mahkeme 2022/883 E. 2023/706 K.

T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2022/883 Esas
KARAR NO : 2023/706
DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 09/11/2022
KARAR TARİHİ : 27/09/2023
Davacı tarafından davalı aleyhine açılan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının mahkememizde yapılan açık yargılaması sonunda, tüm dosya incelendi.
İDDİA VE TALEP:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;16.10.2020 tarihinde müvekkiline ait... plakalı araca, sürücü ... sevk ve idaresindeki... plakalı aracın çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, kaza tespit tutanağından,... plakalı araç sürücüsünün asli ve tam kusurlu olduğu, taraflarınca yapılan hesaplama neticesinde davacı aracında 8.500,00 TL değer kaybı tespit edildiği, davalı sigorta şirketinin ödeme yapmadığını belirterek 100,00 TL değer kaybı tazminatının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP VE SAVUNMA:
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle;... aracında meydana gelen değer kaybı talebi ile ilgili davalı sigorta şirketine başvurusu üzerine açılan hasar dosyasından yapılan değerlendirmede, aracın fabrikasyon boyasının değiştirilerek komple sarı renge boyandığı, bu nedenle sol ön ve arka kapıların değerlendirmeye alınmadığı, araçta meydana gelen değer kaybı zararının tespiti için bilirkişi atanmasını ve aracın yaşı, kilometresi, kaydı, hasar tutarı, değişen parçaları, hasarlı fotoğrafları dikkate alınarak ZMMS Genel Şartları ekinde yer alan değer kaybı hesaplaması dikkate alınarak değerlendirme yapılması ve kusur tespiti bakımından Adli Tıp Trafik İhtisas Kurumundan rapor alınması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA:
Dava 6098 Sayılı TBK'nın 71 ve 2918 Sayılı KTK'nın 85 ve devamı maddeleri kapsamında açılan motorlu araç işletilmesinden kaynaklanan maddi tazminat (değer kaybı) isteğine ilişkindir.
DELİLLER:
-Kaza tutanağı,
- Sigorta Bilgi Gözetim Merkezinin 25/11/2022 tarihli yazısı ve eki,
-Türkiye Noterler Birliğinin 22/11/2022 tarihli yazısı ve eki,
-... Sigorta A.Ş' nin 16/03/2023 tarihli yazısı ve eki,
-Bilirkişi ...ın 29/03/2023 tarihli bilirkişi raporu.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
16/10/2020 tarihinde davacıya ait ... plakalı araç ile dava dışı ...'in sevk ve idaresindeki... plakalı araçların çarpışması neticesinde çift taraflı, maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği, davacının işbu dava ile... plakalı araçta meydana gelen hasara ilişkin olarak değer kaybı talebinde bulunduğu ve zararın... plakalı aracın zmss sigortacısı olan davalı sigortadan tazminini talep ettiği, davalı sigortanın davacının talebinin zmms teminatı kapsamı dışında olduğu, sorumluluklarının poliçe teminat limiti, gerçek zarar ve sigortalı araç sürücüsünün kusuru ile sınırlı olduğu, mahkemece kusur ve hesap yönünden bilirkişi incelemesi ile hesaplamanın zmms genel şartlarına göre yapılması gerektiğini savunduğu, taraflar arasında davaya konu kazada davacı aracının değer kaybına uğrayıp uğramadığı, değer kaybı var ise miktarının ne olduğu, taraf sürücülerinin kusur durumlarının ne olduğu ve davalının sorumlu olup olmadığı hususlarında uyuşmazlık bulunduğu görülmüştür.
Taraflar arasında doğrudan sözleşme ilişkisi bulunmaması, sorumluluk sigortalarının TTK'da düzenlenmesi nedeniyle mutlak ticari dava niteliğindeki somut uyuşmazlıkta mahkememizin görevli olduğu değerlendirilmiştir.
Mahkememizce davacıya ait aracın sicil ve geçmiş hasar kayıtları ile dava konusu kaza nedeniyle görmüş olduğu onarım işlemlerine ilişkin kayıtların ilgili kurumlardan istenildiği ve dosyaya kazandırıldığı görülmüştür.
