Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1676 Esas
KARAR NO: 2025/262
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 06/06/2024
NUMARASI: 2024/170 E. - 2024/355 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 13/02/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA DİLEKÇESİ: Asıl dava dosyasında davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekilinin nakit ihtiyacı sebebi ile davalı ...' dan 236.000,00-TL nakit borç talebinde bulunduğunu, buna karşılık olarak ... Bankası Kağıthane Meydan Şubesi tarafından düzenlenecek 230.000,00-TL bedelli teminat mektubunu davalıya vermeyi kabul ettiğini ve bu şekilde aralarında bir sözleşme akdedilmiş olduğunu, banka teminat mektubu hazırlanana kadar müvekkilinin borcunun teminatını oluşturmak amacıyla ... Bankası Yenibosna Radar Şubesi ... nolu hesaba ait 30/06/2017 tarihli ... seri nolu 92.000,00-TL, 30/08/2017 tarihli ... seri nolu 72.000,00-L ve 30/09/2017 tarihli ... seri nolu 72.000,00-TL bedelli çekleri vermiş olduğunu, davalının sözleşme gereği müvekkiline ödenmesi gereken 236.000,00-TL ödemenin yapılmadığını, bunun üzerine teslim edilen çeklerin geri istenmesine rağmen müvekkile iade edilmediğini , bu arada çekleri bankaya ibraz ederek arkasını yazdıran davalının müvekkili aleyhinde icra takipleri yapmaya başladığını, ... seri nolu 92.000,00-TL bedelli çek için İstanbul ...İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile icra takibine girişilmiş olduğunu beyanla müvekkilinin davalıya 236.000,00-TL borçlu olmadığının tespitine, davalının elinde bulunan çeklerin istirdadına haksız icra takipleri sebebi ile %20 kötü niyet tazminatının davalıdan alınarak müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Birleşen İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/898 esas sayılı dava dosyasında; davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle; müvekkilinin davalıdan 18/08/2016 tarihli sözleşme ile 187.500,00 TL nakit borç para temin ettiğini, buna karşılık sözleşmede belirtilen ... Bankası Yenibosna Radar Şubesine ait 180.000,00 TL bedelli teminat mektubunun kendisine teslim edildiğini, müvekkilinin davalıya sözleşmede belirtilen vade ve tutarlara uygun olarak 150.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak davalı şirketin kendisine teslim edilen teminat mektubunu nakde çevirdiğini, sözleşmeye göre müvekkilinin ödemesi gereken 20/05/2017 vadeli 18.750,00 TL ve 20/06/2017 vadeli 18.750,00 TL düşülecek olursa davalının 142.500,00 TL haksız ve fazla kazanç elde ettiğini beyanla haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilen 142.500,00 TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ: Asıl dava dosyasında davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; bu dava müvekkilin alacağını tahsil etmesini engellemeye matuf afaki iddialar içermekte olduğunu, davacı taraf ödeme yerine geçen bir kambiyo evrakı ile borcunu ödemiş ve dava konusu çekleri müvekkile teslim etmiş olduğunu, dava konusu çekler sebebinden mücerret borç ikrarını içeren bir kambiyo evrakı olduğunu, davacı taraf takip konusu yapılan çeklerden dolayı borcunun bulunmadığını, müvekkilin elinde bulunan çeklerin istirdatını iddia ettiğine göre bu iddiasını HMK uyarınca aynı nitelikte yazılı delille kanıtlamak zorunda olduğunu, dava kambiyo senedinden dolayı borçlu olunmadığının saptanması istemine dair olduğu için konunun kambiyo, ispat hukuku ve muvazaa açısından ele alınması gerektiğini, davacı taraf çeklerdeki imzayı inkar etmemiş, takibe konu yapılan çekler sebebiyle müvekkile borçlu bulunmadığının iddia ederek borçlu olmadığının tespitini istemiş olduğunu, çeklerde bulunan imza inkar edilmediğine göre