Karar Detayı

T.C. İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
53.HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2022/1529
KARAR NO : 2026/120
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/07/2021
NUMARASI : 2018/1056 Esas, 2021/548 Karar
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden)
KARAR TARİHİ : 29/01/2026
Taraflar arasında görülen davanın yerel mahkemece yapılan yargılaması sonucunda verilen hükme karşı istinaf yoluna başvurulmuş olup, duruşmasız olarak dosya üzerinde yapılan inceleme ve istinaf talepleriyle sınırlı olarak yapılan değerlendirme sonunda;
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ :
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirket tarafından ... projesi kapsamında tüm inşaat hafriyat ve kazı işleri hususunda görüşmeler yapılan davalıya 12/08/2011 tarihli "havale açıklama"sında yer verilen "..." ve 25/08/2011 tarihli "havale açıklamasında yer verilen" Avans Ödemesi-..." olarak toplamda 500.000,00-TL avans ödemesinde bulunduğunu, hafriyat ve kazı işleri ile ilgili olarak taraflar arasında uzun süre muhtelif görüşmeler yapıldığını ancak anılan görüşmelerin sürüncemede bırakılması üzerine, işe ilişkin avans ödemelerinin taraflarına iadesi için İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden ilamsız icra takibine geçildiğini, davalı tarafından haksız ve kötü niyetli olarak takibe itiraz edildiğini, avans ödemesinin, ileride tahakkuk edecek veyahut ödenecek alacağa mahsup edilmek üzere başlangıçta ödenen bir tutar olduğunu, işin yapılmayacağı hallerde tahakkuk edecek bir alacak bulunmadığından iade edilmesi gerektiğini, dekontta ödemenin neye ait olduğunun açıkça yazılı olduğunu, havale dekontunda zikredilen hususların belirtilmiş olması, ödemenin, açıklamada yer alan sebeple yapıldığının ispatı için yeterli olduğunu belirterek, davalı borçlu tarafından İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin devamına, davalı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, müvekkili ... Ltd. Şti.'nin 2010 yılında kurulduğunu, şirket ortaklarının ... ile ... olduğunu, davacı taraf ... A.Ş.'nin ise, medyada adını sıkça duydukları ... (...)'nun ortağı ve yönetim kurulu başkanı olduğu şirket olduğunu, müvekkili ...'ın ortağı olan ...' nın aynı zaman .... Ltd.Şti. (... Petrol) unvanlı şirketinde % 100 paylı ortağı, eş deyişle sahibi olduğunu, davacının aslında müvekkiline avans ödemesi yapmadığını, davacının borçlu olduğunu, müvekkili şirketin ortağı olan ..., % 100 pay sahibi olduğu ... Petrol adına Çevre ve Orman Bakanlığının ihale etmiş olduğu "İstanbul ili, ... Girişi ücretlerinin tahsili ve tesislerin işletmeciliği ile Genel Saha Temizliği İşleri İşletmeciliği" ihalesini 09/12/2009 tarihinde aldığını, ...'nun ortağı olduğu ... İnşaat ile diğer grup firmaların, aynı dönemde ... Ormanı'na bitişik nizamda yer alıp ihalesi ile işletmeciliği ... Petrolde bulunan ... Projesinin yapımına başladığını, ... olmak üzere sahibi olduğu ... İnşaat, ...projesinin potansiyel rantından yararlanmak adına, sermaye gücünü de kullanarak ... Petrol ile ortaklık ilişkisine girmek istediklerini ve 07/01/2011 tarihinde ...'nun bizzat, 30/05/2012 tarihinde de davacı ... İnşaat'ın, ... Petrol ile ortaklık ilişkisi kurduklarını, davacı ... İnşaatın bu bedeli kendilerince adlandırılan şekilde, hafriyat işine mahsuben ya da avans adı altında gönderilmemiş olduğunu, gönderilen bedelin şirketler arası ortaklık ilişkisinde ve ... İnşaatın ... Petrol üzerinde dolaylı sermaye hakimiyeti kurmak adına en önemlisinin de ... Ormanlarının şerefiyesinden yararlanmak maksadıyla verilen bir bedel olduğunu, ... inşaat tarafından söz konusu bedelin ... Petrol yerine ...'a gönderilmesinin nedeninin, bu bedelin doğrudan ... Petrole gönderilmesi halinde, anılan Orman İhalesi sözleşmesi şartlarına göre ... Petrolün