mahkeme 2021/1460 E. 2023/2461 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO: 2021/1460
KARAR NO: 2023/2461
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ: 19/04/2021
NUMARASI: 2018/369 Esas - 2021/274 Karar
DAVA : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)
KARAR TARİHİ: 28/12/2023
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; 06/09/2017 günü saat 22.51'de, davalı şirketin işleteni olduğu davalı ... sürücüsü olduğu ... plakalı aracın tali yoldan ana yola kontrolsüz, dur işaretine uymadan ve çok hızlı çıkması suretiyle, müvekkillerinden ... ve ... kızı, ... kardeşi olan ... kullandığı ... plakalı araca çarpması neticesinde ... ağır şekilde yaralandığı ve akabinde vefat ettiğini, kaza sonrası davalı sürücü ...'ın alkol testi yaptırmaktan kaçındığını, taraflarınca Fethiye CBS'ye yapılan suç duyurusu üzerine açılan 2017/8165 sayılı soruşturma dosyasında ... kan örnekleri alınıp bilirkişi raporuyla kaza saatinde 1.50 promil alkollü olduğunun tespit edildiğini, kazada vefat eden ... alkolsüz olduğunu, ... plakalı aracın ZMMS sigortası yaptırmadığından müvekkillerinden ... ve ... tarafından destekten yoksunluk tazminatı talebiyle ...na dava öncesi başvuru yapıldığını, müvekkili ... için 92.033,00 TL, müvekkili ... için 49.937,00 TL tazminatın 16.02.2018 tarihinde ödendiğini ancak ibraname imzalamadıklarını, ölen ... kaza tarihinde bekar olduğu ve anne babasıyla yaşadığını, ... A.Ş. Muğla Ortaca Mağazasında 1.Müdür olarak görev yaptığını, müvekkilleri anne ve babanın bekar ölen ve oldukça yüksek maaşla çalışmakta olan kızlarının desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik davacı ... için 5.000,00 TL, davacı ... için 5.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte (davalı ... tarafından yapılan ödeme mahsup edilmek suretiyle) tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren reeskont faizi ile birlikte davalı işleten ve sürücüden müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın zorunlu sigortaya tabi araçlardan olup olmadığının ve kaza tarihinde geçerli trafik poliçesi olup olmadığının Tramer merkezinden tespiti gerektiğini, kaza tespit tutanağında aracın 31.08.2017 tarihli ... no.lu poliçesi olduğunun yazılı olduğunu, poliçe varlığı halinde müvekkilinin sorumlu tutulamayacağını, davacının iddialarını ispatla mükellef olduğunu, bir kısım davacılar adına dava öncesi müvekkili kuruma yapılan başvuru üzerine davacılardan baba ve anne için 15.02.2018 tarihinde gerekli ödemenin yapıldığını, davacıların başka bir alacağının kalmadığını, mahkeme aksi kanaatte ise müvekkilinin sorumluluğunun kusur oranı ve kaza tarihindeki teminat limiti ile sınırlı olduğunu, davacıların murisinin müterafik kusurunun da gözetilmesi gerektiğini, faiz talebi, başlangıç tarihi ve türünü kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Yargılama sırasında davacı vekilinin iradi taraf değişikliği talebinin kabulü üzerine; Davalı ... (...) ... AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde 26.04.2017/2018 vadeli ... sayılı ZMMS poliçesi bulunan ... plakalı aracın 16.08.2017 tarihli noter satış belgesiyle satışının bildirilmesi üzerine 21.08.2017 tarihinde düzenlenen "devirden dolayı fesih" zeyli ile anılan poliçenin 31.08.2017 tarihi itibariyle tüm sorumluluk son bulacak şekilde feshedildiğini, ZMMS Genel Şartlar C.4-Sigortalının değişmesi maddesi uyarınca, sigorta sözleşmesinin taraf olan sigortalıyı takip edeceğini, sigortalının değiştiği her durumda mevcut sözleşmenin değişim tarihi itibariyle kendiliğinden sona erdiğinin, mevcut sözleşmenin sigortalının değiştiği tarihten itibaren on beş gün süresince herhangi bir işleme gerek kalmaksızın ve prim ödenmeksizin yeni işleten için sözleşme yapılana kadar geçerli olduğunun düzenlendiğini, KTK md 94'te de sigortanın fesih tarihinden on beş gün sonrasına kadar geçerli olduğunun düzenlendiğini, dava konusu olayda sigortalının değiştiği tarihin 16.08.2017 olduğu, bu nedenle poliçenin geçerliliğinin en son 31.08/2017 olduğunu ve bu tarihin 21.08.2017 tarihli fesih zeylinde belirtildiğini, kanun gereğince müvekkilinin fesih hakkının zeyil tanzim tarihi olan 21.08.2017 tarihi itibariyle kullanıldığı düşünülse