mahkeme 2023/1933 E. 2023/2263 K.

8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1933
KARAR NO: 2023/2263
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/07/2023
NUMARASI: 2022/880 Esas - 2023/656 Karar
DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasına Bağlı Hasar Tazminatı
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 28/12/2023
Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin aracı ile seyir halinde iken aynı istikamette seyreden davalı ... adına kayıtlı olan davalı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı araçla çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında hasara uğradığını, kaza sonrasında tutulan kaza tespit tutanağına göre davalının kazanın meydana gelmesinde tamamen kusurlu olduğu müvekkilinin ise herhangi bir kusurunun bulunmadığının tespit edildiğini, müvekkilinin aracında kaza nedeniyle 4.773,11-€ tutarında maddi hasar meydana geldiğini, söz konusu zararın Almanya'da yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen raporla da sabit olduğunu, kazanın ardından müvekkilinin uğradığı maddi zararının giderilmesi amacıyla davalılara gerçekleştirilen başvuruya istinaden davalılardan ... Sigorta A.Ş tarafından 01/12/2016 tarihinde 297,50-TL tutarında kısmi bir ödeme yapıldığını, söz konusu ödemenin ödeme tarihi itibariyle 81-€'ya denk geldiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bakiye 4.692,11-€ tutarındaki maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafından kaza sonrasında müvekkiline başvuru yapıldığını ve davacıya 297,50-TL ödeme yapıldığını, davacının daha sonra aracını Almanya'da onardığını, onardıktan sonra müvekkiline herhangi bir başvuru yapmadığını, müvekkili sigorta şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında olduğunu, müvekkili tarafından aldırılan ekspertiz raporu ile hasar tutarının 297,50-TL olduğunun tespit edildiğini ve bu bedelin davacıya ödendiğini belirterek, müvekkili yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Diğer davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkillerinin kusursuz olduğunu belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonunda; Davanın KISMEN KABULÜ ile 4.848,35-TL'nin davalı ... yönünden dava tarihi olan 14/02/2017, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 13/07/2016 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiş, verilen karar davacı vekili, davalı Sigorta şirketi vekili ile davalılar vekili tarafından süresinde istinaf edilmesi üzerine Dairemizin 02/11/2022 tarih ve 2020/363 esas 2022/1448 karar sayılı kararı ile; "1-İlk derece mahkemesinin gerekçesinde, "davalı sigorta şirketine sigortalı aracın haksız eylem niteliğindeki %90 oranındaki kusuru ile davacı yana ait araca zarar vermiş olması sebebiyle davalı sigorta şirketinin işletenin sorumluluğunu yasa gereği üstlenmiş olması ve zararın poliçe limitinden az olduğu dikkate alınarak davalının sorumlu araçta oluşan zarar ve değer düşüklüğü yönünden, davalı araç maliki ve sürücüsü ile sigorta şirketinin ödeme yükünün, kazanın sigortacıya ihbarından itibaren 8 gün içerisinde ödeme yapması gerekmektedir." görüşünü belirttiği, ancak sonrasında anılan durum karşısında, "... plakalı aracın sürücüsü ...'nin %75, .. plakalı aracın sürücüsü İlhami Kesici'nin %25 oranında kusurlu oldukları, davacının zararının 5.387,05 TL olduğu %75 kusur durumuna göre davalı sigorta şirketinin, sürücü ve işletenin 4.848,35-TL hasar bedelinden sorumlu oldukları" belirtilerek davanın kısmen kabulüne karar verildiği, gerekçede kabul edilen kusur yönünden çelişki bulunduğu anlaşılmıştır. Mahkeme kararlarının gerekçe bölümünde; sav ve savunmaların özeti, çekişmeli ve çekişmesiz noktalar ile ret ve üstün tutulma nedenleri; sabit görülen olgulardan çıkarılan sonuçlar ile hukuki nedenin gösterilmesi gerekir. (HMK m. 297/1-c). Gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna da aykırı olamaz. (HMK m. 298/2). Gerekçe, mahkemenin benimsediği olgular ile hüküm bölümü arasındaki yasal bağ niteliğinde olup; taraflar nezdinde ve yasa yolu incelemesi bakımından denetim olanağı sağlamalı ve kararın kendi içerisinde herhangi bir çelişki içermemesi gerekmektedir. Hal böyle olunca açıklanan şekilde oluşan yanılgı kamu düzenine ilişkin olup, istinaf edenlerin sıfatı ve istinaf nedenleriyle bağlı olmaksızın resen gözetilmesi gerekir. 