sahibi ...'nın ortaklık payı itibariyle %51 oranının altına düşecek, hakim ortak pozisyonunu kaybedecek, hakim ortak ... İnşaat olacak ve bu halde de ihale makamı idarenin izni olmadan yapılacak bu şekildeki bir sermaye dağılımında, ihalenin fesih edilebilmesi riski gündeme gelecek olması olduğunu, tarafların ihale makamı idare ile görüşmeden bu riski almak istemedikleri için, ... Ormanlarını ...Projesi'ne dahil etmek niyetinde olan ... ve sermayesi ile idaresi kendisine doğrudan ve dolaylı olarak bağlı olan ... İnşaat aracılığıyla söz konusu bedelin ... Petrol yerine, ortağı aynı olan İstanbul Parka gönderildiğini, davacının ...Projesine rant sağlamak amacıyla, ihale işini yürüten başka bir şirkete ortak olmak için arka planda yaptığı ödemelerden ve ... Ormanı ihalesinin iptal edilmesi sonucu da; zamanında anlaşarak borçlu olarak yaptığı bu ödemelere bu kez başka anlamlar yüklemeye çalıştığını, sırf ...Projesi'ne rant sağlamak ve daha fazla gelir elde etmek maksadıyla sermaye ve piyasa gücünü kullanarak, ... Petrole ortak olan davacı tarafın yaptığı ortaklıklar karşılığı ödemeyi vadettiği bedelleri halen ihalenin fesih edilmesi nedeniyle ödememiş olduğunu, bu durumun davalı şirketin zararına neden olduğunu belirterek, davanın reddine, davacı aleyhine % 20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
III-İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece, davacı tarafça ... projesi kapsamında hafriyat işleri yapılması kapsamında 12/08/2011 ve 25/08/2011 tarihli iki yarı ödeme ile toplam 500.00,00-TL ödeme yapıldığı, davalı tarafın söz konusu hafriyat işini yapmadığı, buna rağmen kendisen gönderilen parayı da iade etmediği belirtilerek, avans ödemesi olarak gönderilen parının tahsili talebiyle başlatılan icra takibine karşı yapılan itirazın iptali talep edildiği, taraf beyanları ve tanık beyanlarının değerlendirilmesinden davalı tarafından hafriyat işinin yapılmadığı hususunun sabit olduğu, davalı taraf, söz konusu paranın gönderilme nedeninin farklı olduğunu, hafriyat işi kapsamında yapılan bir avans ödemesi niteliğinde bulunmadığını ileri sürdüğü, dosya kapsamında bulunan ve yukarıda ayrıntılı olarak açıklanan ... ve ... Bankaları hesaplarından, davacı şirket tarafından, davalının hesabına 12/08/2011 ve 25/08/2011 tarihlerinde ayrı ayrı 250.000,00'er TL olmak üzere toplam 500.000,00-TL'nin ... Projesi hafriyat bedeline mahsuben avans ödemesi olarak gönderilmiş olduğu anlaşıldığı, bu anlamda davacı taraf iddiasını yazılı delil ile ispat ettiği, 6100 Sayılı HMK'nun 200, 201. maddelerine göre davalı taraf davacının iddiasının aksini (dava konusu miktar da dikkate alındığında) yine aynı kuvvetteki bir delil ile ispat edebileceği, davalı taraf söz konusu paranın başka bir nedenle gönderilmiş olduğunu yazılı bir delil ile ispat edemediği, bu nedenle davacı tarafın iddiasını ispat ettiği, açılan davanın kabulüne karar verilmesi gerektiği, davacı tarafın, davasını yazılı delil ile ispat ettiği gözönünde bulundurularak, tarafların diğer delillerinin toplanmasına gerek görülmediği, eldeki dosyada, davacı alacaklı tarafından davalıya banka kanalıyla gönderilen paranın iadesi talebinde bulunulduğu, davalı da savunmalarında söz konusu parayı almadığını iddia ettiği, bu durumda davalı/borçlu alacağın miktarını bilindiği, bu itibarla alacak likit(belirli) bulunduğu, bu nedenle kabul edilen alacak miktarı üzerinden davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin de kabulüne karar verilmesi gerektiği belirtilerek, davacı tarafça açılan davanın kabulü ile; davalı borçlunun İstanbul 29. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin takip talebindeki şartlarla devamına, İİK 67/2. maddesi gereğince kabul edilen miktar üzerinden %20 oranında belirlenen 100.000,00-TL icra inkâr tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar vermiştir.
