mahkeme 2021/722 E. 2023/1674 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2021/722
KARAR NO: 2023/1674
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesi
KARAR TARİHİ: 09/11/2020
NUMARASI: 2017/22 Esas - 2020/658 Karar
DAVA: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 27/09/2023
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... sigorta A.Ş. tarafından 11/06/2016/2017 tarihli Genişletilmiş Kasko Poliçesi ile teminat altında olan ... plakalı aracın davacı müvekkiline ait olduğunu, 13/11/2016 tarihinde davacının sevk ve idaresindeki ... plakalı aracı ile ... Mahallesi ... Bulvarı - ... Trafik ışıklarından Kadıköy istikametine giderken kırmızı ışığın yanması ile durduğunu, yeşil ışığın yanması ile harekete geçtiği sırada, maliki davalı ... olan ve davalı ... Sigorta A.Ş. Tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altında olan ... plakalı Kango tipi araç sürücüsü davalı ...'un kırmızı ışıkta durmayarak aşırı hızlı seyrini sürdürerek önce ... plakalı araca çarptığını, ardından da hızını kesmeyerek müvekkilinin kullandığı ... plakalı araca çarpması sonucu, araçta ağır şekilde maddi hasar meydana geldiğini, olay yerine gelen polis ekiplerince yapılan incelemede ... plakalı araç sürücüsü ...'un sürücü belgesinin mevcut olmadığı, 1,19 promil alkollü olduğu, 2918 sayılı KTK'nun 47/1-b (kırmızı ışıkta durmak) ve 47/1-a (kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmamak) kurallarını ihlal ettiğinin belirlendiğini, kazadan hemen sonra 15/11/2016 tarihinde aracın kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'nin anlaşmalı olduğu ... Bostancı adresine teslim edildiğini, kazadan hemen sonra yapılan alkol ölçümünde müvekkilinin kanında 0,42 Promil - yasal sınırlar içinde alkol tespit edildiğini, ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalı araç sürücüsünün yasal sınırların üzerinde alkollü olduğu gerekçesi ile tazminatı karşılamadığını, bir hasarın red edilebilmesi için kazanın sigortalı araç sürücüsünün yasal sınırlar üzerinde dahi olsa, kazanın tamamen alkolün etkisinde ve sürücüsünün tam ve asli kusuru ile meydana gelmiş olması gerektiğini, bu durumda ispat yükünün sigorta şirketinde olduğunu, bunun yanında kasko poliçesinde manevi tazminat taleplerinin de bulunduğunu, araçta meydana gelen hasarın yüksek olması nedeniyle aracın serviste bekletildiğini, sigorta şirketinin edimlerini yerine getirmediğini, davalı sigorta şirketinin manevi tazminattan da sorumlu olacağını, davalı ... plakalı araç sahibi ... ve araç sürücüsü ...'un aracında meydana gelen hasar ile değer kaybından ve oluşan maddi hasarın yanında müvekkilinin yaşamış olduğu şok ve travma nedeniyle manevi zarardan sorumlu olduklarını, kendilerine 21/12/2016 tarihinde tebliğ edilen yazılı talebe rağmen herhangi bir geri dönüş alınamadığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 8.000,00 TL hasar tutarının bütün davalılardan, 2.000,00 TL değer kaybı zararının ... Sigorta hariç diğer davalılardan 1.000,00 TL manevi tazminatın ... Sigorta hariç tüm davalılardan dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı ıslah dilekçesi ile talebini 98.192,87 TL'ye yükseltmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; Zamanaşımı itirazlarının olduğunu, müvekkili şirket tarafından ... plakalı aracın 11/06/2016-2017 vadeli Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olduğunu, kaza sonrasında kaza tutanağı ve alkol tespit tutanaklarında kazaya karışan sigortalı araç sürücüsünün alkollü olduğunun tespit edildiğini, sigortalı araç sürücüsünde tespit edilen 0,42 promil alkolün kazadan yarım saatten fazla süre sonrası yapılan ölçümde tespit edilmesi nedeniyle, kaza sırasında yasal sınırların üzerinde olduğunun görüldüğünü, bu durumda Kasko Sigortası Genel Şartları 5.5 hükmü