Davacı aracının sicil kaydında dava dışı S.S Karabağlar Esnaf ve Sanatlarlar Kredi Ve Kefelet Kooperatifinin rehni bulunduğu, mahkememizce bu kuruma açılan davaya muvafakatinin bulunup bulunmadığı hususunun sorulduğu, anılan kurumun davaya açık ve kayıtsız şekilde muvafakat ettiğini bildirdiği, husumet yönünden herhangi bir engel bulunmadığı anlaşılmıştır.
Mahkememizce davacı sürücüsü, davalı sigorta sürücüsü ve üçüncü kişilerin kusur durumlarının belirlenmesine ve davacının zararının bulunup bulunmadığı, varsa ne olduğu hususlarının belirlenmesine yönelik olarak dosyanın trafik kusur bilirkişi ve makine mühendisi bilirkişisinden oluşan heyete tevdi edildiği, trafik kusur bilirkişisinin tespitlerine göre; dava dışı ... idaresindeki... plaka sayılı aracı ile ... ... Sokağı takriben seyir halinde...Sokak kavşağına geldiğinde aracının ön kısımlarını, sağı ...Sokaktan düz seyir halinde kavşağı geçmek isteyen davacı taraf sürücü ... sevk ve idaresindeki... plaka sayılı ticari aracının sol yan kısımlarına çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, davalı sigorta poliçeli... plakalı araç sürücüsü ...'in sevk ve idaresindeki... plaka sayılı aracı ile gündüz vakti meskun mahal tek yön konumlu trafiğin işlediği görüşe kapalı kontrolsüz dört yönlü kavşağa yaklaştığında kural gereği hızı asgari hadde düşürüp durma mesafesinde yaklaşması, istikametindeki araç gör aynasında kavşak alanını kontrol edip ilk geçiş hakkını sağında gelen araca vermesi gerekirken, bu hususlara riayet etmediği, görüş alanını etkin kontrollü bulundurmadığı, sevk ve idaresindeki aracı ile kavşak başına geldiğinde sağında geçiş hakkına haiz bir aracın kavşağa girebilecek olma ihtimalini yok sayıp tedbirsiz biçimde mevcut sürati ile kavşağa giriş yaptığı, bu tavrı nedeni ile yaratmış olduğu tehlikeli ortamda trafik akışı için tehlike ve engel teşkil ettiği, sonrasında da önüne gelen davacı aracına karşı etkisiz kalıp yandan çarpması olayında, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 57.maddesini ihlal ettiği, kazanın oluşumuna hatası ile etken olduğu, davacı... plaka sayılı araç sürücü ...ın ise idaresindeki... plaka sayılı ticari aracı ile gündüz vakti meskun mahal tek yön trafiğin işlediği dik eğimli yola gereken dikkat ve özeni göstermesi,dört yönlü kavşağa yaklaştığında ilk geçiş hakkına sahip olmasına rağmen tedbirli davranıp hızını ve görüş alanını müteyakkız biçimde kontrollü altında tutması,araç gör aynasında kavşak alanını kontrol etmesi, araç geliyor ise mevcudiyetini belirtir ikaz ile birlikte uyarması, sonrasında solunda gelen aracı fark edip kazayı önleyici tedbir alabilmesi gerekirken, belirtilen hususlara riayet ermediği, mahal sartlarını göz önünde bulundurmadan tedbirsiz biçimde mevcut sürati ile kavsak alanını geçmek istemesi sonucunda meydana gelen kazada 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/a-b maddelerini ihlal ettiği, kazanın oluşumuna davalı sigortalı araç sürücüsüne göre az da olsa hatası ile etken olduğu, makine mühendisi bilirkişinin tespitlerine göre; 16.10.2020 tarihinde meydana gelen kazada davacıya ait... plaka sayılı aracın sol yan kısımlarından aldığı darbe sonucunda aracın sol ön kapı ve sol arka kapının doğrultma yapılarak boyanması ile tamamlanan onarımda kaporta ve boya işlerine maruz kalması nedeniyle aracın tamir sonucu orjinalliğini kaybedeceği, aracın 2018 model,... Joy 1.5 DCI 90 tipinde, dizel, 187.532 km.de,ticari olarak kullanılan araç olduğu, araçta meydana gelen değer kaybı için aracın özel ve tüzel kullanım şekli, bakım-onarım durumu, vaki kaza öncesindeki hasarlı hasarsız hali, yaşı,kilemetre durumu ve değerini etkileyen tüm faktörler dikkate alınarak Yargıtay kararları doğrultusunda aracın hasar meydana gelmeden öncesi kaim değeri ile meydana gelen hasar sonrası 2.el piyasa kaim değeri arasındaki farka göre belirlendiği, bu kapsamda kaza tarihi itibariyle yapılan serbest piyasa araştırmasında aracın kaza tarihi itibariyle hasarsız haldeki rayicinin 135.000,00 TL, aracın onarılmış haldeki rayicinin ise 132.000,00 TL olarak tespit edildiği, buna göre dava konusu araçta meydana gelen değer kaybının 3.000,00 TL olduğu yönünde görüş ve kanaat bildirildiği görülmüştür.