bile, poliçenin geçerliliğinin 05.09.2017 tarihinde son bulduğunu, kazanın ise 06.09.2017 tarihinde gerçekleştiğinden kaza tarihini kapsar şekilde müvekkilinin bir poliçesinin bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Fethiye mahkemelerinin yetkili olduğunu, kazanın meydana gelmesinde müteveffanın da kusurlu olduğunu, kaza tespit tutanağında kavşağa girerken hızını azaltmadığından kusurlu bulunduğunu, alkol raporunun varsayıma dayalı olduğundan kabul etmediklerini, ... tarafından davacıların tazminatının gerektiği şekilde hesaplanıp ödenmiş olduğunu, hatta ...nın müvekkiline rücu ettiğini ve ödendiğini, mükerrer talep niteliğindeki maddi tazminat ve manevi tazminat talebinin fahiş nitelikte olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; Fethiye mahkemelerinin yetkili olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, kazanın meydana gelmesinde müteveffanın da kusurlu olduğunu, kaza tespit tutanağında kavşağa girerken hızını azaltmadığından kusurlu bulunduğunu, alkol raporunun varsayıma dayalı olduğundan kabul etmediklerini, ... tarafından davacıların tazminatının gerektiği şekilde hesaplanıp ödenmiş olduğunu, hatta ...nın müvekkiline rücu etmesi üzerine ödendiğini, mükerrer talep niteliğindeki maddi tazminat ile fahiş nitelikteki manevi tazminat taleplerinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Maddi tazminat davasının kabulü ile, Davacı ... için 108.367,48 TL, davacı ... için 79.662,52-TL destekten yoksunluk tazminatının 06/09/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte (davalı ... A.Ş. hükmedilen tazminatlardan ve tazminatlara 09/04/2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizinden sorumlu tutulmak ve poliçe teminat limitiyle sınırlı sorumlu tutulmak şartıyla) davalılar ..., ... A.Ş. ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiliyle davacılar ... ve ... verilmesine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile, Davacı ... için 70.000,00 TL, davacı ... için 70.000,00 TL, davacı ... için 30.000,00-TL manevi tazminatın 06/09/2017 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiliyle adı geçen davacılara verilmesine, fazla istemin reddine " karar verilmiştir. Bu karara karşı davalılar ... A.Ş. ve ... vekili ile davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. Davalılar ... A.Ş. ile ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesince müteveffanın kazanın oluşumunda kusuru bulunmadığına dair raporun hükme esas alınması yerinde olmadığını, kaza tespit tutanağı uyarınca müteveffa ... 2918 sayılı KYTK 52/1-a uyarınca araçların hızının kavşaklara girerken azaltmamak kusurunu işlediğinin tespit edildiğini, mahkemenin ceza hakimi tarafından verilen beraat kararıyla da bağlı olmadığını, tarafların kusur durumunun hiçbir tereddüte yer vermeyecek şekilde tespiti ile çelişkinin giderilerek hüküm kurulması gerektiğini, davalı ...'ya dair alkol raporunu ve kaza anında alkollü olduğunun bilimsel yöntemlerle tespiti gerektiğini, rapor polis memuru tarafından düzenlendiğini, kazanın münhasıran alkolün etkisi ile meydana gelip gelmediğinin belirlenmesi gerektiğini, başka unsurların da kazada etkili olup olmadığını, alkol alımı ile olay arasındaki illiyet bağının Nöroloji Uzmanı bir hekim ile trafik uzmanının bulunacağı bilirkişi kurulu aracılığı ile araştırılması gerekirken eksik inceleme ile karar verildiğini, davacılar maddi tazminat bedelini ...ndan aldıklarını ve karşılığında ibraname verdiklerini, hükmedilen manevi tazminat yüksek olduğunu, Mahkemece karar verilen 19.04.2021 tarihli duruşmaya açıklamalı olarak mesleki mazeret bildirildiği halde mazeretin reddi ile aynı celse yokluğunda karar verilmesi savunma hakkının sınırlandırılması niteliğinde olduğunu yine tahkikat sona erdirilip sözlü yargılamaya geçilmeden, sözlü yargılamaya dair taraf beyanları alınmadan dava sonuçlandırıl usule ve hukuka aykırı olduğunu belirterek istinaf talep etmiştir. Davalı ... A.Ş. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; Davalı tarafta yanılgı nedeni ile taraf değişikliği bilgisi ile huzurdaki dava tarafına tebliğ edildiğini, davaya konu 06.09.2017 tarihli kazaya karışan aracın şirket nezdinde 26.04.2017/2018 vadeli ... sayılı ZMSS-Trafik poliçesi bulunmaktayken (poliçe ve zeyl dosyada mevcut olduğunu, daha önce ibraz edildiğini, aracın 16.08.2017 tarihli Noter satış belgeli satışına istinaden Noter satışının bildirilmesi ile 21.08.2017 tarihinde düzenlenen "Devirden Dolayı Fesih" zeyli ile, 31.08.2017 tarihi itibariyle tüm sorumluluk son bulacak şekilde feshedildiğini, Genel Şart Hükümlerine göre sigortalının/işletenin değiştiği tarih 16.08.2017 olup poliçenin geçerliliği 31.08.2017 de ve bu tarih fesih zeyli ile belirtildiğini, kabul anlamına gelmemek üzere bir an için kanun gereğince fesih hakkının zeyil tanzim tarihi itibariyle kullanıldığı düşünüldüğünde dahi bu tarih 21.08.2017 olup poliçenin geçerliliği 05.09.2017 tarihi olduğunu, kaza tarihi ise 06.09.2017 olup, davacı taraf ilk dava açarken doğru olarak davalıyı ... olarak tespit ettiğini, kaza tarihini kapsar poliçenin müvekkili nezdinde olmadığını ve sorumluluk ...nda olduğundan davanın reddi gerektiğini, bilirkişi raporunun 4. sayfasında yer alan c maddesi ile bir emsal karara atıf yapıldığını, kabul anlamına gelmemek üzere iş bu emsal kararda fesih zeylinin düzenlendiği tarih esas alınarak, aracın devrinde trafik sigorta poliçesinin 15 gün daha teminat vereceği belirtildiği, raporun devamında 5. sayfada c maddesinin son paragrafında, iptal zeyli düzenlenme tarihi 21.08.2017 ve 15 günlük sorumluluk süresinin bitiş tarihi 05.09.2017 olmasına rağmen hatalı olarak zeyil düzenleme tarihi 31.08.2017 olarak yazıldığını ve sorumluluk süresi sonu da buna göre hatalı tespit edildiğini, dava önce cevap dilekçesi ekinde iptal zeylini ibraz ettiğini, iptal zeyli iki sayfa olduğunu, ikinci sayfanın en altında düzenleme tarihi ve düzenleyen kişi bilgileri yer aldığını, ilgili düzenleme bilgileri künyesiyle düzenleme tarihinin 21.08.2017 olduğu görüleceğini, bilirkişi raporunun bu kısmının hatalı olması sebebi ile esas alınmamasını yeniden rapor alınmasını talep ettiğini, kabul anlamına gelmemek üzere hesaplamalar ve hesaplamalara esas alınan hususlar poliçe şartlarına uygun olmadığını, fahiş tazminat hesaplandığını belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır. Dosya kapsamından, 06/09/2017 günü saat 23:00 sıralarında, müteveffa sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobil ile Mustafa Kemal Caddesini takiben Çalış yönünden Merkez istikametine sol şeridi takiben seyir halinde iken olay mahalli olan kavşağa geldiği sırada aracının sağ yan kısımlarıyla istikametine göre sağ tarafındaki 807 numaralı sokağı takiben kavşak alanına yaklaşıp geçiş yapmak üzere giren davalı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plaka sayılı otomobilin ön kısımları ile çarpışmaları neticesinde meydana gelen kazada vefat eden ... anne-babası olan davacılar için davalı ... tarafından dava öncesi ödemenin yetersiz olduğu nedeniyle destek tazminatı ile manevi tazminat ve davacı kardeş için sadece manevi tazminat talep edildiği anlaşılmıştır.Kaza nedeniyle davalı sürücünün yargılandığı soruşturma ve ceza dosyasında ATK'dan alınan alkol raporunda davalı sürücünün kaza anında yasal sınırın üstünde alkollü olduğunun yine ATK'dan alınan kusur raporunda davalı sürücünün kazanın gerçekleşmesinde asli kusurlu olduğu, müteveffanın kusursuz olduğunun tespit edildiği ve davalı ...'ın mahkumiyetine dair verilen kararın istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiği, mahkemece alınan kusur raporunun da aynı kural ihlali nedeniyle davalı sürücünün tam kusurlu, müteveffanın kusursuz olduğunun tespit edildiğine göre raporların birbirini doğruladığı, dosya kapsamı ile olayın oluşuna uygun olduğu anlaşılmakla kusura yönelik istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.Yargılama sırasında ... plakalı aracın kaza tarihinde geçerli ZMMS poliçesi bulunduğunun SBGM yazı cevapları ve ... poliçesinin incelenmesiyle tespiti üzerine, davacılar vekilince sunulan 25/09/2019 tarihli dilekçeyle HMK'nın 124.maddesi kapsamında iradi taraf değişikliği talep edilmiş, davada husumet ... A.