mahkeme 2025/1052 E. 2025/1535 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
45. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/1052
KARAR NO : 2025/1535
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2024/976
KARAR NO : 2025/286
DAVA TARİHİ: 20/12/2023
KARAR TARİHİ: 16/04/2025
DAVA: Sigorta İlişkisinden Kaynaklanan Tazminat
KARAR TARİHİ: 31/12/2025
6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. Maddesi uyarınca dosya incelendi,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin, ... Bankası Osmaniye Adnan Menderes Bulvarı şubesiyle 03/08/2016 tarihinde yapmış olduğu Sabit Faizli Konut Kredisi Sözleşmesi ile Alibeyli Mah. Akyar Caddesi, ..., Merkez/Osmaniye (...) adresli taşınmazı satın aldığını, taşınmazı satın aldıktan sonra ... Bankası A.Ş. aracılığıyla, bu bankanın sigorta acentesi olan ... Sigorta A.Ş. tarafından taşınmaza hem Zorunlu Deprem Sigortası hem de Konut Sigortası yaptırıldığını, 06/02/2023 tarihli depremler sebebiyle satın aldığı taşınmazın yıkıma uğramasından dolayı müvekkilinin ilgili mercileri aradığında Zorunlu Deprem Sigortası'nın olmadığını ve bu yüzden ödeme alamayacağını öğrendiğini, bunun üzerine müvekkilinin öncelikle bankayı aradığında kendisine sigorta şirketiyle görüşmesinin söylendiğini, sigorta şirketiyle görüştüğünde ise 2022 yılının Eylül ayında sigorta prim ödemeleri esnasında hesabında para kalmadığı gerekçesiyle sigortalarının yenilenmediği bilgisinin verildiğini, Zorunlu Deprem Sigortası'nın sırf prim ödemesi yapılamadığı için iptal edilemeyeceğini, yenilenmesinin ihmal edilemeyeceğini tüm bu hususlarla birlikte konut kredisi sözleşmesi yapılırken satın alınan Alibeyli Mah. Akyar Caddesi, ..., Merkez/Osmaniye adresli yer ve müvekkilinin Mareşal Fevzi Çakmak Mah. . ..., Merkez/Osmaniye adresli kendi oturduğu evin, banka lehine ayrı ayrı ipotek verildiğini, bu ipoteklerin sigorta poliçeleri yenilenmemiş olmasına rağmen devam ettiğini, taraflarınca arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak anlaşamama olarak sonuçlandığını beyanla; fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile, davanın kabulüne, satın alınan yere ilişkin talep edebilecekleri güncel DASK ve Konut Sigortaları tazminat bedelleri belirli olduktan sonra miktarı artırma hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL'nin davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP
Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu talep hakkında miktar itibariyle tüketici hakem heyetinin görevli olduğunu, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, dava konusu edilen değerin belirlenebilir olduğu halde davacı tarafından hukuka aykırı şekilde belirsiz alacak davası açıldığını, her ne kadar davacının iddiasının aksine ortada bir poliçe bulunmamakla birlikte süresi bitmiş olan poliçelerde rehinli alacaklı (dain-i mürtehin) kaydı bulunması sebebiyle ... ... Bankası A.Ş.'nin muvafakatinin alınmasının zorunlu olduğunu, davacının aktif dava ehliyeti bulunmadığını, davanın Doğal Afet Sigortalar Kurumu'na ihbarını talep ettiklerini, davacının, deprem anında zorunlu deprem sigorta poliçesi bulunmadığını, davaya konu taşınmaza ilişkin olarak 03/08/2016 tanzim tarihli, 03/08/2016-03/08/2017 tarihlerini kapsayan ... numaralı zorunlu deprem sigorta poliçesi bulunduğunu, söz konusu poliçenin acente sıfatıyla ... ... Bankası A.Ş. tarafından düzenlendiğini, bununla birlikte, davaya konu taşınmaza ilişkin başkaca zorunlu deprem sigorta poliçesine rastlanmadığını, kaldı ki davacının, yenileme konusundaki sorumluluğunun sigorta şirketi ve acenteye ait olduğuna ilişkin iddiasının da yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacının, deprem anında özel konut sigorta poliçesi bulunmadığını, davacı tarafından konut kredisine bağlı olarak ... ... Bankası A.