Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2024/1411
KARAR NO: 2025/139
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/12/2023
NUMARASI: 2018/43 Esas, 2023/836 Karar
DAVANIN KONUSU: Alacak
BİRLEŞEN İSTANBUL 5.ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
2014/1391 ESAS SAYILI DOSYA
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali
KARAR TARİHİ: 13/02/2025
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ: Asıl dava, taraflar arasındaki 01.10.2009 tarihli sözleşmeye konu "sosyal tesislerin alçı, sıva, dış cephe, kaba sıva, mantolama, kapalı havuz, cam giydirme, aliminyum asma tavan, havalandırma, taş yünü asma tavan işlerinin yapılması" işlerinin davalı yüklenici tarafından süresinde bitirilemediği, davalının işi yarım bıraktığı, davacı iş sahibi tarafından sözleşmenin bu sebeple feshedildiği iddiasıyla, sözleşmenin 5. Maddesi gereğince 200.000,00 TL cezai şart (gecikme cezası) bedeli ile 322.990,00 TL eksik işler bedellerinin davalıdan tahsili talebine ilişkindir. Birleşen dava, aynı sözleşme ilişkisi kapsamında bakiye 3.847,578,77 TL iş bedeli alacağının davalı iş sahibinden tahsili için başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebine ilişkindir. Mahkemece, taraflar arasında düzenlenen 01.04.2009 tarihli sözleşme ile davalının, davacıya ait olan Taşkesti Mudurnu Bolu'daki devremülk inşaatlarının sosyal tesis binasının sözleşme ekindeki teknik şartnamede belirtilen ince işlerinin yapımını üstlendiği, bu işlerin en geç 90 gün içinde (30.06.2010 tarihinde) bitirilmesinin kararlaştırıldığı, Sözleşmenin 15. maddesi hükmüne göre, davalı yüklenicinin sözleşme kapsamındaki yükümlülüklerini yerine getirmemesi halinde kendisine 15 gün süre verilecek ve bu sürede de yerine getirmediği takdirde davacı iş sahibi tarafından sözleşme feshedilebileceğinin belirlendiği, sözleşmede yapılacak imalatların sayılıp birim fiyatlarının belirlendiği, işin süresinde bitirilmemesi halinde günlük 5.000,00 TL ceza ödenmesinin kararlaştırıldığı, davacı tarafından ibraz edilen 29.09.2010 tarihli iki adet protokol başlıklı belgeden “Protokol ve Sözleşme ve Özel Anlaşmadır” başlıklı belgenin imzanın inkâr edilmesi üzerine Adli Tıp tarafından ibraz edilen rapor ile belgede sonradan ekleme olduğunun belirtilmiş olması ve aynı belge ile ilgili olarak Bolu Ağır Ceza Mahkemesi'nin 2014/29 Esas 2015/102 Karar sayılı dosyasında davalı şirket temsilcisi yargılanıp mahkumiyet için hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verilmiş olması nedeniyle uyuşmazlığın hallinde nazara alınamayacağı, 29.09.2010 tarihli “protokol” başlıklı belgede kararlaştırılan dört şart kapsamında her iki tarafın yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, protokolün yürürlüğe girip girmediği, eksik imalât bedelleri ile ilgili talep yönünden de protokolün geçerli kabul edilip edilmeyeceği durumlarına göre, geçerli kabul edilmeme halinde yapılan imalâtların 01.04.2010 tarihli sözleşmeye göre yapılması gereken tüm imalâta oranının, kararlaştırılan bedele oranlanması suretiyle hak edilen alacak bulunup bulunmadığının tespiti gerektiği, hükme esas alınan son bilirkişi raporu uyarınca, davacı ... Termal ile davalı yüklenici ... Kablo arasında yapılan sözleşmeler kapsamında Bolu ili Mudurnu ilçesi, ... Köyü hudutları dahilinde yapılacak ... Tesis içinde, sosyal tesis işine ve yapılacak olan otel inşaatı işinde tarafların ara ara da hesap mutabakatları yapmış olmalarına rağmen taraflar arasında herhangi bir hakediş belgesi, geçici ve kesin kabul tutankları bulunmadığı, sadece birleşen davaya konu ... Kablo şirketi tarafından ... Termal şirketine kesilmiş olduğu görülen 04.11.2013 tarih ve ... nolu “Sosyal Tesis Kaba İnşaatı ve diğer İnce İş Hakediş Anahtar Teslim Hakediş Bedeli” açıklamalı KDV dahil 4.810.552,98 TL tutarlı faturanın sunulmuş olduğu, asıl davada; davacı tarafça ... İnşaat firmasına eksikliklerin tamamlattırıldığı, Mudurnu Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1 D.