mahkeme 2023/248 E. 2023/722 K.

T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/248
KARAR NO : 2023/722
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ : 25/01/2016
BİRLEŞEN DAVA (İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ 2016/137 ESAS 2017/1181 KARAR)
DAVA : İtirazın İptali
DAVA TARİHİ : 04/02/2016
KARAR TARİHİ : 29/09/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Menfi Tespit davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
MAHKEMEMİZ 2023/248 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Trabzon Çarşı Şubesi'nin 20/08/2015 keşide tarihli ... nolu 25.000,00 TL bedelli, 20/09/2015 keşide tarihli... nolu 25.000,00 TL bedelli, 20/10/2015 keşide tarihli ... nolu 15.000,00 TL bedelli , 20/11/2015 keşide tarihli... nolu 15.000,00 TL bedelli , 20/12/2015 keşide tarihli ... nolu 20.000,00 TL bedelli çeklerin tahsili amacı ile vekili olan ...'ya teslim ettiğini, ...'nın İzmir ... Fikri Sınai Haklar Ceza Mahkemesi'nin...Esas ve İzmir... Ağır Ceza Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyalarında vekaletnamesinin bulunduğunu, davacı vekili olarak karşılıksız çek bedellerinin muhatap bankadan ...'nın aldığını, keşideci aleyhine icra takibine girişmesi gerekir iken söz konusu çeklerin Bintepeler ... Ltd. Şti. adına ciroladığını, ardından şirket bünyesinde çalışan ...'nın çekleri bankaya ibraz edip karşılıksız işlemi uygulatarak karşılıksız çek bedellerini aldığını, bu hususların araştırılmasını istediklerini, davalının keşideciye ve cirantaya İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... D.iş dosyası üzerinden ihtiyati haciz kararı alıp, İzmir... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine giriştiğini, Torbalı İcra Dairesi'nin... sayılı talimat dosyası üzerinden davacı işyerine hacze gelindiğini ve Lazer BL1500 Lazer kesim makinasını haczettiğini, ihtiyati haciz kararına itiraz edildiğini, itirazın menfi tespit davasında konu olabileceği belirtilerek reddedildiğini, son sırada bulunan çek için İzmir... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin... D.iş sayılı dosyasına ihtiyati haciz kararı alınıp, İzmir... İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine girişildiğini ve 23/12/2015 tarihinde davacı işyerine hacze gelendiğini, bu haciz esnasında bir adet Kutup marka 2015 model ... seri nolu silindir makinası, bir adet setkom marka 7,5P Kompresor, bir adet Express Wed Maste M16 501 gazaltı kaynak makinası, iki adet Express Wed Maste M16 350 gazaltı kaynak makinası, bir adet promig 250A gazaltı kaynak makinası, bir adet Synergy 3500 gazaltı kaynak makinası, bir adet ... marka 32ml sütünlü matbaaya ihtiyaten haciz konulduğunu, haciz konulan dokuz adet kaynak makinasınden beşinin ve bir adet kompresörün muhafaza altına alındığını, kalan hacizli malların işlerin devamı için bırakıldığını, haciz esnasında icra memuru ile ...'nın sigortalı çalışanı...'un karşısında gören davacının neye uğradığını şaşırdığını, tesadüfen Av. ...'ün de işyerinde olduğunu, davacının ...'nın kendi vekili olduğunu beyan ettiğini ve istifayı bilahare bu esnada öğrendiklerini, davacı aleyhine başlatılan takipler nedeni ile izmir ... İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı dosyaları üzerinden yetki ve borca itiraz edildiğini, ancak İİK 169/A maddesi gereğince belge sunulamadığı, dar görevli olan İcra Hukuk Mahkemesi'nin borca dair itirazları incelemesi mümkün olmadığından İzmir ... İcra Dairesi'nin ... esas sayılı dosyalarına konu çekler nedeni ile menfi tespit davası açmakta hukuki yarar bulunduğunu, davalının alacağın varlığının doğduğunu ispat yükümlülüğünde olduğunu belirterek, söz konusu icra dosyalarındaki ödeme emirlerinin