Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2025/19 Esas
KARAR NO: 2025/275
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: BAKIRKÖY 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 11/10/2024
NUMARASI: 2024/595 E. - 2024/1014 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/02/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin ev alma amacıyla davalı görünen kişinin sahibi bulunduğu emlak ofisine gittiğini, evin alınabilmesi için kredi gerektiğinden dolayı davalının kendilerinin çalıştıkları bankadan kendisine kredi işlemlerinde yardımcı olacaklarını ve krediyi çıkaracaklarını beyan ettiğini, akabinde 1.000,00 TL'nin kapora işlemlerinin yapılması için müvekkilinden elden alındığını, müvekkili ile davalının ilk anlaştıkları evin icra haciz meselesi olduğunu bu nedenle satışının yapılamayacağını kendisine başka bir daire göstereceklerini ancak teminat amaçlı 20.000,00 TL bedelli bir senet vermesi gerektiğini, ayrıca 2.000,00 TL kapora vereceğini belirttiğini, müvekkilinin daha önce vermiş olduğu kaporanın yanmaması ve oluşturulan güven ortamı içerisinde davalıya 20.000,00 TL bedelli senet verdiğini, davalının, müvekkilinin yanında bankacı olarak tanıttığı kişileri araması ve kredinin onaylandığı havası oluşturmasının müvekkilinde güven oluşmasına neden olduğunu ve senedi imzalayarak kendilerine teslim ettiğini, davalıca yapılan icra takibinde müvekkilinden alınan 20.04.2020 düzenleme tarihli 05.05.2020 vade tarihli 20.000,00 TL bedelli senedin işleme konulduğunu, ayrıca müvekkilinin imzası taklit edilerek 9.000,00 TL bedelli bir adet senedin daha beraberinde icraya konulduğunu beyanla 20.04.2020 düzenleme tarihli 05.05.2020 vade tarihli 20.000,00 TL bedelli senet ve 02.01.2020 düzenleme tarihli 15.01.2020 vade tarihli 9.000,00 TL bedelli iki adet senetten dolayı borçlu olmadıklarının tespitine, davalının %20'den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.
CEVAP DİLEKÇESİ: Davalı vekili tarafından cevap dilekçesi ibraz edilmemiştir.
DAİREMİZ KARARI: İlk derece mahkemesi 25/06/2021 tarih 2021/7 esas - 2021/642 karar sayılı ilamı ile davanın reddine karar verilmiş, kararın istinaf edilmesi üzerine Dairemiz 2021/1339 esas 2024/999 karar sayılı ilamı ile; "Davacı tarafından Büyükçekmece 1. İcra Mahkemesinin 2020/413 Esas sayılı dosyasına ibraz etmiş olduğu dava dilekçesinde, dava konusu olan 20.000,00 TL bedelli ve 9.000,00 TL bedelli senedin imzalatıldığını kabul ettiği, davacı vekilinin 19/03/2021 tarihli duruşmada mahkeme hakimince açıklama yaptırıldığında, 9.000 TL bedelli senede ilişkin beyanın hata sonucu verildiğini beyan ettiği, mahkemece icra mahkemesine verilen dava dilekçesinin mahkeme içi ikrar olduğu ve dönülemeyeceği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmişse de, davacının İcra Mahkemesine verdiği istinaf dilekçesinde "9.000 TL bedelli senetteki imzanın kendisine ait olmadığını" beyan ettiği anlaşılmıştır. HMK 188/2 maddesine göre, maddi bir hatadan kaynaklanmadıkça ikrardan dönülemeyeceği anlaşılıyorsa da; davacı vekilinin gerek 21/03/2021 tarihli duruşmadaki beyanı, gerekse İcra Mahkemesine verdiği istinaf dilekçesindeki beyanı gözetilerek davacı beyanının maddi hataya dayandığı kanaatine varılmıştır. Mahkemece öncelikle 9.000,00 TL bedelli senet yönünden imza incelemesi yaptırılması, WhatsApp yazışmalarının ve Büyükçekmece Cumhuriyet Savcılığının 2020/24869 soruşturma nolu dosyasının akibetinin arıştırılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekir iken, eksik inceleme neticesinde karar verilmesi yerinde görülmemiştir." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; "Her ne kadar davacı vekili tarafından duruşmadaki beyanında senetleri üzerinden zaman geçmesi nedeniyle ancak bulabildikleri beyan edilerek imza incelemesi yapılması talep edilmiş ise de davacı tarafa Mahkememizce tayin edilen kesin süre içerisinde haklı bir süre gösterilerek talepte bulunulmadığı, bu nedenle davacı tarafın bu iddiasının korunmasının mümkün olmadığı, davacı tarafça Hukuk Muhakemeleri Kanunu 94. Maddesi uyarınca belirlenen kesin süre içerisinde imza itirazına konu senetlerin sunulmadığı, imza örneklerinin verilmediği, usul yönünden korunması gereken hakların yalnızca davacı yana ilişkin olmadığı anlaşılmakla davacı tarafın bu yöndeki iddialarına itibar edilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmesi gerekmiştir." gerekçesiyle Davanın REDDİNE karar verilmiştir.