2-Almanya'da ikamet eden ve geçici olarak getirdiği aracı Türkiye'de trafik kazası sonucunda hasara uğrayan davacının, aracının onarımını Türkiye'de yapması konusunda zorlanamayacağının kabulü gerekir. Araç maliki, aracını Türkiye'de veya ikamet ettiği ülkede tamir ettirmek konusunda seçimlik hakka sahiptir. Somut olayda, davacının trafik kazasından sonra Almanya'ya döndüğü, orada araçtaki hasarın tespitine ilişkin olarak bilirkişi raporu alındığı, aracını orada tamir ettirdiği dikkate alındığında aracın Almanya'da ödenen tamir bedelini yabancı para olarak istemesinde herhangi bir usulsüzlük bulunmadığından, mahkemece hasar bedelinin TL olarak hükmedilmesi de doğru bulunmamıştır." gerekçesi ile; İlk derece mahkemesince verilen kararın HMK'nın 353/1-a/6 madde hükmü uyarınca kaldırılmasına ve açıklanan 1 ve 2 noda belirtilen konulara ilişkin tüm hususlar gözetilmek suretiyle, HMK'ya uygun yargılama yapılarak taraflar arasındaki uyuşmazlık hakkında, iddia, savunma doğrultusunda inceleme ve değerlendirme yapılarak, daha da önemlisi varılacak tüm sonuçlar bakımından taraflar nezdinde ve yasa yolu incelemesi bakımından denetim olanağı sağlayacak biçimde uygun gerekçe yazılmak suretiyle, davacının aracın hasar bedeli ile araç mahrumiyet zararını ikamet ettiği ülkenin para biriminden talep edebileceği, isteminin de bu yönde olduğu da dikkate alınarak yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. İlk derece mahkemesince yeniden esasa kaydedilen dava dosyasında yapılan yargılama sonunda; "karayolları fen heyetinden alınan raporun kusur durumuna ilişkin çelişkileri giderdiği ve bu rapor ile davalı araç sürücüsü ...'nin %75 oranında, davacı araç sürücüsü ...nin %25 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, araçta meydana gelen gerçek zararın 3.350,00 Euro olarak hesaplandığı, davacının KDV dahil zararını talep edebileceği, davacının KDV dahil zararının 4773,11 Euro olduğu, bilirkişi raporunda davaya konu kaza nedeniyle meydana gelen hasar miktarının tespiti ve değişen parçaların aracın değeri üzerindeki etkisi yönünden aracın yaşı, yılı kullanım şekli dikkate alınarak değişen parçalar nedeniyle kıymet kazanma tenzili uygulanmasında isabetsizlik bulunmadığı, 4773,11Euro-661,02Euro (tenziller toplamı)=4.112,09-80,97 Euro (davalı sigorta şirketi tarafından ödenen)=4031,12 Euro'nun davacının kusur durumuna göre %75' olan 3.023,34-Euro talep edebileceği anlaşıldığından, davanın bu miktar üzerinden kabulüne karar vermek gerektiği" gerekçesi ile; 1-Davanın KISMEN KABULÜ ile, 3.023,34-Euro maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden dava tarihi 14/02/2017, diğer davalılar yönünden kaza tarihi 13/07/2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/A maddesi gereğince devlet bankalarının Euro ile açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faizi oranında işleyecek faizi ile birlikte ödeme tarihindeki TCMB Efektif satış kurunun TL karşılığının davalı sigorta şirketi yönünden poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 805,39-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 62,50-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 742,89-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesaplanan 9.200,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,4-Red edilen kısım yönünden avukatlık asgari ücret tarifesi uyarınca 6.507,77-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine, 5-Davacı tarafından yapılan 93,90-TL ilk gider, 469,48-TL tebligat ve müzekkere gideri, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.563,38-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 5.551,17-TL sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine, karar verilmiş, verilen karara karşı davacı vekili, davalı ... Sigorta A.