mahkeme 2020/1831 E. 2023/2212 K.

T.C.
İSTANBUL BAM
8. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2020/1831
KARAR NO: 2023/2212
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/07/2020
NUMARASI: 2019/237 Esas - 2020/390 Karar
DAVANIN KONUSU: Trafik Kazasından Kaynaklanan Tazminat
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 28/12/2023
Yukarıda bilgileri yazılı bulunan ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355.maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf edenin sıfatına, istinaf nedenlerine ve kamu düzenine ilişkin olup resen gözetilmesi gereken hususlara hasren yapılan inceleme ve değerlendirme neticesinde;
K A R A R Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı ... nezdinde ZMM sigortalı olan, diğer davalı ...'un da sevk ve idaresinde bulunan ... plaka sayılı aracın, vekil edenine ait ... yabancı plakalı araca arkadan çarpması neticesinde meydana gelen 03/08/2018 günlü trafik kazasında, müvekkilinin aracının hasarlandığını, Türkiye'de kısa süreli tatil amaçlı bulunan ve esasen Almanya'da ikamet eden davacının hasar tespitini ve gerekli tamiratları Almanya'ya döndüğünde yaptırabildiğini, müvekkilinin aracında meydana gelen hasar bedelinin 8.797,74-EURO olduğunun ekspertiz incelemesi neticesinde belirlendiğini ve davalı ... şirketine yapılan başvuru neticesinde 03/01/2019 tarihinde 982,00-EURO karşılığı olan 6.088,45-TL ödeme yapıldığını, bu durumda karşılanmamış hasar bedelinin 7.815,74-EURO olduğunu beyanla; 7.815,74-EURO bakiye hasar bedelinin davalı ... şirketinden poliçe limiti dahilinde, diğer davalıdan ise kusuru oranında olmak üzere her bir davalı için belirlenecek temerrüt tarihinden itibaren işletilecek temerrüt faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini istemiş; dava dilekçesinde ayrıca, araçta oluşan zararın belirlenebilmesi için yapılmak zorunda kalınan 1.217,37-EURO hasar tespit gideri ile bu raporun tercüme gideri olan 720,00-TL'nin de yargılama giderleri kapsamında davalılara yükletilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; kazaya sebebiyet verdiği ileri sürülen aracın, vekil edeni sigorta şirketi nezdinde 08/05/2018-08/05/2019 tarihleri arasını kapsar biçimde ZMM sigortalı olduğunu, ancak poliçe hükümlerine göre sigorta teminat limitlerinin türk lirası cinsinden belirlendiğini bu nedenle davacının yabancı para cinsinden yapmış olduğu talebin haklı bir talep olmadığını, ayrıca talep edilen alacak miktarının, dava tarihi itibariyle Türk Lirası karşılığının ne olduğunun belirtilmediği ve hangi miktar üzerinden dava harcının yatırıldığının da anlaşılamadığını, keza basit bir tampon hasarının oldukça düşük bir maliyetle tamir edilmesi mümkün iken 8.797,94-Euro gibi çok fahiş bir tamir ücretinin tespit edilmesinin gerçeklerle bağdaşmadığını, talebin teminat limitlerinin üzerinde olduğunu ve müvekkil şirket tarafından 03.01.2019 tarihinde 982-Euro karşılığı 6.088,45-TL ödemenin de davacı tarafa yapılmış bulunduğunu, yapılacak hesaplamada bu durumun dikkate alınması gerektiğini, keza müvekkilinin davacı tarafça kendiliğinden Almanya'da yaptırmış olduğu hasar tespit ve tercüme giderlerini ödeme yükümlülüğü de bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Diğer davalı ise yargılama oturumlarına katılmamış, davaya karşı herhangi bir savunmada bulunmamıştır. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; iddia, savunma, toplanan deliller, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı değerlendirilerek; davalı ... sevk ve idaresindeki araçla davacıya ait yabancı plakalı araca arkadan çarpması neticesinde meydana gelen 03/08/2018 günlü trafik kazasının oluşumunda ... plaka sayılı araç sürücüsü davalı ...'un tam kusurlu olduğu, davacı Almanya'da yaşadığı ve Türkiye'ye geldiği sırada karıştığı kaza sonucunda aracında hasar meydana geldiği, hasar tespitinin Almanya'da yapıldığı, yabancı plakalarla ilgili zararın aracın kayıtlı olduğu ülke koşullarına göre belirleneceği, bu