Ş. aracılığıyla ilk özel konut sigortasının 03/08/2016 tarihinde yapıldığını, bu poliçenin 03/08/2016-03/08/2017 tarihlerini kapsayan 33733310 numaralı "Evim Garantide Plus Sigorta Poliçesi" olduğunu, bu poliçenin 6 kez yenilendiğini, altıncı yenilemeye ilişkin poliçenin 03/08/2022 tarihinde tanzim edildiğini, davacının yenilenen bu poliçeye ilişkin sigorta ücretini/primini ödemediğinden poliçenin 12/09/2022 tarihinde iptal edildiğini beyanla; davanın dava şartı yokluğundan reddine, davanın yetkisiz sebebiyle reddine, işbu davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını beyanla davacı tarafa talep konusunu ve taleplerini miktar olarak belirtmesi ve belirtilen miktarlar üzerinden eksik harcın tamamlatılması için süre verilmesini, aksi takdirde davanın usulden reddine karar verilmesini, poliçelerde rehinli alacaklı (dain-i mürtehin) kaydı bulunması sebebiyle T. ... Bankası A.Ş.'nin muvafakatinin alınması zorunlu olduğunu beyanla, bu muvafakat ibraz edilmediği takdirde davanın esasına yönelik inceleme yapılmaksızın usulden reddine, davanın Doğal Afet Sigortalar Kurumu'na ihbarına, davanın müvekkili şirket yönünden esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... ... Bankası A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu olayda müvekkili bankanın acente sıfatını haiz olduğunu, bu nedenle de müvekkili bankaya, ne DASK zorunlu deprem sigortası ne de konut sigortası nedeniyle husumet yöneltilebilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca huzurdaki davanın zorunlu deprem sigortası talepleri kapsamında Doğal Afet Sigortalar Kurumuna da ihbar edilmesi gerektiğini, davacının talepleri bakımından temel yükümlülüğün dava dışı DASK kurumu ve sigorta firmasında olduğunu, bu kapsamda müvekkili bankaya husumet yöneltilemeyeceğini, davacı ile müvekkili banka arasında imzalanmış herhangi bir poliçe bulunmadığını, müvekkili bankanın, Bankacılık Kanunu gereğince sigorta hizmeti veren bir şirket olmadığını, davacı ile müvekkili banka arasında poliçe kapsamında doğrudan bir sigorta ilişkisi bulunmadığını, sigorta poliçelerinin tarafının müvekkili banka olmamakla birlikte, yapılan prim ödemelerinin de müvekkili bankaya yapılmadığını, müvekkili bankanın söz konusu sigorta sözleşmesi ve dolayısıyla poliçede taraf olmadığı gibi bu ilişkideki sıfatının Dain-i Mürtehin olduğunu beyanla; davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine, davanın DASK'a ihbarına, mahkeme aksi kanaatte ise davanın esastan reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
Mahkemece; ''Dava, İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesi'nin 2023/1066 esas, 2024/810 karar sayılı, 30/10/2024 tarihli kararı ile davanın ticari dava olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiş; görevsizlik kararı kesinleşerek, süresi içinde başvuru üzerine dosya mahkememize gönderilmiştir.HMK.'nun 115/1.maddesi uyarınca dava şartlarının bulunup bulunmadığı davanın her aşamasında resen araştırılır. HMK.nun 114/c maddesi uyarınca mahkemenin görevli olması dava şartı olarak düzenlenmiştir. 26.06.2012 tarihli 6335 sayılı Yasanın 2.maddesiyle değiştirilen TTK.5.maddesinin 3.fıkrası uyarınca, ticaret mahkemesi ile diğer mahkemeler arasındaki ilişki görev ilişkisi olup, bu durumda göreve ilişkin usul hükümleri uygulanır.Ticari davalar TTK.4.maddesinde sayılmıştır. Buna göre her iki tarafın tacir olması halinde davanın konusuna bakılmaksızın dava nispi ticari dava olarak mahkememizin görevi alanında olacaktır. Uyuşmazlığın Türk Ticaret Kanununda düzenlenen bir hususa ilişkin olması veya davanın ticaret mahkemesinde görüleceğine dair açık bir yasal düzenlemenin bulunması halinde mutlak ticari dava söz konusu olup mahkememizin görev alanı içinde kalacaktır.Her ne kadar İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesinin 2023/1066 esas sayılı dosyasında görevsizlik kararı verilerek mahkememize gönderilmiş ise ; davacıya ait Alibeyli Mah. . ... Merkez Osmaniye adresinde davacının Muhasebe ve Defter Tutma faaliyeti kapsamında serbest muhasebecilik yaptığı bu sebeple tacir olmadığı anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine karar verilerek görevli asliye hukuk mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir."
