mahkeme 2022/110 E. 2024/215 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2022/110
KARAR NO: 2024/215
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 18/03/2021
NUMARASI : 2017/172 E. - 2021/136 K.
DAVANIN KONU: Faydalı Model Belgesi (Manevi Tazminat İstemli)|Faydalı Model Belgesi (Tecavüzün Ref'i İstemli)|Faydalı Model Belgesi (Maddi Tazminat İstemli)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin, ... Tic. Ltd. Şti.’nin sahibi olduğunu, uzun yıllardır tesisat malzemeleri sektöründe çalıştığını, kendi firması veya .... Tic. Ltd. Şti. gibi firmalar üzerinden ürün imalatı gerçekleştirdiğini, toptan veya perakende ürün satışı yaptığını, faydalı model belgesi ile korunan “PLASTİK GÖVDELİ DUŞ KANALI” ürünü olduğunu, müvekkilinin yapmış olduğu gelişmeleri Türk Patent Enstitüsü nezdinde ... nolu “Yekpare gövdeye haiz bir duş ızgarası su gideri” başlıklı buluşu tescil ettirdiğini, tüm Faydalı Model buluşçu hakları müvekkili şirkete ait “Plastik Gövdeli Duş Kanalı” ürünün davalı şirket tarafından taklit edilerek imal edildiğini, satılmakta olduğunu delil tespiti dosyası ile tespit edilmiş olduğunu, tespit anında, davalı tarafından üretilen/piyasa sürülmek için bekletilen/depo edilen taklit ürünlerinin, yasal mevzuata göre konulan ve müvekkilinin üzerinde faydalı model hakkı sahibi olan ürünler olduğunu ihtar etmiş olmasına rağmen halen ilgili ürünün davalı tarafından çok sayıda üretilmekte/piyasaya sürülmekte olduğunu, faydalı model olarak her türlü sınai mülkiyet hakkı müvekkiline ait olan buluşun davalı şirket tarafından, hukuka aykırı ve herhangi bir izin alınmaksızın kullanıldığını ve üretildiğini anılan tespitin gerçekleştirildiği davalıya ait işyerinde duş kanalı adıyla üzerinde ... Profil Sistemleri ticaret unvanı ve markasıyla imal edildiği, pazarlanmakta ve satılmakta olduğunu, geliştirmek ve tescil ettirmek için büyük çabalar harcadığı, zaman, masraf ve emek verdiği ve piyasada geniş çaplı kabul gördüğü, tercih edilir hale geldiği buluşunun davalı tarafından taklit edildiğini görmenin müvekkili üzerinde derin bir acı ve ıstırap bıraktığını, müvekkilinin manevi tazminat talep hakkı bulunduğunu, müvekkilinin maddi zararının da davalı şirketin tecavüz konusu ürünlerden elde ettiği gelir üzerinden hesaplanmasını talep ettiğini, bu nedenle davalı şirketin delil tespiti dosyasına kendisinin sunmuş olduğu fatura ve kayıtlar ile davalı şirkete ait ticari defterler ve kayıtların incelenmesini talep ettiklerini, müvekkilinin daha fazla zarara uğramasını engellemek için tecavüzün aşikarlığı karşısında herhangi bir teminata hükmedilmeksizin, müvekkilinin faydalı model haklarından doğan haklarına tecavüz teşkil eden tüm fiillerin durdurulmasını, taklit ürünlere el konulmasını, faydalı model hakkından doğan haklara tecavüz edilerek üretilen ve/veya piyasaya sürülen şeylere, taklit ürünlerin üretilmesinde kullanılan makine ve teçhizatlara, taklit ürünlere ilişkin her türlü kalıp ve sair parçalara, bulundukları her yerde el konulması ve bunların muhafazasına karar verilmesini, dava sonunda imhasını talep ettiklerini, faydalı model hakkına tecavüzün tespiti ve önlenmesine, 10.000,00 TL maddi tazminat ile 10.000,00 TL manevi tazminatın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmesini talep etmiştir.
CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili, ... ekte sundukları İstanbul Ticaret Odası kaydından anlaşılacağı üzere, yukarıda yazılı adresinde mukim, tescille koruma sağlanan Fikri ve Sınai haklara saygılı ve bu haklardan gelir sağlayan başarılı bir tüzel kişi olduğunu, keşif esnasında müvekkili şirketi tüm ısrarlarına rağmen zabıt tutulmadığını ve müvekkili şirketi yetkilerinin beyanları da zapta ve rapora geçilmediğini, raporda, aleyhine tespit istenen (müvekkil) yetkili ...’nun ısrar ile ifade ettiği üzere “Üretim” yapılmamasına rağmen, davacı vekili dava dilekçesinde “Üreten” sıfatı ile müvekkili şirketi zan altına soktuğunu, üretim ve Üretim Makinalarına ihtiyati tedbir kararı konularak el konması halinde 65 kişinin çalıştığı işyerinde üretimi dahi olmayan bir ürün için, faaliyetin durdurulmasının geri dönüşü olmayacak zararlara yol açacağını, bu nedenle üretim yapıldığı iddiasını kabul etmediklerini, müvekkili şirketi, tasarımı ve buluşu kendisine ait ve dava konusu Faydalı Model ile haksız ilişkilendirilen “DUŞA KABİN İÇİN KANAL PROFİLİNDE YENİLİK” isimli ürünü için TPE nezdinde ... dosya no’lu Faydalı Model başvurusuna sahip olduğunu, davacının adına tescilli ürünlerinden farklı ve orjinal olduğunu, davacının “Plastik Gövdeli Duş Kanalı” başlıklı TPE nezdinden tescilli ... NoTu Faydalı Modelin hükümsüzlüğü davası açılacağını, zira söz konusu davacıya ait ürünün, en az 10 yıldır hem yurt içi hem de yurt dışı (genellikle ÇİN) piyasasında mevcut ve farklı destinasyonları olan yenilik sağlamayan bir ürün olduğunu, davacının Faydalı Model tecavüzü iddiası tamamen gerçek dışı olduğunu, ayrıca hakkın kötüye kullanılması ve iyi niyet, dürüstlük kurallarına da aykırılık teşkil ettiğini, müvekkiline ait ve tespite konu adresteki orijinal ürünlerin tamamında tek parça portatif hazne bulunduğunu, davacıya ait orijinal ürün açıklamasında iki parça su haznesi bulunduğunu, bu daha fazla maliyet ile daha fazla hammadde ve iş gücü olduğunu, yine davacıya ait orijinal ürün açıklamasında müvekkiline ait ürünlerde yer alan gider sifonuna yakın yerdeki set(duvar) parçasının davacıya ait ürün orijinalinde olmadığını, bu parça su birikimi sağlayarak koku oluşumunu önleyen bir yenilik olduğunu, ayrıca, ürün sabit haznesi altındaki federli (tırnaklı) yapı sayesinde buluş zemine çok daha sağlam bir şekilde oturmakta olduğunu, oysa davacının ürünü altında bu denli bir koruma olmadığını, ürün ön kenar iç yüzeyindeki eğitim ise, su giderinde ve ızgara altındaki su birikintilerini önleyen bir yenilik olduğunu, davacıya ait üründe bu eğim olmadığını, davacı tarafın müvekkili tarafından sağlanan haksız bir kazanç da söz konusu olmadığını, davacının zaten kendi hakkına dayanarak ürünlerini sattığını, ürün yelpazesi ve müşteri kitleleri gözetildiğinde davacı ile müvekkili arasında sektör anlamında ticari bir kesişme dahi bulunmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini beyan etmiştir.
İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince; İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 21/04/2016 tarih ve 2014/42 Esas 2016/73 Karar sayılı dosyasında davaya konu davacıya ait 2011/02659 Y tescil nolu, 23/01/2012 tescil tarihli "Yekpare gövdeye haiz bir duş izgarası su gideri" isimli faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verildiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
İSTİNAF SEBEPLERİ Davacı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkeme kararında bahsi geçen İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 21/04/2016 tarih ve 2014/42 Esas 2016/73 Karar sayılı dosyasının, müvekkili ...'UN dava dışı ... firmasına karşı ikame ettiği bir dava olduğunu, dava dışı ... tarafından ise karşı dava ikame edildiğini, karşı davada müvekkili adına tescilli ... sayılı Faydalı Model Belgesinin hükümsüzlüğüne karar verildiğini, bilirkişi raporunda tamamen yanlış ürün değerlendirilmek suretiyle hatalı bir değerlendirme sonucunda bu kararın verildiğini, bilirkişi raporunda (İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 21/04/2016 tarih ve 2014/42 Esas dosyasındaki) müvekkili adına tescilli faydala modele konu ürünün ... firmasının dosyaya eklenen katalog ürünleri dikkate alındığında, müvekkili adına tescilli faydalı modele konu ürünün yeni olmadığının belirtildiğini, ancak, ... firmasına ait ürün ile müvekkili adına tescilli faydalı modele konu ürün birbirinden tamamen farklı ürünler olduğunu, bu durumun en büyük sebebinin, müvekkil adına tescilli ürünün yekpare olması nedeniyle faydalı modele konu bir ürün olduğunu, ancak Dallmer firmasının ürünleri karşılaştırılırken, yekpare olmayan bir ürün üzerinden inceleme yapıldığını, Tüm faydalı model buluşçu hakları müvekkili şirkete ait ''plastik gövdeli duş kanalı'' ürünün, davalı şirket tarafından taklit edilerek imal edilip, satılmakta olup, bu durumun delil tespiti dosyası ile tespit edildiğini, Tespit anında, davalı tarafından üretilen/piyasaya sürülmek için bekletilen/depo edilen taklit ürünlerin, yasal mevzuata göre korunan ve müvekkilinin üzerinde faydalı model hakkı sahibi olan ürünler olduğunun ihtar edilmiş olmasına rağmen halen ilgili ürün davalı tarafından çok sayıda üretilmekte/piyasaya sürüldüğünü, Yerel Mahkeme gerekçeli kararında ''Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ret edilen Faydalı modele tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi talebi yönünden davalı vekili yararına hesap olunan 5.900,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,'' şeklinde hüküm kurmuş olsa da, işbu yönden takdir edilen vekalet ücretinin de istinaf sebepleri arasında yer aldığını beyan ederek, Mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava; faydalı modele yönelik tecavüzün tespiti, durdurulması, önlenmesi, maddi ve manevi tazminat talepli davadır.TPMK kayıtları incelendiğinde; ... tescil nolu, 23/01/2012 tescil tarihli "Yekpare gövdeye haiz bir duş izgarası su gideri" adlı faydalı modelin davacı adına kayıtlı olduğu anlaşılmıştır.Davacı her ne kadar davalının, davacı adına ... tescil nolu, 23/01/2012 tescil tarihli "Yekpare gövdeye haiz bir duş izgarası su gideri" adlı faydalı modeli taklit etmek suretiyle ürün imal ettiğini ve sattığını iddia etmiş ise de; İstanbul 4. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin 21/04/2016 tarih ve 2014/42 Esas 2016/73 Karar sayılı dosyasında, eldeki davanın davcısı tarafından dava dışı ... isimli şirket aleyhine, eldeki davaya konu faydalı modelin izinsiz olarak kullanıldığı iddiasıyla, faydalı model haklarına tecavüzün ve haksız rekabetin tespitine, durdurulmasına, önlenmesine yönelik tazminat istemli dava açıldığı, aynı davada davacı karşı davalı aleyhine eldeki davaya konu faydalı modelin hükümsüzlüğü talepli karşı dava açıldığı, yapılan yargılama sonucunda; davacı tarafın dayandığı faydalı modeldeki tüm istemlerin faydalı modelin başvuru tarihi olan 21/03/2011 tarihi itibariyle yenilik koşulu taşımadığı, bu nedenle hükümsüzlük koşulunun oluştuğu gerekçesiyle asıl davanın reddine, karşı davanın kabulü ile 2011/02659 sayılı faydalı model belgesinin hükümsüzlüğüne karar verildiği, kararın Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin 2016/8455 Esas 2018/1421 Karar sayılı ve 26/02/2018 tarihli ilamı ile onandığı, Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 09/12/2019 tarih, 2018/3061 Esas 2019/7920 Karar sayılı karar düzeltme isteminin reddi kararı ile 09/12/2019 tarihinde kesinleştiği anlaşılmıştır.Faydalı modelin hükümsüzlüğüne ilişkin kararın sonuçlarının geçmişe etkili olacağı ve faydalı model belgesi ile sağlanan hukuki korumanın hiç doğmamış sayılacağı için davacı tarafın faydalı model tesciline dayalı tüm taleplerinin reddi gerektiği, bu sebeple Mahkemece davanın reddine ve her bir talep yönünden ayrı ayrı vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, aksi yöndeki istinaf başvuru nedenlerinin yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.Dosyadaki belgelere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklar ve gerekçe içeriğine göre, ilk derece mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 18/03/2021 tarih ve 2017/172 E., 2021/136 K. sayılı kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 427,60 TL maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan asıl dava yönünden 59,30‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 368,3‬0 TL harcın davacıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 09/02/2024