davacı çek dışında temel talebinin karşılanmasını istemekte olduğunu beyanla davanın reddine, davacının kötü niyet olması sebebiyle %20'den aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.Birleşen İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2017/898 Esas sayılı dava dosyasında; davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; davacı ile müvekkili arasında imzalanan sözleşme gereği davacının müvekkilinden 187.500,00 TL borç para aldığını ve bu borcunu geri ödeme hususunda 18/08/2016 tarihinde protokol yapıldığını, borcun teminatı olarak 180.000,00 TL tutarında teminat mektubu verildiğini ve protokole uyulmamasının cezai şartı olarak teminatın irat kaydedileceğinin taraflar arasında kararlaştırıldığını, 20/06/2017 tarihinde 18.750,00 TL ödeme yapmayı davacının taahhüt ettiğini, ancak belirlenen vadelerde ödeme yapılmadığını, davacının protokol şartlarını ihlal etmesi nedeniyle müvekkilinin protokolden kaynaklı alacakları baki kalmak kaydı ile teminat mektubunu irat etmek üzere nakde çevirdiğini, bu işlemin borca mahsup olmayıp davacının sözleşmeye aykırı davranması nedeniyle teminat mektubunun irat kaydedilmesi işlemi olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
DAİREMİZ KARARI İlk derece mahkemesinin 27/09/2019 tarih, 2017/901 Esas ve 2019/808 Karar sayılı kararı ile; ''Asıl ve birleşen davanın REDDİNE..." karar verildiği, işbu karara karşı asıl ve birleşen davada davacı vekilinin istinaf başvurusunda bulunması üzerine dosyanın Dairemize gönderildiği, Dairemiz 09/02/2024 tarih, 2020/2507 Esas ve 2024/220 Karar sayılı ilamı ile; "...Eldeki dosyada, dava değeri üzerinden harç alınmadığı, ancak harçlandırılmamış dava değeri üzerinden karşı vekalet ücretine hükmedildiği, bu nedenle yargılamanın yürütülmesine ilişkin zorunlu usuli işlemler yapılmamış olduğundan esasa ilişkin nedenler incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun kısmen kabulü ile 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen KABULÜ ile; İstanbul 6.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/09/2019 tarih, 2017/901 E. 2019/808 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-4. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine,...'' karar verilerek dosyanın yerel mahkemesine gönderildiği anlaşılmıştır.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; "Asıl dava yönünden yapılan incelemede; Çeklerin ibraz ve ödeme bilgileri için muhatap bankaya yazılan yazı cevaplarından, her üç çekin davalı tarafından ibraz süresi içerisinde ibraz edildikleri ve karşılıksız çıktıkları anlaşılmıştır. Davalı tarafça menfi tespit talebine konu çeklerin soyut borç ikrarı niteliğinde olduğu ve ödenmedikleri, menfi tespit talebinin yerinde olmadığı savunulmuştur. Menfi tespit davalarında kural olarak ispat yükü alacaklı üzerindedir. Ancak kambiyo hukuku çerçevesinde, bir kambiyo senedinden ötürü borçlu bulunulmadığını ispat yükü borçluya geçer. Bunun istisnası alacaklının senet metnini talil etmesidir. Somut olayda her ne kadar davalı tarafça dava konusu çeklerin, taraflar arasındaki yukarıda izah edilen sözleşmeye istinaden teminat amacı ile verildiği savunulmuş ise de, sözleşmede teminat olarak çek keşide edileceğine dair bir düzenleme bulunmadığı gibi, dava konusu çeklerin üzerinde teminat kaydı bulunmamaktadır. Davalı taraf senet metnini talil mahiyetinde savunmada bulunmamıştır. Ödeme aracı mahiyetindeki dava konusu çeklerin teminat olarak verildiklerini ve bedelsiz olduklarını ispat yükü davacı üzerindedir. Davacının bu iddiasını yazılı delil ile ispat etmesi gerekir. Bu yönde yazılı delil sunamayan ve yemin deliline de dayanmayan davacının davasını reddetmek gerekmiştir. Birleşen