Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/928
KARAR NO: 2026/151
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 23/02/2022
NUMARASI: 2020/79 Esas - 2022/113 Karar
Birleşen İSTANBUL 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 2021/776 Esas - 2021/824 Karar Sayılı Dosyası
DAVANIN KONUSU:... Poliçesinden Kaynaklanan Tazminat, Hatalı Onarım Nedeniyle Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ:04/02/2026
İlk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R:Davacı vekili asıl dava dilekçesi ile; müvekkilinin maliki olduğu, asıl davada davalı sigorta şirketine ... poliçesi ile sigortalı ... plaka sayılı aracın, 27.07.2019 tarihinde hasara uğradığını, hasarın onarımı için davalı sigorta şirketinin anlaşmalı olduğu yetkili servise çekildiğini ve tamiratı yapılarak 08.08.2019 tarihinde müvekkiline teslim edildiğini, ancak 25.08.2019 tarihinde aracın seyir halinde iken hararet yaptığını ve tekrar aynı yetkili servise götürüldüğünü, ancak yetkili servis tarafından ikinci arızanın ilk yapılan tamirattan kaynaklanmadığının ve hasardan yetkili servisin sorumluluğu bulunmadığının bildirilmesi üzerine aracın, müvekkili tarafından kendi imkanları ile ... A.Ş.'ye götürüldüğünü, yapılan incelemede aracın motor ve motora bağlı aksamlarında ciddi hasar meydana geldiğinin, bu durumun aracın bir önceki onarımı sırasında motor suyunun konulmaması yada az konulması veyahut havasının alınmamasından ve dolayısıyla işçilik hatasından kaynaklandığının belirlendiğini, bu durumun yetkili servise bildirilmesi neticesinde, servis tarafından atanan eksperin yanlı olarak rapor sunduğunu, arızanın, soğutma suyunun eksik olmasının yanı sıra kullanım esnasında uyarılara uymayarak devam eden sürücünün hasarın oluşumuna etkisi olduğunun belirtilerek hasarın yarısının ödenmesi teklifinde bulunulduğunu, müvekkilinin, araç üzerinde inceleme yaptırılarak oluşan hasarın tespit edildiğini akabinde aracın tamir edildiğini, yapılan tespitte, aracın ilk tamiri sırasında araca yeni nesil klima gazı basıldığı belirtilerek ücretlendirme buna göre yapılmış ise de eski nesil klima gazı basıldığının belirlendiğini, davalı tarafın atadığı eksper tarafından düzenlenen raporun aksine, araç ile yapılan mesafenin kısa olduğunu ve araçta herhangi bir ikaz ışığının yanmadığını, araçta oluşan hasar nedeniyle müvekkilinin araçtan yararlanamadığı günler için yararlanamama bedeli, değer kaybı, aracın çekici marifetiyle servise götürülmesi nedeniyle çekici ücretinden oluşan zararı bulunduğunu belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, müvekkilinin aracında meydana gelen hasarın şimdilik 5.000,00-TL'sinin davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, 04.12.2019 tarihinde sunduğu dilekçe ile, dava dilekçesinde talep ettiği 5.000,00-TL tazminatın 3.000,00-TL'sinin onarım bedeli, 1.000,00-TL'sinin araçtan faydalanamamadan kaynaklı tazminat, 800,00-TL'sinin değer kaybı ve 200,00-TL'sinin çekici ücreti olduğunu bildirmiş, 04.10.2021 tarihli dilekçe ile, bilirkişi tarafından davanın yetkili servise yönlendirilmesi gerektiği bildirildiğinden yetkili servisin davalı sigorta şirketinin tek ve yetkili servisi olması nedeniyle hataya düşüldüğünü belirterek öncelikle yetkili servisin davalı olarak davaya dahil edilmesini, mahkemenin aksi kanaatte olması halinde yetkili servis aleyhine dava açabilmeleri ve eldeki dava ile birleştirilmesi için süre verilmesini talep etmiş, dava dilekçesindeki maddi tazminat taleplerini araç onarım bedeli olarak 25.090,41-TL'ye, değer kaybı taleplerini 3.000,00-TL'ye, araçtan yararlanamamadan kaynaklı taleplerini 1.280,00-TL'ye