Yukarıda yapılan açıklamalar ve dosya kapsamında toplanan tüm deliller bir arada değerlendirildiğinde; Davacıya ait ... plakalı aracın dava dışı sürücünün sevk ve idaresinde iken... plakalı aracın çarpması neticesinde çift taraflı, maddi hasarlı kazanın meydana geldiği, mahkememizce alınan 29/03/2023 tarihli trafik bilirkişi raporuna göre davalı sürücüsünün kontrolsüz kavşağa yaklaşırken hızını yavaşlatması, tedbirli davranması ve sağdan gelmekte olan davacı aracına geçiş önceliği tanıması gerekirken bu kurala riayet etmediği, kazanın meydana gelmesinde hatasıyla etken olduğu, davacı sürücüsünün ise geçiş önceliğine sahip olduğu ancak kavşağa yaklaşırken hızını yavaşlatması gerektiği, bu kurala riayet etmediği, kazanın meydana gelmesinde diğer sürücüye göre azda olsa etken olduğu, buna göre davalı sigorta sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde asli %75, davacı sürücüsünün ise %25 kusurlu olduğunun kabul edilmesi gerektiği, kazanın meydana geliş biçimi, taraf sürücülerinin kaza tutanağına yansıyan beyanları ve diğer dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde mahkememizce alınan kusur bilirkişi raporunun hakkaniyete ve somut olaya uygun görüldüğü, davalı sigorta sürücüsünün eyleminden sorumlu olan kişilerin meydana gelen zarardan sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında sorumlu olduğu, dava konusu kazada davacıya ait aracın, sol ön kapı ve sol arka kapıdan hasarlandığı ve hasarlanan parçaların niteliğine ilişkin taraflar arasında uyuşmazlık bulunmadığı, her ne kadar davalı sigorta tarafından davacının değer kaybına ilişkin talebinin zmms genel şartlarına göre değerlendirilmesi talep edilmiş ise de, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih ve 2019/40 esas 2020/40 karar sayılı kararı ile; KTK'nun 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verildiği, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının derdest dosyalar yönünden uygulanmasının zorunlu olduğu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararlarının usuli kazanılmış hakların istisnasını teşkil ettiği, Anayasa Mahkemesince bir kanun hükmünün iptal edildiği bilindiği halde görülmekte olan davaların anayasa aykırılığı saptanan kurallara göre görülüp çözümlenmesinin Anayasanın üstünlüğü prensibine ve hukuk devleti ilkesine aykırı düşeceği, bu kapsamda iş bu davada Türk Borçlar Kanunun haksız fiile ilişkin hükümleri, KTK hükümleri ile genel şartların bunlara aykırı olmayan hükümleri ile bu doğrultuda yeni genel şartlarla çeliştiği durumda Yargıtayın genel şartlarının yürürlüğe girmesinden önceki yerleşmiş içtihatları doğrultusunda uygulama yapılması gerektiği, bu nedenle değer kaybı talebi yönünden tazminat hesaplamasında davacının taleplerinin genel hükümlere ve serbest piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, bu nedenle değer kaybı talebi yönünden tazminat hesaplamasında davacının taleplerinin genel hükümlere ve serbest piyasa rayiçlerine göre değerlendirilmesi gerektiği, mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davacının serbest piyasa rayiçlerine göre 3.000,00 TL değer kaybı zararının bulunduğunun tespit edildiği, davacı tarafından söz konusu belirlemeye itiraz edilmiş ve yeniden rapor alınmasını talep edilmiş ise de kaza tarihi itibariyle dava konusu aracın niteliği, özellikleri, kullanım şekli, geçmiş hasar kayıtları ve ülkemizin ekonomik koşulları ile meydana gelen hasarın boyutuna göre bilirkişi tarafından belirlenen değer kaybı zararının makul olduğu, yeniden bilirkişi incelemesi yapılmasının yargılamaya katkı sağlamayacağı, ayrıca davacının soyut itirazlarını destekler