mahkeme 2021/34 E. 2024/232 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: 2021/34
KARAR NO: 2024/232
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi
TARİHİ: 25/09/2020
NUMARASI: 2018/77 E. - 2020/222 K.
DAVANIN KONUSU: Endüstriyel Tasarım(Endüstriyel Tasarım Hakkına Tecavüzden Kaynaklanan)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: 09/02/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı vekilinin dava dilekçesinden özetle: Müvekkilinin Kase tasarımlarını TPE nezdinde ... sayılı çoklu tasarım belgesi tescil ettirmiş olduğunu, tescil olan ... numaralı tasarımın karşı tarafça "..." markası altında üretimin, satışın yapıldığını, davalı adresinde Bakırköy FSHM 2018/8 D.İş sayılı dosyada rapor alındığını, davalının tecavüzünün durdurulması ve önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararının verildiğini, karşı tarafın tespite konu fiilleri aynı zamanda haksız rekabet teşkil ettiğini, bu nedenlerden dolayı tecavüz ve haksız rekabet teşkil ettiğinin tespitini, tescilli tasarım hakkına tecavüzün giderilmesini, tecavüz oluşturan veya cezayı gerektiren ürünler ile bunların üretiminde mühnasıran kullanılan cihaz, makine gibi araçlara el konulmasını, imhasını, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydı ile davalı yandan 10.000,00 TL maddi tazminatın dava açıldığı tarihten itibaren işleyecek en yüksek reeskont faizili ile; 20.000,00 TL manevi tazminatın dava açıldığı tarihten itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini, masrafları karşı tarafa ait olmak üzere kesinleşmiş kararın günlük gazete veya benzer vasıtalarla tamamen veya özet olarak ilan edilmesini veya ilgililere tebliğ edilmesini, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekilinin cevap ve karşı dava dilekçesinden özetle: Davacının tasarımının yeni ve ayırt edici olmadığını, plastik sektöründe onlarca firmanın kase üretmekte olduğunu, ihtiyati tedbir kararının HMK 389 ve devamı ile SMK 159 ve devamındaki şartları taşımadığını , ihtiyati tedbirin kaldırılmasını, mahkeme aksi kanaatte ise teminat karşılığı ters tedbir uygulanarak ihtiyati tedbirin kaldırılmasını talep etmiş, karşı davada ise ... ve ... numaralı tasarımları, kendisinden daha önce kamuya sunulmuş ürünler karşısında bilgilenmiş kullanıcı gözüyle yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olmadığından hükümsüz kılınıp tasarım sicilinden silinmesi gerektiğini, davalının haksız yere tescil alıp tedbir uygulattığının kötü niyetli olduğunu, davalının HMK 329 uyarınca 5000 TL disiplin para cezasına çarptırılmasını talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi Kararı: Mahkemece; "1-Asıl davada; Davacının davasının REDDİNE, 2-Birleşen mahkememize ait ... esas sayılı dosyada; Davacının davasının Kabulü İle; davalıya ait ... tescil numaralı tasarımın hükümsüzlüğüne, sicilden terkinine, " karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri: Davacı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dayanak tasarımın daha yuvarlak olup dış gövdenin üzerinde kasenin ağız bölümüne doğru yayvan paralel çizgilerin uzandığını, müvekkilin tasarımında kap derin iken delil olarak konulan işbu tasarımın derin olmadığını, dayanak gösterilen tasarım daha yayvan bir şekilde tasarlanmış olup paralel çizgilerin derinliğinin az olduğunu, müvekkilin ürünündeki çizgilerin çok daha derin olduğunu, diğer yandan müvekkile ait tasarımın ağız kısmında daha kalın bir yapı söz konusu iken dayanak tasarımda böyle bir yapı söz konusu olmadığını, müvekkilin ürününde üst bölümün çapı ile tabanın çapı arasındaki orantı delil olarak gösterilen ürüne kıyasla çok daha az olduğunu, davaya konu tasarımını 16/11/2009 tarihinde kamuya sunulduğunu ve atıfet süresi içerisinde kaldığını, dayanak gösterilen tasarımın başvuru tarihi 13/07/2009 olup bu süre müvekkilin hazırlık çalışmalarını yaptığı atıfet süresi içerisinde kaldığını, bu nedenle söz konusu tasarımın müvekkil tasarımının yenilik ve ayırt edicilik değerlendirilmesine nazara alınmasının mümkün olmadığını, müvekkiline ait tasarım yeni ve ayırt edici olduğunu, davalı-karşı davacı tarafa ait ürünlerin müvekkil tasarımı ile belirgin derecede benzer olduğu ve müvekkilin tasarımından doğan hakları ihlal ettiğini haksız rekabetin oluştuğunu beyanla yerel mahkemece verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak lehe karar verilmesini talep etmiştir. İstinafa Cevap:Davalı vekilinin istinaf başvurusuna karşı cevap dilekçesi sunmamıştır.