dava yönünden yapılan incelemede; ... Radar Yenibosna Şubesi'ne yazılan yazı cevabından dava konusu teminat mektubunun 07/07/2017 tarihinde nakde çevrildiği ve 180.000,00-TL nin davalıya ödendiği anlaşılmıştır. Mahkememizce yaptırılan mali bilirkişi incelemesi neticesinde, davacının kendi defterlerine göre davalıya 30/01/2017 tarihinde 93.000,00-TL, 19/04/2017 tarihinde 18.750,00-TL ve 24/05/2017 tarihinde 18.000,00-TL olmak üzere toplam 129.750,00-TL geri ödeme yaptığı anlaşılmıştır. Somut olayda uyuşmazlığın çözümü, sözleşmede ceza-i şart anlaşması bulunup bulunmadığının ve ceza-i şart anlaşması mevcut ise bu şartın hukuki mahiyetinin ne olduğunun(ifaya ekli-ifa yerine) tespiti ile mümkündür. Taraflar arasındaki sözleşmenin 4. maddesi "sözleşme şartları yerine getirilmediği takdirde teminat mektubu irat kaydedilir", 5. Maddesi ise "ödeme şartları her ayın 20'sinde olmak üzere olabilecek bir gecikme teminat mektubunun nakde çevrilmesi için 10 gün opsiyon verilmektedir. Eğer bu süre içerisinde ödeme yapılmaz ise teminat mektubu irat kaydedilir" hükümlerini içermektedir. Her iki maddede; sözleşmeye aykırılık halinde teminat mektubunun nakde çevrileceği düzenlenmiş olup, özellikle sözleşmenin beşinci maddesinde geri ödeme borcunun vadesinde ve en geç vadeden itibaren 10 günlük mehil içinde ödenmemesi halinde teminat mektubunun irat kaydedileceği açıkça kararlaştırılmıştır. Buna göre sözleşmenin beşinci maddesi ile borcun kararlaştırılan zamanda ifa edilmemesi hali ceza-i şarta bağlanmış olup, bu şart 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanununun 179/2 maddesi kapsamında ifaya ekli ceza-i şart mahiyetindedir. Başka ifade ile borcun belirlenen vadede ödenmemesi halinde alacaklı, hakkından açıkça feragat etmiş ve ifayı çekincesiz olarak kabul etmiş olmadıkça hem ifayı hem de ceza-i şartı isteyebilir. Somut olayda sözleşmede borcun 93.750,00-TL'si 20/01/2017, 18.750,00-TL'si 20/02/2017, 18.750,00-TL'si 20/03/2017, 18.750,00-TL'si 20/04/2017, 18.750,00-TL'si 20/05/2017 ve 18.750,00-TL'si 20/06/2017 tarihinde olmak üzere toplam altı taksitte ödeneceği kararlaştırılmıştır. Davacı kendi defterlerine göre 30/01/2017 tarihinde 93.000,00-TL, 19/04/2017 tarihinde 18.750,00-TL ve 24/05/2017 tarihinde 18.000,00-TL olmak üzere toplam 129.750,00-TL geri ödeme yapmıştır. Davacının borcun ilk taksidini 30/01/2017 tarihinde ve 93.000,00-TL olarak eksik ödediği, ikinci taksidini üç ay gecikmeli olarak 19/04/2017 tarihinde 18.750,00-TL olarak ödediği, üçüncü taksidini üç ay gecikmeli olarak 24/05/2017 tarihinde 18.000,00-TL olarak eksik ödediği, kalan taksitlerin ise vadelerinde ödenmedikleri gibi vadeden itibaren sözleşmede kararlaştırılan 10 günlük mehil içerisinde de ödenmedikleri açıktır. Buna göre davalının sözleşmenin 5. Maddesi uyarınca hem ifayı hem de ifaya ekli ceza-i şartı talep etme başka ifade ile teminat mektubunu nakde çevirme hakkı doğmuş olduğundan, davacının fazladan istirdat talebi yerine görülmemiş ve davanın reddine karar vermek gerekmiştir. Her ne kadar asıl davada davalı olarak ... Gıda-... ile ... ayrı ayrı davalı gösterilmiş ise, ... Gıda ibaresinin gerçek kişi tacir olan ...'nın işletme adı olduğu, her iki davalının aynı kişi olduğu anlaşılmış ve gerekçeli karar başlığında da davalı tek kişi olarak gösterilmiştir.Tüm bu nedenlerle, Mahkememizce Mahkememizin 27/09/2019 tarih, 2017/901 Esas ve 2019/808 Karar sayılı ilamında yer alan gerekçenin usul ve yasalara uygun olduğu ve BAM kaldırma kararının da usule (harç eksikliği) ilişkin olduğu kanaatine varıldığından asıl ve birleşen davaların ayrı ayrı reddine karar verilmiştir." gerekçesiyle;Asıl ve birleşen davanın REDDİNE karar verilmiştir.