gereği sigortalı aracın alkollü kişilerce kullanılması sırasında meydana gelen zararların teminat dışı kaldığını, kazanın her iki sürücünün de alkollü olması ve alkolün etkisi ile birbirlerini fark edememelerinden kaynaklandığını, poliçede belirtilen manevi tazminatın dava dilekçesinde talep edilen manevi zarar talebine ilişkin olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; dava dilekçesi ekinde ... plakalı aracın 04/02/2016-2017 vadeli ZMSS poliçesi olduğunu, poliçe de araç maliki-sigortalının ... olarak görüldüğünü, davacının aracında 13/11/2016 tarihindeki kaza sebebiyle meydana gelen hasar ve değer kaybı ile ilgili tazminat talepleri bakımından kabul anlamına gelmemek kaydı ile sorumluluklarının sigortalı araç sürücüsünün kusuru ve poliçe de belirtilen 31.000,00 TL limitle sınırlı olduğunu, değer kaybı hesaplamasının 01/06/2015 tarihinden sonra akdedilen poliçe olması sebebiyle Yeni Genel Şartlarda hesaplanması gerektiğini, araçların her birinin hususi araç olmaları ve olayın haksız fiilden kaynaklanması nedeni ile talep edilebilecek faizin ancak yasal faiz olabileceğini, dava tarihinden itibaren faiz işletilebileceğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. Davalı ... ve ... cevap dilekçesi sunmamışlardır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Değer kaybı ve hasar bedeli açısından; davanın kabulüne, 13.489,46 TL değer kaybı ve 83.692,98 TL hasar bedeli olmak üzere 97.182,44 TL (davalı ... Sigorta'nın 31.000,00 TL'den sorumlu olmak kaydıyla ) 06/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine; Manevi tazminat açısından; Davalı ... Sigorta açısından reddine, 1.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan 06/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş vekili ile davalı ... ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Yerel mahkemece, manevi tazminat talebinin davalı ... Sigorta açısından reddine karar verilmiş olmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava dilekçesi ekinde bulunan ve davalı ... Sigorta A.Ş. tarafından yapılan bireysel genişletilmiş kasko sigorta poliçesinin 11.sayfasında manevi tazminat klozu başlıklı kısımda yer alan "Manevi tazminat talepleri 200.000,00TL limit ile teminat altına alınmıştır" hükmü uyarınca, davalı ... Sigorta A.Ş.'nin manevi tazminat talepleri yönünden müvekkiline karşı sorumluluğunun bulunduğunu, bu nedenle manevi tazminat taleplerinin iş bu davalı yönünden reddinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... Sigorta A.Ş vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davaya konu olaya ilişkin kaza tutanağı ve alkol tespit tutanaklarına göre kaza saati ile alkol raporu saati arasındaki geçen yarım saati aşkın zaman farkına göre davacının alkollü olduğuna ilişkin itirazlarının değerlendirilmediğini, nöroloji uzmanı bilirkişinin alkol oranları hakkındaki görüşlerinin dikkate alınmadığını, değer kaybının kusurlu karşı taraf tarafından tazmin edilmesi gerektiğini, müvekkilinin bu hususta sorumluluğunun bulunmadığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; aracının yanında çalışan diğer davalı ... tarafından izni olmadan alındığını ve kazanın meydana gelmiş olduğunu, şahsının kaza ile her hangi bir alakasının bulunmadığını kazaya karışan araçların sigorta firmaları tarafından kaza bedellerinin ödenmesi gerektiğini, mahkemece detaylı araştırma yapılmadığını tanıklarının beyanlarının alınmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Davalı ... Sigorta A.