iptali ve borçlu bulunmadığınını tespitine ve %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın haksız ve hukuki dayanaktan yoksun olup reddi gerektiğini, davacı tarafından ... ile arasındaki ilişkinin müvekkil vekil ilişkisi olarak yansıtılmaya çalışıldığını, uyuşmazlığın vekalet ilişkisinden değil, ticari hayattaki ortaklık başlangıcı ilişkisinden kaynaklandığını, davalı şirketin haklı hamil olarak çekleri elinde bulundurduğunun anlaşılacağını, davacı hakkında davalının alacaklarından dolayı yapılan icra takibi üzerine davanın açıldığını, öncesinde böyle bir talebin bulunmadığını, davalı şirketin ortağı ve aynı zamanda yetkilisi ve vekili olan ... ile davacıyı yeğeni ...'ı tanıştırdığını, ...'nın davacının işyerinin ayakta kalması için maddi manevi destekçi olduğunu, ancak mali kaynaklarının yetersizliği nedeni ile işleri finanse edecek birisine ihtiyaç duyduğunu ve bu esnada ...'nın maddi manevi destek olmayı kabul ettiğini, bu doğrultuda 24/06/2014 tarihinden itibaren muhtelif tarihlerde toplam 220.500,00 TL para verdiğini, davacı şirket ortağı ve yetkilisi ...'nın bu büyüklükteki parayı Haziran 2014-Aralık 2014 tarihleri arasında geçen 6 aylık süreçte verdiğini, davacı adına açılışı yapılan işyerinin tahmin edilemez ve önlenemez boyutta nakit istemesi nedeni ile bu işe daha fazla destek olamayacağını ifade ettiğini ve desteğini çektiğini, davacı ile davalı şirket yetkilisi ...'nın ve dava dışı... ve ...'ın bahsi geçen işyerinin ...-Termohot Isıtma Sistemleri olarak faaliyet göstermesi konusunda mutabakata vardıklarını, işyerinin ...'nın ilk parayı verdiği 24/06/2014 tarihinden sadece 4 gün sonra 28/06/2014 tarihinde Menderes Vergi Dairesi'ne bağlı olarak... vergi no ile ...Oğlananası Menderes/İZMİR adresinde açılışının yapıldığını, açılışta davalı şirketin ortağı ve yetkilisini önceki avukatlık ofisinde kullandığı mobilyaları işyerine gönderdiğini, işyerinin elektrik işlerini yapmak üzere bir başka müşterisinin görevlendirildiğini, işyeri bölmelerinin bir başka müşteriye ve yine reklam, tabela ve görseller için bir başka müşteriye ve dükkanda imalat yapılırken kullanılacak malzeme için bir başka müşterinin ve yine imalat yapılacak saç malzemeleri için bir başka müşterinin ön ayak olduğunu, işyerinin bu şekide faaliyete geçtiğini ve işlerin büyümesi ile işyerinin Torbalı/İZMİR adresine taşındığını, davacı şirket yetkilisi ve ortağı ... 'nın davacı adına verdiği toplam 220.500,00 TL'lik paranın listelerinin bulunduğunu, klasör halinde sunulduğunu, davacı şirketin ortağı ve yetkilisinin alacağının ödenmemesi üzerine manidar ve gerçeğe aykırı bir şekilde iddialar ileri sürüldüğünü, senet ile ispat sorumluluğunun bulunduğunu, delil başlangıcı olması halinde tanık dinlenebileceğini, davalı şirket yetkilisi ... ile dava dışı... ve ...'ın para ilişkisinin sunulan belgeler ile ispat edildiğini, aksi kanaat halinde bilirkişi incelemesi yapılabileceğini, ticari defter ve belgelerin sunulabileceğini, davalı şirket yetkilisi ve ortağı ...'nın daha önce tek bir icra takibi yapmadığı gibi kambiyo senedi için de tahsil araştırması yapmadığını, davacının kötüniyetli açtığını belirterek davanın reddi ve %20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
BİRLEŞEN İZMİR 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2016/137 ESAS SAYILI DOSYASI YÖNÜNDEN:
DAVA:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin "Kazım Karabekir Mahallesi...Torbalı/İzmir" adresinde "Termohot" Ticaret unvanıyla faaliyet gösterdiğini, davalı ...'nın diğer davalı ... ve ... Tarım Ürünleri Ticaret İmalat İthalat ve İhracat San. Ve Tic. Ltd. Şti'nin %50 ortağı ve yetkilisi olup aynı zamanda şirket avukatı olarak hareket ettiğini, bu şirketin satış pazarlama şubesinin aynı zamanda davalı avukatın ofisinin bulunduğu adres olduğunu, müvekkilinin leh ve aleyhine olan açılmış veya açılacak dava ve takiplerde kendisini avukatı olarak temsil etmesi amacıyla davalı ...'i vekil olarak tayin ettiğini, müvekkilinin dava dilekçesinde belirtilen müşteri çeklerini davalı ...'e sicil araştırması yapması ve karşılıksız çıkması durumunda tahsil etmesi amacıyla verdiğini, bu çeklerden...Konya-Karatay Şubesi'nin 05/01/2015 keşide tarihli, ... nolu, 20.000,00-TL bedelli, *... Konya-Karatay Şubesi'nin 05/022015 keşide tarihli,... nolu, 20.000,00-TL bedelli çeklerin davalı şirket tarafından tahsil edilmiş olduğunu, bu nedenle davalılar hakkında İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyası ile takip yapıldığını, yine diğer bir kısım çeklerle ilgili olarak İzmir...ATM.nin... sayılı dosyası ile menfi tespit davası açıldığını, bir kısım çeklerle ilgili olarak ise İzmir...ATM.nin... sayılı dosyası ile çeklerin teslimi olmadığı takdirde bedellerinin tahsili için dava açtıklarını, eldeki davaya konu icra takibinden önce Karşıyaka... Noterliği'Nin 28/12/2015 tarihli,... yevmiye numaralı ihtarnamesini davalılara gönderdiklerini, ancak davalıların Karşıyaka... Noterliği'nin... yevmiye numaralı 19/01/2016 tarihli cevabı ihtarnamesi ile çek bedellerini ödemeyeceklerini bildirdiklerini, bunun üzerine davalı ... ve şirket aleyhine dava konusu olan İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün... sayılı dosyası ile icra takibi başlattıklarını, davalıların haksız ve kötü niyetli olarak takibe itirazı üzerine takibin durduğunu, bu nedenle davalının haksız itirazlarının iptali ile takibin devamına, %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP:
Davalılar vekili, cevap dilekçesinde özetle; davacının ... ile ... arasında olan ilişki, müvekkilinin avukat olması sebebiyle müvekkil-vekil ilişkisi olarak yansıtılmaya çalışılmış ise de, uyuşmazlığın vekalet ilişkisinden olmayıp taraflar arasındaki ticari ilişkiden kaynaklandığını, davacının ileri sürdüğü iddiaların tamamının borcu ödemekten kurtulmak amacıyla olduğunu, ayrıca işbu davada davacı ... hakkında müvekkilinin alacaklarından dolayı icra takibi yapılması üzerine açıldığını, davacı hakkında icra takibi yapılmadan önce davacının bu yönde bir iddia ve talebinin olmadığını, 26/09/2014 ve 01/10/2014 tarihlerinde çek bedellerinin iskonto kredi kullanılmak suretiyle karşı tarafa ödendiğini, davalı ...'in davacı ile yeğeni ... aracılığı ile tanıştığını, davacı, yeğeni...'in iş kuracaklarını söylerek yardım istediklerini, bunun üzerine davalı ...'i kruluş aşamasında maddi ve manevi destek verdiğini, işyerinin açıldığını, bu aşamada işyerinin nakit ihtiyacının devam ettiğini, müşteri çeklerinin ileri tarihli olması nedeniyle dava konusu iki çekin davalı şirketin ismi ve itibarı bulunduğundan davalı şirket tarafından iskonto kredisi kullanılarak tahsil edildiğini ve bedellerinin davacının çalışanı...'e ödendiğini, ancak davacıya işyeri için verilen bedellerin geri ödenmemesi üzerine davacı aleyhine icra takibi yapmalarından sonra bunları bertaraf edebilmek için davacının davaları açtığını, davalı ...'in davacıya işyeri kurulurken verdiği paralarla ilgili olarak maillerin bulunduğunu, bunların yazılı delil başlangıcı niteliğinde olduğunu, bu nedenle tanık dinlenebileceğini, davalı ...'in vekalet ilişkisini kötüye kullanmadığını, davacının birçok davasının takip edilmesine rağmen vekalet ücreti ve masraf dahi alınmadığını, çeklerin sicil araştırması için davalı ...'e verildiğinin doğru olmadığını, davalı şirket yönünden sebepsiz zenginleşmenin sözkonusu olmadığını, dava konusu iki adet çekin davalı şirket üzerinden iskonto kredisi kullanılması için verildiğini, bedellerinin de davacının temsilcisi/ortağı/çalışanı olan...'e ödendiğini davanın haksız olduğunu belirterek reddine, %20 oranındaki icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER VE GEREKÇE :
