mahkeme 2025/1058 E. 2025/1534 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
57. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2025/1058
KARAR NO:2025/1534
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 16. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:10/03/2025
NUMARASI:2025/92 Esas, 2025/171 Karar
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali
DAVA TARİHİ:06/02/2025
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ:02/09/2025
KARAR:Taraflar arasındaki davada; kararda yazılı nedenlerden dolayı davanın usulden reddine yönelik verilen karara karşı davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulduğundan, dosyanın tevdi edildiği Dairemiz Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra, yapılan müzakerede de ön inceleme ve usule ilişkin eksikliğin bulunmadığının anlaşılması üzerine, işin esasına geçilmek suretiyle dosya üzerinden heyetçe yapılan inceleme ve değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davacı müvekkili ... Şti. Tıbbi ürünler satan kurumsal bir şirket olduğunu, davalının ise diş hekimi olup mesleğini aktif olarak icra ettiğini, mesleğinin gereği olan tıbbi ürünleri müvekkili şirketten satın aldığını, davalı tarafa müvekkilinin şirket tarafından 24.04.2024 tarihinde ... ürün koduyla ... Kit ürününden 1 adet faturasıyla birlikte sağlam ve eksiksiz bir şekilde teslim edildiğini, Faturanın altında da davalının el yazısıyla imzası bulunduğunu, ancak davalı ürünleri teslim almasına rağmen faturada belirtilen 15.356,00 TL bedeli ödemediği için hakkında tarafımızca ... sayısısıyla icra takibi başlatıldığını, davalı kendisine tebliğ edilen icra takibine 'iddia ettikleri mal kendisine gönderilmediğini, ayrıca böyle bir fatura da taraflarına gönderilmediğini, ifadeleriyle itiraz ettiğini, bu itiraz üzerine icra müdürlüğü tarafından takibin durdurulmasın karar verildiğini, davalı tarafa müvekkili şirket tarafından ... ürün koduyla ... Kit üründen 1 adet olacak şekilde 15.356,00 TL bedelle gönderildiğini, Faturanın altında ise davalının teslim aldığına dair el yazılı imzası da mevcut olduğunu, anlaşılacağı üzere davalının fatura dahi göndermediği iddiasının doğru olmadığını, davalarının kabulünü, davalının yerinde olmayan itirazlarının iptalini ile takibin devamını, takip çıkışının alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini, (Faturada imza olmasına rağmen teslim edilmedi şeklinde itirazda bulunması kötü niyet ürünü olup, amaç süreyi uzattığını) Mesarifi muhakeme ve ücreti vekaletin davalı yana tahmiline karar ittihazını talep etmiştir.Davalı tarafa usulüne uygun tebligat çıkarılmış, ancak davaya cevap verilmemiştir.İlk Derece Mahkemesince; "1 Mahkememizin görevsizliği nedeniyle dava şartı yokluğundan DAVANIN USULDEN REDDİNE,2-Kararın istinaf yoluna başvurulmaksızın kesinleşmesine müteakip bu tarihten itibaren istinaf yoluna başvurulması ve istinaf talebinin reddinin kesinleşmesine müteakip iki haftalık süre içinde talep halinde dosyanın görevli İstanbul Asliye Hukuk Mahkemesine gönderilmesine, süresi içinde gönderilme başvurusunun olmaması halinde davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,"karar verilmiş olup, bu karara karşı davacı vekili süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Davalı ... bir diş hekimi olup tüzel kişi değil gerçek kişi tacir olduğunu, bu sebeple İstanbul ticaret odasına kaydının olmamasının olağan bir durum olduğunu, her ne kadar İlk Derece Mahkemesi'nin vermiş olduğu kararında davalı tarafın tacir olmadığı belirtilse de davalı tarafın aktif bir şekilde diş hekimliği mesleğini icra ettiğini ve Diş Hekimleri Odasında da kaydının mevcut olduğunu, bununla birlikte Zincirlikuyu Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkereye gelen cevapta da görüldüğü üzere ''davalı ...'in Diş Hekimliği Uygulama Faaliyetinde Bulunduğu, serbest meslek kazancı elde ettiği ve serbest meslek kazanç defteri tuttuğu anlaşılmıştır" ifadelerinin kullanıldığını, müzekkereye yazılan cevaptan da anlaşılacağı üzere davalının tacir sıfatında olduğunun ortada olduğunu, bu nedenle görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/92 Esas, 2025/171 Karar numaralı kararının ortadan kaldırılmasını, Asliye Ticaret Mahkemelerinin Görevli olduğuna karar verilmesini, dosyanın yeniden incelenmek üzere İlk Derece Mahkemesine iadesini, mesarifi muhakeme ve ücreti vekaletin davacı yana tahmiline karar ittihazını bilvekale arz ve talep etmiştir.Değerlendirme:Dava, fatura alacağına dayalı itirazın iptaline ilişkindir.Mahkemece davanın usulden reddine dair verilen karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Hukuk Muhakeme Kanununun 341. maddesi gereğince istinaf kanun yolu açık olan ve istinaf incelemesi açısından yasal şartları taşıdığı anlaşılan eldeki davada; İstinaf incelemesi, Hukuk Muhakeme Kanunu'nun 355. maddesinin amir hükmü gereğince resen nazara alınması gereken ve kamu düzenine aykırılık teşkil eden haller dışında; taraflarca yargılama aşamasında ileri sürülen iddia ve savunma kapsamında kalan ve istinaf dilekçesinde ortaya konulan istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve takdiren duruşmasız yapılmıştır.İstinaf sebeplerinin değerlendirilmesi; Dava tarihinde yürürlükte olan 6100 sayılı HMK’nın 1/1. maddesi uyarınca mahkemelerin görevi, kanunla düzenlenir ve göreve ilişkin kurallar, kamu düzenine ilişkindir ve yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınmalıdır.Görev hususu da kamu düzenine ilişkin olup, mahkemece yargılamanın her aşamasında resen dikkate alınmalıdır ve görev hususunda kazanılmış hak söz konusu olmaz. Somut uyuşmazlıkta öncelikle mahkemenin görevli olup olmadığı tespit edilmelidir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) 4. maddesinin birinci fıkrası;"(1) Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K./l.md.) ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın;a) Bu Kanunda, b) Türk Medenî Kanununun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkmdaki 962 ilâ 969 uncu maddelerinde, c) 11/1/2011 tarihli ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun malvarlığının veya işletmenin devralınması ile işletmelerin birleşmesi ve şekil değiştirmesi hakkındaki 202 ve 203, rekabet yasağına ilişkin 444 ve 447, yayın sözleşmesine dair 487 ilâ 501, kredi mektubu ve kredi emrini düzenleyen 515 ilâ 519, komisyon sözleşmesine ilişkin 532 ilâ 545, ticari temsilciler, ticari vekiller ve diğer tacir yardımcıları için öngörülmüş bulunan 547 ilâ 554, havale hakkındaki 555 ilâ 560, saklama sözleşmelerini düzenleyen 561 ilâ 580 inci maddelerinde,d) Fikrî mülkiyet hukukuna dair mevzuatta, e) Borsa, sergi, panayır ve pazarlar ile antrepo ve ticarete özgü diğer yerlere ilişkin özel hükümlerde,f) Bankalara, diğer kredi kuruluşlarına, fınansal kurumlara ve ödünç para verme işlerine ilişkin düzenlemelerde, öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ticari dava (Ek ibare: 26/06/2012-6335 S.K/l.md.) ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır. " düzenlemesi mevcuttur.Yasanın mevcut düzenlemesi kapsamında oluşturulan,Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30.06.2020 tarih ve 2019/4-231 Esas - 2020/487 Karar sayılı kararında belirtildiği üzere; ticari davalar; mutlak ticari davalar, nispi ticari davalar ve yalnızca bir ticari işletmeyle ilgili olmasına rağmen ticari nitelikte kabul edilen davalar olmak üzere üç gruba ayrılır.Mutlak ticari davalar, tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalardır. Mutlak ticari davalar, TTK'nın 4/1. maddesinde bentler hâlinde sayılmıştır. Bunların yanında Kooperatifler Kanunu (m. 99), İcra ve İflas Kanunu (m. 154), Finansal Kiralama Kanunu (m. 31), Ticari İşletme Rehni Kanunu (m. 22) gibi bazı özel kanunlarda belirlenmiş ticari davalar da bulunmaktadır.TTK'nın 4/1. bendinde sınırlı olarak sayılan davalar arasında yer alması veya özel kanunlarda ticari dava olarak nitelendirilmesi yeterlidir.Nispi ticari davalar, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili olması hâlinde ticari nitelikte sayılan davalardır. TTK'nın 4/1. maddesine göre, her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan ve iki tarafı da tacir olan hukuk davaları ticari dava sayılır.Bu hükme göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için, hem iki tarafın ticari işletmesini ilgilendirmesi hem de iki tarafın tacir olması gereklidir. Bu şartlar birlikte bulunmadıkça, uyuşmazlık konusunun ticari iş niteliğinde olması veya ticari iş karinesi sebebiyle diğer taraf için de ticari iş sayılması davanın ticari dava olması için yeterli değildir.Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hâle getirmez. TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlediğinden, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava hâline getirmez.Üçüncü grup ticari davalar, yalnızca bir tarafın ticari işletmesini ilgilendiren havale, vedia ve fikri haklara ilişkin davalardır. Bir davanın ticari dava sayılması için kural olarak, mutlak ticari davalar arasında yer alması ya da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bulunması gerekirken havale,vedia ve fikri haklara ilişkin davaların ticari nitelikte sayılması için yalnızca bir yanın ticari işletmesiyle ilgili olması TTK'da yeterli görülmüştür.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi;“(1) Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari (Değişik ibare: 26/06/2012-6335 S.K/2.md.) davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir. (3) (Değişik fıkra:26/06/2012-6335 S.K./2.md.) Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır." hükümlerini havidir.Somut olayda, davanın niteliğine göre mutlak ticari dava olmadığı tespit edilmekle beraber, mahkemece davanın nispi dava niteliğinde olup olmadığının tespiti için davalı ...hakkında Zincirlikuyu Vergi Dairesine ve İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğüne yazılan müzekkere cevaplarına göre davacının tacir olmadığı, ayrıca davalının serbest meslek kazancı elde ettiği ve serbest meslek kazanç defteri tutmuş olmasının tacir sayılması için yeterli olmadığı da anlaşılmakla davanın genel görevli asliye hukuk mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden bu yönde verilen karar yerindedir.Bu nedenle davacının istinaf başvurusunun HMK m.353/1-b.1 gereğince oybirliğiyle esastan reddine karar verilmesi sonuç ve kanaatine varılmakla aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
H Ü K Ü M:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere ;1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK m.353/1-b-1 gereğince esastan REDDİNE, 2-İstinaf incelemesinin duruşmasız yapılması nedeni ile AAÜT m. 2/2 hükmü uyarınca davalı lehine ücreti vekalet takdirine yer olmadığına,3-Alınması gerekli harç peşin alındığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf başvurusu için yapılan yargılama giderlerinin HMK m. 360 yollamasıyla, m. 323 uyarınca istinafı talep eden üzerinde bırakılmasına,5-Dosyanın ilk derece mahkemesine iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda,02/09/2025 tarihinde, oy birliğiyle ve kesin olarak karar verildi.