mahkeme 2021/155 E. 2025/612 K.

T.C.
İZMİR
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2021/155 Esas
KARAR NO : 2025/612
DAVA : Tazminat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 03/03/2021
KARAR TARİHİ : 02/09/2025
Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA: Davacı vekili mahkememize vermiş olduğu dava dilekçesinde özetle; davalı ile müvekkili şirket arasında 01.03.2017 başlangıç ve 01.03.2022 bitiş tarihli Tüplü Bayilik Sözleşmesine istinaden müvekkili şirketin tüplü bayii olarak çalıştığı, sözleşmenin ek protokolünün 3.maddesi gereğince davalının aylık asgari 12 ton LPG satma taahhüdünün bulunduğu, ancak davalının sözleşme süresi boyunca genel olarak bu taahhüdüne uymadığı, sözü edilen taahhüde uyulmaması dolayısıyla müvekkili şirketin mahrum kaldığı kar miktarı zararının doğduğu, yine davalı ile müvekkili şirket arasındaki sözleşmenin 17.04.2020 tarihinde müvekkili tarafından haklı nedenle fesih edilmesine rağmen davalının müvekkili şirkete ait 2896 adet 2 kg ve 6145 adet 12 kg tüpleri iade etmediği gibi bedellerini de nakden ödemediğinden bahisle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla şimdilik 5.000,00 TL kar mahrumiyeti tazminatı ve 50.000,00 TL davalının uhdesinde bulunan iade edilmeyen tüp bedellerine ilişkin tazminatın ticari faizi ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
DAVA DEĞERİNİN ARTTIRILMASI: Davacı vekili sunmuş olduğu 12.05.2025 tarihli dilekçe ile 266.351,43 TL mahrum kalınan kar tutarı ile iade edilmeyen tüpler için 1.000.500,25 TL olmak üzere toplam 1.266.851,68 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP :Mahkememizce yapılan yargılama sırasında davalılara usulüne uygun olarak tebligat çıkartılmış olmasına rağmen davalılarca esasa cevap süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.
DELİLLER :
1-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında tarafların iddiaları, sundukları deliller ve dosya kapsamı belgelerin birlikte değerlendirilmesi kapsamında talimat yolu ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, makine mühendisi bilirkişi ..., akaryakıt ve LPG sektör uzmanı bilirkişi... ve mali müşavir ...tarafından düzenlenen 03.11.2022 tarihli raporda; taraflar arasında 01.03.2017 tarihli Tüplü Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, davacının taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolünün 3.maddesi kapsamında kar mahrumiyeti olarak talep edildiği, taraflar arasında imzalanan 01.03.2017 tarihli Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolünün 3.maddesi hükmü gereğince fesih tarihine kadar olan süre kapsamında davalının alması gereken ton/ay taahhüdünün eksik alınan LPG için 200 USD/Ton üzerinden hesaplanan cezai şart tutarının 302.879,62 TL olduğu, bu tutara dava tarihine kadar 30.190,46 TL işlemiş faiz talep edilebileceği, davacı tarafça sunulan ve davalıya keşide edilen ihtarnamede belirtilen tüp maliyet bedellerinin kabulü halinde sözleşmenin 17.maddesi gereğince fesih tarihi itibariyle davalının elinde bulunan tüplerin bedeli olarak 2.896 adet 2 kg tüp için 20.272,00 USD ve 6.145 adet 12 kg tüp için 122.900,00 USD olmak üzere toplam talep edilebilecek tüp bedelinin 1.000.500,25 TL olduğu, bu tutara dava tarihine kadar 99.727,95 TL işlemiş faiz talep edilebileceği, davalının imzası bulunan ve tüp adetlerini gösteren Tüp Teslim Makbuzu/Depozito Makbuzu ibraz edilmeden davacının tüp bedellerine yönelik bir talepte bulunulamayacağı, bu doğrultu da takdirin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.
