Karar Detayı

T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/1031 Esas
KARAR NO : 2024/1086
DAVA :Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 26/12/2023
KARAR TARİHİ : 20/12/2024
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 19.08.2023 tarihinde...e ait ve ...daresindeki ... plakalı aracın, davacıya ait ...plakalı yabancı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davacının seçimlik hakkını kullanarak aracı ile ikametgahı ve aracının plakasının kayıtlı olduğu Almanya'da bulunan... isimli firma tarafından düzenlenen 14.09.2023 tarihli ekspertiz raporu ile hasar miktarı KDV dahil 5.591,13 Euro olarak tespit edildiği, aracın tamir süresi boyunca günlük kullanım kaybının 59,00 Euro olduğu, 4 iş günü için 236,00 Euro kullanım kaybı söz konusu olduğunu, Ekspertiz raporu için KDV dahil 988,89 Euro ödendiğini belirterek 40,00 Euro hasar tazminatı, 10,00 Euro kullanım kaybı tazminatının ve 988,89 Euro ekspertiz rapor ücretinin davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı Sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle;... plakalı araç müvekkil şirket tarafından ... no.lu Zorunlu Mali Mesuliyet sigorta poliçe ile sigortalı olduğunu, davalı sigorta şirketi tarafından DAVACIın değer kaybı ve maddi hasar tazminat taleplerine ilişkin incelemeler 04.12.2021 tarihli yeni genel şartlar ekinde yayınlanan hesaplama yöntemlerine ve metninde belirtilen maddi hasara ilişkin orijinal parça, onarım ve eş değer parça hususları dikkate alınarak eksper çalışmaları yapıldığını, hak sahibine bildirimde bulunulduğunu, tazminat ödemesi yapıldığını, davacı tarafın ne kadar KDV ödediğini ispat etmesi gerektiğini, değer kaybı. yönünden 04.12.2021 tarihinde yürürlüğe giren değişiklikleri dikkate alınarak rapor düzenlenmesini, davalı sorumluluğuna karar verilse dahi temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faize karar verilmesini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; 19.08.2023 tarihinde ışıklarda önümde seyreden...plakalı araç ani fren yapması neticesinde bu araca arkadan fren yaparak çarptığını, davacıya ait... plakalı araca çarpmadığını, ani fren yapan ... plakalı aracın davacıya çarptığını düşündüğünü, hızıyla önümdeki aracı itekleyip davacı aracındaki hasarın oluşması mümkün olmadığını, Davacının aracını Türkiye de yaptıracak süre ve imkanları ile Almanya'yı tercih etmesinde iyi niyet bulunmadığı, 5.591,13 Euro hasar miktarının, 236 Euro kullanım kaybının, 988,89 Euro expertiz ücreti gibi ödemelerin Türkiye için fahiş bedeller olduğunu, kaza fotoğrafları incelendiğinde yapılan masrafların tamir dışında aracı iyileştirme masrafi olduğunun da göründüğünü belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava maddi hasarlı trafik kazası sebebiyle hasar bedeli, ikame araç bedeli isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-Kaza tutanağı
-Bilirkişi ...'in 02/07/2024 tarihli raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Davacının, 19.08.2023 tarihinde davalı ...e ait ve davalı... idaresindeki ... plakalı aracın, kendisine ait ...lakalı araç ile dava dışı ... plakalı araca çarpması neticesinde çok taraflı, maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza nedeniyle aracında hasar onarım bedeli ve ikame araç zararının oluştuğu, Almanya ülkesinde yaşadığı, zararların Almanya ülkesi rayiçlerine göre belirlenmesi gerektiği, söz konusu zararların kazaya sebebiyet veren ... plakalı aracın zmss sigortacısı olan davalı sigorta şirketi ile aracın sürücüsü olan davalı ... ve işleteni olan davalı... tarafından tazmin edilmesi gerektiği iddiasıyla işbu davayı ikame ettiği, davalı sigorta şirketinin davacının Türkiye rayicine göre talepte bulunabileceği, Almanya ülke rayicine göre talep edilen alacağın fahiş olduğu, sorumluluklarının poliçe teminat limiti, sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve gerçek zarar ile sınırlı olduğu, yedek parça ve işçiliklere iskonto uygulanması gerektiği, kdv den ötürü sorumluluğunun bulunmadığını savunduğu, diğer davalı...n ise meydana gelen kazada kusurlarının bulunmadığı, Almanya ülkesi rayiçlerine göre talepte bulunulmasının kötüniyetli olduğunu savunduğu, taraflar arasında davacıya ait aracın meydana gelen kazada hasarlanıp hasarlanmadığı, hasarlanmış ise davacının hasar onarım bedeli ve ikame araç zararlarının bulunup bulunmadığı, zararları var ise miktarının ne kadar olduğu ve davalıların sorumluluklarının bulunup bulunmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu anlaşılmıştır.
Taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmaması, sorumluluk sigortalarının TTK'da düzenlenmesi, davalılar arasında ihtiyari dava arkadaşlığı bulunması ve usul ekonomisi gereği davaların birlikte yürütülmesi gerektiği anlaşılmakla mutlak ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
Mahkememizce dava konusu kaza nedeniyle taraf sürücüleri ile üçüncü kişilerin kusur durumları ve davacının zararının bulunup bulunmadığı, varsa ne olduğu hususlarının belirlenmesine yönelik olarak dosyanın trafik kusur uzmanı ve otomotiv uzmanı bilirkişiden oluşan heyete tevdi edildiği, bilirkişi heyetinin 02/07/2024 tarihli raporunda, kusur bilirkişinin tespitlerine göre; davalı sürücü ...ın sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı aracı ile...Samsun- Ordu Devlet yolunu takriben Ordu istikametine sol şeritte seyir halinde Beylerce ışık kontrollü kavşağına geldiğinde aracının ön kısımlarını, önü kavşakta kırmızı ışıkta duran dava dışı sürüc...'nun sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracının arka kısımlarına çarptığı, çarpmanın etkisi ile dava dışı sürücü araç ileri savrulup ön kısımlarını önünde kendisi gibi kırmızı ışıkta duran davacı sürücü ...un sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracının arka kısımlarına çarpması sonucu üç araçlı arkadan çarpmalı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davacı sürücü...k... plaka sayılı aracı ile meskun mahal gece vakti üç şeritli tek yön konumlu yolda kurallara uygun seyir halinde kaza mahalli kavşağa gelip yanan kırmızı ışıkta durduğu esnada, arkasında gelen dava dışı araçta durduğu, en arkadan gelen davalı araç duramayıp önce arkasındaki dava dışı araca arkadan çarptığı, çarptığı dava dışı araç ileri doğru savrulup aracına arkadan çarpması olayında kural ihlali olmadığı, dava dışı sürücü...un sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile meskun mahal gece vakti üç şeritli tek yön konumlu yolda kurallara uygun seyir halinde kaza mahalli kavşağa gelip önünde kırmızı ışıkta düran davacı aracının arkasında durduğu esnada, arkasında gelen davalı araç duramayıp aracına arkadan çarptığı, çarpmanın etkisi ile ileri doğru savrulup önündeki davacı aracına arkadan çarpması olayında kural ihlali olmadığı, davalı sürücü ...'in sevk ve idaresindeki...ılı aracı ile meskun mahal gece vakti üç şeritli tek yön konumlu görüşün açık yola gereken dikkat ve özeni göstermediği, aracının hızını yolun icap ve şartlarına göre uyarlamayıp istikametini etkin kontrollü altında bulundurmadığı, her an güvenle durabilecek şekilde sürüş sergilemediği, önünde davacı ve dava dışı araçları kırmızı ışıkta durduğunu zamanında fark edemec ön tedbirsiz tehlikeli biçimde yaklaşarak dava dışı araca arkadan çarpması, çarptığı dava dışı araç ileri savrulup öndeki davacı aracına arkadan çarpmasına sebebiyet vermesi olayında, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/b ve 56/e maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşumunda hatası ile etken olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği, otomotiv bilirkişinin tespitlerine göre; davacı aracının arka kısmından hasar aldığı, davacı tarafından dava dosyasına sunulan özel ekspertiz raporuna göre davaya konu... plakalı 2005 model ...30 d 3.0 A ... Dizel marka aracın kaza tarihi itibarıyla onarım bedelinin kdv dahil 5.591,13 Euro olduğu, aracın arka tampon, arka tampon demiri, bagaj kapağı ve tampon bağlantılarında hasar gördüğü, söz konusu rapordaki parça ve işçiliklerin kaza ile uyumlu olduğu, kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçlerine uygun olduğu, söz konusu raporda aracın rayicinin 7.000 Euro olarak gösterildiği, aracın onarım bedelinin rayiç değerinin % 80'sine ulaşması nedeniyle onarımının ekonomik olmayacağı, bu nedenle pert-total işlemine tabi tutulması gerektiği, yapılan serbest piyasa araştırmasında söz konusu aracın kaza öncesi Almanya ülkesi rayicinin 4.750 Euro, sovtaj bedelinin ise 1.300 Euro olarak tespit edildiği, söz konusu araç pert-total işlemine tabi tutulduğunda gercek zararının rayiç değeri (4.750 Euro) ile sovtaj değeri (1.300 Euro) farkı miktarı 3.450,00 Euro olduğu, davaya konu aracın makul onarım süresinin 4 gün olduğu, ancak aracın pert-total durumunda olması nedeniyle yeni bir araç temin süresine göre ikame araç bedeli talebinin değerlendirilmesi gerektiği, bu kapsamda