IV İSTİNAF
Davalı vekili istinafında; yapılan ödemenin ... Ormanlarının İşletmeciliğinden yararlanmak için yapıldığını, ... Petrol şirketi yerine, davalı şirkete yapılmasının sebebinin ... Petrol ürünlerinin ortaklık yapısının bozulmaması olduğunu, ihale sözleşmesinin bozulmasını istemediklerini, ... petrol şirketinin sermaye dağılımında değişiklik olmasının ihalenin bozulma sebebi olduğunu, ticaret sicil gazetesi ve İTO kayıtlarıyla durumun anlaşılacağını, istinafa cevap taleplerinin reddedildiğini, belirterek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
V-DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE
Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali talebidir. Davacı iş sahibi, davalı yüklenicidir.Davacı, davalıya hafriyat ve kazı işi için avans açıklamalı iki adet dekontla ödeme yapıldığını, hafriyat işinin sürüncemede kaldığını, avansların iadesi için icra takibi başlattıklarını ve davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir. Davalı davalı şirketin ortaklarından ...'nın aynı zamanda ... Ltd Şti unvanlı şirketi olduğunu, ...'nun davacı ... İnşaat ve dava dışı ... Petrol şirketi ile ortaklık ilişkisi kurduğunu, davalı firma tarafından hiç bir zaman hafriyat işi yapmadığını, böyle bir sözleşme olmadığını, gönderilen bedelin şirketler arası ortaklık ilişkisinde ... İnşaatın, ... Petrol üzerinde dolaylı sermaye hakimiyeti kurmak adına, ... Ormanlarının şerefiyesinden yararlanmak adına verilmiş bir bedel olduğunu, ... İnşaat aracılığıyla bedel ... Petrol yerine ortağı aynı olan davalı şirkete gönderildiğini, hafriyat işi yaratarak haksız kazanç elde edilmeye çalışıldığını, davacının avans ödemesi yapmadığını, aslında davalıya borçlu olduğunu belirterek, davanın reddini talep etmiştir.Yerel mahkemece, davacının avans ödemesini hafriyat işi sebebiyle yaptığını, işin yapılmadığını, davacının ödeme sebebini yazılı belge ile ispatladığını, davalının ise iddialarını yazılı belge ile ispat edemediğini belirterek davanın kabulüne karar verilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu 470 ve devamı maddelerinde düzenlenen eser sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, ispat yükünün hangi tarafa ait olduğundadır. Davacı yüklenici şerhli dekonta dayanarak hafriyat işine dair avans gönderdiğini, davalı ise hukuki sebebi değiştirerek aslında paranın dava dışı şirket olan ...'ye gönderilemediğinden davalıya gönderildiğini iddia etmektedir.Somut olayda davacı şirket tarafından 25.06.2011 tarihli banka dekontu ile 250.000,00 TL.'nin davalı şirkete avans ödemesi ... açıklaması ile gönderildiği, 12.8.2011 tarihli banka dekontu ile de, davacının davalıya 250.000,00 TL.'yi ... projesi hafriyat bedeline mahsuben açıklamasıyla gönderdiği anlaşılmaktadır. Davacı yan, dekontlardaki şerh ile taraflar arasında sözlü bir hafriyat işi olduğunu ve bedeli bu işe dair avans olarak gönderdiğini ispatlamaktadır. Davalı ise iddiaları ile dekontlarda yazılı hukuki sebebi değiştirmektedir. Bu durumda davalı ispat yükünü üzerine aldığı için, iddialarını yazılı belge ile ispatlamakla yükümlüdür. Davalı ... Petrol'ün hisse yapısının değişmesi durumunda ihalenin riske gireceğini, bu sebeple davalı şirkete havale yapıldığını belirtmişse de bu hususu ispatlayan bir yazılı delil ya da delil başlangıcı dosya kapsamında mevcut değildir.Açıklanan nedenlerle, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzeni gözetilerek yapılan istinaf incelemesi sonucunda, dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenler ve ileri sürülen istinaf sebeplerine göre, mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1. bendi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 08/07/2021 tarih ve 2018/1056 Esas, 2021/548 Karar sayılı kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan REDDİNE,
2-Alınması gereken 34.155,00-TL nisbi istinaf karar harcından davalı tarafça peşin olarak yatırılan 8.598,05 TL harcın mahsubu ile bakiye 25.556,95 harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE GELİR KAYDINA,
3-Davalı tarafça yapılan istinaf yargılama giderlerinin üzerinde BIRAKILMASINA,
4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından vekâlet ücreti takdirine YER OLMADIĞINA,
Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 6100 sayılı HMK'nın 361. maddesi gereğince kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere 29/01/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.