çekici ücretini 300,00-TL'ye yükselttiklerini bildirmiştir.Asıl dava davalısı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesi ile; müvekkili şirket tarafından sigortalı araçta 27.07.2019 tarihinde meydana gelen hasara ilişkin olarak ödeme yapıldığını ve müvekkilinin üzerine düşen tüm yükümlülüğü yerine getirdiğini, davacının, bakiye zararının bulunmadığını, eldeki davaya konu tazminatın sebepsiz zenginleşmeye neden olacağını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Asıl davada, davalı yanında feri müdahale talep eden ....şirketi vekili, yargılama aşamasında sunduğu beyan dilekçeleri ile davanın reddini savunmuştur.Davacı vekili birleşen dava dilekçesi ile; müvekkili şirketin aracında 25.08.2019 tarihinde meydana gelen zararın, davalı yetkili servisin hatalı onarımından kaynaklandığını, asıl davaya konu zararı nedeniyle davalı yetkili servisin zarardan sorumlu olduğunu, asıl davada alınan bilirkişi raporu ile müvekkili şirketin haklılığının ispatlandığını ve davanın, yetkili servise yönlendirilmesi gerektiğinin belirtildiğinden bahisle öncelikle davanın, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/79 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, araçta oluşan hasarın onarımı için 3.000,00-TL, araçtan faydalanamadığı süre için 1.000,00-TL, araçta oluşan değer kaybı için 800,00-TL ve çekici gideri 200,00-TL olmak üzere şimdilik 5.000,00-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.İlk derece mahkemesince; davacının maliki olduğu...plaka sayılı araçta oluşan hasara nazaran ön ve arka kısımlarında bir takım zararlar oluştuğu, soğutma suyu tamamen boş veya eksik olan ... motorların diğer marka araçların motorlarına göre üstünlüğünün olduğu, suyun sıcaklığını algılayacak algılayıcı-sensörler temasa bağlı tam olarak sıcaklığı algıladığından, bundan dolayı susuz veya tam doldurulmamış su bulunan motorun çalışabileceği ve sensörün konumu nedeniyle suyun sensöre teması olmadığından, hararet ikaz ışığının yanmayacağı ve bu nedenle sürücünün bu gerekli önlemi alamayacığından aracın motor revizyonuna neden olan ısı artışının- hararetin feri müdahil/davalı ... A.Ş.’nin hatalı onarımı nedeni ile meydana geldiğinin sabit olduğu, araca ait hasar fotoğrafları, ekspertiz raporu, onarım faturasıve bilirkişi raporu dikkate alındığında, mevcut hasarlı parçaların ayrıntılı olarak dökümünün yapıldığı, dökümü yapılan bu parçaların yer aldığı listedeki yedek parça tutarının KDV hariç 22.856,90 TL, onarım işçilik tutarının KDV hariç 1.692,00-TL ve iskontolu fiyatların toplamı olan KDV dahil 25.090,41-TL'nin kaza tarihi itibariyle serbest piyasa koşullarında kabul edilebilir makul fiyat aralığında olabileceğinin anlaşıldığı, değer kaybı açısından ise oluşan hararet nedeniyle söz konusu onarım tramer kayıtlarına girmemiş olsa dahi yetkili servis onarım görmesi, servis kaydı açılarak bu onarıma ait fatura düzenlenmesi karşısında bir miktar değer kaybı oluşacağı, bilirkişi tarafından ikinci el piyasa rayicine göre denetime elverişli olacak şekilde değer kaybı zararı 3.000,00-TL olarak tespit edildiği, araç mahrumiyet zararı yönünden ise aracın markası ve modeline nazaran günlük kiralama bedelinin 205,00-TL olabileceği, tamir süresini ise sekiz gün olarak ön görüldüğü, aracın kullanamamaktan doğan 8 günlük zarar bedelinin kabulü gerektiği, her ne kadar bilirkişi raporunda ... sigortası genel şartları A.4 maddesinde ek teminat ile yağsızlık, susuzluk ve benzeri bakımsızlık nedeniyle meydana gelen zararlar poliçede ayrıca ek kloz olarak öngörülmediği sürece teminat kapsamı dışında kalacağı, bu nedenler asıl davadaki davalı ... sigortacısının