2-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında en son rapor düzenleyen bilirkişiler ...'dan ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, düzenlenen 16.01.2024 tarihli ek raporda; taraflar arasında 01.03.2017 tarihli Tüplü Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, davacının taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolünün 3.maddesi kapsamında kar mahrumiyeti olarak talep edildiği, taraflar arasında imzalanan 01.03.2017 tarihli Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolünün 3.maddesi hükmü gereğince fesih tarihine kadar olan süre kapsamında davalının alması gereken ton/ay taahhüdünün eksik alınan LPG için 200 USD/Ton üzerinden hesaplanan cezai şart tutarının 302.879,62 TL olduğu, bu tutara dava tarihine kadar 30.190,46 TL işlemiş faiz talep edilebileceği, davacı tarafça sunulan ve davalıya keşide edilen ihtarnamede belirtilen tüp maliyet bedellerinin kabulü halinde sözleşmenin 17.maddesi gereğince fesih tarihi itibariyle davalının elinde bulunan tüplerin bedeli olarak 2.896 adet 2 kg tüp için 20.272,00 USD ve 6.145 adet 12 kg tüp için 122.900,00 USD olmak üzere toplam talep edilebilecek tüp bedelinin 1.000.500,25 TL olduğu, bu tutara dava tarihine kadar 99.727,95 TL işlemiş faiz talep edilebileceği, davacının tüplü LPG sektörel uygulamaları ve yasal mevzuat gereği davalıya teslim ettiği tüpleri belge ile ispat etmesi gerektiği, bu konudaki takdirin mahkemeye ait olduğu, ek protokolün ilgili maddesinde eksik alınan LPG için kar mahrumiyeti değil 200 USD/Ton cezai şart olarak düzenlendiğinin sabit olduğu, bu doğrultuda sözleşmenin feshine kadar olan süre kapsamında davalının alması gereken 12 ton/ay taahhüdün eksik alınan LPG için 200 USD/Ton cezai şart olarak talep edildiği, hesaplanan cezai şartın davalının mahvına sebep olup olmayacağı yönündeki değerlendirmenin takdirinin mahkemeye ait olduğu bildirilmiştir.
3-Mahkememizce yapılan yargılama sırasında yeni bir bilirkişi heyetinden talimat yolu ile ek rapor alınmasına karar verilmiş olup, akaryakıt satış destek direktörü... ve mali müşavir ... tarafından düzenlenen 13.12.2024 tarihli raporda; Davacı ...tarafından davalıya keşide edilen ihtarnamede belirtilen tüp maliyet bedellerinin kabulü halinde, tüp bedeli olarak 2.896 adet 2 kg.lık tüp için 20.272 Usd, 6.145 adet 12 kg.lık tüp için 122.900 Usd hesaplanmış olup, davalı tarafından toplam 143.172 USD tüp bedeli ödemesi gerektiği, davacı..., dava dilekçesinde TL cinsinden talep ettiği, Fesih ihtarnamesinin tebliğ tarihi 29.04.2020 tarihinden bir önceki günün 28.04.2020 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Efektif Satış Kurları dikkate alındığında, 143.172 USD X 6,9881 = 1.000.500,25 TL tutarında olacağı, davalı...a ait Bilanço ve Gelir Tablosu incelemelerinde 2018 ve 2019 yılına nazaran 2020 yılı satışlarının iki katı hasılatı olduğu, gelirinde azalışın aksine artış görüldüğü, taraflar arasındaki sözleşmenin 17. Maddesi gereğince davacının davalıdan talep edilebileceği 1.000.500.25 TL tüp bedeline 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar ticari faiz oranı üzerinden talep edebileceği, taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi EK Protokolünün 3. maddesi kapsamında davacının davalıdan “kar mahrumiyeti”, olarak talep edebileceği, 331.200,00 TL. cezai şart bedeline 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar ticari faiz oranı üzerinden talep edebileceği, taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi EK Protokolünün 3. maddesi kapsamında davacının davalıdan “eksik alımdan kaynaklı kar mahrumiyeti”, olarak talep edebileceği, 266.351,43 TL cezai şart bedeline 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar ticari faiz oranı üzerinden talep edebileceği, ayrıca davacı ...a ait ticari defter kayıtlarında şirketin davalılarından ...'dan 64.969,67 TL alacak bedeline 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar ticari faiz oranı üzerinden talep edebileceği, hesaplamalar sonrasında 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar 1.663.021,35 TL tutara 195.655,60 TL ticari faiz işlendiği, toplamda 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar davacının 1.858.676,95 TL tutarında alacaklı olacağı bildirilmiştir.
DELİLLER- DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ KABUL:
Davanın; taraflar arasındaki sözleşme ve ek protokol kapsamında davalıların taahhütlerine uymadıkları iddiasıyla fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla uğranıldığı iddia olunan 5.000,00 TL kar kaybı ile davalılar elinde bulunduğu ve iade edilmediği iddia olunan tüp bedeline ilişkin olarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL'nin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.
