Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
4. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO:2024/2229
KARAR NO:2026/515
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:13/03/2024
NUMARASI:2019/605 Esas - 2024/249 Karar
DAVANIN KONUSU:Banka Dışındaki Diğer Kredi Kuruluşlarına İlişkin Düzenlemelerden Kaynaklanan (Alacak)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:04/02/2026
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş olmakla HMK' nın 353. maddesi gereğince dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili firmanın 6 yıldır ülke çapında beyaz eşya ve elektronik ev aletleri satış ve pazarlama işleri ile uğraştığını, yüksek cirolu bir şirket olduğunu ve tüm para giriş çıkışlarının resmi ve kayıt altında olduğunu, müvekkili firmanın ülke genelinde onlarca banka ile çalıştığını ve davalı dahil tüm bankalarla yapılan anlaşma ve verilen talimat gereğince yazılı talimat ile yapılması istenen hiçbir havale ve eft işleminin müvekkili şirket yetkilisi ...'in sözlü onayı olmaksızın yapılmadığını, 07/09/2019 tarihinde yapılan kontrollerde müvekkili iş yeri çalışanı ... tarafından 15/01/2019 tarihinden itibaren çeşitli aralıklarla ve meblağlarda şirkete ait olmayan şahsi mail adresinden bankaya ödeme talimatı düzenleyerek 51 ayrı işlemde toplamda 597.000,00-TL bedelinde şirket yetkilisinin adına sahte imza ile sahte banka ödeme talimatı düzenleyerek kendine ve üçüncü kişilere para kaçırarak şirketi zarara uğrattığını, davalı bankanın yasal olarak tüm bu işlemlerde şirket yetkilisinin onayını almak için dönüş yapması gerekirken üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmediğini ve müvekkilinin zararına sebebiyet verdiğini, aynı şekilde ... tarafından 07/06/2019 tarihinde ...Bankası A.Ş.'ye verilen banka talimatı ile de 15.000,00-TL gönderilmek istendiğini ancak bankanın teyit için müvekkil şirket yetkilisinin aranması üzerine tüm bu işlemlerin ortaya çıktığını, davalı banka üzerine düşen yükümlülüğü yerine getirmiş olsa idi müvekkilinin zarara uğramayacağını, yapılan işlemlerin müvekkili bankanın ticari defter ve kayıtlarında işlenmediğini, yapılan işlemler hakkında ..., ... ve banka çalışanları hakkında suç duyurusunda bulunulduğunu, doğan zararın tazmini amacıyla arabuluculuğa başvurulduğunu ve anlaşamadıklarını, davalının hukuka aykırı ve kusurlu eylemi ile doğan zararın tazmini amacıyla şimdilik 50.000,00 TL maddi tazminatın haksız işlem tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak müvekkiline verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Öncelikle zamanaşımı sebebiyle davanın reddini talep ettiklerini, ...'un "..." üzerinden davaya konu işlemleri müvekkili bankaya ilettiğini ve kendisinin bu işlemlerin gerçekleştirilmesi için davacı tarafından yetkilendirildiğini, şirket adına şirket kaşesi altına atılan imzalardan şirket tüzel kişiliğinin sorumlu olduğunu, müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini ve davanın husumetten reddinin gerektiğini, davacı tarafından dava harcının eksik yatırıldığını ve tamamlanmasının talep edildiği, dava dilekçesinde alıcı şahsa toplam 597.000,00-TL aktarıldığı belirtilmiş ise de 211.000,00-TL'lik kısmının tahsil edildiğini ve kalan kısımdan bankanın sorumlu tutulmasının istenildiğini, davanın davacı şirket çalışanı ...'a ihbarını talep ettiklerini, müvekkili bankanın davaya konu işlemleri davacı yan ile akdettiği sözleşmelere, kendi kayıtlarına ve yasalara uygun olarak müşterinin usulüne uygun şekilde ... üzerinden kendisine iletilen talimatlarına istinaden gerçekleştirdiğini, ... müvekkili banka müşterilerine nakit yönetimi çözümleri sağlamak amacıyla müvekkili banka ile veri alışverişi sağlayan web tabanlı bir uygulama olduğunu, davacı şirketin platforma 02/05/2016 tarihinde imzalamış olduğu ... ve Ana Kullanıcı Tanım Formu, Teknik Şartname ve Otomatik EFT/Havale Transfer Sistemi Sözleşmesi isimli belgeler aracılığıyla başvurarak toplu eft/ havale modülünü kullanmaya başladığını, firmanın ... (...) isimli çalışanını ana kullanıcı olarak tanımladığını, ana kullanıcının sistem üzerindeki iletişim bilgilerini güncelleme hakkına sahip olduğunu ve tüm bu yetkilerin davacı firma tarafından ilgili çalışan ...'a verildiğini, bu sebeple kendisi tarafından gerçekleştirilen işlemler ile ilgili müvekkili bankanın sorumluluğundan bahsedilemeyeceğini, davacının TBK kapsamında ... tarafından yapılan işlemlerden sorumlu olduğunu, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.