mahkeme 2024/1387 E. 2024/1807 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2024/1387
KARAR NO: 2024/1807
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 14/03/2024
NUMARASI: 2023/877 E. - 2024/155 K.
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 05/11/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA DİLEKÇESİ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin dava konusu çekte keşideci konumunda olan dava dışı “... A.Ş.de bir dönem imza yetkisi olmasına rağmen, ilgili kurumlardan celp edilecek bilgi ve belgelerden de görüleceği üzere, anılan dava dışı şirketlerle müvekkilin herhangi bir ilişkisi kalmadığını, Dolayısıyla davacı müvekkilin, gerek dava dışı şirketle herhangi bir hukuki ve fiili bağlarının kalmadığını ve gerekse anılan çekte yer alan imzaların müvekkile ait olmadığını, buna rağmen , davalı tarafından davaya konu çekte yer alan imzanın müvekkille aitmiş gibi davalar açılması ve bu sebeplerle haklarında ceza yargılamasına konu Karşılıksız Çek Keşide Etme Suçu’ndan davalar açılarak mahkumiyetlerine yönelik taleplerde bulunulmasının hukuken kabul edilemeyeceğini müvekkilin Karşılıksız Çek Keşide Etme Suçu’nu işlediğinden bahisle hükmedilecek cezanın para cezasını da kapsaması ve bu suçun ortadan kaldırılabilmesi veya düşürülebilmesi için ancak ve ancak müvekkilin ödeme yapmak durumunda kalacağı da değerlendirildiğinde; işbu çekten kaynaklı menfi tespit içerikli davayı açmaktaki hukuki yararı bulunduğunu belirterek menfi tespit davasının kabulünü talep ve dava etmiştir.
CEVAP DİLEKÇESİ Davalı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davada aktif husumetinin bulunup bulunmadığının öncelikle ve re’sen incelenerek karara bağlanması gerektiğini, dava açma yetkisinin keşideci veya cirantada olduğunu, huzurdaki davada şirketin temsilcisi olmaları kendilerine davacıların dava konusu takipte taraf sıfatı vermeyeceğini, davanın borçlu şirket tarafından açılması gerektiğini, aksi halde aktif husumet ehliyeti yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu çekin dava dışı ... Tic. A.Ş'ne ait olduğunu, müvekkil şirkete dava konusu çek, alacaklısı olduğu ... San.Ve Tic.Ltd.Şti den ciro vesilesi ile geçtiğini, borçlu şirket tarafından vadeli olarak keşide edilen; ... bank, Üsküdar Şub., ... iban nolu hesaba ait, ... seri numaralı 69.778,55 TL tutarlı 28.02.2021 tarihli çek teslimi kronoloji sırasına göre, borçlu şirket, 14.09.2020 tarihinde çeki keşide edip ... Mühendislik San.Ve Tic.Ltd.Şti ne ... nolu tahsilat makbuzu ile teslim ettiğini, ... San.Ve Tic.Ltd.Şti. tarafından 17.09.2020 tarihinde çek cirolanarak 786 tahsilat makbuzuyla müvekkil şirkete teslim edildiğini, Müvekkil şirket, çekin tahsil için, 22.10.2020 tarihinde ... Bankası, Ümraniye şubesine çeki teslim ettiğini, davacıların şirkete müşterek atacakları imzalar ile temsil etme.ine karar verildiğini, tarih olan; 19/10/2020 tarihinden önce 14.09.2020 tarihinde çek keşide edilerek alacaklılarına teslim edildiğini, dava dışı şirket aynı dönemlerde aynı imza ile ekte sunulan; ...bank Üsküdar Şubesi TR... iban nolu hesaba ait, ... Şubesi TR.. iban nolu hesaba ait, ... bank Ümraniye Sanayi Şubesi TR... iban nolu hesaba ait, ... Bankası Dudullu Ticari Şubesi TR... iban nolu hesaba ait, çekleride borçlarına karşılık vermiş ve ödemelerini de yaptığını, Dava dışı şirkete ait ticari faaliyetler gereği geçmişte imzaladıkları çek-senet örneklerinin ilgili banka ile kurum ve kuruluşlardan temin edilmesi neticesi davaya konu imzalarla bire bir eş oldukları anlaşılacağını, davaya konu çek bedeli ödenmemesi üzerine dava dışı borçlu şirket ve müvekkil şirkete çeki ciro eden ... San.Ve Tic.Ltd.Şti hakkında İstanbul Anadolu ...İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası kapsamında icra takibi başlatılmış ancak dava dışı şirket tarafından takibe herhangi bir itiraz yapılmadığını, müvekkil şirkete dava konusu çeki ciro eden ... San.Ve Tic.Ltd.Şti nin dahili davalı olarak davaya katılmasına karar verilmesini talep ettiklerini, davacıların haksız şekilde müvekkil Şirket aleyhine açılan dava nedeniyle davacılar aleyhine %20 oranından aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI: İlk Derece Mahkemesince; "Tüm dosya kapsamı ve toplanan delillerden; her ne kadar davacılar ... ve ... dava konusu çek üzerinde dava dışı ... San. Ve Tic. A.Ş. adına atılı bir adet imzanın kendilerine ait olmadığından bu çek sebebiyle sorumlu ve borçlu olmadıklarını iddia etmiş iseler de dava konusu çekin incelenmesinde; çeki keşide eden şirketin yani çek borçlusunun ... San. Ve Tic. A.Ş. olduğu, yani bu çekten dolayı borçlu olmadığı iddiasını çeki keşide eden şirketin talep edebileceği, imza tarihinde davacı şirketi temsile yetkili olan gerçek şahıs davacıların bu anlamda aktif husumeti bulunmadığı anlaşılmış olup husumet nedeniyle davanın reddi" şeklindeki gerekçeleri ile; Davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle REDDİNE, Peşin alınan 1.191,64 TL harçtan, alınması gerekli 427,60 TL peşin harcın düşümü ve yatırılmayan 427,60 TL başvuru harcın düşümü ile geri kalan 336,44‬‬ TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine, şeklinde hüküm kurulmuştur.