İSTİNAF: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın kanun ve yasaya aykırı olduğunu, yerel mahkemenin bir önceki istinaf kararını dikkate almadan karar verdiğini, tensip ile birlikte kesin sürenin verilmesinin mümkün olmadığını, söz konusu olayda inceleme yapılacak senetler üzerinden yaklaşık 4 yıl geçmiş olmasına rağmen mahkemece bu hususun dikkate alınmayarak kısa bir süre verildiğini, müvekkili duruşma esnasında hazır olmasına ve senetleri uzun süreye rağmen mahkemede hazır bulundurmasına rağmen mahkemece bu hususun da dikkate alınmadığını, istinaf mahkemesinin sadece imza incelemesi yönünden dosyadaki kararı kaldırmadığını, sadece dava konusu 9.000,00 TL yönünden imza incelemesi yaptırılmasına karar verdiğini, dosya kapsamında mevcut whatsapp yazışmalarının, dava konusu soruşturma dosyasının ve sunulacak belgelerin değerlendirilmesi noktasında yerel mahkeme kararını bozduğunu, ancak mahkemece davanın tekrar reddine karar verildiğini, imza incelemesinin yalnızca bir senet üzerinden yapılmasının kararlaştırıldığını, dosyada iki senet olduğunu, kabul anlamına gelmemekle birlikte aradan geçen uzun yıllara istinaden müvekkilinin söz konusu senetleri bulamayacak durumda olsaydı yerel mahkemenin hiçbir inceleme yapmayıp dosyadaki mevcut delilleri araştırmadan mı karar vereceğini, teslim etmesine rağmen mahkemece hiçbir inceleme ve araştırma yapılmadığını, davalının benzer şekilde birçok dava dosyası olup taraflarınca takip edilen mahkeme dosyasının duruşma esnasında mahkeme hakimine iletilip aynı dava konusuna ve aynı taraflara sahip olduğu iletilmesine rağmen mahkeme hakimince dikkate alınmadığını, söz konusu dosyanın Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2021/333 Esas sayılı dosyası olduğunu, kararın istinaf makamınca incelenmesi talepleri olduğunu, müvekkilinin ev alma amacıyla davalının sahip olduğu emlak ofisine gittiğini, davalının kendi çalıştığı bankadan kredi çıkaracağını beyan ettiğini, 1.000,00 TL kaporayı müvekkilinden elden aldığını, müvekkili ile anlaştıkları ilk evin icra meselesi olduğu bu nedenle kendisine başka bir daire göstereceğini ancak teminat amaçlı 20.000,00 TL bedelli bir senet ve 2.000,00 TL kapora vermesi gerektiğini söylediklerini, davalının müvekkilinde güven oluşmasına neden olduğundan senedi imzalayarak kendisine verdiğini, icra takibinde müvekkilinin imzası taklit edilerek müvekkilinin imzaladığı senet dışında 9.000,00 TL bedelli bir adet senet daha icraya koyduğunu, ekte sundukları yazışmaların 9.000,00 TL'lik senedin düzenlenme tarihinde müvekkilinin hiçbir şekilde iletişim içerisinde dahi olmadıklarının görüleceğini, müvekkilinin bedelsiz çekin kendisine iade edilmesi için davacıya ihtarname gönderdiğini, müvekkilinin araştırmaları neticesinde davacının buna benzer şekilde başkalarını da bu şekilde mağdur ettiği bilgisine ulaşıldığını, savcılıkta dolandırıcılık soruşturmasının halen aktif olup konu ile ilgili Kıraç Polis Merkezi Amirliği 2020/3949 evrak numarası ile ifade verilerek suç duyurusunda bulunulduğunu, Büyükçekmece savcılık soruşturma numarasının ... olduğunu, dosyada diğer mağdurların da ifadesi olduğunu, bedelsiz ve kandırma yoluyla alınan senedin hükümsüz olduğunu, hükümsüz senetten dolayı icraya konu olmasının ve haksız ve hukuksuz bir kazanç elde edilmesinin hukuken mümkün olmadığını, davacı ve davalı arasındaki yazışmaların Yargıtay kararlarıyla da sabit olduğu üzere delil kabul edilmesi gerektiğini, mesajlarda iş yeri çalışanlarınca müvekkiline "ben bankacı olarak diyorum kredin onaylandı" ve