İlk Derece Mahkemesince; "...Dava, davacı yanın tazminat isteminin yerinde olup olmadığı ve miktarının tespiti istemine ilişkindir.Her ne kadar cevap dilekçesi davalı tarafından zamanaşımı defi ve husumet itirazında bulunulmuş ve ön inceleme duruşmasında bu husus mahkememiz tarafından değerlendirilmemişse de;Davalı banka tarafından düzenlenen davaya konu dekont tarihlerinin 2019 yılı olduğu, arabuluculuk ve dava tarihinin de 2019 yılı olduğu anlaşılmakla TBK'nın 146.maddesi kapsamında yapılan inceleme sonucunda davalı tarafın zamanaşımı definin yerinde olmadığı görülmüştür.Yine davalı banka tarafından kendilerine husumet yöneltilemeyeceği yönünde pasif husumet itirazında bulunulmuş ise de, davacı tarafın iddia ettiği işlemlerin muhatabının banka tüzel kişiliği olduğunun bilirkişi raporu ile de tespiti sonucu husumet itirazının da yerinde olmadığı görülmüştür.Dosyada delil olarak; dava dilekçesi ve ekleri, cevap dilekçesi ve ekleri, cevabi yazı içerikleri, beyan, talep ve delil dilekçeleri, bilirkişi kök ve ek raporları ve tüm dosya kapsamı bulunmaktadır. ...Yapılan yargılama neticesinde tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Davaya konu talimat işlemlerini tanımlayan ... isimli çalışana davacı tarafından sistemde “ana kullanıcı”rolünde tam yetki verildiği, ilgili ana kullanıcı rolünde iletişim bilgilerini düzenleme yetkisinden maksimum/minimum alt kullanıcı onay limitlerini belirleme gibi tüm geniş yetkilerin tanımlı olduğu ... ve Ana Kullanıcı Tanım Formu’nda açıkça belirtildiği, davacı firma personeli...tarafından oluşturulan talimatlardan 49 adedinin davalı bankaya ait ... üzerinden açılışı yapıldığı, söz konusu işlemlerin davacı firma tarafından ana kullanıcı olarak tam yetki ile yetkilendirilmiş ilgili personel tarafından gerçekleştirildiği gerek sistem kayıtları ile gerekse de dosyaya mübrez tüm kayıtlar ile sabit olduğu, kalan 2 adet işlemin kaynağı hakkında ise herhangi bir bilgiye ulaşılamadığı,dava konusu talimat işlemlerinden32 adet işlem talimatının... uzantılı kurumsal e-posta hesabından, 18 adet işlem talimatının ise ... uzantılı şahsi e-posta hesabından davalı bankaya iletildiği, başka bir deyişle talimat belgelerinin ... web platformu üzerinden değil kurumsal ve şahsi e-posta hesaplarından gönderimlerinin sağlandığı, kalan 1 adet işlem talimatının gönderimi ile ilgili bir veriye ulaşılamadığı, davalı yanca bu durumunilgili talimat işleminin personelin önüne fiziken veya whatsapp üzerinden gelmiş olabileceği şeklinde açıklandığı, taraflar arasında imzalanan ... Sözleşmesi (ve eklerine) göre firmanın hazırladığı transfer işlemlerine ait bilgilerin bankaya aktarılması ve banka tarafından yapılan transferlere ilişkin bilgilerin firmaya aktarılması yöntemi ve zamanı ile aktarılacak elektronik dosya formatının sözleşmenin eki olan teknik şartnamede düzenlendiği belirtildiği (Madde-3), havale işlemleri için oluşturulan talimat evraklarının işbu maddede belirtilen formata uygun olması gerektiği, ayrıca ilgili sözleşmede transfer talimatlarının hangi yöntem ve araç ile gönderileceği hususunda bir bilginin geçmediği, yerinde yapılan incelemede talimat belgesinin manuel olarak oluşturulabileceği gibi sistemden çıktı alınarak da oluşturulabileceği gözlendiği,netice olarak, dava konusu işlemlerin davacı firma çalışanı ... tarafından gerçekleştirildiği, ilgili şahsın dava konusu işlemleri gerçekleştirmek üzere sisteme erişim yapma ve işlemleri tanımlama gibi tüm geniş yetkiye sahip olduğu, bu bağlamda somut olayda banka tarafından uygulanan erişim denetimi ve yetkilendirme prosedürlerinden kaynaklı herhangi bir güvenlik zafiyeti ya da işlem güvenliğini tehdit
