Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/957
KARAR NO:2026/156
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:21/12/2021
NUMARASI:2019/225 Esas - 2021/902 Karar
DAVANIN KONUSU:Trafik Kazasına Bağlı Ölüm Sebebiyle Açılan Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ:04/02/2026
İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R:Davacılar vekili dava dilekçesi ile; 31.07.2013 tarihinde, müvekkillerinin murisi ...'ın sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyir halinde iken, davalı ...'in sevk ve idaresindeki ticari taksi ile çarpması ile meydana gelen kazada vefat ettiğini, kazaya ilişkin ceza yargılaması neticesinde, davalı sürücünün mahkumiyetine karar verildiğini, davalı ...'in kazaya sebebiyet veren aracın sürücüsü olması nedeniyle kusuru ile, davalı ...'un aracın maliki olması nedeniyle, davalı ...'in de, aracın maliki olmamakla birlikte davalı ...'un arabuluculuk görüşmeleri sırasındaki iddialarına binaen aracı kiralayan olarak, davalı sigorta şirketinin de trafik sigortacısı olarak müvekkillerinin zararından sorumlu olduklarını, davalı sigorta şirketi tarafından, başvuru neticesinde 124.636,00-TL ödemede bulunulduğunu, ancak yapılan ödemenin yetersiz olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile (belirsiz alacak) davacı anne ... için 5.000,00-TL, davacı baba ... için 5.000,00-TL olmak üzere toplam 10.000,00-TL maddi tazminatın davalı sigorta şirketi yönünden temerrüde uğradığı 09.11.2018 tarihinden, diğer davalılar yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte, davacıların tümü için 200.000,00-TL manevi tazminatın davalı sigorta şirketi haricindeki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama aşamasında sunduğu 22.11.2021 tarihli dilekçe ile, maddi tazminat taleplerini davacı baba ... için 151.135,13-TL'ye, davacı anne için 375.056,35-TL'ye artırdıklarını, her bir davacı için 50.000,00'er-TL manevi tazminat talep ettiklerini bildirmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; müvekkilinin, dava konusu aracın maliki olmadığını, kaza ile ilgisi bulunmaması nedeniyle müvekkili aleyhine açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddini savunmuştur.Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesi ile, davanın zamanaşımına uğradığını, müvekkili şirket tarafından dava tarihinden evvel yapılan ödeme ile sorumluluğunun sona erdiğini savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; davaya konu kazaya karışan aracın müvekkili adına tescilli ise de, kaza tarihinde müvekkilinin işleten sıfatına haiz olmadığını, aracı diğer davalı ...'e kiraladığını, davacıların iddialarını ispatlaması gerektiğini, talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... vekili cevap dilekçesi ile; davanın zamanaşımına uğradığını, davacı tarafça dayanılan ceza yargılamasında alınan kusur raporlarının gerçeği yansıtmadığını, davacı tarafça, davalı sigorta şirketinden ödeme alınması nedeniyle maddi tazminat talebinin reddi gerektiğini, davanın, belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, avans faizi isteminin yersiz olduğunu savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk derece mahkemesince; davanın, 15 yıllık uzamış ceza zamanaşımı süresi içerisinde açıldığından zamanaşımı def"inin yerinde olmadığı, davaya konu kazaya ilişkin İstanbul 10. Asliye Ceza Mahkemesinin 2018/159 E. sayılı dosyasında yapılan yargılamada alınan ATK Trafik İhtisas Kurulu'nun raporunda, sürücü ...'in asli kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ...'ın kask takmamış olması nedeniyle alt düzeyde tali kusurlu olduğunun belirtildiği, ceza mahkemesince, ATK Trafik İhtisas Kurulu tarafından düzenlenen raporun hükme esas alınarak, davalı ...'in mahkumiyetine karar verildiği ve mahkeme ilamının temyiz incelemesinden geçerek kesinleştiği, mahkemece alınan ATK Trafik İhtisas Dairesinin 05/05/2020 tarihli raporunda; davalı sürücü ...'in asli kusurlu olduğu, müteveffa sürücü ...'