zarardan sorumlu olmayacağı belirtilmiş ise de, yapılan değerlendirmenin somut olayın kapsamına uygun düşmediği, zira asıl davadaki davalı sigortacının yönlendirmesiyle davacının birleşen dosyadaki davalı servis firmasına aracı tamire götürdüğü, bu durum davacı sigortacının da kabulünde olduğu, davacı ile davalı sigortacı arasındaki ... poliçesinin "Hasar Tazmin Klozu" başlıklı 10. maddesi kapsamında sigortacının anlaşmalı olduğu ve sigortacıyı yönlendirdiği birleşen dosya davalısı firmaya tamir için aracın getirildiği ve zarara birleşen davalı firmanın kusurunun sebebiyet verdiği, sigortacı ile sigortalı arasındaki ... sigorta sözleşmesi kapsamında zararın tespiti ve giderilmesi için sigortacının anlaşmalı olduğu servis tamir şirketinden hizmet aldığı ve dolayısıyla edimi yerine getirmek için ifa yardımcısı olarak birleşen davalı firmayı kullandığı, bir başka söyleyişle, birleşen davadaki davalı servis firması, sigortacının ifa yardımcısı olarak hizmet vermiş olması nedeniyle, sözleşmeye aykırılık genel hükümlerine göre servisin kusurlu davranışları sebebiyle meydana gelen zarardan ana davadaki davalı sigortacının da TBK'nın 116. maddesi gereğince kusursuz sorumlu olduğu, davanın, hukuksal temeli sözleşmeye aykırılıktan kaynaklı maddi zararlara ilişkin olduğundan genel şartlara göre zararların teminat kapsamı dışında olacağı savunmasının dinlenemeyeceği, meydana gelen zararlardan sigortacının da kusurlu olduğu gerekçesi ile;
"1-Araç onarım bedeli 25.090,41 TL, araçtan faydalanamama bedeli 1.280,00 TL,araç değer kaybı 3.000,00 TL, çekici gideri 300,00 TL olmak üzere toplam *29.670,41 TL'nin asıl ve birleşen davanın davalılarından tahsilde tekerrür olmamak üzere müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya ödenmesine" karar verilmiş, bila tarihli maddi hatanın düzeltilmesi şerhi ile, duruşmadaki kısa kararda alacak kalemlerin toplam bedeli yapılan matematiksel toplama hatası nedeniyle sehven 24.651,41 TL olarak yazılmışsa da, hükmedilen alacak kalemlerinin toplamının 29.670,41 TL olduğu gerekçeli karar yazım aşamasında farkedilmekle, yanlışlığın basit hesap hatasından kaynaklandığı görülmekle HMK'nın 304/1. maddesi gereğince hüküm fıkrasının düzeltilmesine karar verilmiş, gerekçeli karara karşı asıl davanın davalı vekili ve birleşen davanın davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Asıl davanın davalısı sigorta şirketi vekilinin istinaf nedenleri; değer kaybı talebinin teminat kapsamı dışında olduğu, İİMS teminatının 3. kişilerin uğradıkları zararına güvence altına aldığı, davacının aracını kullanamamasından kaynaklı zararının bulunmadığı, müvekkili şirket tarafından 10 gün süre ile ikame araç sağlandığı, aksinin kabulü halinde de bilirkişi raporunda aracın onarımının 8 gün sürebileceğinin kabul edildiği, ancak gerçek onarım süresinin araştırılmadığı, birleşen dosya davalısından, aracın onarımının kaç gün sürdüğü, hangi aracın kaç günlüğüne ikame olarak verildiğinin sorulması gerektiği, aracın onarımının, müvekkili şirketin anlaşmalı olduğu servis tarafından yapıldığı ve belirlenen hasar bedeli hususunda davacı, onarım yapan servis ve müvekkili şirketin mutabık olduktan sonra, aracın orjinal parçalar ile onarımının yapılması halinde hasar miktarının daha çok olduğu ileri sürülerek tazminat talep edilemeyeceği, müvekkilinin sorumluluğunun, sigortalısının malvarlığında meydana gelen azalma kadar olduğu, davacıya onarım bedelinden daha fazla tazminat ödenmesinin sebepsiz zenginleşmeye neden olacağı, aracın gereği gibi tamir edilip edilmediği hususundaki uyuşmazlığın taraflarının tamirci ile araç sahibi olduğu, müvekkilinin, aracın gereği gibi tamir edilmemesinden sorumluluğu bulunmadığı, bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olmadığı, ileri sürülen zararın davacının kusurundan kaynaklandığı hususlarına ilişkindir.Birleşen dosya davalısı...