benzeri mesajlar atarak müvekkilini kandırma yoluna gittiklerinin ortada olduğunu, defaatle senedi istemesine rağmen sürekli oyalama ve gerçeği yansıtmayan beyanlarla senedin kendisine verilmeyerek icraya konu edilerek haksız bir kazanç yoluna gidildiğini, mahkemece gerekçesizolarak imza incelemesi yapılmadığını, davalının mahkemeye çağrılarak yemin tekliflerini yerine getirmesi gerekirken bu hususun da yerine getirilmediğini, mahkeme kararında teminat amacıyla verilen senetlerin geçersizliğine dair bir belgenin dosyaya sunulmadığını beyan etmişse de dosya incelendiğinde müvekkilinin davalının icra takibine geçmeden önce kendisine ihtar gönderdiğinin, mesaj kayıtlarında senetlerden alacağı olmadığının anlaşılacağını beyan ederek istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 72.maddesine göre açılan menfi tespit davasıdır. Davacı tarafından Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında icra takibine konu 20.000,00 TL bedelli bononun teminat amaçlı verildiği, 9.000,00 TL bedelli bononun ise müvekkiline ait olmadığı ileri sürülmek üzere, menfi tespit davasının kabulünü talep ve dava etmiştir. Büyükçekmece ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 20.000,00 TL bedelli ve 9.000,00 TL bedelli bonoya istinaden kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatılmıştır. Davacının her iki senette keşideci olduğu, 20.000,00 TL senedin düzenleme tarihi ...ödeme tarihinin 05/05/2020 tarihi olduğu, 9.000,00 TL bedelli senedin düzenleme tarihinin 02/01/2020 ödeme tarihinin 15/01/2020 tarihi olduğu, senetlerde " nakden " bedel kaydının bulunduğu, senetlerin 6102 sayılı TTK nın 776.maddesine göre bononun zorunlu unsurlarını taşıdığı anlaşılmıştır. Dairemizin iade kararında; Mahkemece öncelikle 9.000,00 TL bedelli senet yönünden imza incelemesi yaptırılması, WhatsApp yazışmalarının ve Büyükçekmece Cumhuriyet Savcılığının 2020/24869 soruşturma nolu dosyasının akibetinin arıştırılarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekir iken, eksik inceleme neticesinde karar verilmesi yerinde görülmediği belirtilmek sureti ile istinaf başvurusunun kabulüne mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir. Bakırköy 5. Sulh Ceza Mahkemesinin 03/12/2020 gün, 2020/4589 D.İş sayılı kararında, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2020/4904 sayılı soruşturma dosyasında, dolandırıcılık suçundan ..., ..., ..., ... hakkında yürütülen soruşturma sonucunda verilen 30/09/2020 tarih ve 2020/19394 karar sayılı Kovuşturmaya Yer Olmadığına dair karara karşı ... tarafından yapılan itiraz üzerine itirazın reddine kesin olarak karar verilmiştir. İade kararımız üzerine mahkemece 03/07/2024 tarihli tensip kararı ile Davacı asilin güncel adresine isticvap davetiyesi çıkartılmasına, çıkartılacak tebligata "Hukuk Muhakemeleri Kanunu 211. Maddesi uyarınca imza ve yazı örnekleriniz alınmak üzere tebliğden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememizde hazır olmanız aksi takdirde imzaya ilişkin itirazınızdan sarfı nazar etmiş sayılacağınız hususu ihtar olunur" şerhinin eklenmesine,-Davacı asilin hazır olması halinde ilgilinin Mahkeme huzurunda imza incelemesine esas olmak üzere yeterli miktarda oturarak, ayakta, sağ ve sol el ile yeteri miktarda imza, isim-soyisim, yazı ve rakam örneklerinin alınmasına, Davacı ve davalı vekiline davacının ıslak imzalarını içeren evrak asıllarının bulunduğu ilgili kurum ve kuruluşları bildirmek üzere 2 haftalık süre verilmesine, bildirildiğinde davacıya ait ıslak imzalı evrak asıllarının ilgili