İş nolu dosyası değişik iş tespit raporuna göre davalı yüklenici ... Kablo'nun sözleşme konusu işleri eksik bıraktığı, sözleşmede belirtilen havalandırma tesisatı ile ilgili olarak: 01.04.2010 tarihli sözleşmede “Havalandırma anahtar teslim toplam 260.000 TL” açıklamasının bulunmakta olduğ, Mudurnu Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1 D.İş nolu dosyasına sunulan 16.03.2011 tarihli Makine Mühendisi bilirkişi raporunda, ölçüm ve hesaplanan işlerin sözleşmede belirtilen işlerin % 35 oranına karşılık geldiği, bu şekilde eksik kalan işlerin oranının (100-35) %65 kadar bir oranda olduğu ve eksik kalan işlerin sözleşmede belirtilen anahtar teslim 260.000 TL bedele oranlanması yolu ile eksik işler karşılığı talep edilebilecek tutarın: 260.000 TL x 0,65 (%65) = 169.000 TL (KDV dahil) KDV hariç tutarın ise (169.000 TL/1,18) 143.220 TL olduğu, sözleşmede belirtilen diğer inşaat işleri ile ilgili olarak: davanın tarafları arasında düzenlenen 01.04.2010 tarihli Sözleşmede bu inşaat işleri ile ilgili olarak bir toplam tutar belirtilmemiş olduğundan bazı kalem işler için (örnek olarak sıva, boya, şap vb) metrekare birim fiyat, bazı kalem işler için ise (örnek olarak kapalı havuz cam giydirme) götürü bedel belirlendiği, Mudurnu Sulh Hukuk Mahkemesinin 2011/1 D.İş nolu dosyasına sunulan 16.03.2011 tarihli İnşaat Mühendisi bilirkişi raporunda, yerinde yapılan inceleme ve ölçümler neticesinde, eksik kalan işlerin karşılığında talep edilebilecek tutarın 155.000 TL (KDV dahil) hesaplandığı, buna göre eksik kalan işlerin karşılığında talep edilebilecek toplam tutarın KDV dahil 324.000 TL (169.000 TL + 155.000 TL) olduğu, dava dilekçesinde eksik ve yarım işlerin giderilme bedelinin 322.990,00 TL olduğu belirtildiğinden bu istemin haklı olduğu, ancak davacının daha önce verilen kararı temyiz etmemesi nedeniyle o kararla hükmolunan eksik iş bedeli bakımından davalı lehine kazanılmış hak oluştuğundan davacı lehine 265.030,00 TL eksik iş bedeline hükmolunması gerektiği, davacı iş sahibi ... Termal 21.01.2011 tarihinde sözleşmeyi feshettiğinden 01.04.2010 tarihli sözleşmede kararlaştırılan ifaya ekli cezayı talep edemeyeceği, birleşen 5. ATM 2014/1391 E davada; taraflar arasında mevcut sözleşmeler ve protokoller kapsamında herhangi bir hakediş yapılmadığı, anılı faturaya ait hakediş belgesi bulunmadığı, birleşen davalı tarafından faturanın sahteliği iddiasının somut olmadığı, bu bağlamda davacı ... Kablo'nun toplamda ne kadar iş yaptığı belirli olmadığı, sözleşme, protokol ve hesap mutabakatlarında belirtilen araç ve gayrimenkullerin yüklenici ... kabloya devredileceği açık bir şekilde belirtilmiş olmasına rağmen davacı/ birleşen davalı tarafça listedeki araç ve gayrimenkullerin hiçbirinin devredilmediği, 19.01.2011 tarihli değişik iş tespit raporunda yapılan işler ile eksik işler sıralanmış olmasına rağmen yapılan işlerin toplam tutarı belirtilmediği ancak birleşen dosya davacısının fazla imalat yaptığı sabit olduğundan teknik heyetçe sözleşme ve protokoller kapsamında belirlenen iş bedelleri üzerinden bu imalatlara metraj ve toplam bedelleri protokol ve hesap mutabakatlarından faydalanılarak hesaplanmış sözleşme bedellerine