Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/321
KARAR NO : 2026/190
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/560
KARAR NO : 2024/895
TALEP TARİHİ: 02/08/2024
KARAR TARİHİ: 04/12/2024
TALEP: Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan (İİK 285 İla 308/h))
KARAR TARİHİ: 11/02/2026
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
TALEP
Konkordato talep edenler vekili dilekçesinde özetle; konkordato talep eden şirketin yüksek faiz, kur farkı, enflasyon gibi nedenlerle ödeme güçlüğü içerisine girdiğini, nakit döngüsünde sorunlar yaşamaya başladığı için konkordato talep ettiğini beyan ederek öncelikle geçici mühlet, akabinde kesin mühlet kararı verilmesini, nihayetinde konkordatonun tasdikini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; "...Mahkememizin 07/11/2024 tarihli duruşmasında; " İstanbul Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... sicil numarası ile kayıtlı davacı ... ...ANONİM ŞİRKETİ hakkında 3 aylık geçici mühletin İİK 287/4. maddesi uyarınca ek 1 AY UZATILMASINA, İİK 292/son maddesi uyarınca ilerleyen süreçte iflas kararı verilmesi için şirket yetkilisinin dinlenilmesi şart olduğundan davacı şirket yetkilisinin meşruhatlı davetiye ile önümüzdeki duruşmaya çağrılmasına " karar verildiği ve davacı şirket yetkilisine ihtaratlı davetiye tebliğ edildiği, ancak davacı şirket yetkilisinin son celse de hazır olmadığı anlaşılmıştır. Komiser heyetinin 14/11/2024 tarihli raporda; " ...mümkün olan en yakın tarih olan 30.09.2024 tarihli bilanço ve 19.07.2924 düzenlenme tarihli bilirkişi raporuna istinaden hazırlanan rayiç değer raporu uyarınca, borçlu Şirketin değerli herhangi bir duran varlığı bulunmaması; aktifinde görülen alacakların ağırlıklı olarak çek alacaklarına dayanması ve bir kısım ticari alacaklarının uzun süredir tahsil edilemeyen alacaklar olması sebebiyle iflas kararı verilmesi ihtimalinde borçlu Şirketin basit tasfiye usulü uyarınca tasfiyesine karar verilmesinin somut duruma uygun olacağı " yönünde rapor sundukları anlaşılmıştır.
Dosya kapsamına göre; konkordato talep eden şirketin faal durumda olmadığı, satışların yapılmadığı, teknik bilirkişi tespitleri doğrultusunda belirlenen rayiç verilere göre özvarlığının negatif seviyede yani borca batık durumda olduğu, komiser heyeti raporunda da işaret edildiği üzere, üç aylık dönemde şirketin (-) 8.338.299,34-TL zarar ettiği, konkordato sürecini başarıya ulaştırma imkanının bulunmadığı..." gerekçesiyle şirketin iflasına ve tasfiyenin İİK'nın 308/2 maddesi uyarınca basit tasfiye usulüne göre yürütülmesine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ
Konkordato talep eden vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; Konkordato komiser raporundaki görüşe katılmalarının hukuken mümkün olmadığını, bilirkişi marifetiyle yapılan değerlendirmede müvekkilime ait envanterlerin değerinin çok düşük gösterildiğini, bu nedenle borca batık çıktığını, envanterlerin doğru değerlendirmesi halinde borca batık çıkmayacağını, hatalı bilirkişi raporu sonucunda verilen iflas kararının usul ve yasalara aykırı olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
Talep, İİK'nın 285. vd. maddeleri uyarınca geçici ve kesin mühlet kararları verilmesi ve konkordato projesinin tasdiki istemine ilişkindir.Konkordato, tacir yahut gerçek veya tüzel kişi bir borçlunun, borçlarını ödeme şekliyle ilgili yaptığı teklifin, kanunda öngörülen çoğunlukla alacaklılar tarafından kabul edilmesi ve yetkili mahkeme tarafından tasdik edilmesi sonucunda, borçlunun tüm adi borçlarını ödeyebileceği koşullar göz önüne alınarak, kararlaştırılan sürede ve/veya miktarda ödemesini mümkün kılan bir hukuki müessesedir. İİK'nın 285/3 fıkrası uyarınca konkordato talebinde iflasa tabi olan borçlu için İİK 154. maddesinin birinci veya ikinci fıkradaki yazılı yerlerdeki asliye ticaret mahkemesi, iflasa tabi olmayan borçlu için yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesi yetkilidir. Somut olayda dava görevli ve yetkili mahkemece açılmıştır. HMK'nın 74 maddesi, 114/1.f bendi ve TBK'nın 504/3 bendi uyarınca müvekkili adına dava açıp konkordato teklifinde bulunan vekilin, vekaletnamesinde özel olarak yetkilendirilmiş olması zorunludur. Sunulan vekaletname ile talep eden vekilinin yasal düzenlemelere uygun olarak konkordato yönünden özel olarak yetkilendirildiği anlaşılmıştır.Konkordato ön projesinde; konkordato kaynaklarının faaliyetlerden sağlanacak kar 14.690.896,53 TL, dönem başı nakit mevcudu 563.826,26 TL, diğer nakit girişleri (kısa vadeli alacak + alacak senetleri) 21.114.879,17 TL, sermaye artışı 5.000.000,00 TL olmak üzere toplam 41.369.601,96 TL olduğu, %25 faizi ile borç toplamı 38.427.277,72 TL olduğundan 2.942.324,24 TL kaynak fazlası olacağı,Özvarlıklarının 6.700.597,36 TL ile borca batık olmadığı, iflas durumunda adi alacaklıların alacaklarının % 46,72'sinin karşılanacağı,
Konkordato teklifinin kabul edilmesi durumunda borçların % 100'ünün %25 faizi ile ödeneceği ve ödemenin ise konkordatonun tasdiki akabinde 2026 yılı Haziran yılından itibaren 2029 yılı Haziran ayına kadar, ilk üç ay ödemesiz 36 eşit taksit halinde yapılacağı belirtilmiştir. Konkordato talep eden hakkında mahkemece, 06/08/2024 tarihinden başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet verilmiş, geçici mühlet süresi 1 ay uzatılmıştır. SMMM ... ve Doç.Dr. ...'dan oluşan Konkordato Komiser Heyeti 14/10/2024 tarihli raporda; "...borçlunun 31.08.2024 itibariyle güncel rayiç değer bilançosu uyarınca, şirketin değer tespitine konu varlıkları 319.700,00 TL'dir. Vurgulandığı üzere şirketin konkordato ön projesinin temeli de faaliyet kârına dayanmaktadır. Ancak teknik bilirkişi raporunda şirketin faal durumda olmadığı şirketin mali verilerinde gözüken bakiyenin reel olarak sirket stoklarında bulunmadığı ve faaliyet karını elde edebilecek satışların yapılabileceği ihtimali görülmemiştir.Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde rayiç değerlere göre öz varlık tutarının 49.416.376,31 TL VE BORCA BATIK OLDUĞU, şirketi 30.06.2024 ve 31.08.2024 mali verileri ışığında ön projesinde ve faaliyetinin sürekliliğini sağlayan faaliyet kârının olmadığı ve ana faaliyetinin devamlılığında zarar elde ettiği, mevcut performansla, incelediğimiz döneme ilişkin kârlılık oranın olmadığı, varsayımında şirketin mali durumunun düzelme ihtimalinin bulunmadığı, bu aşamada borçlu şirketin ön projede yer alan teklifinin “uygulanabilir ve gerçekleşebilir” olmadığı..." şeklinde konkordato projesinin başarıya ulaşamayacağı yönünde kanaat bildirmiştir. 31/10/2024 tarihli raporda; "...borçlu Şirket faaliyet karı elde edemediği gibi 30.09.2024 döneminde 8.338.299,34 TL zarar etmiştir. Bu süreçte borçlu Şirket az bir miktar satış gerçekleştirmiş olmakla beraber, maliyetleri ve vadesi gelen borçları sebebiyle faaliyetini kara çevirememiştir. Bilirkişi raporlarında da görüldüğü üzere, konkordato sürecinde borçlu şirketin ticari faaliyeti oldukça yavaşlamış ve durma noktasına gelmiştir. Borçlunu kaydi bilançosunda önemli derecede stok ve techizat bulunmasına rağmen 28.10.2024 tarihli ek teknik bilirkişi raporunda tespit edilen toplam stok ve teçhizat rayiç değeri 568.550,00TL olmuştur. Keza 31.10.2024 tarihli bilirkişi raporuna istinaden hazırlanan rayiç değer bilançosu uyarınca Şirketin 46.261.775,64 TL negatif olduğu ve borca batık bulunduğu tespit edilmiştir. Somut olayda konkordato talep eden şirketin projesine dayanak olan mali kaynakların borçlunun önceden doğmuş ve gelecekte doğacak diğer borçlarını karşılama potansiyeli bulunmadığını sonucuna varılmıştır.Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde rayiç değerlere göre Öz varlık tutarının 46.261.775,64 TL VE BORCA BATIK OLDUĞU, şirketi 30.06.2024 ve 30.09.2024 mali verileri ışığında ön projesinde ve faaliyetinin sürekliliğini sağlayan faaliyet kârının olmadığı ve ana faaliyetinin devamlılığında zarar elde ettiği, mevcut performansla, incelediğimiz döneme ilişkin kârlılık oranın olmadığı, varsayımında şirketin mali durumunun düzelme ihtimalinin bulunmadığı, bu aşamada borçlu şirketin ön projede yer alan teklifinin "uygulanabilir ve gerçekleşebilir” olmadığı..." yönünde kanaat bildirmiştir. Konkordato, borçlarını vadesi geldiği halde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurabileceği kendine özgü bir cebri icra kurumudur. Konkordatoda amaç, elinde olmayan nedenlerle işleri iyi gitmeyen, mali durumu bozulmuş olan ve borçlarını ödeyip faaliyetlerini devam ettirmek isteyen dürüst borçluyu koruyarak mali durumunun iyileşmesini sağlamak ve alacaklıların, borçlunun muhtemel bir iflasına nazaran, daha fazla ölçüde alacaklarına kavuşma olanağı yaratmaktır. Konkordato ile alacaklılar, alacaklarının bir kısmından vazgeçerler ve/veya borçluya, ödeme konusunda belirli bir vade tanırlar. Borçlunun borcun belli bir yüzdesini ödemeyi taahhüt ettiği ve alacaklıların da kalan alacaklarından vazgeçtiği durumda tenzilat konkordatosu söz konusu olur. İçinde bulunduğu mali koşullara göre borçluya borçlarını belirli bir oran ve/veya vadeyle ödeme imkanı verilmesi hem borçlu bakımından ve hem de alacaklılar bakımından olumlu sonuçlar doğurur. Aksi halde bu durumdaki borçlunun iflas etmesi, faaliyetlerinin tümüyle sona ermesine ve alacaklıların alacaklarını büyük oranda tahsil edememelerine neden olacaktır (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi 05/10//2023 tarih 2023/3061 E. 2023/3144 K.)İİK'nın 286/1.a maddesinde "borçlunun talebiyle birlikte borçlarını hangi oranda veya vadede ödeyeceğini, bu kapsamda alacaklıların alacaklarından hangi oranda vazgeçmiş olacaklarını, ödemelerin yapılması için borçlunun mevcut mallarını satıp satmayacağını, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için gerekli mali kaynağın sermaye artırımı veya kredi temini yoluyla yahut başka yöntem kullanılarak sağlanacağını gösteren ön proje ibraz etmesi" gerektiği ifade edilmiştir. Konkordatonun amacı, borçluyu borçlarından ve eğer iflas şartlarını taşıyorsa muhtemel bir iflastan kurtarmak, alacaklıların da belirli bir vadede ve/veya indirimle alacaklarını tahsil etmelerini sağlamaktır. Bu yapılırken özellikle alacaklıların sürece dahil edilmesi, alacaklıların, komiserin ve mahkemenin katılımı ile nihai projenin oluşturulması ve konkordatonun başarıya ulaşması için iş birliğine gidilmesi gerekir. Projenin başarıya ulaşıp ulaşmayacağı ve kayıtlarla uygun olup olmadığının değerlendirilebilmesi yönünden, borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve alacaklılara ödemelerini yapabilmesi için mali kaynağın nasıl sağlanacağı net bir şekilde açıklanmalıdır. Borçlunun faaliyetine devam edebilmesi ve ödemelerini yapabilmesi ile konkordato amacına ulaşacaktır.İİK 287.maddesinde, borçlunun iyileşmesi ve konkordatonun tasdiki ihtimalinin "konkordatonun başarı şansı" kavramı altında ifade edilmiştir. İİK 289. maddesinde, konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması halinde borçluya 1 yıllık kesin mühlet verileceği düzenlenmiştir. Başarı olasılığı kavramından anlaşılan husus, konkordato projesinin gerçekleşme olasılığına sahip olmasıdır. Bu sonuca, borçlunun durumu, malvarlığı gelirleri ve taahhütlerini yerine getirmesine engel olan nedenler gözetilerek, objektif verilere göre konkordato başarı olasılığı yargıç tarafından belirlenecektir (Konkordato ve Yeniden Yapılanma Hukuku - Av. Sümer Altay, sayfa 112, 1.Cilt). İsv. İİK'da da konkordato mühletinin amaçlarından biri olarak açıkça, "borçlunun iyileşmesi" kavramına yer verilmiştir. İyileşmeden söz edilebilmesi açısından bilançosal bir iyileşme yeterli olmayıp, yapısal (gerçek) bir iyileşmenin varlığı aranmalıdır. Bu sebeple konkordato talebi, sadece zaman kazanmaya yönelik bir talep olmayıp sürekli ve kalıcı bir iyileşme olasılığını konkordato projesi