Gerekçe ve Sonuç: HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede;Dava, davacı adına tescilli ... (2) sayılı endüstriyel tasarıma vaki tecavüzün ve haksız rekabetin tespiti ile men ve ref'i ile maddi-manevi tazminat istemine ilişkindir. Birleşen dava ise, davacı/karşı davalı adına tescilli ... (2) sayılı endüstriyel tasarımın, yenilik ve ayırt edicilik nitelikleri taşımadığından, hükümsüzlüğü istemine ilişkindir.SMK 56/1 maddesine göre, tasarım yeni ve ayırt edici niteliğe sahip olması şartıyla bu Kanunla sağlanan haklar kapsamında korunur Bu şartları taşımayan bir tasarımın hükümsüzlüğü talep edilebilir. Hükümsüzlük halleri yasanın 77.maddesi ile düzenlenmiştir. Bir tasarımın yenilik incelemesi yapılırken; tasarımın birebir aynısının daha önce yurtta ve dünyada kamuya sunulmamış olması şartı gerekirken, ayırt edicilik incelemesi yapılırken; seçenek özgürlüğü kapsamında, ürünün nihai kullanım sırasındaki görünümü itibariyle bilgilenmiş kullanıcı üzerinde bıraktığı genel izlenim dikkate alınarak değerlendirme yapılmalıdır. SMK 59. Maddesi hükmüne göre "Tasarımdan doğan haklar münhasıran tasarım sahibine aittir. Üçüncü kişiler, tasarım sahibinin izni olmadan koruma kapsamındaki tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünü üretemez, piyasaya sunamaz, satamaz, ithal edemez, ticari amaçlı kullanamaz veya bu amaçlarla elde bulunduramaz ya da bu tasarım veya tasarımın uygulandığı ürünle ilgili sözleşme yapmak için öneride bulunamaz." şeklinde düzenlenmiş aynı kanunun 81.maddesinde, tasarım sahibinin izni olmaksızın bu Kanun hükümlerine göre koruma kapsamındaki bir tasarımın kullanıldığı veya uygulandığı ürünün aynısını veya genel izlenim itibarıyla ayırt edilemeyecek kadar benzerini üretmek, piyasaya sunmak, satmak, sözleşme yapmak için öneride bulunmak, ticari amaçla kullanmak veya bu amaçlarla bulundurmak, başka bir şekilde ticaret alanına çıkarmak, ithal işlemine tabi tutmak , tasarım hakkına tecavüz sayılan fiiller arasında gösterilmiştir. SMK 79.maddesi gereğince hükümsüzlüğüne ilişkin karar geçmişe etkili olup, tasarıma sağlanan koruma hiç doğmamış sayıldığından uyuşmazlığın çözümü için öncelikle karşı dava konusu asıl davacıya ait tasarımın hükümsüzlüğü talebinin incelenmesi gerekmektedir. Ayırt edici nitelik araştırması yapılırken farklılıklara bakılmakla birlikte ağırlığın, kıyaslanan tasarımların ortak özelliklerine verilmesi gerektiği, dosya kapsamına göre, davacıya ait ... (2) sayılı kase tasarımının 16.11.2009 tarihinde tescil edildiği, yenilik kırıcı olarak gösterilen 3. Kişiye ait ... tescil numaralı tasarımın da kase tasarımı olduğu ve 13.07.2009 tarihinde tescil edildiği, alınan bilirkişi raporuna göre, hükümsüzlük istemi yönünden karşılaştırılan tasarımların aralarında küçük ayrıntılar dışında farklılık bulunmadığı