ın ise kusurunun bulunmadığı kanaatinin bildirildiği, davacıların desteği müteveffanın kasksız şekilde yolculuk yapmasının tazminattan indirim sebebi olarak kabul edilmesi gerektiği, davalı sigorta şirketi tarafından, dava açılmadan önce, davacı ...'a 68.570,98 TL, davacı ...'a 56.065,02 TL, yargılama aşamasında da sulh sözleşmesi nedeniyle davacı ...'a 68.971,49 TL, davacı ...'a 56.392,51-TL olmak üzere toplam 125.364,00-TL ödeme yapıldığı, güncel içtihatlara uygun hesaplama yapan ve denetime elverişli nitelikteki 10/11/2021 tarihli aktüer bilirkişi 2. ek raporunun hükme esas alındığı, davalı sigorta şirketi ile yargılama aşamasında sulh olunması nedeniyle, iş bu davalı aleyhine açılan davanın konusunun kalmadığı, davalı ...'e yönelik olarak aracın işleteni sıfatıyla dava açılmış ise de, kiracının, işleten sıfatının belirlenmesinde, kira sözleşmesinin uzun süreli olması, araç üzerinde fiili hakimiyet ve ekonomik yararlanma unsurlarının birlikte bulunması gerektiği, davalı ... tarafından 30/01/2013-30/01/2014 tarihli plaka kira sözleşmesinin fotokopisi dosyaya sunulmuş ise de, davalı ...'in sözleşmedeki imzaya itiraz ettiği, davalı ... tarafından sözleşmenin aslının verilen kesin süreye rağmen sunulmadığı, sunulan dekontlardaki tarafların uyuşmaması nedeniyle ödemelerin kira sözleşmesi gereğince yapıldığının anlaşılamadığı, kira sözleşmesi ve kira bedelinin vergi dairesine bildirilmediği, davalılar ... ve ...'in ticari defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi tarafından yapılan inceleme neticesinde düzenlenen 09/08/2021 tarihli bilirkişi raporunda, davalı ...'in sunmuş olduğu 2013 tarihli işletme defterinde... plakalı araca ve davalı ...'a ilişkin herhangi bir doneye rastlanılmadığı, bu nedenle davalı ...'in işleten sıfatına haiz olduğu ispatlanamadığından aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddi gerektiği, davalı ...'un araç maliki, davalı ...'in ürüç sürücüsü olarak müteveffanın ölümünden dolayı davacıların zararından sorumlu oldukları, davacılar ... ve ... tarafından davalılar ... ve ...'a yönelik olarak açılan maddi tazminat davasının, davacıların desteğinin müterafik kusuru nedeniyle %20 oranında indirim yapılmak suretiyle kısmen kabulüne ve kazaya karışan... plakalı aracın ticari olması nedeniyle tazminata avans faiz işletilmesine, reddedilen maddi tazminatın hakkaniyet ve takdiri indirimlerden kaynaklandığından davalı yararına vekalet ücreti takdir edilmemesine, kazanın oluş şekli, kaza tarihi, tarafların kusur oranı, tarafların sosyal ve ekonomik durumu, davacının ve müteveffanın yaş, ülkenin ekonomik koşulları, paranın alım gücü birlikte değerlendirilerek manevi tazminat isteminin kısmen kabulüne karar vermek gerektiği kanaati ile;
"1-Davacılar ... ve ... tarafından davalı ... A.Ş'ye yönelik olarak açılan maddi tazminat davası hakkında tarafların karşılıklı sulh olduğu ve davanın konusuz kaldığı anlaşılmakla KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,
2-Davacılar ... ve ... tarafından davalı ...'e yönelik olarak açılan maddi tazminat ve Davacılar ..., ..., ... ve ... tarafından davalı ...'e yönelik olarak açılan manevi tazminat davasının pasif husumet yokluğu nedeniyle REDDİNE,
3-Davacılar ... ve ... tarafından davalılar ... ve ...'a yönelik olarak açılan maddi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile; TBK 52. Maddesi gereğince takdir olunan %20 müterafik kusur indirimi sonucunda davacı ... için 120.908,11 TL, davacı ... için 300.045,08 TL destekten yoksun kalma tazminatının kaza tarihi 31/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,