somut herhangi bir delil sunmadığı, bu nedenle mahkememizce davacının hesap yönünden yeniden bilirkişi raporu alınmasına ilişkin taleplerinin reddedildiği, davacının davalı sigorta sürücünün %75 kusuruna karşılık 2.250,00 TL değer kaybı zararının bulunduğu ve bu zararını talep edebileceği, davalının kazaya sebebiyet veren... plakalı aracın 01/10/2020-01/10/2021 tarihleri arasındaki dönemde ve kaza tarihi itibariyle zmms sigortacısı olarak zmms bakiye teminatı kapsamında kalan davacının değer kaybına ilişkin zararından sorumlu olduğu, davacının davalı sigortaya 06/10/2022 tarihinde müracaat ettiği, davalı sigortanın 8 iş günlük yasal sürenin sonunda 19/10/2022 tarihinde temerrüde düştüğü, davacının sıfatına ve dava konusu aracın niteliğine göre somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken faizin avans faiz olduğu, davacının 05/07/2023 tarihinde hesap bilirkişi raporu doğrultusunda değer arttırım dilekçesini sunduğu, değer arttırım dilekçesinin davalıya usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği, davacı 3.000,00 TL değer kaybı talebinde bulunmuş ise de yukarıda da açıklandığı üzere davacının talep edebileceği değer kaybı zararının davalı sigorta sürücüsünün kusuruna göre 2.250,00 TL olduğu, somut uyuşmazlıkta mahkememizce alınan kusur ve zarar gören davacıya ait aracın değer kaybı bedeline ilişkin hesaplama yapan makine mühendisi bilirkişi raporunun yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda kaza tarihi itibariyle serbest piyasa rayiçleri ile dosya kapsamı ile usul ve yasaya uygun, gerekçeli, denetime ve hükme esas alınmaya elverişli olduğu anlaşılmakla davacının değer kaybı talebinin kısmen kabulü ile kısmen reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklanan nedenlerle:
1-Davanın KISMEN KABULÜ ile 2.250,00 TL'nin 19/10/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE, fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,
2-Alınması gerekli 269,85 TL karar ve ilam harcından davacı tarafından yatırılan 80,70 TL peşin harç, 49,52 TL tamamlama harcı toplamı 130,22 TL'nin mahsubu ile bakiye 139,63 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDEDİLMESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL başvuru harcı, 80,70 TL peşin harç, 49,52 tamamlama harcı, 2.000,00 TL bilirkişi ücreti, 108,50 TL müzekkere-tebligat-posta giderinden oluşan toplam 2.319,42‬ TL yargılama giderinin davanın kısmen kabulü ile kısmen reddi sebebiyle tarafların haklılık oranına göre (2.250,00/3.000,00=0,75) 1.739,56 TL'nin davalıdan tahsili davacıya ÖDENMESİNE, bakiye kısmın davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-Davacı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 2.250,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ÖDENMESİNE,
5-Davalı kendisini dava ve duruşmalarda vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 13/1-4. maddesi uyarınca takdir edilen 750,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ÖDENMESİNE,
6-6100 sayılı HMK'nın 333. maddesi uyarınca taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansından bakiye miktarın kararın kesinleşmesinden sonra taraflara İADESİNE,
7-İzmir Arabuluculuk Bürosu'nun ... sayılı arabuluculuk dosyasında suçüstünden karşılanan 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'nun 18/A-11-13. maddesi uyarınca davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,
Dair, 6100 sayılı HMK'nın 341 vd. Maddeleri uyarınca miktar itibariyle kesin olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı davalı tarafın yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.27/09/2023

Katip... Hakim...
E-İMZA E-İMZA