kurumlardan celbine, Büyükçekmece ... İcra Dairesi'ne müzekkere yazılarak icra dosyasında yer alan takibe konu senet asılarınn Mahkemeye gönderilmesinin istenilmesine, karar verildiği, davacıya isticvap davetiyesi çıkartıldığı imza incelemesi için mahkeme huzurunda bulunmadığı ve dava konusu senet asıllarının ibrazı için verilen kesin sürede ibraz edilmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Senetteki imzanın borçluya ait olduğunun ispat külfeti senet elinde olup, takibe başlayan ve imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden alacaklıya aittir. (HGK 26/04/2006 tarih, 2006/12-259 E., 2006/231 K. sayılı kararı) Bu durumda davanın niteliği itibari ile imzanın borçluya ait olduğunu kanıtlama külfeti alacaklıya aittir. İmzaya itiraz yönünden ispat yükümlülüğü davalı üzerindedir. Hukuk Genel Kurulunun 2014/19-364 Esas, 2016/176 Karar sayılı kararında, Hakim tarafından sürenin kesin olduğuna karar verilmesi halinde, kesin sürenin hukuki sonuç doğurabilmesi için buna ilişkin ara kararın yasaya ve içtihatlara uygun şekilde oluşturulması, hiçbir tereddüte yer vermeyecek derecede açık olması ve kesin süreye uyulmamasının sonuçlarının ilgili tarafa ihtar edilmesi gerektiğini, bazı hallerde kesin sürenin kaçırılması o delile veya hakka dayanamama gibi ağır sonuçları birlikte getirmekte, davanın kaybedilmesine neden olduğu, böyle bir durumda geciken adaletin adaletsizlik olduğu düşünülerek davaların uzamasını veya uzatılmak istenmesini engellemek üzere getirilen kesin süre kuralı kanunun amacına uygun olarak kullanılmalı, davanın reddi için bir araç sayılmamalıdır. Bu cümleden olarak kesin sürenin amacına uygun olarak kullanılması ve yeterli uygunlukta olmasının yanı sıra tarafların yargılamadaki tutumları ile süreye konu işlemin özelliğinin de göz önünde bulundurulması gerektiği belirtilmiştir. Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, Davacı adına çıkartılan tebliğde;" Hukuk Muhakemeleri Kanunu 211. maddesi uyarınca imza ve yazı örnekleriniz alınmak üzere tebliğden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkemede hazır olmanız aksi takdirde imzaya ilişkin itirazınızdan sarfı nazar etmiş sayılacağınız hususu ihtar olunur." ibaresinin yazdığı, tebligatın davacıya 05/08/2023 tarihinde adli tatilde tebliğ edildiği, imza örneklerinin mahkeme huzurunda duruşmada alınması gerektiği, davacı asil ve vekilinin ilk duruşmada hazır bulunduğu ve senet asıllarının davacı vekili tarafından ilk duruşmada hazır edildiği ve davacı vekili tarafından senetleri geç bulduklarını beyan ettiği anlaşılmakla, yukarıda aktarılan HGK kararında da belirtildiği üzere kesin sürenin amacına uygun olarak kullanılmadığından, mahkemenin bu gerekçesi yerinde görülmemiştir. Ayrıca Dairemizin iade kararımızda WhatsApp yazışmalarının ve Büyükçekmece Cumhuriyet Savcılığının 2020/24869 soruşturma nolu dosyasının akibetinin araştırılarak sonucuna göre hüküm kurulması istenilmiş ise de bu konuda herhangi bir araştırma yapılmaması ve dava konusu olan diğer 20.000,00 TL bedelli senedin teminat senedi olduğuna dair iddiaya ilişkin mahkemece hiç bir değerlendirme yapılmaması yerinde görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın Dairemizin kararında işaret edildiği şekilde yargılamaya devam edilmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; 2- Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 11/10/2024 tarih, 2024/595 E. 2024/1014 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine, 5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 13/02/2025