İSTİNAF: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece, her ne kadar; söz konusu imzanın şirket adına atıldığı, dolayısı ile çekten dolayı borçlu olunmadığı iddiasının ancak şirket tarafından ileri sürülebileceği gerekçesiyle müvekkillerin davasını aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş ise de, mü ekkillerinin ; davalı tarafın Karşılıksız Çek Keşide Etme Suçu’na konu ettiği ve davaya konu edilen, dava dışı şirket tarafından keşide edildiği iddia edilen çek nedeniyle İstanbul Anadolu 15. İcra Ceza Mahkemesinin 2022/156 Esas sayılı dosyasında cezalandırılmasına karar verildiğini, imzaları müvekkile ait olmayan işbu çekin karşılıksız çıkmasından dolayı müvekkillerinin, gerek malen ve gerekse cezai manada sorumlu tutulması hem mevzuat hem de yerleşik Yargıtay içtihatları kapsamında mümkün olmadığından müvekkilin davaya konu çekten kaynaklı borçlu olmadıklarının tespiti davası açmakta hukuki yararı bulunduğunu, İİK.m.72 hükmü uyarınca, borçlu icra takibinden önce veya takip sırasında, borçlu olmadığının tespiti ve ispatı için menfi tespit davası açabilmekte olup işbu dava, bir hukuki ilişkinin veya bir hakkın gerçekten mevcut olmadığını tespitine yönelik olduğunu Borçlunun icra takibinden önce veya sonra menfi tespit davası açabilmesi, “borçlu olmadığının tespitinde hukuki yararının bulunmasına” şartına bağlı olduğunu müvekkillerin yetkilisi olduğu dava dışı şirketteki yetkisini ve şirket ortaklığını devretmiş olması sebebiyle dava dışı bu şirketin imza yetkililerinin ve de temsilcilerinin müvekkil olmadığı da değerlendirildiğinde, bahsi geçen davaların müvekkiller tarafından şirket adına açılması ve yürütülmesi fiilen mümkün olmadığından , müvekkillerinin hukuki yararı bulunduğunu belirterek istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmektedir.
İSTİNAFA CEVAP: Davacı vekili istinafa cevap dilekçesi sunmamıştır.
GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Davanın konusu İİK 72 maddeye göre açılan menfi tespit davasıdır. İstanbul Anadolu .. İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında davalı alacaklı tarafından borçlular dava dışı ... A.Ş ve ... San.ve Tic.Ltd.Şti aleyhine dava konusu çeke istinaden kambiyo senedine dayalı icra takibi başlatılmıştır. Dava konusu çekte keşidecinin ... A.Ş olduğu süresinde bankaya ibraz edildiği çekin arkasında keşideci imza eksikliği mevcut olduğunun şerh edildiği görülmüştür. Somut olayda davacılar ... ve ... dava konusu çek üzerinde dava dışı ... San. Ve Tic. A.Ş. adına atılı bir adet imzanın kendilerine ait olmadığından bu çek sebebiyle sorumlu ve borçlu olmadıklarını belirterek menfi tespit davasının kabulünü talep ve dava etmiş iseler de, dava konusu çekin keşidecisinin ... San. Ve Tic. A.Ş. olduğu, yani bu çekten dolayı borçlu olmadığı iddiasını çeki keşide eden şirketin talep edebileceği davacıların bu anlamda aktif husumeti bulunmadığı anlaşıldığından mahkemece davanın aktif husumet yokluğundan reddine karar verilmesi dosya kapsamına uygundur. Saptanan ve hukuksal durum bu olunca; tarafların dayandıkları belgelere, hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dosyadaki tespitlere ve uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurallarına göre, 6100 Sayılı HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf sebepleriyle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda ilk derece mahkemesi kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla yapılan inceleme neticesinde davacılar vekilinin istinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 10. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/03/2024 tarih ve 2023/877 E. 2024/155 K. sayılı kararına karşı davacılar vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60-TL istinaf karar harcı davacılar tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,3-Davacılar tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 05/11/2024