ilave edilmesi ile yüklenicinin toplam 7.030.300,00 TL'lik iş anlaşması yaptığının ve KDV dahil : 7.030.300,00 x (1+%18) = 8.295.754,00 TL sözleşme bedeli hesaplandığı, davacı tarafından ... Kablo'nun, ... Termal'e direk inşaat malzemeleri de sattığı, bu kapsamda sözleşme bedellerine göre ve direk malzeme satışlarına ilişkin faturalar toplamı 1.196.860,89 TL olup faturaların her iki tarafın kayıtlarında bulunduğundan bu tutarların sözleşme bedellerinin içerisinde yer almadığı için hesaplanan sözleşme bedelleri alacak tutarına ilave edilmesi ile davacı ... Kablo firmasının 2.941.318,60 TL alacaklı olduğu kanaatine varıldığı gerekçesiyle, Asıl davanın kısmen kabulü ile 265.030,00 TL (Mahkemenin 2011/372 - 2013/259 E-K sayılı kararı neticesinde davalı yararına oluşan kazanılmış hak nazara alınarak ) eksik iş bedeli alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla istemin ve cezai şart alacağının isteminin reddine, Birleşen davanın (İstanbul 5 ATM 2014/1391) kısmen kabulü ile GOP ... İcra Müdürlüğünün ... E sayılı takibe yönelik itirazın kısmen iptali ile takibin 2.941.318,60 TL asıl alacak üzerinden devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazla istemin reddine, alacağın eser sözleşmesinden kaynaklı alacak olup likit olmayıp yargılamayı gerektirmesi nedeni ile icra inkar tazminat talebinin reddine, karar verilmiştir.Davacı-birleşen davalı vekili istinafında, birleşen itirazın iptali dava dilekçesinde sahte belgeye dayandırılan alacağın kabulünün mümkün olmadığını, davacı-b.davalı tarafından 21.01.2010 tarihli Hesap Mutabakatının 3. Sayfasında tahrifat yaptığını ve ... Kablo şirketi yetkilisi ...'ın evrakta sahtecilik suçundan ceza aldığını, her ne kadar 04.11.2013 tarihli ve 943878 numaralı 4.810.552,98 TL bedelli bu faturaya istinaden birleşen davada davanın kabulüne karra vermiş ise de işbu faturanın hiçbir şekilde beyan edilmediğini, dosyaya sunulan 03.07.2019 tarihli ...'ın hazırladığı raporda 2009-2010 yılları arasında her iki tarafın ticari defterlerine göre müvekkili şirketin alacaklı olduğunun tespit edildiğini, ancak dosyada bulunan her iki bilirkişi raporunda da 04.11.2013 tarihli 943878 numaralı 4.810.552,98TL lik faturanın ticari kayıtlarda yer almadığının sabit olduğunu, öte yandan yine bilirkişi raporlarında da sahte olduğu ispatlanan karşı tarafın davasını dayandırdığı belgenin incelenmesi gerektiğine ilişkin tespitlerin bulunduğunu, karşı yan şirket yetkilisi ..., hem kendi firmasını hem de müvekkili firmayı vergi dairesine şikayet etmiş ve müvekkili firmanın ... firmasına yaptırmış olduğu eksik işlere ilişkin kesmiş olduğu faturaların gerçek olmadığını iddia etmiş ise de müvekkili şirket yetkilileri hakkında Gaziosmanpaşa 7. ASCM'nin 2015/261 Esas sayılı dosyada yapmış olduğu yargılama sonucunda müvekkil şirket yetkililerinin beraat ettiğini, işbu ceza dosyasında yapılan bilirkişi incelemesinde de sabit olduğu üzere 26.11.2019 tarihli Raporunda; ... Kablo'nun 2010 yılı itibariyle işlerini eksik bıraktığının, eksik bırakılan işlerin ... firmasına verildiğinin, bu firmanın bırakılan alanda işleri gerçekten yaparak teslim ettiğinin açıkça tespit olunduğunu, karşı yanın eksik bıraktığı işler nedeniyle 29.09.2010 tarihli Protokol ile taraflar arasındaki ticari ilişki sona ermişken, olmayan bir iş nedeniyle 29.09.2010 tarihinden sonraki bir tarihte fatura kestiğini, vergi dairesinden gelen cevap yazısında karşı tarafın 2013 yılına ait BA Formu sorgulamasında 04.11.2013 tarihli ... numaralı 4.810.552,98 TL'lik faturanın bulunmadığının sabit olduğunu, bu faturanın gerçek