İSTİNAF:Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; harç tamamlaması yaptırmak suretiyle hiçbir değişiklik yapmadan davaların reddedildiğini, kararı aynı haklı gerekçelerle istinaf ettiklerini ve bozulmasına karar verilmesini talep ettiklerini, asıl dava yönünden; dosyada mevcut dava dayanağı ve davalının da kabul ettiği yazılı sözleşmenin üçüncü maddesinde ödeme yapılan tutarların teminattan düşülerek teminatın ödenen kısmı kadar iade edilerek kalan borçlu tutar kadar iade edilecektir şeklinde düzenleme yapıldığını, yerel mahkeme delillerinin takdirde yanılgı ile davaya konu sözleşmeye aykırı hüküm verildiğini, her iki tarafın ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapıldığını ve her iki tarafın defterlerine göre müvekkili şirketin davalıya borçlu olmadığının bilirkişi raporu ile de tespit edilmiş iken bu rapora aykırı karar verilmesinin delil ve yasalara aykırı olduğunu, davalı vekilinin cevap dilekçesinde mahkeme kararının ve gerekçesinin aksine borcun yani çeklerin sebebini açıkladığını ve kabul ettiğini, mahkemenin yanılgılı yorum yaparak dava konusu yazılı protokole ve delillere aykırı olarak davayı reddettiğini, birleşen dava yönünden; müvekkilinin davalıya sözleşmede belirtilen vade ve tutarlara uygun olarak ödeme yaptığını ancak davalı şirketin kendisine teslim eidlen 180.000,00 TL'lik teminat mektbunun hukuka aykırı olarak ödenen miktarları mahsup etmeksizin nakde çevirerek müvekkilinden haksız olarak 123.000,00 TL haksız yere fazladan tahsil ettiğini, teminat mektuplarının kendine özgü bir yasal düzenlemeden mahrum olup davaları bakımından borcun garantisi niteliğinde verildiğinin kabulü gerektiğini, ortada bir borç ve o borcun ödenmesine yönelik yazılı bir protokol olduğunu, mahkemenin davayı ret gerekçesinin kamu ihalelerinde uygulanan teminat mektubunun gelir olarak kaydedilmesi müessesesine uygun olup özel borç ilişkilerinde uygulanmasının, borç ilişkisinin özelliği gereği paraya çevrilmesi ve gelir kaydedilmesinin mümkün olmadığını, banka teminat mektuplarının asıl ilişkiden bağımsız olmasının onun soyut borç taahhüdü olduğu anlamına gelmediğini, davalı vekilinin de dilekçesinde belirttiği üzere taraflar arasında bu şekilde teminat mektubu karşılığı nakit para alışverişinin daha öncesinde de yapıldığını, taraflar arasında görülecek davada tarafların ticari defter ve kayıtlarının da esas alınarak incelenmesi ve değerlendirilmesi gerektiğini, tacir olan taraflar teminat mektubunun düzenlenme nedenini açıkladıklarından uyuşmazlığın bu çerçevede incelenmesi ve borcun ödenmeyen kısmı kadarının paraya çevrilmesi gerekirken ve cezai şartın geçerlilik kurallarının varlığı da irdelenmeden yine cezai şartın ödenmeyen borç kısmına nazaran belirlenmesi yönünde inceleme yapılması gerekirken tenkisi yöünden inceleme yapılarak hakim tarafından borcun ödenmeyen kısmının genel borca oranının çok cüz'i olması da gözetilerek buna uygun bir cezai şart kabulü ile hüküm verilmesi gerekirken davanın reddedilmesinin yazılı sözleşmeye, delillere, tarafların kabullerine, bilirkişi raporuna aykırı olduğunu, istinaf başvurusunun kabulü ile kararın esastan incelenerek ortadan kaldırılmasına ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.