edici bir unsur gözlenmediği, davaya konu talimat işlemlerini tanımlayan ... isimli çalışana davacı tarafından sistemde “ana kullanıcı” rolünde tam yetki verildiği, ilgili ana kullanıcı rolünde iletişim bilgilerini düzenleme yetkisinden maksimum/minimum alt kullanıcı onay limitlerini belirleme gibi tüm geniş yetkilerin tanımlı olduğu ... ve Ana Kullanıcı Tanım Formunda açıkça belirtilmiş olduğu, davacı bir anlamda kontrolsüz ve sınırsız tam yetkiyi kendi çalışanına devretmekle olası usulsüz işlemlerin adeta kapısını açık bıraktığı, davacı basiretli bir tacir gibi ihtiyatlı olmak durumunda olduğundan, kendi çalışanına bu denli güven duymuş olması sonucunda, özensiz olarak tam yetkiyle donatılmış personelin usulsüz eylem ve işlemleri sonucunda şirketin zarara uğramasına yol açtığı, davalı banka gerek ... Programı platformu üzerinden iletilen ve gerekse de manuel ortamda iletilen talimatlara istinaden 3. Şahıslara para transferi (EFT, havale vesaire gibi) yapmış olduğu, davalı banka çalışanları çok sayıda para transferi işlemlerini yaparken salt bankanın kurduğu ... Programına güvenerek, verilen talimat asıllarını takip etmeme (yani bir önceki talimat gelmeden yeni talimatla işlem yapmama gibi) ve şirket yetkilisinden beher işlem bazında teyit almama gibi güvenlik tedbirlerini ihmal etmiş oldukları, esasen hangi tür yüksek güvenirliği olduğu düşünülen program uygulanırsa uygulansın o programın mutlaka kendi içinde azda olsa keşfedilmemiş olan bir güvenlik açığı olabileceğinden şüphe duymaları gerektiği, davalı banka çalışanlarının bu noktayı ihmal etmiş oldukları, davalı banka çalışanın gereken özeni göstermediği ve davacıdan teyit almaksızın işlem yaptığı ve bu sebeple zararın doğduğu, davalı banka çalışanları havale işlemleri sırasında gönderilen talimatlardaki imza kontrolü bakımından özen yükümlülüğünü gereği gibi ifa etmemiş oldukları, ancak hesap hareketlerine göre kendi çapında bu denli yüksek montanlı bir ödeme-para transferi sırasında davacıdan teyit alınmamış olması, davacının da basiretli bir tacir olarak bunca süre sessiz kalmış olması adeta işlemlere icazet verdiği anlamına gelebileceği anlamına gelebileceğinden tarafların eşit oranda müterafik kusurlu olduklarıanlaşıldığından bilirkişi tarafından tespit edilen zarar miktarının yarısı olan alacak miktarı üzerinden davanın kısmen kabulüne dair mahkememizce aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.Davanın kısmen kabulüyle, dava konusu edilen 192,834,47 TL'nin davaya konu edilen 50.000,00 TL'lik kısmına 12/09/2019 tarihinden, bakiye 142.834,47 TL'lik kısmının ise 29/03/2023 ıslah tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine,..." karar verilmiştir. Verilen karara karşı taraf vekillerince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Bilirkişiler tarafından yapılan değerlendirme neticesinde; işlemlerin iğfal kabiliyetinin bulunmadığı, zarara bankanın ağır kusuru ile sebebiyet verildiği sübut bulmuştur.Zira değerlendirmelerde; Bankaya gönderilen havale talimatlarının, bankanın sözleşmede yer verdiği şablona uygun olmamasına rağmen işlemin yapıldığı,Bu çıktıların davalı bankanın müvekkil şirkete kurduğu ... programına ait olmadığı,Dosyaya sunulan sözde havale talimatlarında müvekkil şirket yetkililerinin imzasının bulunmadığı,Dava konusu talimat işlemlerinden 32 adet işlem talimatının ... uzantılı kurumsal e-posta hesabından, 18 adet işlem talimatının ise ... uzantılı şahsi e-posta hesabından davalı bankaya iletildiği, başka bir deyişle talimat belgelerinin ... web platformu üzerinden değil kurumsal ve şahsi e-posta hesaplarından gönderimlerinin sağlandığı,Bir kısım havale talimatlarının sisteme dahi girilmeden yapıldığı,Davalı bankanın işlem teyidini almadan bu havaleleri gerçekleştirdiği,Sübut bulmuştur. Bankacılık faaliyeti yönünden alınan 11.12.2020 tarihli bilirkişi raporunda davalının bankacılık işlemlerine aykırı davrandığının tespit dilmesi sebebiyle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; Müvekkili banka davaya konu işlemleri, davacı ile akdettiği sözleşmelere, kendi kayıtlarına ve yasalara uygun olarak müşterinin usulüne uygun şekilde,finans yıldızı platformu üzerinden kendisine iletilen talimatlarına istinaden gerçekleştirildiğini, davacı dava konusu işlemlere vakıf olup hiçbir itirazı olmamıştır, müvekkil bankaya bir talep ya da bildirim yapmayarak talimatların tamamına icazet verdiğini, davacı ile