Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO:2022/1321
KARAR NO:2025/300
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:28/01/2022
NUMARASI:2019/150 E. - 2022/74 K.
DAVANIN KONUSU:İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ:13/02/2025
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Tarafların İddia ve Savunmaları:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Müvekkilinin ticari ilişkisi neticesinde dava dışı .. Şti. aşağıda bilgisi yer alan çeki müvekkili lehine tarızim ederek 08.08.2018 tarihinde müvekkiline göndermek üzere ... numaralı irsaliye ile ... A.Ş.'ye kargoya verildiğini, Keşidecisi .... Şti. Olan ...bank .... Bankası, ... Şubesinin, ... seri numaralı, 18.10.2018 tarihli, 18.170,23 TL bedelli çek ancak bahse konu kargo ... Kargo'da çalınmış olduğunu öğrenen ... Petrol dilekçe ile ... Kargo'ya başvurarak kayıp/çalıntı yazısı istediğini ve bu şekilde sistemlere işlendiğini, dolayısıyla çekin zayi olduğunu, çekin müvekkili adına sahte imza ile cirolanarak 3. Şahıslarının eline geçme ve haksız kazanç elde etmek, kısaca muvazaa yaratılarak çek karşılığının bankadan tahsil edilme riski olduğu belirtilerek Malatya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla)'nin 2018/434 Esas sayılı dosyası ile işbu çeklere ilişkin ödeme yasağı alınması verilmesi ve çekin iptal edilmesi maksadıyla 09.10.2018 tarihinde dava ikame edildiğini beyan ederek ... sayılı dosyası ile yatırılan toplam 24.008,50-TL tutarında bedelin davalı/borçlu ... A.Ş.'ye ödenmemesine dair teminatsız ihtiyat-i tedbir kararı tahsis edilmesini, müvekkili tarafından 16.11.2018 tarihinde haciz tehdidi altında ... sayılı dosyası ile yatırılan toplam 24.008,50-TL tutarında bedelin, 16.11.2018 tarihinden itibaren işleyecek temerrüt ile birlikte iadesini, karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle; müvekkili şirketin bir faktoring firması olup, faktoring işlemleri neticesinde çek devraldığını, davaya konu çek factoring işlemi kapsamında, taraflarından önce ciranta olarak bulunan ... Şti.'den faktoring işlemi neticesinde devralındığını, müvekkilinin kanuna uygun olarak ekte sunmuş oldukları faktoring sözleşmesi ile birlikte çeki kendisinden çeki ciranta olarak bulunan ... Şti ile davacı... Şti. arasındaki ticari ilişkiyi gösterir kin alımına sebep olan fatura ile birlikte devraldığını, karşılık olarak da çek bedelini müşterisi ... Şti. ödendiğini, ve aralarında faktoring işlemi neticesinde, ... sözleşmesi ve çekin alımına sebep olan çeki tevsik eden belge niteliğinde olan fatura ile hangi faturanın hangi çeke ilişkin olduğunu gösterir ve hangi çekin faktoring işlemine tabi tutulduğunu belgeleyen alacak bildirim formu ile çek bordrosu mevcut olup tüm bunlar istendiği takdirde mahkeme dosyasına ibraz edileceğini, iyi niyetli müvekkilinin çek üzerindeki ciranta olan davacıya ait imzanın sahte olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını beyan ederek haksız davanın ve karşı tarafın tüm taleplerinin reddini, lehlerine tazminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı:Mahkemece; "Davanın kısmen kabulü ile; ... Sayılı dosyasına yatırılan toplam 23.978,50 TL'nin (18.170,23 TL'sine 16/11/2018, 5.808,27 TL'sine 23/11/2018 tarihinden itibaren) işleyecek yasal faizi ile birlikte davacıya iadesine, fazlaya ilişkin istemin reddine," karar verilmiştir.
İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; istirdat davası açılabilmesi için kesinleşmiş bir icra takibi olması gerektiğini, ancak müvekkili şirket tarafından başlatılan takipte ihtiyati haciz kararı alınarak davacının menkul mallarına fiili haciz uygulandığını, ödeme emri tebliğ edilmeden davacı tarafından icra dosyasına ödeme yapıldığını bu nedenle, kesinleşmemiş bir takip nedeniyle yapılan ödemenin cebri icra tehdidi altında olmadığı ve istirdat davasına konu edilemeyeceğini , ayrıca, müvekkili şirketin, dava konusu çeki ciranta ... Ltd. Şti.’den faktoring sözleşmesi kapsamında devraldığını , çeke ilişkin alacağın faturalar ve alacak bildirim formu ile belgelendirildiğini, bu nedenle müvekkilinin iyi niyetli 3. kişi hamil konumunda olduğunu, ... şirketlerinin çekin alımına ilişkin araştırma yükümlülüğünün sınırlı olduğunu, müvekkilinin ciranta imzasının sahte olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, bu hususun araştırılmasının hukuken kendisine yüklenemeyeceğini, davacı ile üçüncü şahıslar arasında vekalet ilişkisi olup olmadığının araştırılması gerektiğini, vekil tayin edilen kişilerin imza incelemesinin yapılmasının zorunlu olduğunu, ancak yerel mahkemenin bu konuda yeterli araştırma yapmadığını davacının iddialarının kötü niyetli ve gerçeğe aykırı olduğu ileri sürülerek, istinaf başvurusunun kabulü ile mahkeme kararının kaldırılması, davanın reddi ve davacının %20’den az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesini talep etmiştir.