İSTİNAFA CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; davacının asıl davasındaki iddiaları ispatlayamadığını, usul hukukumuzda senede karşı senetle ispat zorunluluğu ilkesi kabul edildiğini, işbu davada iddia olunan hususların senede karşı senetle ispat zorunluluğuna dair kuralın istisnaları kapsamına girmediğini, birleşen davada davacının haksız ve kötü niyetli olduğunu, davacının protokole uymamasının cezai şartı olarak teminatın irat kaydedileceğinin taraflar arasında kararlaştırıldığını, taraflar arasında imzalanan protokolün 4. maddesinde sözleşme şartları yerine getirilmediği takdirde teminat mektubunun irad kaydedileceğinin açık hüküm ifade ettiğini, 5. maddenin de ne zaman ve ne şekilde geçerlilik kazanacağının taraflarca belirlendiğini, davacının protokolü ihlal ettiğini, müvekkilinin de bu durumda borçlu olduğu kişi ve kurumlara karşı maddi sıkıntılar yaşadığını, davacının protokol şartlarını ihlal etmesi nedeniyle müvekkilinin anılan protokolün 4 ve 5. Maddelerine istinaden protokolden kaynaklı alacakları baki kalmak kaydı ile teminat maktubunu irat kaydetmek üzere nakde çevirdiğini, bu durumda davacının haksız taleplerinin usul ve yasaya uygun olup davacının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davacı vekili asıl davada, müvekkilinin davalıdan 236.000,00 TL nakit borç talebinde bulunduğunu karşılığında ... Bankası Kağıthane Meydan şubesi tarafından düzenlenecek 230.000,00 TL bedelli teminat mektubunu davalıya vermeyi kabul ettiğini banka teminat mektubu düzenlenecek sürede de borcun teminatını oluşturmak amacıyla ... Bankası Yenibosna Radar Şubesi ... Nolu hesaba ait 30.06.2017 tarihli ... seri nolu 92.000,00 TL, 30.08.2017 tarihli ... seri nolu 72.000,00 TL ve 30.09.2017 tarihli ... seri nolu 72.000,00 TL bedelli çeklerin verildiğini ancak davalının ödemesi gereken 236.000,00 TL ödemeyi yapmadığını çekleri iade etmediğini, ... seri nolu 92.000,00 TL bedelli çek için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile, ... seri nolu 72.000,00 TL bedelli çek için İstanbul ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile icra takibine girişildiğini belirterek sözleşme gereği borçlu olmadığının tespitine, icra takiplerinin durdurulmasına, çeklerin istirdadına ve haksız ve kötü niyetlerle yapılan takipler sebebi ile % 20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen davada, davalıdan 18/08/2016 tarihli sözleşme ile 187.500,00 TL nakit borç para aldığını, buna karşılık sözleşmede belirtilen ... Bankası Yenibosna Radar Şubesine ait 180.000,00 TL bedelli teminat mektubunun verildiğini, toplam 150.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak davalı şirketin kendisine teslim edilen teminat mektubunu nakde çevirdiğini, sözleşmeye göre müvekkilinin ödemesi gereken 20/05/2017 vadeli 18.750,00 TL ve 20/06/2017 vadeli 18.750,00 TL düşüldüğünde, davalının 142.500,00 TL haksız ve fazla kazanç elde ettiğini belirterek haksız ve hukuka aykırı olarak tahsil edilen 142.500,00 TL'nin tahsil tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Taraflar arasında düzenlenen tarihsiz sözleşmede; ... İnşaat A.