İzmir... İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı dosyasında davacı alacaklı tarafından davalı borçlular aleyhine davalılardan ...ya alacaklının vekili olduğu dönemde araştırma ve tahsil gayesi ile verilen ancak arada ticari ilişki alacak-borç durumu olmamasına rağmen ...'nın yetklisi olduğu diğer borçlu şirket tarafından tahsil edildiği halde alacaklıya ödenmeyen... Konya-Karatay Şubesi'nin 05/01/2015 keşide tarihli, ... nolu, 20.000,00-TL bedelli, 05/022015 keşide tarihli, ... nolu, 20.000,00-TL bedelli çeklerin tahsil tarihlerinden itibaren işleyen faizleri ile birlikte toplam 44.263,29 TL nin tahsili istemiyle takip yapıldığı, borçlular tarafından süresi içerisinde takibe itiraz edildiği, itiraz nedeniyle durdurulmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
SMMM ...ın 11/09/2019 Tarihli Bilirkişi Raporunda; Asıl davaya konu icra takiplerinin borçlusu Davacı ...'nun borçlu olmadığına dair menfi tespit talebine ilişkin olarak; somut olayda varlığı açık olan davacı ve davalı gerçek şahıslarında içerisinde ortak sıfatıyla yer aldığı işbu Adi Ortaklık organizasyonunda davalının ortakların alacaklarını hangi koşullarda isteyebileceğinin hukuki bakımdan betimlenmesi gerekeceği gibi, davalı ...'nın adi ortaklığa sağladığı mali kaynak miktarının asıl davaya konu çeklerle mukayesesi bağlamında olumlu/olumsuz görüş bildirilmesi için dosyaya sunulu defter kaydı, makbuz ve dekontların yeterli olmadığı, birleşen davada ise; davacı ve avukat olan davalı arasında derdest bir kısım davalardan dolayı zaman zaman süren vekalet ilişkisi bağlamında tahsil yada başkaca bir işleme konu yapılmadığı, bilakis adi ortaklığa finansman sağlama gayesinin güdüldüğü göz önüne alındığında; davacı ...'nun ...Esas sayılı birleşen davadaki itirazın iptali isteminin yerine olmadığı tespit edilmiştir.
İzmir Bölge Adliye Mahkemesi...Hukuk Dairesi'nin 10/03/2023 Tarih,... Karar sayılı İlamında; Mahkemece yapılacak iş; yukarıdaki yasa hükümlerine göre, öncelikle taraflardan anlaşarak tasfiye memuru belirlemelerini istemek; bu konuda anlaşamamaları halinde ise hakim tarafından tasfiye işlemini gerçekleştirecek (ortaklığın faaliyet alanına göre konusunda uzman bir veya üç kişiyi) tasfiye memuru olarak resen atamak olmalıdır. Bundan sonra ise, tasfiye işlemleri; hakim tarafından öngörülecek üçer aylık (uyuşmazlığın mahiyetine göre süreler uzatılıp kısaltılabilir) dönemlerde tasfiye memuru tarafından 3 aşamada gerçekleştirilmelidir. Birinci aşamada; ortaklığın sona erdiği tarih itibariyle ortaklığın tüm malvarlığı (aktif ve pasifi ile birlikte) belirlenmeli, yönetici ve idareci ortaktan ortaklık hesabını gösterir hesap istenmeli, verilen hesapta uyuşmazlık çıktığı takdirde, taraflardan delilleri sorularak toplanmalı, tasfiye memurunun belirlediği malvarlığı bilançosu taraflara tebliğ edilmeli, bu husustaki itirazları da karşılanıp, toplanacak delillere göre değerlendirilmelidir. İkinci aşamada; ortaklığın malvarlığına ilişkin satış ve nakte çevirme işlemi (TMK'nun 634. vd. maddelerinde düzenlenen resmi tasfiye işlemi kıyasen uygulanmak suretiyle) gerçekleştirilmeli, şayet bu mallar mevcut değilse, değerleri bilirkişi marifetiyle saptanmalıdır. Üçüncü ve son aşamada ise; yukarıdaki işlemler sonucu oluşan değerden, öncelikle ortaklığın borçları ödenmeli ve ortaklardan herbirinin, ortaklığa verdiği avanslar ile ortaklık için yaptığı giderler ve katılım