kapsamda temin edilen 20/01/2020 günlü bilirkişi raporunda; davacı aracında meydana gelen hasarın Almanya koşullarına göre 8.797,74-EURO olduğunun açıklandığı, buna göre taleple bağlı kalınarak 7.815,74-EURO maddi tazminatın davalılardan tahsili gerektiği şeklindeki özet gerekçeyle; -Davanın kabulü ile 7.815,74 EURO maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 02/10/2018 tarihinden itibaren 3095 sayılı yasanın 4/a maddesine göre yürütülecek değişken oranlı faizi ile birlikte fiili ödeme tarihindeki TCMB'nin efektif satış kuru karşılığı Türk Lirası olarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline (davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) -Hasar tespiti gideri 1.217,37-Euro ve hasar tespit raporu tercüme gideri 420,00TL nin yargılama giderleri kapsamında değerlendirilmesine, davalılardan alınarak davacıya verilmesine, karar verilmiştir. Karara karşı davalı ... vekili ve davalı ... tarafından ayrı ayrı istinaf yasa yoluna başvurulmuştur. Davalı ... vekilinin istinaf nedenleri; müvekkili sigorta şirketinin poliçeden kaynaklı sorumluluk limitinin karar yerinde belirtilmeksizin hüküm tesis edilmiş olmasının hatalı olduğu, ayrıca davacı tarafından kendiliğinden yaptırılmış hasar tespit giderleri ile sorumlu tutulamayacağı, keza belirlenen hasar bedelinin de çok fazla bulunduğu ve sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin hesaplamalarda dikkate alınmadığı, tüm bu nedenlerle ilk derece mahkemesince verilen kararın kaldırılması gerektiğine ilişkindir. Davalı ...'un istinaf nedenleri ise; davacı aracında oluşan zarara ilişkin belirlemelerin gerçekle bağdaşmadığı ve kusur durumunun da hatalı belirlendiğine yöneliktir. Dava; trafik kazası nedeniyle davacının aracında meydana gelen, araç hasar bedelinin tazmini ekspertiz gideri ile tercüme masraflarının davalılardan tahsili isteğine ilişkindir. 1-Davacıya ait aracın Alman plakalı bulunduğu, davacının Almanya'da ikamet ettiği, tatil amacıyla geldiği Türkiye'de meydana gelen kazada aracın hasarlandığı, hasar tespitinin Almanya'da yapıldığı, davacının bu tespitin yapılabilmesi için ekspertiz ücreti ödediği anlaşıldığına göre, davacıya ait araçta meydana gelen hasar bedelinin ve bu hasar bedelinin tespiti için yapılan ekspertiz giderine ilişkin belirlemenin, ikametgahı olan ülkedeki koşullara ve bu ülkenin para birimi gözetilerek belirlenmiş olmasında bir isabetsizlik olmadığı gibi bu şekilde belirlenen alacağın yabancı para cinsinden talep edilmiş bulunmasında da herhangi bir yasal engel olmadığı gözetildiğinde (Bkn; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2016/8516 Esas - 2017/2499 Karar sayılı ilamı) mahkemece verilen kararda kural olarak herhangi bir isabetsizlik mevcut değil ise de; davacının aracında meydana gelen hasarın Almanya şartlarına göre olsa dahi doğru şekilde belirlenmesi uyuşmazlığın çözümünde önem arz etmektedir. Somut olayda, davacının eldeki davaya dayanak kıldığı ve Almanya'daki bir şirketten temin edildiği anlaşılan hasar tespitine ilişkin 07/08/2018 günlü ekspertiz raporunda araçtaki hasarın onarılabilmesi için gerekli masrafın KDV hariç 7.393,06-EURO bulunduğu, buna %19 oranında KDV eklendiğinde toplam zararın 8.797,74-EURO olacağının açıklandığı; akabinde de söz konusu bu aracın yeniden alınması halinde alım değerinin Almanya koşullarına göre 9.675,00-EURO olacağı ve aracın da tamir edilemez bulunduğunun belirtildiği görülmüştür. Ne var ki, açıklanan bu tespit karşısında davacı tarafça bu tespite rağmen aracın onarımının sağlandığı, tamir bedelinin ödendiği yönünde herhangi bir belge sunulmadığı dosya kapsamından anlaşılmıştır. Diğer taraftan, davacı tarafça ibraz edilen belgelere göre belirlenen tamir bedeli aracın tamir edilmesi koşuluyla ödenmesi gereken meblağa ilişkindir. Hal böyle olunca davacı; dayanağını oluşturan ekspertiz raporunda aracın tamir edilemez olduğu açıklanmasına rağmen aracı tamir ettirdiğini ve bu tamir için ne miktar ödeme yaptığını ve dahi