tespit edilmiştir. Bilirkişi kase tasarımında seçenek özgürlüğünün kısıtlı olduğunu belirtmiş ise de, tasarım ürünün üzerindeki süslemenin çizgi, şekil, biçim, renk, malzeme veya yüzey dokusu gibi özelliklerinden kaynaklanan görünümü olduğuna göre, ana hatları benzer olsa bile şekil süsleme biçim gibi özelliklerinde seçenek özgürlüğü katılarak farklılık yaratılabileceği halde kıyaslanan tasarımların bilinçli tüketici nezdinde bıraktıkları genel izlenim itibariyle benzer olarak algılandıkları, piyasada benzer çok sayıda tasarım olduğu dikkate alındığında davacı tasarımının yenilik ve ayırtedicilik vasfı taşımadığı, hükümsüzlüğe dayanak tasarımın 3. Kişiye ait olduğu bu tasarımla ilgili olarak davacının SMK 57/2 maddesi kapsamında bir iddiası ve delilinin bulunmadığı dolayısıyla dayanak tasarımım davacı tasarımımın kamuya sunulmasından önceki 12 ay içinde tescil edilmiş olmasının davacı tasarımının yenilik unsurunu koruduğu sonucunu doğurmayacağı ayrıca tasarımlar arasındaki küçük farklılıkların bu koşulun varlığını kabule yeterli olmadığı, bu nedenle birleşen dava konusu davacı adına tescilli olan ... (2) nolu tasarım tescilinin yenilik ve ayırt edicilik vasfı taşımadığından SMK 77.maddesi gereğince hükümsüzlüğüne karar verilmesi gerektiği, tasarımın hükümsüzlük koşulları mevcut olduğundan, SMK 79.maddesi gereğince tasarıma sağlanan koruma hiç doğmamış sayıldığından davalının kullanımlarının tasarım hakkına tecavüz teşkil etmeyeceği, maddi ve manevi tazminat şartlarının oluşmadığı anlaşılmıştır. Sonuç olarak, dosya kapsamında iddia ve savunmaya, saptanan dava niteliğine ve toplanıp değerlendirilen delillere göre dava ve birleşen dava konusu talepler hakkında kurulan hükümlerde bir isabetsizlik bulunmadığı, davacı vekilinin, istinaf başvuru sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmıştır. Davacı vekilinin İstinaf başvurusunun 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Usûl ve yasaya uygun Bakırköy 1. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nin 25/09/2020 tarih ve 2018/77 E., 2020/222 K. sayılı kararına karşı davacı-birleşen davada davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken asıl dava yönünden 427,60 TL maktu ve birleşen dava yönünden 427,60 maktu istinaf karar ve ilam harcından peşin yatırılan asıl dava ve birleşen dava yönünden toplam 108,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 746,4‬0 TL harcın davacı-birleşen davalıdan tahsiliyle Hazineye gelir kaydedilmesine, 3-Davacı-birleşen davada davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, 20/07/2017 tarih ve 7035 Sayılı Kanunun 31. maddesiyle değişik 6100 Sayılı HMK'nın 361/1. maddesi gereğince, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz başvurusunda bulunma yolu açık olmak üzere, oy birliğiyle karar verildi. 09/02/2024