Ş. tarafından ... 'ya 236.000,00 TL (iki yüz otuz altı bin Türk Lirası) verilen borç karşılığında ... bankası Kağıthane Meydan Şubesi tarafından hazırlanan 230.000,00 TL'lik banka teminat mektubunun teslim edildiği, Toplam borcun ödeme şartlarına göre ilk ödeme 30 Haziran 2017 tarihinde 92.000,00 TL. Diğer ödemenin 30.09.2017 tarihinde 144.000,00 TL. olarak ödeneceği, Ödeme yapılan tutarların verilen teminattan düşülerek teminatın ödenen kısmı kadar iade edilerek kalan borçlu tutar kadar teminat verileceği, Sözleşme şartları yerine getirilmediği takdirde teminat mektubunun irad kaydedileceği, Ödeme şartlarının aşağıda belirtilen tarihlerde 2 taksitte ödeneceği, Olabilecek bir gecikme teminat mektubunun nakte çevirilmesi için 10 gün opsiyon verildiği, Eğer bu süre içerisinde ödeme yapılmaz ise teminat mektubunun irad kaydedileceği, Bu sözleşmede doğabilecek her türlü anlaşmazlıkta İstanbul Mahkemelerinin yetkili olduğu, Toplam borç: 236.000,00 TL. Ödeme takvimi: 30.06.2017 : 92.000,00 TL 30.09.2017 : 144.000,00 TL olarak belirtilmiştir. Mahkemece bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. 18/04/2019 teslim tarihli bilirkişi raporunda özetle;"-Davacının asıl davada 236.000,00-TL'lik çekler ile ilgili borçlu olmadığına ilişkin talebi ile ilgili yapılan değerlendirmelere ve tespitlere göre; Davacı ile davalı arasında bila tarihli sözleşme kapsamında davalının davacıya 236.000,00-TL'lik ödeme yaptığına dair herhangi bir belgenin bulunmadığı, Davalının davacıya 236.000,00-TL'lik borç verdiği dosya kapsamında belirlenemediği dikkate alındığında asıl davaya konu olan ... Bankası Yenibosna Radar Şubesi ... nolu hesaba ait 30/06/2017 tarihli, ... seri nolu 92.000,00-TL, 30.08.2017 tarihli ... seri nolu 72.000,00-TL ve 30/09/2017 tarihli ... seri nolu 72.000,00-TL bedelli çekler ile ilgili davacının davalıya borçlu olamayacağının kabulünün gerekeceği, -Birleşen davada davacının davalıdan 187.500,00-TL'sini aldığına dair kabulünün olduğu, Davacının aldığı borç karşılığında davalıya 31/01/2017 tarih 93.000,00-TL, 19/04/2017 tarih 18.750,00-TL ve 24/05/2017 tarih 18.000,00-TL olmak üzere 129.750,00-TL'lik ödeme yaptığı, Davacının davalı ile yaptığı sözleşme içeriğine uygun ödemelerini yapmadığı, Taraflar arasındaki 18/08/2016 tarihli sözleşmede; "ödeme yapılan tutarlar verilen teminattan düşülerek teminatın ödenen kısmı kadar iade edilerek kalan borçlu tutar kadar teminat verileceği, sözleşme şartları yerine getirilmediği takdirde teminat mektubu irad kaydedileceği, ödeme şartları her ayın 20'sinde olmak üzere olabilecek bir gecikme teminat mektubunun nakde çevrilmesi için 10 gün opsiyon verilmekte olduğu, eğer bu süre içeresinde ödeme yapılmaz ise teminat mektubu irad kaydedileceği" hükmünün yer aldığı, hükme göre davacının sözleşmeye uygun ödeme yapmaması dolasıyla teminat mektubunu irat olarak kaydedeceği hükmünün sayın mahkeme tarafından kabul edilmesi halinde davalı ...'nın 7100127270 nolu 180.000,00-TL'lik teminat mektubunun 07/07/2017 tarihinde nakde çevirmesini cezai şart bedeli olarak kabul edilebileceği, bu durumda davacının birleşen davadaki