Ş. davacıya ait ... plakalı aracı 11/06/2016-2017 vadeli ... numaralı Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalamıştır. Bu kasko poliçesindeki manevi teminat “İhtiyari Mali Mesuliyet" teminatı olarak verilen bir teminattır. Bu teminattan tazminat talep edebilecek kişi ancak ve ancak sigortalının dışarıya vermiş olduğu maddi ve/veya bedeni zararlarda, kendi aracının ZMSS poliçesi limitlerini aşan hallerde maddi zararlarının (3. şahısların) ve talep halinde yine kendisinin dışarıya 3. şahsa vermiş olduğu manevi zararların karşılanabilmesi için verilen bir teminattır. Kasko poliçelerinde sigortalı araca (araç maliki/sigortalıya) manevi tazminat teminatı verilmemektedir. Bu bağlamda davacının talep etmiş olduğu manevi tazminat talebinden davacı kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş. sorumlu olmayacağından davacı vekilinin kasko sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'nin manevi tazminattan sorumlu olduğuna ilişkin istinaf itirazı yerinde değildir. Davalı ..., ... plakalı aracın maliki olduğuna göre, işleten olarak kaza anında bu aracı kullanan sürücünün kusurundan dolayı doğan zarardan davacıya karşı müteselsilen sorumludur. Aracın bir başkası tarafından işletilmesi ya da kaza tarihini kapsar şekilde ZMMS poliçesi bulunması da bu sorumluluğu kaldırmayacaktır. Bu nedenle Mahkemece davalı Serdal Kut yönünden davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur. İlk Derece Mahkemesince Makina mühendisi, nörolog ve sigorta hukukçusu bilirkişilerden alınan raporda; "Davalı sürücü ...'un yönetimindeki ... plaka sayılı araç ile Küçükyalı istikametinden Bostancı istikametine seyir halinde iken gereken dikkatini yola vermediği, kendisine yanan kırmızı trafik lambasını dikkate almadan kontrolsüz şekilde kavşağa girerek ışık ihlalinde bulunduğu ve önce dava dışı ... plaka sayılı araca, sonra da dava konusu ... plaka sayılı araca çarparak olayın meydana gelmesine sebebiyet verdiği anlaşılmakla, dikkatsiz ve özensiz davranışlarından dolayı %100 oranında kusurlu olduğu, dava dışı ... plaka sayılı araç sürücüsünün ve ... plakalı araç sürücüsü olan davacı ...'nı kusursuz olduğu, ... plakalı aracın ehliyetsiz sürücüsü davalı ...'un aşırı hızla dikkatsiz ve 1.49 düzeyindeki alkolün etkisiyle tedbirsiz seyrettiği, aracın hızını alkolün etkisiyle zamanında azaltmayarak araç sürme koordinasyonunun bozulması sonucu kırmızı ışıkta zamanında duramayıp öndeki araca arkadan çarparak üç araçlı maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebep olduğu ve nörolojik açıdan kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği" yönünde görüş bildirilmiştir.Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında; sürücünün aldığı alkolün oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından, mahkemece nöroloji uzmanı, hukukçu ve trafik konusunda uzman bilirkişilerden oluşan bilirkişi kurulu aracılığıyla olayın salt alkolün etkisiyle gerçekleşip gerçekleşmediğinin, alkol dışında başka unsurların da olayın meydana gelmesinde rol oynayıp oynamadığının saptanması, sonuçta olayın tek başına alkolün etkisiyle meydana geldiğinin belirlenmesi durumunda, oluşan hasarın poliçe teminatı dışında kalacağından davanın kabulüne, aksi halde reddine karar verilmesi gerekeceği ilkesi benimsenmektedir. (YHGK 23.10.2002 gün ve 2002/11-768-840; YHGK 7.4.2004 gün ve 2004/11-257-212; YHGK 2.3.2005 gün ve 2005/11-81-18; YHGK 14.12.2005 gün ve 2005/11-624-713; YHGK 10.12.2014 gün ve 2013/17-1199 E. 2014/1018 K. sayılı ilamları) Bilirkişi heyet raporuna göre, kazanın ... plakalı aracın ehliyetsiz sürücüsü davalı ...'un aşırı hızlı dikkatsiz ve 1.49 düzeyindeki alkolün etkisiyle tedbirsiz seyrettiği, aracın hızını alkolün etkisiyle zamanında azaltmayarak araç sürme koordinasyonunun bozulması sonucu kırmızı ışıkta zamanında duramayıp öndeki araca arkadan çarparak üç araçlı maddi hasarlı trafik kazasının oluşumuna sebep olduğu ve nörolojik açıdan kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana geldiği, davacı sürücünün alkol oranının 0,42 promil olup alkol limitinin altında bulunduğu, davacı sürücü ve dava dışı sürücünün kusursuz oldukları anlaşıldığından, davacı sürücünün aldığı alkol oranının doğrudan doğruya sonuca etkisi bulunmadığından davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin bu hususa değinen istinaf itirazı yerinde değildir. Ancak dava dilekçesinde davalı ... Sigorta A.