İSTİNAF SEBEPLERİ
Davacı vekili yasal süre içerisinde sunmuş olduğu istinaf dilekçesinde özetle; davanın sigorta hukukundan kaynaklandığını, TTK'da düzenlendiğini, bu nedenle Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu beyan ederek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında inceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılmış, kamu düzenine aykırılık olup olmadığı ise re'sen gözetilmiş ayrıca HMK'nın 357. maddesindeki "İlk derece mahkemesinde ileri sürülmeyen iddia ve savunma istinafta dinlenemez ve istinafta yeni delillere dayanılamaz" kuralı nazara alınmıştır.Dava, DASK ve konut sigortası poliçelerinin yenilenmediği, söz konusu adresin deprem nedeniyle yıkıldığı, sigortaların yenilenmemesinden davalıların sorumlu oldukları iddiasıyla her iki sigorta bedelinin davalılardan tahsili istemine ilişkindir.Dava dilekçesinde talebe konu taşınmazın konut kredisi kullanılarak alındığı ve konut sigorta poliçesi yapıldığı beyan edilmiş ise de davacı vekili 19/04/2024 tarihli dilekçe ile söz konusu adreste serbest muhasebecilik-mali müşavirlik faaliyetini yürüttüğünü, AFAD Hak Sahipliği için Talep ve Taahhütname Başvurusu belgesinde adresin beyan edilen kullanım amacının ticarethane olarak geçtiğini beyan etmiş ve ilgili belgeleri ibraz etmiştir. Davanın açıldığı İstanbul Anadolu 1. Tüketici Mahkemesi bu beyan ve belgelere istinaden görevli mahkemenin ticaret mahkemesi olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı vermiştir. Kararın kesinleşmesi akabinde dosyanın tevzi edildiği İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi ise davacının tacir olmadığı gerekçesiyle yukarıda yazılı şekilde karar vermiştir. Uyuşmazlık; görevli mahkemenin tespiti noktasında toplanmaktadır. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 1. maddesinde; "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir." hükmü yer almaktadır. HMK'nın 114/1.c maddesi uyarınca "Mahkemenin görevli olması" dava şartlarından olup, HMK'nın 138 maddesi dikkate alınarak dava şartlarının öncelikle karara bağlanması gerekmektedir. HMK'nın 115. maddesinde ise "Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir..." düzenlemesi yer almaktadır. Tarafların tacir olup olmadığına ve işin bir ticari işletmeyi ilgilendirip ilgilendirmediğine bakılmaksızın ticari sayılan davalar mutlak ticari davalardır ve TTK'nın 4/1.maddesinde bentler halinde düzenlenmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 4/1.maddesinde; "Her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın; a) Bu Kanunda, ... öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. Ancak, herhangi bir ticari işletmeyi ilgilendirmeyen havale, vedia ve fikir ve sanat eserlerine ilişkin haklardan doğan davalar bundan istisnadır." hükmüne yer verilmiş ve TTK'nın 5/1. maddesinde ticari davalara bakmakla görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğu belirtilmiştir.Somut olayda, davacının söz konusu adreste serbest muhasebecilik-mali müşavirlik faaliyetini yürüttüğü anlaşılmakla, tüketici sıfatının bulunmadığı sabittir. Her ne kadar ticaret mahkemesi tarafından görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemesi olduğuna dair karar verilmiş ise de 6102 sayılı TTK'nın Altıncı Kitabı Sigorta Hukukuna ilişkin olup dava mutlak ticari dava niteliğindedir. Mahkemece işin esasının incelenmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; görevli mahkeme Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile kararın 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 bendi uyarınca kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2024/976 E. 2025/286 K. sayılı 16/04/2025 tarihli kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1.a.3 bendi uyarınca KALDIRILMASINA,
2-Dairemizin kararı doğrultusunda işlem yapılması için dosyanın mahkemesine İADESİNE,3-Davacı tarafından yatırılan istinaf başvuru harcının Hazineye irat kaydına, istinaf karar harcının ilk derece mahkemesince iadesine,
4-Davacı tarafın yapmış olduğu istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,5-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,
6-Yatırılan gider avansından kalan kısmın davacıya ilk derece mahkemesince iadesine,7-Kararın ilk derece mahkemesince taraflara tebliğine,Dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1.a.3, 362/1.c ve 362/1.g bendi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 31/12/2025