mahkeme 2023/1350 E. 2023/1102 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2023/1350 Esas
KARAR NO: 2023/1102
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 08/03/2023 Tahli Ara Karar
NUMARASI: 2023/131 E.
BİRLEŞEN İSTANBUL 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2023/232 ESAS
2023/251 KARAR SAYILI DOSYASINDA;
BİRLEŞEN İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'NİN 2023/243 ESAS
2023/281 KARAR SAYILI DOSYASINDA;
DAVA: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 12/10/2023
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü:
DAVA: Davacı vekili birleşen İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/532 Esas sayılı dava dilekçesinde; müvekkilinin ... markasının sahibi ve işletmecisi olduğunu, emre muharrer bir kısım çeklerini lehtarlarına verilmek üzere tedarikçisi ... San Tic Ltd Şti ne teslim ettiğini, bu nedenle İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/840 Esas sayılı dosyasında çek iptali davası açtıklarını, bu dosyadan tedbir kararı verildiğini, ... Gayrettepe Ticari Şubesinden verilme lehtarı ... şirketi olan 11/04/2023 keşide tarihli ... nolu 50.000 TL bedelli çekin davalılardan ... Sistemler tarafından bankaya teslim edildiğini, davalıların müvekkili aleyhinde dava konusu çeke istinaden haciz veya icra takibi yapmalarının tedbiren durdurulmasını, dava konusu çekten ötürü müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitini ve müvekkili tarafından 24/02/2023 tarihinde kaybedilen diğer 7 adet çek ile ilgili İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/131 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığından, huzurdaki davanın anılan dava dosyası ile birleştirilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemenin 04/04/2023 tarihli 2023/532 Esas-2023/251 Karar sayılı kararıyla; aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu gerekçesiyle, İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/232 Esas sayılı dosyası ile İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/131 Esas sayılı dosyasının birleştirilmesine, yargılamaya daha ileri aşamada bulunan İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/232 Esas sayılı dosyası üzerinden devam olunmasına karar verilmiştir.
DAVA: Davacı vekili birleşen İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/243 Esas sayılı dava dilekçesinde; müvekkili şirketin, ... markasının sahibi ve işleticisi olup Türkiye çapında 150'den fazla şubesiyle hizmet veren aynı zamanda hisseleri borsada işlem gören kurumsal bir firma olduğunu, müvekkili şirketin bir kısım emre muharrer çekleri, lehdarlarına verilmek üzere tedarikçisi ... San. Tic. Ltd. Şti.'ye teslim ettiğini, ancak söz konusu çeklerin lehtarlarına ulaşmadan kaybedilmiş veya çalınmış olduğunu, bu sebeple müvekkili şirketin tedarikçisi tarafından İstanbul 7.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/840 E. sayılı dosyası ile çek zayii davasının ikame edildiğini ve mahkeme tarafından tedbir kararının verildiğini, davaya konu çekin 11.04.2023 keşide tarihli, keşidecisi ... San. Tic. A.Ş. olan, ... Gayrettepe Ticari şubesinin ... nolu hesaba ait ... nolu 40.000,00 TL'lik lehdarının ... San.ve Tic. A.Ş. olduğunu, söz konusu çekin arka yüzündeki cirolardan anlaşıldığı kadarıyla çekin ... San. ve Tic. A.