İstinafa Cevap:Davacı vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; keşidecisi ... Petrol olan ve ...bank ...Şubesi’ne ait 18.170,23 TL bedelli çekin ... Kargo’da çalındığını,... Petrol’ün çeke ilişkin ödeme yasağı ve iptal talebiyle Malatya 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nde 2018/434 Esas sayılı dosyasıyla dava açtığını, mahkemenin 18.10.2018 tarihli ara kararıyla dava sonuna kadar ödeme yasağı getirdiğini, buna rağmen davalı ... A.Ş.’nin çeki tahsil amacıyla ... sayılı dosyasıyla ihtiyati haciz kararı aldırarak takibe geçtiğini, müvekkilinin icra tehdidi altında 18.170,23 TL’yi dosyaya ödemek zorunda kaldığını, banka hesaplarına konulan haciz nedeniyle 5.838,27 TL’yi de ödemek durumunda kaldığını, çek üzerindeki imzanın müvekkiline ve yetkililerine ait olmadığının bilirkişi raporlarıyla sabit olduğunu, imza sirkülerine göre cirolamanın ortak imzasıyla yapılması gerektiğini ancak çek üzerinde tek bir imza yer aldığını, bu imzanın müvekkilinin A ve B grubu yetkililerinin imzalarıyla uyuşmadığının tespit edildiğini bu nedenle 16.11.2018’de icra baskısı altında ödenen 23.978,50 TL’nin istirdatına karar verildiğini belirterek, davalının istinaf başvurusunun reddini talep etmiştir.
GEREKÇE:HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, icra takibi nedeniyle ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.Davacı vekili; davacının lehtarı olduğu ... Petrol Ürün... Şti. Tarafından düzenlenen ...bank .... Bankası, ... Şubesinin, ... seri numaralı, 18.10.2018 tarihli, 18.170,23 TL bedelli çekin kargo aşamasında çalındığını, sahte imza ile cirolandığını 16.11.2018 tarihinde haciz tehdidi altında ... sayılı dosyasına toplam 24.008,50-TL yatırdıklarını beyanla bu bedelin faizi ile istirdadını talep etmiştir. ... sayılı takip dosyasında, davalı tarafından davacıya karşı kambiyo senetlerine özgü takibe geçildiği, takip dayanağı bir adet ...bank ... Bankası, ... Şubesinin, ... seri numaralı, 18.10.2018 tarihli, 18.170,23 TL çekin keşidecisinin... A.Ş., lehtarının davacı şirket olduğu , çekin sırası ile davacı lehtar,, akasyalar turizm, suarekristal tekstil ve davalı tarafından ciro edildiği dava tarihinden önce 16.11.2018 tarihinde 18.170,23-TL , 23.11.2018 tarihinde 5.808,27-TL olmak üzere toplam 23.978,50 TL nin davacı tarafından icra dosyasına ödendiği anlaşılmıştır.Bilirkişinin 25/03/2021 tarihli ek raporunda;"İnceleme konusu çekte ... Ltd Şirketine atfen atılmış imza ile Şirket yetkililerinden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’na ait mevcut karşılaştırma imzaları arasında yapılan karşılaştırmada; başlangıç hareketlerinde, bitiş hareketlerinde, ara gramalarında farklılıklar görüldüğünü, genel kabul görmüş karakteristik tanı unsurlarından; işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından değerlendirildiğinde; inceleme konusu belgede ... Ltd Şirketine atfen atılmış imzanın elde mevcut yetkililerinden ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ...’nun imzalarına benzerlik göstermediğini, dolayısıyla inceleme konusu belgedeki imzanın ..., ..., ..., ...,...,..., ..., ..., ...’nun eli ürünü olmadığı " bildirilmiştir.Bilirkişinin 25/10/2021 tarihli 2. ek raporunda; "İnceleme konusu ... Ltd Şirketine atfen atılmış imza ile Şirket ...'e ait mevcut karşılaştırma imzaları arasında yapılan karşılaştırmada başlangıç hareketlerinde, itiş hareketlerinde, ara gramalarında farklılıklar görüldüğünü, genel kabul görmüş karakteristik tanı unsurlarından; işleklik derecesi, alışkanlıklar, tersim biçimi, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından değerlendirildiğinde; inceleme konusu belgede ... Şirketine atfen atılmış imzanın elde mevcut ...'in imzalarına benzerlik göstermediğini, dolayısıyla inceleme konusu belgedeki imzanın ...' in eli ürünü olmadığı" bildirilmiştir.Eldeki dava, dava konusu çekin sahte olarak ciro edildiği iddiasına dayalı açılmıştır. Sahtecilik def'inin mutlak bir def'i olup, herkese karşı ileri sürülebileceği gözetildiğinde senet hamilinin iyi niyetli olup olmamasının hukuki sonucu değiştirmeyeceği, sahtecilik mutlak def'inin davalı hamile karşı ileri sürülebileceği açıktır.Yapılan inceleme ile takibe konu çekteki keşideci imzasının davacı şirket yetkililerine ait olmadığı tespit edilmiştir. Çekteki imzanın davacıya ait olmadığı bu nedenle davacının takip konusu çek nedeniyle iyiniyetli olsa dahi çek hamillerine karşı sorumlu tutulamayacağı, bu nedenlerle alacaklının hukukî ilişkinin (borcun) varlığını ispat edemediği, davacının ödediği bedelin iadesi gerektiği mahkemece talebinin kabulüne karar verilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı anlaşılmıştır.Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 28/01/2022 tarih ve 2019/150 E. 2022/74 K. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 1.637,97-TL nispi istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan 409,5‬0-TL harcın mahsubu ile bakiye 1.228,47‬-TL harcın davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-a maddesi gereğince, miktar itibariyle kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. 13/02/2025