Ş.'den değer kaybı talep edilmediği halde taleple bağlılık kuralına aykırı olacak şekilde davalı ... Sigorta A.Ş.'nin değer kaybından sorumlu tutulması doğru olmamıştır. Bu nedenle; davacı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: A-Davacı vekili ve davalı ... vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE, -Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre: A)DEĞER KAYBI ve HASAR BEDELİ AÇISINDAN; 1-Davanın KABULÜNE, 13.489,46 TL değer kaybı bedelinin davalı ... Sigorta A.Ş. hariç diğer tüm davalılardan, 83.692,98 TL hasar bedelinin ise tüm davalılardan ( davalı ... Sigorta'nın 31.000,00 TL'den sorumlu olmak kaydıyla ) 06/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,
B) MANEVİ TAZMİNAT AÇISINDAN; 1-Davalı ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan manevi tazminat davasının REDDİNE, 2-1.000,00 TL manevi tazminatın davalılar ... ve ...'dan 06/01/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte alınarak davacıya verilmesine, 3-Karar harcı 6.706,84 TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 187,86 TL, ıslah harcı olarak yatırılan 1.490,00 TL olmak üzere toplam 1.677,86 TL harcın mahsubu ile 5.028,98 TL bakiye harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irad kaydına (Davalı ... Sigorta A.Ş. bakımından alınması gereken 5.717,00 TL'den toplam 1.677,86 TL harcın mahsubu ile 4.039,14 TL bakiye harçtan müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla), 4-Davacı tarafça yatırılan toplam 1.677,86 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacı tarafa ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 36,00 TL ilk dava masrafı 774,70 TL tebligat ve müzekkere gideri, 2.800,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 3.610,70 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine, 6-Davalı taraflarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına, 7-Davacı maddi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 13.182,33 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı tarafa ödenmesine (Davalı ... Sigorta A.Ş. 11.680,00 TL vekalet ücretinden müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydıyla), 8-Davacı manevi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 1.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ve ...'dan tahsili ile davacıya verilmesine, 9- Davalı ... Sigorta A.Ş.. manevi tazminat davasında kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. deki esaslara göre belirlenen 1.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı şirkere verilmesine, 10-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde ilgili tarafa iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN; 1-Davalı ... Sigorta A.Ş tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine, 2-Davacıdan alınması gereken 269,85 TL harçtan peşin alınan 59,30 TL harcın mahsubu ile bakiye 210,55 TL harcın davacıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 3- davalı ...'dan alınması gereken 6.706,84 TL harçtan peşin alınan 1.676,41 TL harcın mahsubu ile bakiye 5.030,43 TL harcın bu davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına, 4-İstinaf aşamasında davalı ... Sigorta A.Ş tarafından yapılan istinaf yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 5-Davacı ve davalı ...'un istinaf yargılama giderlerinin kendi üzerlerinde bırakılmasına, 6-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 7-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.27/09/2023