Ş. tarafından tahsil edilmek üzere bankaya teslim edildiğini, söz konusu çekin bedelinin, müvekkili tarafından keşide tarihlerinde banka hesabında hazır bulundurulduğunu ancak İstanbul 7. Asliye Ticaret mahkemesi tarafından verilen tedbir kararı nedeniyle banka tarafından ibraz edene ödenmediğini, müvekkili şirket tarafından 24.02.2023 keşide tarihli 7 adet kayıp çekle ilgili olarak daha önce aynı davalılar aleyhinde İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/131 E sayılı dosyasından menfi tespit davası açılmış olup söz konusu kayıp çeklerin de tüm cirantalarının bu davaya konu çekle birebir aynı olduğunu, davaya konu kayıp çekin, müvekkili tarafından belirli lehtar adına keşide edilmiş olup çeki bulan veya çalanlar tarafından lehtarının cirosu olmadan veya sahte kaşe ve imza atılmak suretiyle kullanıldığından çekin ciro silsilesinin kopuk olduğunu, bu nedenle çekin bedellerinin yetkili olmayan veya kötü niyetli hamil tarafından tahsil edilmesi halinde müvekkili şirket tarafından ana ilişki nedeniyle ayrıca lehdarlarına da ödeme yapılmak zorunda kalınacağından, keşideci müvekkilinin mükerrer ödeme nedeniyle mağdur olacağını beyanla ihtiyati tedbir kararı verilmesini, davalılar hakkında daha önce İstanbul 19.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/131 E. sayılı dosyasından dava ikame edildiğinden dosyanın işbu dava dosyası ile birleştirilmesine, davacı keşideci davaya konu çekle ilgili olarak davalılara borçlu olmadığının ayrı ayrı tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Mahkemenin 12/04/2023 tarihli 2023/243 Esas-2023/281 Karar sayılı kararıyla; aralarında hukuki ve fiili irtibat bulunduğu gerekçesiyle, İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/243 Esas sayılı dosyası ile İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/131 Esas sayılı dosyasının birleştirilmesine, yargılamaya daha ileri aşamada bulunan İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2023/232 Esas sayılı dosyası üzerinden devam olunmasına karar verilmiştir.
İHTİYATİ TEDBİR KARARLARI; İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 08/03/2023 tarihli 2023/131 E sayılı kararıyla; "1-Talebe konu çekler açısından İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2022/840 esas sayılı dosyasında ödemeden men yasağı kararı verildiğinden mükerrer talebin hukuki yarar yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2-24.02.2023 keşide tarihli, keşidecisi ... San. Tic. A.Ş. olan, ... Gayrettepe Ticari şubesine ait, ... numaralı 16.000,00 TL, ...numaralı 70.000,00 TL, ...numaralı 30.000,00 TL, ... numaralı 20.000,00 TL, ... numaralı 60.000,00 TL, ... numaralı 60.000,00 TL, ... numaralı 250.000,00 TL, toplam 7 adet çek bedeli olan 506.000,00.-TL üzerinden %15 ' i oranında 75.900‬,00.-TL nakdi teminat yatırmasına veya aynı oranda bankadan kesin ve süresiz teminat mektubu sunmasıhalinde İ.İ.K.nun 72/2 uyarınca çekler hakkında dava tarihi ve işbu ara karar tarihinde takip konusu yapılmamış olmak ve yalnızca davalılar yönünden sonuç doğurmak üzere tedbiren icra takibine tedbiren konu edilmemesine" İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/05/2023 tarihli 2023/131 E sayılı kararıyla; "1-Talebe konu çekler açısından İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2022/840 esas sayılı dosyasında ödemeden men yasağı kararı verildiğinden mükerrer talebin hukuki yarar yokluğu nedeniyle REDDİNE, 2-İstanbul 5. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2023/232 esas sayılı dosyasına ait 11/04/2023 keşide tarihli, ... nolu 50.000,00.-TL'lik lehdarı ... San. Ve Tic. A.ş. olan ve İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi' nin 2023/243 esas sayılı dosyasına ait 11.04.2023 keşide tarihli, keşidecisi ... San. Tic. A.Ş. olan ... nolu 40.000,00 TL'lik lehdarı ... San.ve Tic. A.ş. olan iki adet çek bedeli toplam 90.000.00.-TL üzerinden %15' i oranında 13.500,00.