şirketi vekilinin istinaf nedenleri; müvekkili şirketin asıl davada taraf sıfatı bulunmadığı, asıl davanın haricen öğrenilmesi üzerine asıl davada verilecek kararın müvekkili şirketi etkileyeceğinden feri müdahale talebinde bulunulduğu ve mahkemece 29.09.2021 tarihli celsede feri müdahale taleplerinin kabul gördüğü, birleşen davaya ilişkin müvekkili şirkete herhangi bir tebligat yapılmadığı, feri müdahil olarak katıldıkları asıl davanın yapılan yargılaması neticesinde müvekkili şirket aleyhine hüküm kurulmasının adil yargılanma hakkının ve hukuki dinlenilme hakkının ihlali niteliğinde olduğu, müvekkili şirkete, birleşen davaya ilişkin olarak hiç bir tebligat yapılmadığı, dava dilekçesi ve birleştirme kararlarının tebliğ edilmediği, birleşen dava için ön inceleme ve tahkikat yapılmadığı, ilk itirazlarını sunma imkanı tanınmadığı, sulh ve arabuluculuğa teşvik yapılmadığı, asıl davada tahkikat aşaması, delil sunma imkanı bittikten sonra birleştirme kararı verilmesinin de hukuka aykırı olduğu, birleşen davanın değerinin 5.000,00-TL olduğu, davacı tarafça ıslah yapılmamış olmasına rağmen 29.670,41-TL tazminata karar verildiği, taleple bağlılık ilkesine aykırı davranıldığı, asıl ve birleşen davaların ayrı davalar olmasına rağmen hatalı şekilde hüküm kurulduğu, ayrı ayrı hüküm kurulmadığı, bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların dikkate alınmadığı, ek rapor dahi alınmadığı, bilirkişi raporunda müvekkili şirketin sorumlu olduğuna dair tespitin hatalı olduğu, bilirkişi raporunun bütünüyle davacı tarafça tek taraflı olarak yaptırılan rapora dayanılarak hazırlandığı, bilirkişi raporunda belirtilen teknik araştırmanın bilimselliği bulunmadığı, üretici firma yetkilisi ile yapılan görüşmeye binaen rapor hazırlanmasının da hukuka aykırı olduğu, çünkü üretici firmanın huzurdaki davadan çıkarı ve hukuki yararı bulunduğu, araçta meydana gelen hasarın daha önce yapılan onarım ile ilgisinin bulunmadığı, bilirkişi raporunun tahmini varsayımlara dayandığı, aracın onarımdan sonra 400 km'den fazla yol yaptığı, aracın her halükarda eksik su ile 400 km'den fazla yol yapmasının motor mekaniğine, motorun çalışma prensiplerine aykırı olduğu, arızanın davacının kusurundan kaynaklandığının ekspertiz raporu ile tespit edilmesine rağmen hükme esas alınan bilirkişi raporunda ekspertiz raporuna hiç değinilmemiş olmasının hatalı olduğu, davacı tarafça araçtaki hararetin yükselmesine rağmen yola devam edilmesinin motora zarar vereceği, hararet göstergesi yandıktan hemen sonra aracın stop ettiği varsayımında da üretim hatası bulunduğunun kabulü gerektiği, aracın LPG'li olup olmadığının dahi araştırılmadığı, LPG sebebiyle silindir içi hararetin yüksek olabileceği, hasara ilişkin hesaplamaların hatalı olduğu, motor suyunun eksik konulması sebebiyle oluşabilecek bir zararın dışında pek çok yedek parça değişim ve onarımının yapıldığı, bu değişim ve onarımlardan müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığı, bilirkişi heyeti tarafından klima gazına ilişkin inceleme yapılmamasına rağmen müvekkilinin sorumlu olduğuna yönelik tespitinin hatalı olduğu, değer kaybı ve araçtan mahrumiyet zararına ilişkin hesaplamaların hatalı olduğu, gerçek onarım süresinin araştırılmadığı hususlarına yöneliktir.Asıl ve birleşen dava, anlaşmalı serviste yapılan eksik onarımdan kaynaklanan araç hasarı nedeniyle tazminat istemine ilişkindir.