Ş vekili, davalılar ... ve ... vekili tarafından süresinde istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davacı vekilinin istinaf başvuru sebepleri; ... plakalı araç sürücüsü kazanın meydana gelişinde tam kusurlu olmasına rağmen müvekkiline kusur isnat edilmesinin haksız olduğu, mahkemece raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesi için yeterli araştırma ve inceleme yapılmaksızın dosyada mevcut 19.01.2023 tarihli raporun hükme esas alınmasının usul ve yasalara aykırı olduğu, hükme esas alınan raporda kıymet kazanma tenzili yapılmış olmasının haksız olduğu, değişen parçalar dolayısıyla kıymet kazanma tenzili yapılmasının mümkün olmadığı, mahkeme tarafından EURO üzerinden zararın belirlenmiş olmasına karşılık "ödeme tarihindeki TCMB efektif satış kurunun TL karşılığı"nın tahsiline karar verilmiş olmasının da hatalı olduğu, zarar doğrudan Euro para birimi üzerinden doğmuş olduğundan taleple bağlılık kuralları uyarınca aynen tazmini yönünde hüküm kurulması gerektiği, mahkemece yargılama giderinin kabul ve red oranına göre eksik hesaplandığı, davalı lehine vekalet ücretinin fazla müvekkili lehine hatalı hesaplandığı, hususlarına ilişkindir. Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf başvuru sebepleri; Mahkemece kurulan hükmün gerekçesinde müvekkili şirket nezdinde ZMMS ile sigortalı aracın %75 kusurlu olduğu, davacı aracının %25 kusurlu olduğu belirtilerek bu kusur oranına göre karar verildiği, ancak bir an için kusur oranları ve hasar bedelinin doğru olduğu kabul edilse bile, 4.031,132 EUR’den %25 kusur indirimi yapıldığında 3.023,34-EUR olması gerektiği, mahkemece verilen kararın gerekçesinde yapılan hesaplamalar ve netice olarak hükmedilen tutarın hatalı olduğu, müvekkili sigorta şirketi tarafından İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı dosyasına 4.848,35-TL asıl alacak, 2.725,00-TL vekalet ücreti, 373,70-TL yargılama gideri ve diğer icra giderleri ile birlikte 10.804,03-TL ödendiği, ödenen bu tutarın tenzil edilmediği, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiği, bilirkişi raporunda davacının aracında oluşan hasarın yurt dışı onarım masraflarına göre hesaplandığı, bunun hatalı olduğu, kazanın meydana geldiği Türkiye piyasa koşullarına göre belirlenmesi gerektiği, araçta meydana gelen hasar tutarının poliçe genel şartlarına göre belirlenmesi gerektiği, hesaplanan tutarın araçta oluşan hasara göre oldukça fahiş olduğu, meydana gelen zararın davadan önce karşılandığı dikkate alınarak haksız davanın reddine karar verilmesi gerekirken aksi yönde yapılan değerlendirmeler ve verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğu, hususlarına ilişkindir. Davalılar ... ve ... vekilinin istinaf başvuru sebepleri; Davalı ... Sigorta A.Ş vekilinin istinaf sebepleri ile aynı olduğu anlaşılmıştır. Dava, trafik kazasından kaynaklanan hasar tazminatı istemine ilişkindir. Dosya kapsamından; 13/07/2016 tarihinde davacının ... plakalı aracı ile seyir halinde iken aynı istikamette seyreden davalı ... adına kayıtlı davalı sürücü ...'nin sevk ve idaresindeki davalı sigorta şirketi nezdinde ZMMS poliçesi ile sigortalı ... plakalı araçla çarpışması sonucu meydana gelen trafik kazasında hasara uğradığı, sigorta şirketi tarafından davalıya 297,50 TL tutarında ödeme yapıldığı, Almanya'da ikamet eden ve geçici olarak getirdiği aracı Türkiye'de trafik kazası sonucunda hasara uğrayan davacının, kaza sonrası Almanya'ya dönerek aracını tamir ettirdiği ve davalı sürücünün tam kusurlu olduğu iddiasıyla aracın sürücüsü, maliki ve ZMM sigortacısı aleyhine eldeki davayı açtığı, anlaşılmıştır. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesiyle çıkarılan sonuç ve oluşturulan hükümde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, meydana gelen kazada davalı sürücünün %75, davacı sürücünün %25 oranında kusurlu olduğu yönündeki 19/01/2023 tarihli Karayolları Fen Heyetinden alınan kusur raporunun; dosya kapsamına uygun, raporlar arasındaki çelişkiyi giderici, gerekçeli ve denetlenebilir nitelikte olması nedeniyle ilk derece mahkemesi tarafından kusur yönünden hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, yurt dışında ikamet davacıya ait aracın yabancı plakalı olduğu, davacının geçici olarak geldiği Türkiye'de meydana gelen trafik kazasında aracının hasarlanması nedeniyle ikamet ettiği Almanya'ya götürülerek orada tamir edildiği, hasar gören parçalar dikkate alınarak değişen parçalar için kıymet kazanma tenzili yapılmak suretiyle hasar bedelinin belirlenmiş olmasında bir hata bulunmamasına, mahkemece sonuç olarak hükmedilen tutarın doğru olmasına, davalı ... Sigorta A.