-TL nakdi teminat yatırmasına veya aynı oranda bankadan kesin ve süresiz teminat mektubu sunmasıhalinde İ.İ.K.nun 72/2 uyarınca çekler hakkında dava tarihi ve işbu ara karar tarihinde takip konusu yapılmamış olmak ve yalnızca davalılar yönünden sonuç doğurmak üzere tedbiren icra takibine tedbiren konu edilmemesine" karar verilmiştir. Birleşen davalarda davalı ... Bankası A.Ş. Vekili ihtiyati tedbir kararlarına itiraz etmiş dilekçesinde; davacının çeklerin icra takibine konu edilmemesine ilişkin talebinin ancak dava neticesinde ulaşılabilecek bir sonuç olup yargılamayı gerektirdiğinden verilen tedbir kararı ile dava sonucunda elde edilebilecek bir menfaatin sağlandığını, müvekkili bankanın yasal haklarının kullanmasına engel olunduğunu, ihtiyati tedbir kararı verilmesi için gerekli şartların kanunda düzenlendiğini, şartların her ikisinin de birlikte bulunması gerektiğini, HMK.m.394/f.4 uyarınca, savunma haklarının temini adına oturum günü tayin olunarak, bu oturumda ihtiyati tedbire ilişkin kararın kaldırılması olarak düzeltilmesi gerektiğini, bu sebepler doğrultusunda, usule, kanuna ve Yargıtay'ın yerleşmiş içtihatlarına aykırı olarak alınmış ve uygulanmış olan davacı lehine ihtiyati tedbir kararına ve uygulanmasına ilişkin itirazlarının kabulüne, verilen ihtiyati tedbir karanının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İTİRAZIN REDDİ KARARI: İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 23/06/2023 tarihli 2023/131 E sayılı kararıyla; "Somut olayda; ihtiyati tedbir talep edenin davaya konu çeklerin, üzerinde yazılı olan lehdarlarına ulaşmadan kaybedildiği veya çalındığı iddiasında olup bu hususta çek zayii davası ikame edildiği gibi Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı' na suç duyurusunda bulunduğu, dosyanın bulunduğu aşama itibariyle yaklaşık ispat şartının sağlandığı, ihtiyati tedbir koşullarının oluştuğu" gerekçesiyle; ihtiyati tedbirlere karşı yapılan itirazların reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF BAŞVURUSU; Davalı ... Bankası A.Ş. Vekili süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; mahkemenin 08/06/2023 tarihli duruşmada tedbir kararlarına itirazlarını reddettiğini, davacının çeklerin icra takibine konu edilmemesine ilişkin talebinin ancak dava neticesinde ulaşılabilecek bir sonuç olup yargılamayı gerektirdiğinden verilen tedbir kararı ile dava sonucunda elde edilebilecek bir menfaatin sağlandığını, müvekkili bankanın yasal haklarının kullanmasına engel olunduğunu, ihtiyati tedbir kararı verilmesi için gerekli şartların kanunda düzenlendiğini, şartların her ikisinin de birlikte bulunması gerektiğini, tedbir koşullarının bulunmadığını beyanla ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasını, mahkeme aksi kanaatte ise teminatın yükseltilmesini talep etmiştir.
DELİLLER; Davacı vekili 04/09/2023 tarihli vazgeçme dilekçesinde; davaya konu çekin ... A.Ş. tarafından icra takibine konu yapılması nedeniyle davalı ... Bankası A.Ş. nin bu aşamada hamil olmadığının ortaya çıkması ve ayrıca davalı bankanın çeklerdeki cirosunu da iptal ettiğinin yapılan icra takibi ile öğrenilmesi nedeniyle, bu aşamada ... Bankası AŞ hakkındaki davadan vazgeçtiklerini beyan etmiştir. Davacı vekili 13/09/2023 tarihli beyan dilekçesinde ; davaya konu çeklerin davalı ... sistemleri şirketi tarafından takibe konu yapılması nedeniyle davalı ... Bankası A.Ş. nin bu aşamada hamil olmadığının ortaya çıkması ve ayrıca davalı bankanın çeklerdeki cirosunu da iptal ettiğinin yapılan icra takibi ile öğrenilmesi nedeniyle, bu aşamada ... Bankası AŞ hakkındaki davadan vazgeçtiklerini beyan etmiştir.