talebinin reddinin gerekeceği, Mahkemenin 129.750,00-TL'lik ödemenin yapılması dolayısıyla davacının borcunun (187.500,00-TL -129.750,00TL) 57.750,00-TL'lik borcu kaldığına kanaat getirmesi halinde ise davalının davacıdan tahsil ettiği (180.000,00-TL-577,750,00-TL) 122.250,00-TL'sinin 07/07/2017 ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile davacıya iadesine hükmedilebileceği" belirtilmiştir. ... Radar Yenibosna Şubesi'ne yazılan yazı cevabından dava konusu teminat mektubunun 07/07/2017 tarihinde nakde çevrildiği ve 180.000,00-TL nin davalıya ödendiği anlaşılmıştır. Taraflar arasındaki sözleşmenin 4. maddesi "sözleşme şartları yerine getirilmediği takdirde teminat mektubu irat kaydedilir", 5. Maddesi ise "ödeme şartları her ayın 20'sinde olmak üzere olabilecek bir gecikme teminat mektubunun nakde çevrilmesi için 10 gün opsiyon verilmektedir. Eğer bu süre içerisinde ödeme yapılmaz ise teminat mektubu irat kaydedilir" hükümlerini içermektedir. Sözleşmeye göre, borcun 93.750,00-TL'si 20/01/2017, 18.750,00-TL'si 20/02/2017, 18.750,00-TL'si 20/03/2017, 18.750,00-TL'si 20/04/2017, 18.750,00-TL'si 20/05/2017 ve 18.750,00-TL'si 20/06/2017 tarihinde olmak üzere toplam altı taksitte ödeneceği kararlaştırılmıştır. Somut olayda toplanan tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde, sözleşmeye istinaden Teminat mektubunun borcun teminatı olarak ifa amaçlı verildiği, mahkemece asıl davada icra takip dosyaları incelenerek banka teminat mektubunun paraya çevrilip çevrilmediği icra takibine konu çeklerin tahsil edilip edilmediği ve birleşen davada davacının sözleşmeye göre ödemesi gerektiği miktar, davacı tarafından ödeme tarihi ve miktarı belirlenmek sureti ile, takip tarihi ve dava tarihi itibarı ile borcun miktarının tespit edilmesi için bilirkişiden ek rapor alınarak veya yeni bir bilirkişiden rapor alınarak sonucuna göre hüküm kurulması gerekir iken anılan gerekçe ile karar verilmesi yerinde görülmemiştir. Tüm bu nedenlerle davacının istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, dosyanın esastan incelenmesi için ait olduğu mahkemeye iadesine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davacı vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile; 2- İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 06/06/2024 tarih, 2024/170 E. 2024/355 K. Sayılı Kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 3- Dosyanın, yukarıda gösterilen biçimde inceleme ve değerlendirme yapılmak üzere mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 4- İstinaf yasa yoluna başvuran davacı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının talebi halinde kendisine iadesine, 5- Dosya üzerinde inceleme yapılması sebebiyle vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,6- İstinaf yasa yoluna başvuran tarafından istinaf aşamasında yapılan giderlerin ilk derece mahkemesince verilecek nihai kararda dikkate alınmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-a-6. ve 362/1-g. maddeleri gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve KESİN olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 13/02/2025