mal ve hizmet karşılığını yansıtmadığını, müvekkili şirketin 2010 yılından sonra davalı/birleşen davacı şirket ile hiçbir ticari ilişkisi kalmadığını, birleşen davacı tarafından eksik ve hatalı yapılan işlerin bir başka şirkete yaptırıldığını, davalı/karşı davacı şirketin bu faturaya ilişkin yalnızca iddiası olduğunu ve hiçbir delili olmadığını, tartışmaya konu faturanın tarafların ticari ilişkilerinin bittiği, hiçbir tarafın diğeri ile mal-hizmet veya fatura ödeme konularında ilişkide bulunmadığı bir dönem olan 2013 yılı Kasım ayında birden peydah olduğunu, bilirkişi heyetinin bu hususa dikkat etmediğini, müvekkili şirket yetkililerinden ...'in dosya muhteviyatına ilişkin açıklama yapmak üzere isticvabı taleplerinin değerlendirilmediğini, 29.09.2010 tarihli Protokolü müvekkili şirket adına imzalayan Av. ... ve karşı yan adına imzalayan Av. ... ile ...'in tanık olarak dinlenmesi taleplerinin dikkate alınmadığını, davacı/karşı davalı şirket ticari defterlerine göre takip tarihi (22.11.2013) itibariyle müvekkili şirketin davalı/karşı davacıdan 1.258.710,54 TL alacaklı olduğunun sabit olduğunu, Bilirkişi Heyetinin davalı/birleşen davacının 2012 ve 2013 yıllarına ait ticari defterlerinin lehine delil niteliğinin bulunduğu ve bu defterlerin incelenmesi doğrultusunda takip tarihi (22.11.2013) itibariyle davalı/karşı davacının, müvekkili şirketten 3.548.053,77 TL alacaklı olduğu kanaatinin hatalı olduğunu, birleşen davanın sahte bir faturaya dayandığının Atışalanı Vergi Dairesinin dosyaya sunduğu BA-BS formları ile sübut bulduğunu, Bilirkişi Heyetinin incelediği kısmı ile dahi, hiçbir hakediş belgesi, geçici kabul tutanağı, kesin kabul tutanağı vb. belgelerin bulunmamakta olduğu anlaşıldığından 4.810.552,98 TL'lik faturaya konu bir alacağın bulunmadığı yönünde görüş bildirilmesi gerektiğini, 01.04.2010 tarihli sözleşmenin ''işin süresi ve cezai şartlar'' başlıklı 5. Maddesinde, taraflarca, yüklenicinin yukarıda sayılan sebepler dışında gecikmesi durumunda, işbu ifaya ekli cezai şartın sözleşmenin feshi halinde iş sahibince talep edilebileceği konusunda anlaşıldığını, ifaya ekli cezai şart her ne kadar kural olarak, ancak ifa ile birlikte talep edilebilirse de, taraflar sözleşmelerinde akdin feshi halinde dahi cezanın istenebileceğini kararlaştırabileceklerini, taraflarca akdedilen protokolde ifaya ekli cezanın yükleniciden kaynaklanan sebepler ile sözleşmenin iş sahibince feshedebileceği ve dolayısıyla iş sahibince ifaya ekli cezai şartın talep edilebileceği konusunda anlaşıldığından Bilirkişi Heyetinin ve Mahkemenin bu husustaki aksi görüşünün hatalı olduğunu, salt bu hususta dahi başkaca bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini, tüm bu nedenlerle dosyanın kapsamlı olarak incelenmek üzere bir başka bilirkişi heyetine tevdiini talep etmelerine karşın mahkemece eksik ve hatalı incelemeye dayanılarak karar verildiğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, sözleşme tarihinde yürürlükte bulunan 818 sayılı Borçlar Kanunu 355 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı-b.davalı iş sahibi, davalı-b.davacı ise yüklenicidir.Asıl dava dosyasına ilişkin ilk olarak 2011/372 Esas - 2013/259 Karar sayılı ve 05.11.2013 tarihli kararla, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, davalı tarafça yapılan temyiz başvurusu üzerine Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi’nin 2016/3107 Esas - 2016/4961 Karar sayılı ve 01.02.2016 tarihli ilamı ile bu kararın bozulmasına karar verilmiş, bozma sonrasında dosya yukarıda yazılı olan esas sayısını almış ve yeniden devam eden