Ş tarafından ilk derece mahkemesinin kaldırma kararı öncesi verdiği kararın infazı ile ilgili İstanbul ... İcra Dairesinin ... esas sayılı takip dosyasına yatırıldığı bildirilen 4.848,35-TL asıl alacak, 2.725,00-TL vekalet ücreti, 373,70-TL yargılama gideri ve diğer icra giderleri ile birlikte 10.804,03-TL'nin infazda dikkate alınması gerektiğinden mahkemece hükmedilen tazminattan düşülmemesinin doğru olmasına göre, davacı vekilinin bu hususlara ilişkin istinaf itirazları ile davalılar vekillerinin tüm istinaf başvurularının HMK.'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir. Ancak, davacının araç hasar bedeli ile araç mahrumiyet zararını ikamet ettiği ülkenin para biriminden talep edebileceği, isteminin de bu yönde olması nedeniyle hükmedilen tazminatın fiili ödeme (tahsil) tarihindeki kur üzerinden TL karşılığının davalılardan tahsiline karar verilmesi, ayrıca harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karar tarihindeki T.C Merkez Bankasının efektif satış kuru üzerinden hesaplanması gerekirken, dava tarihinde kur üzerinden hesaplanması hatalıdır. Bu nedenle davacı vekilinin bu hususlardaki istinaf itirazlarının kabulüne, kararın HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince kaldırılmasına, bu husus yargılamayı gerektirmediğinden, yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/07/2023 tarih ve 2022/880 Esas 2023/656 Karar sayılı kararına karşı davalı sigorta şirketi vekili ve davalılar ... ile ... vekilinin istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b/1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince KISMEN KABULÜNE, a/İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine, b/İstinaf eden davalılardan alınması gereken 6.718,24-TL harçtan davalılar tarafından peşin olarak yatırılan 3.100,00-TL harcın düşümü ile bakiye 3.618,24-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile Hazineye gelir kaydına, c/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına, d/İstinaf yasa yoluna başvuran taraflar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin takdiren kendi üzerinde bırakılmasına, 2-)İstanbul 15. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 05/07/2023 tarih ve 2022/880 Esas 2023/656 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, a/Davanın KISMEN KABULÜ ile, 3.023,34-Euro maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden (31.000,00-TL limitle bağlı) dava tarihi olan 14/02/2017, diğer davalılar yönünden kaza tarihi olan 13/07/2016 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince Devlet bankalarının Euro cinsinden 1 yıllık mevduat hesaplarına uyguladıkları en yüksek faiz oranı üzerinden işletilecek faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, b/Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Kanunu Genel Tebliği gereğince hesap olunan 6.718,24-TL karar ve ilam harcının davacı tarafından peşin yatırılan 62,50-TL harçtan mahsubu ile eksik kalan 6.655,74-TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye irat kaydına, -Davacı tarafından yatırılan 31,40-TL başvurma harcı, 62,50-TL peşin harç ve 4,60-TL vekalet harcının davalılardan alınarak davacıya ödenmesine,c/Davacı kendini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince hesaplanan 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,ç/Red edilen kısım yönünden davalılar kendini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 17.900,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalılara ödenmesine, d/Davacı tarafından yapılan 469,48-TL tebligat ve müzekkere gideri, 8.000,00-TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 8.469,48-TL yargılama giderinin red ve kabul durumu nazara alınarak takdiren 5.457,27-TL'sinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili davacıya verilmesine, e/HMK.nın 333. maddesi uyarınca taraflar tarafından yatırılan gider avansından kalanın yatırana iadesine, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve HMK'nın 362/1-a madde hükmü gereğince miktar itibariyle kesin olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi.28/12/2023