GEREKÇE; Çeke dayalı menfi tespit davalarında ilk derece mahkemesince asıl dava ile birleşen 2023/232 Esas ve 2023/243 Esas sayılı davalar yönünden, ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile, İİK 72/2 maddesi uyarınca çeklerin ara karar tarihinde takibe konu edilmemiş olması ve davalılar yönünden sonuç doğurması koşuluyla icra takibine konu edilmemesi için ihtiyati tedbir kararı verilmiştir. Davacı vekilinin daha sonra ibraz ettiği 04/09/2023 tarihli vazgeçme dilekçesinde çekin ... A.Ş. ve 13/09/2023 tarihli beyan dilekçesi ile; davaya konu çeklerin ... A.Ş. tarafından icra takibine konu yapılması nedeniyle davalı ... Bankası A.Ş. nin bu aşamada hamil olmadığının ortaya çıkması ve ayrıca davalı bankanın çeklerdeki cirosunu da iptal ettiğinin yapılan icra takibi ile öğrenilmesi nedeniyle, bu aşamada ... Bankası AŞ hakkındaki davadan vazgeçtiklerini beyan etmiştir. İlk derece mahkemesince davacı vekiline birleşen dava yönünden de vazgeçme beyanında bulunup bulunmadığının açıklanması için iki hafta süre verildiği, davacı vekilinin birleşen davalar yönünden beyanda bulunmadığı anlaşılmıştır.Davacı vekilinin asıl ve birleşen davalarda imzasını inkar etmediği, çeklerin lehtara ulaştırılmak üzere dava dışı tedarikçi şirket elinde iken çalındığını, lehtar kaşe ve imzasının sahte olduğunu ve çekler nedeniyle davalılara borçlu bulunmadığını ileri sürdüğü, ileri sürülen iddiaların yargılamayı gerektirdiği, asıl davada tedbir kararlarına itiraz eden banka hakkındaki davasından vazgeçtiği göz önüne alınarak, davalı banka yönünden HMK 389. Madde ve HMK 390/3 maddesi gereğince ihtiyati tedbir kararı verilebilmesi için yaklaşık ispat koşulları oluşmadığından, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, asıl ve birleşen davalar yönünden davalı bankanın tedbire itirazlarının kabulü ile,mahkemenin 23/06/2023 tarihli itirazın reddi kararının kaldırılmasına, davalı bankanın itirazlarının kabulü ile; asıl dava yönünden 08/03/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile birleşen 2023/232 Esas ve 2023/243 Esas sayılı dosyaları yönünden 03/05/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılmasına karar verilerek aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davalı ...Bankası A.Ş. vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile, 2-İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin 23/06/2023 tarihli 2023/131 Esas Sayılı ara kararının 6100 Sayılı Hmk'nın 353/1-b-2. Maddesi Gereğince Kaldırılmasına, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3-Asıl ve birleşen davalar yönünden, davalı ... Bankası A.Ş. Vekilinin ihtiyati tedbir kararlarına İTİRAZININ KABULÜNE, 4-İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinin, asıl dava yönünden 08/03/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararı ile birleşen 2023/232 Esas ve 2023/243 Esas sayılı dosyaları yönünden 03/05/2023 tarihli ihtiyati tedbir kararlarının KALDIRILMASINA, 5-İstinaf talebi kabul edildiğinden talep eden tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,6-İstinaf yargılaması için talep eden tarafından yapılan 492,00 TL istinaf yoluna başvurma harcı'nın ileride haksız çıkan taraftan tahsil edilmesine, 7-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,8- 6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi gereğince kararın tebliği ve harç tahsil işlemleri ile tedbir kararının infazının ilk derece mahkemesi tarafından yapılmasına,11- 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 359/3. maddesi gereğince kararın tebliği işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 12/10/2023