Ş.'ye yöneltilmiştir. Karayolları Trafik Kanunu’nun 94. maddesinde “Sigortalı aracı işletenlerin değişmesi halinde, devreden kişi 15 gün içinde sigortacıya durumu bildirmek zorundadır. Sigortacı sigorta sözleşmesini durumun kendisine tebliği tarihinden itibaren on beş gün içinde feshedebilir. Sigorta fesih tarihinden on beş gün sonrasına kadar geçerlidir.” hükmüne yer verilmiştir.Somut uyuşmazlıkta, Sigorta Bilgi Gözetim Merkezi( SBGM ) kayıtları ve yazı cevapları ile davalı ... A.Ş'nin kazaya karışan ... plakalı araçla ilgili ZMMS poliçesi ve fesih zeyilnamesinin incelenmesi sonucunda, aracın 16/08/2017 tarihinde devir-satışının yapıldığı, sigortalı tarafından ... durumun bildirildiği, bunun üzerine ... A.Ş. tarafından poliçenin feshedildiği, fesih zeyilnamesinde zeyilnamenin düzenleme tarihinin 31/08/2017 şeklinde, başlama tarihinin 31/08/2017 şeklinde yazılı olduğu, SBGM cevabında da poliçenin fesih nedeniyle iptal tarihinin 31/08/2017 olduğunun bildirildiği, her ne kadar ... A.Ş. vekilince bu fesih zeyilnamesinin SBGM sistemine 21/08/2017 tarihinde yüklendiği, dolayısıyla bu tarihte düzenlendiği, poliçenin 21/08/2017 tarihinde feshedilmiş olduğu, 31/08/2017 tarihinin son sorumluluk tarihi olarak zeyilnameye yazılmış olduğu, bu nedenle 06/09/2017 tarihinde poliçenin geçerlilik süresinin dolmuş durumda olduğu ileri sürülmüşse de, resmi SBGM kayıtlarında ve fesih zeyilnamesinde açık fesih başlama-poliçe iptal tarihi (31/08/2017) dikkate alındığında, KTK'nın 94.maddesi ve Yargıtayın benzer fesihlerle ilgili istikrar kazanmış içtihatları birlikte değerlendirildiğinde, SBGM sistemine zeyilnamenin 21/08/2017 tarihinde yüklendiği bu nedenle feshin bu tarihten itibaren hüküm ve sonuç doğuracağı iddiasının maddi-hukuki ve fiili dayanağının bulunmadığı, zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği ve sigorta şirketini sorumluluktan kurtarmayacağı, zeyilnamede beyan edilen fesih başlama-poliçe iptal tarihi olan 31/08/2017'den itibaren 2918 sayılı KTK md 94 ve ZMMS Genel şartlar md.C.4 uyarınca 15 gün süreyle (dolayısıyla 06/09/2017 kaza tarihinde) ... A.Ş. nin poliçe sorumluluğunun devam ettiğinin kabulüne karar verilmiş olmasında isabetsizlik görülmemiştir. Davacılardan ... ve ... tarafından davadan önce belirlenen ve ödenen tazminata itiraz ettikleri ibraname imzalamadıkları ve bilirkişi raporunda, ödenen miktarların hesaplanan tazminattan düşülerek belirlenen tazminatlara karar verildiğinden ve hesaplamalara somut olarak hangi yönden itiraz edildiği belirtilmeden, hesaplamalar ve hesaplamalara esas alınan hususlar Poliçe Şartlarına uygun olmadığına, fahiş tazminat hesaplandığına yönelik istinaf talebi de yerinde görülmemiştir.Mahkemece son celsede açıklanan gerekçe ile davalılar vekillerinin mazeretinin reddine karar verilmiş olmasında usul ve yasaya aykırılık görülmemiştir. TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/2.maddesi ve 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta olay tarihi, kazanın oluş şekli, kusur durumu ile tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, manevi tazminatın belirlenmesine ilişkin ilkelerle birlikte dikkate alındığında mahkemece belirlenen manevi tazminat miktarlarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun, yeterli ve makul olduğu kanaatine varıldığından manevi tazminata ilişkin istinaf itirazı yerinde görülmemiştir. Bu nedenlerle; davalılar ... A.Ş. ve ... vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmiştir.
KARAR: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere: 1-Davalılar ... A.Ş. ve ... vekili ile davalı ... A.Ş. vekilinin yukarıda esas ve karar numarası yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı yapmış olduğu istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,2-a-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 24.457,02 TL harçtan peşin alınan 6.114,25 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.342,77 TL harcın davalılar ... A.Ş. ve ...'dan tahsili ile Hazineye irat kaydına,b-Harçlar Yasası'na göre alınması gereken 12.844,32 TL harçtan peşin alınan 3.211,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.633,32 TL harcın davalı ... A.Ş.'den tahsili ile Hazineye irat kaydına,3-İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,4-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücreti hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.28/12/2023