(1) Mahkemece, asıl ve birleşen davaların kabulüne karar verilmiş ise de, asıl ve birleştirilen davalar hakkında ayrı ayrı hüküm kurulmamıştır.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/2 nci maddesi uyarınca; hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.Bu yön, kamu düzenine ilişkindir.Dosyanın incelenmesinde; davacı vekilince asıl davada, aracın ... sigortacısı aleyhine, birleşen davada ise, aracı meydana gelen hasar nedeniyle onaran yetkili servis aleyhine dava açılmış, davalar arasında hukuki ve fiili bağlantının olması sebebiyle dava dosyalarının birleştirilmesine karar verilmiş, yapılan yargılama sonunda asıl ve birleştirilen dava yönünden tek bir hüküm kurulmuştur.Mahkemece, birleşen dosyaya ilişkin bilgiler karar başlığında gösterilmiş ise de, asıl ve birleşen dava dosyalar bakımından ayrı ayrı hüküm kurulmaması 6100 sayılı HMK’nun 297/2 nci maddesine uygun düşmemektedir.Birleştirilen davalar bağımsızlıklarını koruyacağından asıl davanın tarafları ve birleştirilen davanın tarafları (yargılama gideri, vekalet ücreti ve harçları da) ayrı ayrı değerlendirilerek hüküm kurulması gerekir.Buna göre mahkemece asıl dava ve birleştirilen dava hakkında tek hüküm kurulmuş olması doğru görülmemiştir.
(2) T.C. Anayasası'nın 36/1 maddesinde "Herkes meşru vasıta ve yollardan faydalanmak suretiyle yargı merciileri önünde davacı veya davalı olarak iddia ve savunma ile adil yargılanma hakkına sahiptir" hükmü düzenlenmiştir. Yine 6100 Sayılı HMK'nın 27. maddesinde "Davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahiptirler.Bu hak; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını içerir" düzenlemesine yer verilmiştir. Bir davanın görülmesi için taraf teşkilinin sağlanması esas olup, hakimin bu hususu re'sen gözetmesi gerekir.Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırabilmesi, öncelikle tarafların yargılamanın aşamalarından haberdar edilmesi ile mümkündür. Bu husus da usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir.Yine, 6100 Sayılı HMK.'nun 280. maddesi son cümlesi gereğince bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edilmesi, 281/1 maddesi hükmüne göre de; tarafların bilirkişi raporunun tebliğinden itibaren 2 hafta içinde, raporda eksik gördükleri hususların bilirkişiye tamamlattırılmasını, belirsizlik gösteren hususlar hakkında bilirkişinin açıklama yapmasının sağlanmasını veya yeni bilirkişi atanmasını mahkemeden talep edebilecekleri düzenlenmiştir.Dosyanın incelenmesinde; davalı sigorta şirketi aleyhine zararın tazmini talepli asıl davanın açıldığı, birleşen davanın davalısı tarafından davalı taraf yanında feri müdahale talebinde bulunulduğu ve talebin ilk derece mahkemesince, 29.09.2021 tarihli celsenin 1 numaralı ara kararı ile kabul edildiği, davacı tarafça 16.11.2021 tarihinde davalı yetkili servise yönlendirilen birleşen davanın açıldığı, birleşen davanın tevzi edildiği İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nce, dosya üzerinde yapılan inceleme neticesinde 22.11.2021 tarihli 2021/776 Esas ve 2021/824 Karar sayılı ilamı ile davaların birleştirilmesine karar verildiği, birleştirme kararından sonra yapılan 23.02.2022 tarihli celsesinde asıl ve birleşen dava yönünden karar verildiği, ne birleşen davanın ilk tevzi edildiği mahkemece ne de asıl davanın görüldüğü mahkemece, birleşen davaya ilişkin dava dilekçesinin, birleşen davanın davalısı...şirketine tebliğ edilmediği, birleşen davaya ilişkin ön inceleme duruşması yapılmadığı gibi birleşen dosya davalısına delillerini sunmak üzere süre verilmediği, ilk derece mahkemesince hükme esas alınan bilirkişi raporunun da birleşen dosya davalısı şirkete tebliğ edilmediği görülmüştür.Bu durumda; birleşen dava dosyasında dava dilekçesinin ve İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 22.11.2021 tarihli ve 2021/776 Esas ve 2021/824 Karar sayılı birleştirme kararının davalı ...şirketine usule uygun şekilde tebliğ edilmesi ve cevap süreleri beklenerek davalının cevap ve savunma hakkını kullanması sağlanmak suretiyle savunma ve delillerinin toplanması, yine hükme esas alınan bilirkişi raporunun davalıya tebliği ile beyan ve itirazlarını sunması için yasal iki haftalık sürenin beklenilmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde davalının savunma hakkı kısıtlanarak yargılamaya devam edilmek suretiyle hüküm kurulması hatalı olup, birleşen dosya davalısı vekilinin bu hususa yönelik istinaf talebi yerindedir.