4-Davacılar ..., ..., ... ve ... tarafından davalılar ... ve ...'a yönelik olarak açılan manevi tazminat davasının KISMEN KABULÜ ile; davacı ... için 25.000,00 TL, davacı ... için 25.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL, davacı ... için 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi 31/07/2013 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'dan tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine" karar verilmiş, karara karşı davalı ... vekili ve katılma yoluyla davacılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacılar vekilinin istinaf nedenleri; takdir edilen manevi tazminat miktarının, kazanın oluş şekli ve ağırlığı göz önüne alındığında, müvekkilleri lehine takdir edilen tazminat miktarlarının az olduğu hususuna ilişkindir.Davalı ... vekilinin istinaf nedenleri; müvekkilinin, kazaya karışan aracın maliki ise de işleteni olmadığı, müvekkili tarafından aracının diğer davalı ...'e kiralandığı, davalı ...'in kendisine ve üçüncü kişilere ait ticari taksileri başkalarına kiralayıp işletme faaliyetini yürüttüğü, kazaya sebep olan aracın sürücüsünün de diğer davalı ... adına çalıştığı, davalı ...'in kira sözleşmesini kabul etmiş olmasına rağmen sonraki beyanlarında inkar edilmiş ise de ikrarı göz önüne alınarak müvekkili aleyhine açılan davanın reddi gerektiği, ilk derece mahkemesince savunmalarının yeterli değerlendirilmediği, bilirkişi raporları arasındaki çelişkiler giderilmeden karar verildiği, manevi tazminat miktarının fahiş olduğu hususlarına yöneliktir.Dava, trafik kazasına bağlı ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma ve manevi tazminat istemine ilişkindir.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesine dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, dosya kapsamı itibariyle, dava konusu kazaya karışan ve davalı ... adına tescilli olan... plaka sayılı aracın, araç malikinin, işletenlik sıfatını kaldıracak nitelikte davalı ...'e kiralandığının ispatlanamamış olmasına, denetime açık, dosya kapsamına uygun, gerekçeli ve açıklayıcı nitelikteki aktüer bilirkişinin 10.11.2021 tarihli ek raporunun hükme esas alınmasında isabetsizlik bulunmamasına, kazanın meydana geldiği tarih (-2013 yılı), tarafların kusur durumu (müteveffanın, kazanın meydana gelmesinde kusuru bulunmamakla birlikte müterafik kusurlu olması), ölümün karşılaşılabilecek en ağır sonuç olması, davacılar ile müteveffanın yakınlık derecesi (müteveffanın anne, baba, kardeşleri), tarafların dosyaya yansıyan ekonomik ve sosyal durumları, olay tarihindeki paranın alım gücü, manevi tazminatın bir sebepsiz zenginleşme aracı olmaması ile yukarıda açıklanan ilkeler göz önünde tutulduğunda; mahkemece takdir edilen manevi tazminat miktarının az ya da çok olmamasına göre davacılar vekili ve davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen istinaf taleplerinin HMK m. 353/1-b/1 madde hükmü gereğince esastan reddine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca,
1/Usul ve yasaya uygun olan ve yukarıdaki başlıkta yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına yönelik olarak davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından yapılan istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b/1 madde hükmü gereğince AYRI AYRI ESASTAN REDDİNE,
2/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılardan alınması gereken (732,00-TLx4) 2.928,00-TL istinaf karar harcından, davacı tarafça peşin yatırılan (4x80,70-TL) 322,80-TL harcın mahsubu ile eksik kalan 2.605,20-TL istinaf karar harcının davacılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,
3/İstinaf yasa yoluna başvuran davalıdan alınması gereken 34.903,21-TL harçtan peşin yatırılan 8.725,80-TL harcın mahsubu ile bakiye 26.177,41-TL istinaf ilam harcının istinaf eden davalı ...'dan tahsili ile Hazineye gelir kaydına,
4/İncelemenin duruşmasız olarak yapılması nedeniyle avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
5/İstinaf yasa yoluna başvuran davacılar ve davalı tarafından istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, HMK'nın 361 ve 362. maddeleri uyarınca gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süresi içinde Yargıtay’a temyiz yolu açık olmak üzere, oy birliği ile karar verildi.04/02/2026