müvekkili banka arasındaki ilişkinin artık bir teamül olduğu gibi davacının sistem üzerinden verdiği talimatlar ile ödeme yapması ve kendisine talimat vererek müvekkil banka ile muhatap olması da bir teamül oluştuğunu, davacının, bankacılık işlemlerinde her zaman aynı kişiyi kullanması onu ... sisteminde ana kullanıcı olarak belirlemesi ve imzalı talimatları ile bu kişiye ödeme yapması çerçevesinde, müvekkili bankaya bir güven verildiğinin kabulü gerektiğini, davacı tarafından oluştuğu iddia edilen zarar ile müvekkili banka eylemi arasında uygun illiyet bağı bulunmaması sebebiyle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi gereğince istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Dava; Haksız eylemden kaynaklanan maddi tazminat davasıdır.TBK.m.49 gereğince kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür. Madde 50 gereğince zarar gören, zararını ve zarar verenin kusurunu ispat yükü altındadır.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (TMK) “ispat yükü” başlıklı 6. maddesinde; kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü tutulmuştur.Yine ispat yükünü düzenleyen 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (HMK) 190. maddesi “(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir.Dosyada mevcut delil durumuna göre; İlk Derece Mahkemesince yaptırılan inceleme sonucunda düzenlenen ve hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olduğu ve dosya kapsamındaki diğer delillerle örtüştüğü, Bilirkişi heyeti 30/01/2023 tarihli ek raporunda; davalı banka çalışanları havale işlemleri sırasında gönderilen talimatlardaki imza kontrolü bakımından özen yükümlülüğünü gereği gibi ifa etmemiş oldukları ancak hesap hareketlerine göre kendi çapında bu denli yüksek montanlı bir ödeme-para transferi sırasında davacıdan teyit alınmamış olması, davacının da basiretli bir tacir olarak hem kontrolsüz ve sınırsız tam yetkiyi kendi çalışanına devretmekle ve hem de bunca süre sessiz kalmış olması adeta işlemlere icazet verdiği anlamında yorumlanabileceği, belirtilen sebeplerle tarafların müterafik kusurlu oldukları kanısına vardıklarını, kusur takdiri her ne kadar sayın mahkemeye ait ise de eğer bir kusur oranı belirtilmek gerekirse tarafların %50’şer oranında müterafik kusurlu olduklarının söylenebileceği, davacının gerçek zararının 385.668,93 TL [ (597.500)-(211.831,07 Ödeme)] olarak belirlenmiş olduğu, % 50 kusur oranının değerlendirilmesi ihtimalinde 192.834,47 TL davalı bankanın sorumluluğunun hesaplanabileceğinin tespit edildiği, bilirkişi raporunda belirtilen tespitlerin hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmadığı anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf isteminin reddine karar vermek gerekmiştir.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından taraf vekillerinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2019/605 Esas 2024/249 Karar sayılı 13/03/2024 günlü kararına yönelik taraf vekilleri tarafından yapılan istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ayrı ayrı ESASTAN REDDİNE,
2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL maktu istinaf karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 427,60 TL'nin mahsubuyla bakiye 304,40 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,
3-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 13.172,52 TL nispi istinaf karar ve ilam harcının, peşin yatırılan 3.294,00 TL'nin mahsubuyla bakiye 9.878,52 TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine,
4-İstinafa başvuran tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
5-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle avukatlık ücreti tayinine yer olmadığına,
6-6100 Sayılı HMK'nın 333. maddesi gereğince var ise kalan gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,
7-Karar tebliği ve harç tahsil müzekkeri düzenlenmesi Dairemizce yapılmasına, harç ve avans iadesi işlemleri ile 6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi gereği kanun yollarından geçmek suretiyle kesinleşen kararların kesinleşme kaydı ile kesinleşme kaydı yapılan kararların yerine getirilmesi için gerekli bildirimlerin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 04/02/2026