yardımıyla inanılır kılmalıdır. Bu nedenle ön proje sadece dilek ve temenniler içeren soyut bir belge olarak anlaşılmamalı, mahkeme tarafından kesin mühlet verilebilmesi için ön projenin nasıl başarılı olacağı açıklanmalıdır. (Selçuk Öztek / Ali Cem Budak, Müjgan Tunç Yücel, Serdar Kale, Bilgehan Yeşilova, Yeni konkordato Hukuku, 2. Baskı, Ankara 2019 s. 187) İİK'nın 287.maddesinin 4.bendinde; "Geçici mühlet üç aydır. Mahkeme bu üç aylık süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin yapacağı talep üzerine geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir, uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez.", aynı maddenin 5.bendinde; "291 inci ve 292 nci maddeler, geçici mühlet hakkında kıyasen uygulanır."İİK'nın 292.maddesinde ise; "(Değişik madde: 17/07/2003 - 4949 S.K./74. Md.) (Değişik madde: 28/2/2018-7101 S.K./20. md) İflasa tabi borçlu bakımından, kesin mühletin verilmesinden sonra aşağıdaki durumların gerçekleşmesi halinde komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine ve borçlunun iflasına resen karar verir:a) Borçlunun malvarlığının korunması için iflasın açılması gerekiyorsa.b) Konkordatonun başarıya ulaşamayacağı anlaşılıyorsa.c) Borçlu, 297 nci maddeye aykırı davranır veya komiserin talimatlarına uymazsaya da borçlunun alacaklıları zarara uğratma amacıyla hareket ettiği anlaşılıyorsa (Ek ibare: 6/12/2018-7155 S.K./16. md) .d) Borca batık olduğu anlaşılan bir sermaye şirketi veya kooperatif, konkordato talebinden feragat ederse.İflasa tabi olmayan borçlu bakımından ise birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerindeki hallerin kesin mühletin verilmesinden sonra gerçekleşmesi durumunda, komiserin yazılı raporu üzerine mahkeme kesin mühleti kaldırarak konkordato talebinin reddine resen karar verir.Mahkeme, bu madde uyarınca karar vermeden önce borçlu ve varsa konkordato talep eden alacaklı ve alacaklılar kurulunu duruşmaya davet eder; diğer alacaklıları ise gerekli görürse davet eder." hükümlerine yer verilmiştir. Somut dosya kapsamın değerlendirildirildiğinde; Şirketin geçici mühlet süresi içerisinde faaliyet karı elde edemediği gibi aksine zarar ettiği, satışları kara çevrilemediği, konkordato sürecinde ticari faaliyetin durma noktasına geldiği, rayiç değer bilançosuna göre (-) 46.261.775,64 TL borca batık olduğu tespit edilmekle, şirketin geçici mühlet dönemi içerisindeki faaliyet ve kar oranı dikkate alındığında kar hedefine ulaşmasının mümkün olmadığı anlaşılmıştır. Konkordato talep eden vekili istinaf dilekçesinde borca batıklık tespitine konu bilirkişi raporuna itiraz etmiş ise de dosya kapsamında yer alan raporların hükme elverişli olduğu, konkordato talep eden vekilinin aksi yöndeki beyanlarının soyut kaldığı, ispata yönelik bir belge sunulmadığı görülmekle, borca batık olan şirket hakkında iflas kararı verilmesinde bir isabetsizlik görülmediğinden ve kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığından konkordato talep eden şirket vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Konkordato talep eden vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1.b.l bendi uyarınca ESASTAN REDDİNE,
2-Konkordato talep eden tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına,
3-Karar tarihi itibariyle Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00 TL istinaf karar harcından konkordato talep eden tarafından yatırılan 615,40 TL'nin mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin konkordato talep edenden alınarak Hazineye irat kaydına,
4-İstinaf yargılama giderlerinin konkordato talep eden üzerinde bırakılmasına, yatırılan gider avansından kalan kısmın ilk derece mahkemesince iadesine,
Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı HMK'nın 361/1. fıkrası ve 7499 sayılı Yasa'nın 37/1.a maddesi ile değişik 2004 sayılı İİK'nın 164. maddesi uyarınca, kararın tebliği tarihinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi.11/02/2026