(3)Yargılamaya hâkim olan ilkelerden olan “taleple bağlılık ilkesi” 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 26. maddesi ile düzenlenmiş olup, hâkim (hakem) tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır ve ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Somut olayda, birleşen dava dilekçesi ile, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, araçta oluşan hasarın onarımı için 3.000,00-TL, araçtan faydalanamadığı süre için 1.000,00-TL, araçta oluşan değer kaybı için 800,00-TL ve çekici gideri 200,00-TL olmak üzere şimdilik 5.000,00-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi talep edilmiş olmasına ve birleşen dava yönünden, tazminat miktarının artırımına ilişkin herhangi bir dilekçe sunulmamış olmasına rağmen talebi aşar şekilde, asıl davaya yönelik ıslah dilekçesi göz önünde bulundurularak toplam 29.670,41-TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesi isabetsiz olup, birleşen dosya davalısı vekilinin bu hususa isabet eden istinaf talebi yerindedir.
(4) TTK'nun 1429 maddesine göre, sigortacı aksine sözleşme yoksa sigorta ettirenin, sigortalının, lehtarın ve bunların hukuken sorumlu bulundukları kişilerin ihmallerinden kaynaklanan zararların tazmin ile yükümlüdür. Sigorta ettiren, sigortalı ve tazminat ödenmesini sağlamak amacı ile bunların hukuken fiillerinden sorumlu oldukları kişiler, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep oldukları takdirde, sigortacı tazminat borcundan kurtulur ve aldığı primleri geri vermez. Anılan yasanın 1448.maddesi ise sigorta ettirenin rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararın önlenmesi ve azaltılması ve engel olunması için imkanlar dahilinde önlemler almakla yükümlüdür ve bu yükümlülüğe aykırılık sigortacı aleyhine bir durum yaratmış ise kusurun ağırlığına göre tazminattan bir indirim yapılır.Mal sigortaları türünden olan ... sigorta poliçesinin teminat kapsamını belirleyen A/1 maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketle bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3.kişilerin kötü niyet ve muziplikle yaptıkları hareketler aracın yanması çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararların bu tür sigortanın teminat kapsamında olduğu anlaşılmaktadır.Mülga TTK'nun 1293 maddesinde kara sigortaları bakımından sigorta ettirenin tedbir alma mükellefiyeti düzenlenmiştir. Buna göre sigorta ettiren zararı önlemeye ve hafifletmeye yarayacak tedbirleri almakla mükkelleftir.Tedbirin alınmaması halinde anılan maddenin son fıkrasında Mülga TTK'nun 1292/son fıkrasına atıf yapılmaktadır. Bu durumda ise sigorta ettiren gerekli tedbirleri almamış ise, eğer kasıtlı olarak bu şekilde davranmışsa sigorta tazminatını isteme hakkını yitirecek, kusuru ihmal derecesinde olursa,ihmalin ağırlığına göre sigortacının ödemekle yükümlü olduğu sigorta bedelinden indirime gidilecektir.Paralel düzenleme ...Genel şartları B-2 de de yer almaktadır.İlk derece mahkemesince makine mühendisi ve sigorta alanında uzman bilirkişiden alınan raporda; makine mühendisi tarafından, ... ...marka/tip araçlar ile ilgili yapılan teknik araştırmalar ve yetkili servis (... ) sorumlu teknik personeli ile görüşmeler yapıldığı, soğutma suyu tamamen boş veya eksik olan ... motorların diğer marka araçların motorlarına göre üstünlüğünün bulunduğu (...) suyun sıcaklığını algılayacak algılayıcı-sensörler temasa bağlı tam olarak sıcaklığı algıladığından, bundan dolayı susuz veya tam doldurulmamış su bulunan motorun çalışabileceği ve sensörün konumu nedeniyle suyun sensöre teması olmadığından, hararet ikaz ışığının yanmayacağı ve bu nedenle sürücünün bu gerekli önlemi alamayacağından aracın motor revizyonuna neden olan ısı artışının-hararetin yetkili servisin hatalı onarımından kaynaklandığı, aracın onarımı için makul onarım süresinin 8 gün olduğunun bildirildiği görülmüştür.Söz konusu bilirkişi raporunun, bilimsel veriler içermemesi, davaya konu aracın, hangi üstün teknik özellikleri nedeniyle, soğutma suyu tamamen boş veya eksik iken dahi çalışabileceği ve 400 km yol yapılabileceği hususunun tarafların ve mahkemenin denetimine açık şekilde gerekçelendirmemesi, davaya konu aracın başka bir