bu ödemeyi kime yaptığını kanıtlamak zorundadır. Aksi takdirde hükme esas alınan ve davacı tarafça bu yönüyle itiraza uğramayan 20/01/2020 günlü bilirkişi raporundaki "aracın onarımının ekonomik olmayacağı" şeklindeki değerlendirmede gözetilerek uğranılan zararın buna göre belirlenmesi gerektiği konusunda duraksamamak gerekir. Bu durumda mahkemece yapılacak iş davacıya aracını Almanya'da tamir ettirdiğini gösterir belge ve bilgileri sunması için mehil ve imkan tanınması, ayrıca aracın satılıp satılmadığının da davacıya sorularak belirlenmesi, araç elden çıkarılmış ise satış belgesinin istenilmesi, araç elden çıkartılmamış ise halen davacı adına kayıtlı olduğuna ilişkin kaydın sunulmasının istenilmesi ve ondan sonra davalı ... şirketince yapılan ödemede gözetilerek taraflar arasındaki uyuşmazlığın halli cihetine gidilmesi gerekirken, araç tamir edilmiş ve tamir bedeli de ödenmiş veya araç gümrüğe bırakılmış (terk edilmiş) gibi bir değerlendirme sonucunda taleple bağlı kalınarak, talebin tamamının kabulüne karar verilmiş olması doğru olmamıştır. Zira davalı taraf davacının uğradığı gerçek zarar miktarı ile sorumlu olup, uğranılan zararın boyutunu ispat külfeti de davacıya aittir. 2-Bundan ayrı kabule göre de; davacı aracında meydana gelen hasarın tespiti amacıyla, ekspertize ödenen fatura bedeli asıl alacak niteliğinde olmayıp, yargılama giderlerindendir. Bu nedenle ekspertiz masrafı olan ve belgelenen 1.217,37-EURO'nun fatura tarihi olan 07/08/2018 tarihindeki TL karşılığı yargılama gideri kapsamında değerlendirilmesi ve buna göre hüküm kurulması gerekirken (Bkn; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2014/19847 Esas - 2014/16462 Karar sayılı ilamı) hatalı değerlendirme sonucunda asıl alacakmış gibi EURO cinsinden, davalıların sorumluluğu yoluna gidilmesi de doğru olmamıştır. Keza, davalı ... şirketinin sorumluluğunu belirleyen poliçe limiti 38.000,00-TL ile sınırlı bulunmaktadır. Borçlar Kanunu 83 (Türk Borçlar Kanunu 99) maddesi; sözleşmeden veya sözleşme dışı bir nedenden kaynaklanmış olmasına göre bir ayrım yapmaksızın, vadesinde ödenmeyen yabancı para borcunun, vade veya fiili ödeme günündeki Türk Lirası karşılığının istenebileceği hükmünü taşımakta olup, infazın bu hüküm çerçevesinde gerçekleştirileceği sabittir. (Bkn; Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/4637 Esas - 2020/6616 Karar sayılı ilamı) Ancak, açıklanan bu husus hüküm yerinde açıkça gösterilmemiş olup infaz aşamasında tereddüt oluşmasına sebebiyet verebileceğinden doğru görülmemiştir. Sonuç itibariyle; davalı ... ve davalı ... vekili tarafından istinaf başvurularının az yukarıda maddeler halinde açıklanan nedenlerle kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-a/6 hükmü uyarınca kaldırılmasına ve kaldırma kararının gerekçeleri gözetildiğinde davalıların sair istinaf itirazlarının bu aşamada değerlendirilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ/ Gerekçe uyarınca, 1/Davalı ... vekili ve davalı ... tarafından yapılan istinaf başvurularının yukarıda açıklanan nedenlerle KABULÜ ile, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/07/2020 tarih ve 2019/237 Esas 2020/390 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a/6 madde hükmü uyarınca KALDIRILMASINA, 2/Dosyanın belirtilen şekilde işlem, araştırma ve yargılama yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3/İstinaf yasa yoluna başvuran davalılar tarafından peşin olarak yatırıldığı anlaşılan istinaf karar ve ilam harçlarının talepleri halinde kendilerine İADESİNE, 4/İstinaf incelemesinin dosya üzerinden yapılması nedeniyle, avukatlık ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, 5/İstinaf yasa yoluna başvuran davalılar tarafından, istinaf aşamasında yapılan diğer yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek müteakip kararda dikkate alınmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, HMK'nın 353/1-a madde hükmü uyarınca KESİN olmak üzere oy birliği ile karar verildi.28/12/2023