yapılan incelemede emsal bir aracın makul temin süresinin ortalama 10 gün olduğu, kaza tarihinde aynı özellikteki muadil benzerinin günlük 59 Euro/gün bedele kiralanabileceği, ikame araç bedelinin (10 gün x 59 Euro/gün) toplam 590.00 Euro olduğu, talep edilen ekspertiz ücretinin de hesaplanan hasar bedeline göre Almanya ülkesi rayiçlerine göre makul olduğu, yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde; 19.08.2023 tarihinde davalı ... ait ve diğer davalı ... idaresindeki...plakalı aracın davacıya ait ...plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda trafik bilirkişinin tespitlerine göre davalı sürücünün önünde seyretmekte olan davacı aracı ile dava dışı aracı yeterli ve güvenli mesafeden takip etmediği, arkadan çarpma şeklinde gerçekleşen kazada kazanın meydana gelmesinde asli ve tam kusurlu olduğu, davacının ise kazanın önlenmesinde alabileceği herhangi bir tedbir bulunmadığı, kusursuz olduğu, kazanın meydana geliş şekli, dosyada bulunan kazaya ilişkin görseller birlikte dikkate alındığında bilirkişi tarafından yapılan kusur değerlendirilmesinin somut dosya kapsamında uygun olduğu, buna göre davalı sürücünün kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 kusurlu kabul edilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Davacının aracının yabancı plakalı olduğu, aracın Türkiye'de tamir ettirilmesi zorunluluğunun bulunmadığı, davacının bu konuda seçimlik hakka sahip olduğu, 6098 sayılı TBK’nun 99. maddesi ve HGK'nun 10.12.2003 gün ve 2003/4-754 Esas ve 2003/749 Karar sayılı ilamı uyarınca, zarar, zarar gören açısından hangi para birimine göre doğmuşsa, o para biriminin tazminat olarak talep edilmesinin amaca uygunluk yönünden kabulü gerektiği, seçimlik hakkını ikamet ettiği ülkede tamir ettirme yönünde kullanan davacının aracın Almanya'da tamir edilmesi halindeki tamir bedelini yabancı paranın fiili ödeme günündeki TL karşılığı olarak talep edilebileceği, aracın onarımı yapılsın yada yapılmasın, onarıma dair fatura olsun ya da olmasın haksız fiil faili ile onun eyleminden sorumlu olan diğer kişilerin hasar bedelini KDV dahil ödemek zorunda olduğu, bu kapsamda yapılan incelemede mahkememizce alınan otomotiv bilirkişi raporuna göre davacının aracının arka bagaj kapağı ve tampon kısımlarından hasar aldığı, meydana gelen hasar ile kazanın uyumlu ve ilintili olduğu, hasar onarım bedeli Almanya ülkesi rayiçlerine göre 5.591,13 Euro olarak tespit edilmekle beraber söz konusu tutarın Almanya ülkesinde aracın rayiç değerinin %50'sini aştığı, bu nedenle davacı aracının tamirinin ekonomik olmadığı, kaza tarihi itibariyle Almanya ülkesi rayiçlerine göre aracın kaza öncesi serbest piyasa rayicinin 4.750,00 Euro, sovtaj bedelinin ise 1.300 Euro olarak belirlendiği, aradaki farkın davacının gerçek zararını oluşturduğu, buna göre davacının 3.450,00 Euro hasar onarım bedeli talep edebileceği, yine aracın pert total olarak değerlendirilmesine bağlı olarak emsal yeni bir aracın temin süresinin 10 gün olduğu, emsal aracın günlük kiralama bedelinin Almanya ülkesi koşullarında kaza tarihi itibariyle 59.00 Euro olduğu buna göre davacının talep edebileceği ikame araç zararının 590,00 Euro olduğu, her ne kadar davalı sigorta tarafından söz konusu rapora itiraz edilmişse de, yukarıda anılan yerleşik Yargıtay uygulamaları doğrultusunda davacının Almanya ülkesi rayiçlerine göre talepte bulunabileceği, ayrıca mahkememizce alınan otomotiv bilirkişi raporunda davacı tarafından Almanya ülkesinde alınan ekspertiz raporu ve dosya içerisindeki bilgi belgeler ile görsellerin ayrı ayrı irdelendiği ve gerekçeleri ile hasar ve onarım bedeli ve ikame araç bedeli zararının tespit edildiği, bu sebeple davalının soyut beyan şeklindeki itirazlarının yerine olmadığı, meydana gelen hasarın boyutu ve dosyadaki diğer bilgi ve belgelere göre yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasının yargılamaya katkı sağlamayacağı,...lakalı aracın davalı sigorta şirketi nezdinde 09/03/2023-09/03/2024 tarihleri arasında karayolları motorlu araçlar zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigorta kapsamına alındığı, kaza tarihi itibariyle poliçede maddi hasarlarda araç başına teminat limitinin 120.000,00 TL olduğu, davalı sigortanın kaza tarihi itibariyle poliçe teminat limitleri kapsamında kalan davacının belirlenen hasar onarım bedeli zararından sorumlu olduğu, diğer davalı ...'in ise kazaya sebebiyet veren aracın işleteni ve haksız fiil faili sürücüsü olarak davacının hasar onarım bedeli ve ikame araç bedeline ilişkin zararından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğu, davalı sürücü ve işleten...'