Taraflar arasındaki ihtilafın davacı tarafça talep edilen tazminat isteminin yerinde olup olmadığı, davalıların kendisinden talep edilen tazminattan sorumlu olup olmadığı noktasında toplandığı,
01.03.2017 tarihli "Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Tüplü Bayilik Sözleşmesi" başlıklı sözleşmesinin incelenmesinden, sözleşmenin "Bayi" sıfatıyla davalı ... tarafından imzalandığı, "Kefil" sıfatıyla davalı "..." tarafından imzalandığı, yine taraflar arasında 01.03.2017 tarihli "Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolü"nün "Bayi" sıfatıyla davalı ... tarafından imzalandığı, "Kefil" sıfatıyla davalı "..." tarafından imzalandığı görülmüştür.
Mahkememizce yapılan yargılama sırasında 01.03.2017 tarihli "... A.Ş Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Tüplü Bayilik Sözleşmesi" ve yine 01.03.2017 tarihli "Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolü" kapsamında davalılar adına atfen atılan imzalar hakkında beyanlarının alınması için davalılar ... ve ...a talimat yolu ile isticvap davetiyesi çıkartılarak beyanlarının alınması için talimat yazılmış olup, davalıların isticvap için tayin edilen duruşma gün ve saatinde hazır bulunmadıkları ve sözleşme ile ek protokol içeriğinin kabul edilmiş sayıldıkları sonucuna varılmıştır.
Yine mahkememizce yapılan yargılama sırasında davalılardan...'ın ticari defter ve kayıtları üzerinde talimat yolu ile bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, davalı ...tarafından yasal süresi içerisinde ihtara rağmen ticari defter ve kayıtların ibraz edilmediği görülmüştür.
Tarafların iddia ve savunmaları, sundukları deliller, dosya kapsamı belgeler, taraflar arasındaki sözleşme ve ek protokol kapsamında davalının edimlerini yerine getirip getirmediği, davacının cezai şart isteminin yerinde olup olmadığı, davalı şirkete ait ticari defterler incelenmek suretiyle davalının kar ve zarar durumu ve iktisadi kapasitesi dikkate alındığında talep edilen cezai şartın davalının iktisaden mahvına sebebiyet verecek nitelikte olup olmadığının tespiti açısından bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş olup, bilirkişiler ..., ... tarafından düzenlenen raporlardan; taraflar arasında 01.03.2017 tarihli Tüplü Bayilik Sözleşmesi imzalandığı, davacının taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolünün 3.maddesi kapsamında kar mahrumiyeti olarak talep edildiği, taraflar arasında imzalanan 01.03.2017 tarihli Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolünün 3.maddesi hükmü gereğince fesih tarihine kadar olan süre kapsamında davalının alması gereken ton/ay taahhüdünün eksik alınan LPG için 200 USD/Ton üzerinden hesaplanan cezai şart tutarının 302.879,62 TL olduğu, bu tutara dava tarihine kadar 30.190,46 TL işlemiş faiz talep edilebileceği, davacı tarafça sunulan ve davalıya keşide edilen ihtarnamede belirtilen tüp maliyet bedellerinin kabulü halinde sözleşmenin 17.maddesi gereğince fesih tarihi itibariyle davalının elinde bulunan tüplerin bedeli olarak 2.896 adet 2 kg tüp için 20.272,00 USD ve 6.145 adet 12 kg tüp için 122.900,00 USD olmak üzere toplam talep edilebilecek tüp bedelinin 1.000.500,25 TL olduğu, bu tutara dava tarihine kadar 99.727,95 TL işlemiş faiz talep edilebileceği, davacının tüplü LPG sektörel uygulamaları ve yasal mevzuat gereği davalıya teslim ettiği tüpleri belge ile ispat etmesi gerektiği, bu konudaki takdirin mahkemeye ait olduğu, ek protokolün ilgili maddesinde eksik alınan LPG için kar mahrumiyeti değil 200 USD/Ton cezai şart olarak düzenlendiğinin sabit olduğu, bu doğrultuda sözleşmenin feshine kadar olan süre kapsamında davalının alması gereken 12 ton/ay taahhüdün eksik alınan LPG için 200 USD/Ton cezai şart olarak talep edildiği, hesaplanan cezai şartın davalının mahvına sebep olup olmayacağı yönündeki değerlendirmenin takdirinin mahkemeye ait olduğu sonucuna varıldığının tespit edildiği,