yetkili servisi ile yapılan görüşme neticesinde edinilen bilgilere göre kanaat bildirilmiş olması nedeniyle hükme esas alınması hatalı olup, eksik inceleme ve araştırma ile karar verilemez.Bu durumda mahkemece, dosyanın İTÜ'de görev yapan otomotiv alanında uzman bir makine mühendisi bilirkişiye tevdii ile, davacı tarafın iddiaları ile, davalı tarafın savunmaları göz önünde bulundurularak, davaya konu aracın, teknik özellikleri itibariyle soğutma suyu bulunmamasına veya yeterli miktarda olmamasına rağmen çalışıp çalışmayacağı, çalışabilir ise ikaz lambası yanmadan kaç km yol yapılabileceği, bu hali ile, hasarın, eksik ve hatalı onarımdan kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının maliki olduğu araç sürücüsünün, rizikonun gerçekleşmesine kasten sebep olup olmadığı,zararın artmasında davacı tarafın kusuru bulunup bulunmadığı hususlarının değerlendirildiği, denetlenmesi mümkün, gerekçeli ve ayrıntılı bilirkişi raporu alınması, sigortacının tazminat borcundan kurtulup kurtulmayacağı, sigorta ettirenin rizikonun gerçekleştiği veya gerçekleşme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda zararın önlenmesi ve azaltılması ve engel olunması için imkanlar dahilinde önlem alma yükümlülüğünü yerine getirip getirmediği, sigortacı ve yetkili servis aleyhine bir durum yaratmış ise kusurun ağırlığına göre tazminattan bir indirim yapılıp yapılmayacağı hususu irdelenerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekmekte olup, davalı taraf vekillerinin istinaf talebi bu nedenle yerindedir.
(5) Asıl dava davalısı sigorta şirketi, davacıya ait aracın ... sigortacısı olup, Kara Taşıtları Sigortası Genel Şartları A.1. maddesinde belirtilen risklerin gerçekleşmesi sonucunda sigortalının doğrudan uğrayacağı maddi zararları teminat altına alır.Davacı vekili asıl davada, değer kaybı zararının da davalıdan tahsilini istemiştir. Davacının bu tazminat talebi, ... Sigortası Genel Şartları ve poliçe özel şartları uyarınca ... sigortası teminat kapsamında bulunmamaktadır. Değer kaybı ve masraflar ... sigorta poliçesinde prim ödenerek ayrıca ve ek teminat vermedikçe, meydana gelen kaza sebebi ile oluşan değer kaybı talebi teminat dışıdır.O halde mahkemece, ... Sigortası Genel Şartları ve taraflar arasında düzenlenen poliçe özel şartları uyarınca değer kaybının ... sigorta poliçesi teminatı kapsamında bulunmaması, taraflar arasında bu hususta ek teminat sağlanmamış olması ve bu hususta iddia ile ispatın da bulunmadığı göz önünde bulundurularak, asıl dava yönünden değer kaybı talebinin reddine karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi de hatalıdır.Tüm bunlardan ayrı; davacı ile birleşen dosya davalısı sigortacı arasındaki ... sözleşmesinin ikame araca ilişkin düzenlemelerinin gözetilmemesi de doğru değildir.Yukarıda açıklanan nedenlerle, asıl ve birleşen dava davalıları vekillerinin yerinde görülen istinaf taleplerinin kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a/4-6 madde hükümleri gereğince kaldırılmasına, Dairece verilen kaldırma kararının şekil ve gerekçesine göre, asıl ve birleşen dava davalıları vekillerinin sair istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına, kaldırma kararı doğrultusunda işlem yapılmak üzere dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerektiği sonuç ve kanaatine varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/Gerekçe uyarınca,
1/Asıl ve birleşen dava davalıları vekillerinin istinaf başvurularının yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/02/2022 tarih ve 2020/79 Esas 2022/113 K. sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/4-6 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA,
2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,
3/İstinaf yasa yoluna başvuran davalılar tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harçlarının talepleri halinde davalılara İADESİNE,
4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
5/İstinaf yasa yoluna başvuran davalılar tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek müteakip kararda dikkate alınmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a madde hükmü uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.04/02/2026