ün haksız fiil tarihinde temerrüde düştüğü, davacının davalı sigortaya 21/10/2023 tarihinde başvurduğu, davalı sigorta yönünden bu başvuru tarihinden itibaren 8. iş gününün sonu olan 02/11/2023 tarihinde temerrüdün gerçekleştiği, dava konusu para alacağının cinsine ve davacının sıfatına göre davacının 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre faiz talep edebileceği, davacının dava değerini otomotiv bilirkişi raporu doğrultusunda 31/10/2024 tarihinde ıslah ettiği, ıslah dilekçesinin davalılara usulüne uygun tebliğ edildiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporlarının dosya kapsamı ile yerleşik Yargıtay uygulamasına uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu, iddianın ileri sürülüş biçimi, savunmanın kapsamı ve mahkememizce yapılan incelemenin niteliğine göre başkaca araştırma yapılmasına lüzum bulunmadığı anlaşılmakla davacının hasar bedeli ve ikame araç bedeli talebinin kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
Davacı tarafından dava öncesinde ödenen ekspertiz ücretine ilişkin yapılan 988,89 Euro giderin davacı tarafından yargılama gideri olarak dikkate alınmasının talep edildiği, mahkememizce alınan otomotiv bilirkişi raporuna göre meydana gelen hasarın boyutu ve davacı tarafından talep edilebilecek onarım bedeli tutarına göre davacının Almanya ülkesinin koşullarına göre talep edebileceği makul eksper ücretinin kdv dahil 988,89 Euro olduğu, bu sebeple davacının bu tutarda ekspertiz ücreti talebinin makul olduğu anlaşıldığından TTK'nun 1426 ve 6100 sayılı HMK'nun 323.maddesi uyarınca bu giderler yargılama gideri olarak hüküm altına alınmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davacının hasar bedeli talebinin KABULÜ ile 3.450,00 Euro'nun davalılar... yönünden 19/08/2023 tarihinden itibaren, davalı ...Sigorta A.Ş yönünden ise 02/11/2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre işleyecek faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki T.C Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı ... Sigorta A.Ş kaza tarihi olan 2023 yılı poliçe teminat limiti olan 120.000,00 TL ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davacıya ÖDENMESİNE,
2-Davacının ikame araç talebinin KABULÜ ile 590,00 Euro'nun davalılar ...'den 19/08/2023 tarihinden itibaren 3095 sayılı Yasanın 4/a maddesine göre işleyecek faizi ile birlikte ve fiili ödeme tarihindeki T.C Merkez Bankası Efektif Satış Kuru karşılığı Türk Lirası olarak adı geçen davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
3-Davacının ekspertiz ücreti talebinin KABULÜ ile 988,89 Euro'nun fiili ödeme tarihindeki T.C. Merkez Bankası'nın efektif satış kuru üzerinden belirlenecek "TL" karşılığının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, .../...
4-Alınması gerekli 8.909,21 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 269,85 TL peşin harç ile 2.532,72 TL ıslah harcı toplamı 2.802,57‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 6.106,64‬ TL karar ve ilam harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı... Sigorta A.Ş 5.214,82 TL'si ile sınırlı sorumlu olmak üzere) HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
5-Davacı tarafından yapılan 269,85 TL başvuru harcı, 269,85 TL peşin harç, 2.532,72 TL ıslah harcı, 5.200,00 TL bilirkişi ücreti, 1.594,75‬ TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 9.867,17‬‬ TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (davalı... Sigorta A.Ş 8.425,57 TL'si ile sınırlı sorumlu olmak üzere) davacıya ÖDENMESİNE,
6-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
7-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
8-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalı ... Sigorta A.Ş'den tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, karar HMK 341vd maddeleri gereğince tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize veya aynı nitelikteki başka yer Mahkemesine verilecek dilekçe ile İzmir Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı, diğer davalı tarafın yokluğunda açıkça okunup usulen anlatıldı. 20/12/2024

Katip... Hakim ...
E-İMZA E-İMZA