Yine mahkememizce yapılan yargılama sırasında bilirkişiler... tarafından düzenlenen rapordan; Davacı ... tarafından davalıya keşide edilen ihtarnamede belirtilen tüp maliyet bedellerinin kabulü halinde, tüp bedeli olarak 2.896 adet 2 kg.lık tüp için 20.272 Usd, 6.145 adet 12 kg.lık tüp için 122.900 Usd hesaplanmış olup, davalı tarafından toplam 143.172 USD tüp bedeli ödemesi gerektiği, davacı Ergaz, dava dilekçesinde TL cinsinden talep ettiği, Fesih ihtarnamesinin tebliğ tarihi 29.04.2020 tarihinden bir önceki günün 28.04.2020 Günü Saat 15:30'da Belirlenen Gösterge Niteliğindeki Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası Efektif Satış Kurları dikkate alındığında, 143.172 USD X 6,9881 = 1.000.500,25 TL tutarında olacağı, davalı...'a ait Bilanço ve Gelir Tablosu incelemelerinde 2018 ve 2019 yılına nazaran 2020 yılı satışlarının iki katı hasılatı olduğu, gelirinde azalışın aksine artış görüldüğü, taraflar arasındaki sözleşmenin 17. Maddesi gereğince davacının davalıdan talep edilebileceği 1.000.500.25 TL tüp bedeline 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar ticari faiz oranı üzerinden talep edebileceği, taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi EK Protokolünün 3. maddesi kapsamında davacının davalıdan “kar mahrumiyeti”, olarak talep edebileceği, 331.200,00 TL. cezai şart bedeline 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar ticari faiz oranı üzerinden talep edebileceği, taraflar arasında akdedilen Bayilik Sözleşmesi EK Protokolünün 3. maddesi kapsamında davacının davalıdan “eksik alımdan kaynaklı kar mahrumiyeti”, olarak talep edebileceği, 266.351,43 TL cezai şart bedeline 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar ticari faiz oranı üzerinden talep edebileceği, ayrıca davacı...'a ait ticari defter kayıtlarında şirketin davalılarından...'dan 64.969,67 TL alacak bedeline 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar ticari faiz oranı üzerinden talep edebileceği, hesaplamalar sonrasında 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar 1.663.021,35 TL tutara 195.655,60 TL ticari faiz işlendiği, toplamda 29.04.2020 ihtarnamenin tebliğ tarihine 7 gün ilavesi ile bulunan temerrüt tarihi 07.05.2020 tarihinden 03.03.2021 dava tarihine kadar davacının 1.858.676,95 TL tutarında alacaklı olacağı sonucuna varıldığının tespit eidldiği,
Mahkememizce tarafların iddia ve savunmaları, taraflar arasındaki sözleşmeler ve denetime ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi ... tarafından düzenlenen rapordan anlaşılacağı üzere, 01.03.2017 tarihli "Sıvılaştırılmış Petrol Gazları (LPG) Tüplü Bayilik Sözleşmesi" ve 01.03.2017 tarihli "Bayilik Sözleşmesi Ek Protokolü" kapsamında davalıların üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediği, alınan raporlara göre ana sözleşmenin 17. maddesine göre davacının talep edilebilecek cezai şart bedelinin 1.000.500,25 TL olarak hesaplandığı ve davalıların cezai şart bedeli karşılayabilecek varlığının mevcut olduğu sonucuna varıldığının tespit edildiği, yine davacının davalılardan eksik alımdan kaynaklı kar mahrumiyeti olarak talep edebileceği tutarın 266.351,43 TL olduğu anlaşılmakla, davanın kabulüne, 1.266.851,68 TL 'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle:
Davanın KABULÜNE, 1.266.851,68 TL 'nin dava tarihinden itibaren işletilecek ticari faizi ile birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 86.538,63 TL nispi karar ve ilam harcından başlangıçta ve sonradan tamamlanan 21.634,66 TL'nin mahsubu ile bulunan bakiye 64.903,97 TL harcın davalılardan tahsili ile hazineye irat kaydına,
Davacı tarafça yapılan 21.702,46 TL harç, tebligat ve posta gideri 2.037,40 TL ve bilirkişi ücreti 7.200,00 TL olmak üzere toplam 30.939,86 TL yargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
1.360,00 TL arabuluculuk ücretinin, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği'nin 25/9 ve 26.maddesi gereğince 6183 Sayılı Yasa kapsamında davalılardan alınarak hazineye irat kaydına,
Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 189.359,24 TL vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacıya verilmesine,
Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan bulunması halinde karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,
Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere karar verildi. 02/09/2025

Katip ...
e-imza

Hakim ...
e-imza