yargılama sırasında İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 2014/1391 Esas sayılı dava dosyasının asıl dava dosyası ile birleştirilmesine karar verilmiş, yapılan yargılama neticesinde de asıl ve birleşen davalara ilişkin olarak yukarıda belirtildiği şekilde karar verilmiş, bu kararın davacı-b.davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine dosya ilk derecece mahkemesince doğrudan temyiz incelemesine gönderilmiş, Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin 2024/1140 E - 2024/2501 K sayılı ve 09.07.2024 tarihli ilamı ile öncelikle birleşen dava dosyasının istinaf kanun yolu incelemesi yapılmak üzere dosyanın ilgili Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesinin sağlanması, bu dosyanın istinaf incelemesi tamamlandıktan sonra asıl dava dosyasının temyiz incelemesinin yapılmak üzere Dairelerine gönderilmesi için dosyanın mahalline iadesine karar verilmiş, sonrasında da dosya birleşen davaya ilişkin verilen kararın istinaf incelemesinin yapılması için Dairemize gönderilmiştir.Dosya kapsamı değerlendirildiğinde, asıl ve birleşen davalara konu iş ve işlemler ile her iki davadaki talep konusu hususlar arasında hukuki ve fiili bağlantı bulunduğu, bu gerekçeyle de mahkemece her iki davanın birleştirildiği ve yargılama sonucunda asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı kısmen kabullerine karar verilmiş ise de, Mahkemece ilk olarak (birleşme öncesi) asıl davanın kısmen kabulüne dair verilen kararın davalı tarafça temyizi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 15. Hukuk Dairesi’nin 2016/3107 Esas - 2016/4961 Karar sayılı ve 01.02.2016 tarihli ilamı ile esastan bozulmuş olması, söz konusu bozma kararında araştırılması ve değerlendirilmesi istenilen hususlar, asıl dava hakkında verilecek kararın birleşen davayı da esas bakımından etkileyecek olması, her iki davanın kanun yolu aşamasının farklı olması, her iki dava arasında hukuki ve fiili bağlantının bulunması göz önünde bulundurulduğunda, usul ekonomisi ve yasa yolu denetimi açısından birleşen davanın tefrik edilerek, asıl dava hakkında verilen kararın temyiz incelemesi yapılmak üzere Yargıtay ilgili Dairesine gönderilmesi ve kesinleşmesi beklenerek (bekletici mesele yapılarak), işbu istinafa konu birleşen davanın asıl davanın sonucuna göre karara bağlanması gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, esasa ilişkin istinaf incelemesi yapılmaksızın, davacı-birleşen davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile usul ve yasaya uygun bulunmayan yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılarak, birleşen dosyanın tefrik edilip asıl davaya ilişkin kararın (dosyanın) temyiz incelemesi sonucunun beklenmesi ve sonuna göre birleşen davanın esası hakkında yeniden bir karar verilmesi için dosyanın yerel mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davacı-birleşen davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜNE, 2-İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 05/12/2023 tarih, 2018/43 Esas, 2023/836 Karar sayılı kararının KALDIRILMASINA, 3-Dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde inceleme yapılarak yeniden bir karar verilmek üzere yerel mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4-Davacı-birleşen davalı tarafından yatırılan istinaf karar harcının istek halinde kendisine İADESİNE, 5-Davacı-birleşen davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda DİKKATE ALINMASINA, 6-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince KESİN olmak üzere 13/02/2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.