV ilavesi ile toplam tutarın 61.310,85 TL olarak tespit edildiği bildirilmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ :
Dava; taraflar arasındaki 18.06.2020 tarihli Taşıt Tanıma Sözleşmesine aykırılık iddiası ile davacı tarafın talep etmiş olduğu cezai şartın davalıdan tahsili istemine ilişkin olduğu,
Taraflar arasındaki ihtilafın, taraflar arasında imzalanan 18.06.2020 tarihli Taşıt Tanıma Sözleşmesinin ihlal edilip edilmediği, sözleşme gereğince davalı tarafın yakıt alımını düşürüp düşürmediği ve cezai şartın gerçekleşip gerçekleşmediği noktalarında toplandığı,
Taraflar arasında imzalanan 18.06.2020 tarihli "Taşıt Tanıma Sistemi Sözleşmesi"nin incelenmesinden, sözleşmenin davacı şirket... Petrol Ticaret ve Nakliyat A.Ş ile müşteri olarak gösterilen davalı ... Makina Torna Freeze Kalıp Lastik Plastik San. Ve Tic. Ltd. Şti arasında imzalandığı, sözleşmenin 1.maddesinde davacının, davalıyı Taşıt Tanıma Sistemine dahil etmek suretiyle davalının araçlarına ... yetkili istasyonlarından alınması kaydıyla akaryakıt ikmal ve data hizmeti vermeyi ve buna mukabil davalının da davacı Taşıt Tanıma Sözleşmesi marifetiyle muhtelif davacıya ait akaryakıt istasyonlarından veya ... yetkili istasyonlarından satın almış olduğu akaryakıt ve davacı Taşıt Tanıma Sistemi kullanım bedellini davacıya ait sözleşmede öngörülen şart ve süreler dahilinde ödemeyi beyan, kabul ve taahhüt ettiği, yine aynı sözleşmenin 2.maddesinde taraflarca sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren geçerli olmak üzere 3 yıl süreli olduğu, taraflarca sürenin bitiminden en geç 90 gün önce yazılı olarak yenilenmeyeceği ihbar edilmediği takdirde sözleşmenin kendiliğinden aynı şartlar ile devam edeceğinin kararlaştırıldığı, yine aynı sözleşmenin 8.maddesinde ise davalının işbu sözleşme ile üstlendiği edinimlere riayet etmemesi ve/veya sözleşmenin süresinin bitiminden önce feshine sebebiyet vermesi; sözleşme imzalandıktan ve davalıya ulaştırıldıktan sonra 15 gün içinde davalının yakıt alımına başlamaması, sistemde kayıtlı bulunan her aracın 3 ay süresince yakıt almaması durumunda veya sözleşme tarihi itibariyle davacıya ait Taşıt Tanıma Sisteminde hali hazırda kayıtlı bulunan araçlarla birlikte yeni dahil olan araç sayısında %50 azalma olması veya sözleşme tarihinden itibaren 6 aylık yakıt alımlarını baz alarak hesaplanan, aylık yakıt alımı ortalamasında %50 azalma olması durumunda, davacının işbu sözleşmeyi tek taraflı olarak feshedebileceği, her bir fesih nedeninin gerçekleşmesi halinde cezai şart bedeli, taşıt başına ve/veya her bir taşıt tanıma cihazı için 1.000,00 TL + KDV olduğu, yıllık artış oranı [(ÜFE + TÜFE)/2] olarak hesaplanacağının kararlaştırıldığının tespit edildiği,
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davacı tarafça sunulan 04.07.2025 tarihli dilekçe ile talep tutarı olan 79.914,54 TL ile nihai olarak davacı tarafça tespit edilen tutar olan 69.719,65 TL arasındaki fark olan 10.194,89 TL'den feragat edildiği, yine mahkememizce yapılan yargılama sırasında 16.09.2025 tarihli duruşmada davacı vekili tarafından 04.07.2025 tarihli dilekçedeki kısmi feragat tutarının sehven yanlış yazıldığı, kısmi olarak feragat edilen tutarın 7.195,89 TL olduğunun bildirildiği,
Mahkememizce yapılan yargılama, toplanan deliller, her iki taraf ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi neticesinde bilirkişi tarafından düzenlenen kök ve ek raporlar ile tüm dosya kapsamı belgelerin birlikte değerlendirilmesi neticesinde; her iki tarafa ait ticari defter ve kayıtların usulüne uygun olarak tutulduğu, taraflar arasında mal/hizmet teslimine ilişkin anlaşmazlık bulunduğu, her iki taraf defterlerinde de ticari ilişkiden kaynaklanan faturalar ve ödeme/tahsilat kayıtları yönünden farklılık bulunmadığı, dava konusu edilen 01.11.2023 tarihli 76.914,54 TL tutarlı sözleşme fesih faturasının davacıya ait defterlerde kayıtlı olduğu, işbu faturaya istinaden tahsilat kaydının görülmediği, dava tarihi itibariyle davacı taraf ticari defterlerinde davalıdan 76.914,54 TL alacaklı olduğu, yine dava konusu edilen 01.11.2023 tarihli 76.914,54 TL tutarlı sözleşme fesih faturasının davalıya ait ticari defterlerde kayıtlı olmadığı, davalı taraf ticari defterlerinde davacı tarafa 0,82 TL borçlu olduğunun kayıtlı olduğu, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince Ekim 2023 yakıt alımlarında %80,21 oranında azalma meydana geldiği, taraflar arasındaki sözleşmenin 8.maddesi kapsamında her bir araç için hesaplanan artış dahil tutarın 3.463,89 TL olduğu, 15 araç için hesaplanan tutarın 51.958,35 TL olduğu, bu tutara %18 KDV ilavesi ile toplam cezai şart tutarın 61.310,85 TL olduğu, taraflar arasındaki sözleşmenin davalı tarafın sözleşmenin 8.maddesini ihlal etmesi nedeniyle davacı tarafça haklı nedenlerle feshedildiği anlaşılmakla davanın kısmen kabulüne, 61.310,85 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ise feragat ve esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle;
Davanın KISMEN KABULÜNE, 61.310,85 TL'nin dava tarihinden itibaren ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin ise feragat ve esastan reddine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 4.188,14 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta yatırılan 1.313,51 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 2.874,63 TL nispi karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
Davacı tarafından başlangıçta yatırılan toplam 1.801,91 TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,
Davacı tarafından yapılan tebligat ve posta gideri 120,00 TL ve bilirkişi ücreti 2.500,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 2.620,00 TL yargılama giderinin davanın kabul edilen kısmına tekabül eden 2.088,40 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,
3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 ve 26.maddesi gereğince 6183 Sayılı Yasa kapsamında kabul red oranına göre 2.869,56 TL'sinin davalıdan, kalan 730,44 TL'sinin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 15.603,69 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,
Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 16/09/2025

Katip...
e-imza

Hakim...
e-imza