payı geri verilmeli, bundan sonra bir şey artarsa, bu kazanç veya (ortaklığın, borçlar, giderler ve avanslar ödendikten sonra kalan varlığı, ortakların koydukları katılım paylarının geri verilmesine yetmezse) zarar da belirlenerek ortaklara paylaştırılmak üzere son bilanço düzenlenmelidir. Bu aşamalardan sonra ise; tasfiye memurunun yaptığı tasfiye işleminin sonuç bilançosuna göre hakim, (HMK'nun 297.maddesi uyarınca) tarafların hak ve yükümlülüklerini saptayıp, tasfiye işlemini sonlandırmalı ve bu doğrultuda hüküm oluşturmalıdır. mahkemece; bütün bu açıklamalar ışığında, uyuşmazlığın; yukarıda açıklanan maddeler halinde belirtilen sıra ve yöntem izlenerek çözüme kavuşturulması suretiyle hasıl olacak sonuç dairesinde hüküm tesis edilmesi gerekirken bu şekilde bir inceleme ve değerlendirme yapılmadan eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmediğinden asıl ve birleşen dosya davacısı vekilinin istinaf talebini kabulü ile kararın 6100 sayılı HMK 353-1-a-6 maddesi uyarınca kaldırılması gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle mahkememiz 30/10/2019 Tarih ve ...Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.
Tüm dosya kapsamı ve yukarıdaki açıklamalar birlikte incelendiğinde; davacı tarafa bilirkişi delil avansını yatırması için 04/08/2023 ve 28/08/2023 tarihli ara kararların kurulduğu, bilirkişi delil avansının yatırılmasından kural olarak iddiasını bilirkişi delili neticesinde ispat etmek isteyen tarafın sorumlu olduğu, davalının bilirkişi delil avansının yatırılmasından dosyamız kapsamında bir sorumluluğunun bulunmadığı, süresi içerisinde bilirkişi delil avansının yatırılmadığı, ara kararların yerine getirilmemesi halinde bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verileceğine dair açıkça ihtarat yapıldığı, avansı yatırmadığı anlaşılan davacının bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçtiğinin tespit edildiği, bu haliyle davasındaki taleplerini ispatlayamadığı anlaşılmakla davanın ana dava ve birleşen davanın reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
A-Mahkememiz ... Esas sayılı dosyası ile açılan ana davanın REDDİNE,
1-Alınması gerekli 269,85 TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacı tarafça yatırılan 1.818,65 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 1.548,80 TL nin karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
2-Mahkememiz dosyasında yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
3-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunana A.A.Ü.T.'ne göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-Karar kesinleştiğinde bakiye avansın yatırana İADESİNE,
B-Mahkememiz ana dosyası ile birleşen İzmir ...ATM... Karar sayılı dosyası ile açılan davanın REDDİNE,
1-Alınması gerekli 269,85 TL karar ve ilam harcının dava açılırken davacı tarafça yatırılan 534,59 TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 264,74 TL nin karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,
2-Mahkememiz dosyasında yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
3-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunana A.A.Ü.T.'ne göre 17.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,
4-Karar kesinleştiğinde bakiye avansın yatırana İADESİNE,
Dair, 6100 sayılı yasanın 343. ve 345. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliği tarihinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize yahut mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile istinaf yasa yolu açık olmak üzere davalılar vekilinin yüzüne karşı, davacı vekilinin yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.29/09/2023
Katip...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır