mahkeme 2021/1105 E. 2024/789 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
40. HUKUK DAİRESİ
TÜRK MİLLETİ ADINA
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI
DOSYA NO: 2021/1105
KARAR NO: 2024/789
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İstanbul Anadolu 7. Asliye Ticaret Mahkemesi
TARİHİ: 26/11/2020
NUMARASI: 2015/369 Esas - 2020/613 Karar
DAVANIN KONUSU: Maddi ve manevi tazminat
KARAR TARİHİ: 21/05/2024
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle, 11/03/2014 tarihinde davalı ...'nun sürücüsü, davalı ... Sigorta AŞ'nin zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunduğu aracın yaya davacı ... ile destek ...'e çarptığını belirterek, fazlaya dair haklarını saklı tutmak suretiyle destek ... yönünden anne ve baba için 1.000 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan, ayrıca kardeşler için 25.000'er TL, anne baba içinde 100.000'er TL manevi tazminatın davalı sürücüden tahsilini; kazada yaralanan davacı ... için fazlaya dair haklarını saklı tutarak 1.000 TL maddi tazminatın davalılardan müteselsilen tahsiline karar verilmesini; manevi tazminat olarak da davacı ...'a 200.000 TL, anne ...'e ise 50.000 TL manevi tazminatın davalı sürücüden faiziyle birlikte tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili dava değerini belirlediği dilekçesinde; davacı ... için destekten yoksun kalma tazminatının 74.991,36 TL'ye ... için 61.829,36 TL'ye yükseltmiş, davacı ... için ise 99.222,58 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatının tahsilini talep etmiştir. Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi vekili ile davalı ... vekili, davanın reddini savunmuşlardır. İlk derece mahkemesince; davacının maddi tazminat yönünden davasının tam kabulüne, manevi tazminat yönünden davasının kısmen kabulü ile davacılardan ... için 74.991,36 TL, ... için 61.829,36 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile, davacı ... için 99.222,58 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatının davalılardan müteselsilen tahsiline, bu tahsilat yapılırken davalı ...'ndan yapılacak tahsilatlarda 11/03/2014 tarihinden itibaren davalı sigortadan yapılacak tahsilatlarda 24/12/2014 tarihinden itibaren yasal faiz alınmasına, manevi tazminat yönünden davanın kısmen kabulü ile davacı ... için 50.000 TL, davacı ... için 20.000 TL, davacı ... için 35.000 TL, davacı ... için 35.000 TL, davacı ... için 7.500 TL, davacı ... için 7.500 TL manevi tazminatın davalı ...'ndan 11/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmiştir.Davacılar vekili; davacılar için takdir edilen manevi tazminat miktarlarının çok düşük kaldığını, kazanın oluş şekli dikkate alındığında, yolda zikzaklar çizerek ağır bir dikkatsizlikle araç kullanan davalının emniyet şeridine girerek kazanın meydana gelmesine neden olduğunu, kazadan sonra olay yerini terk ederek kazazedelere hiç yardım etmediğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.Davalı ... Sigorta AŞ vekili; mevcut durumda kusur raporu ve kaza tespit tutanağı arasında çelişki bulunduğunu, mahkemece ilk olarak kusur oranları arasındaki çelişkinin giderilmesi gerekirken dosyanın tazminat hesaplanması için bilirkişiye gönderilmesinin eksik inceleme yapılmasına neden olacağını, kusur tespiti hususundaki çelişkinin giderilmesi amacıyla yeni bir kusur raporu alınmadan tazminat hesaplaması yapılmasında hukuki fayda bulunmadığını, sigortalı araç sürücüsünün %25 kusuru esas alınarak yapılacak olan hesaplamada ödeme tarihi itibariyle davalı sigorta şirketi tarafından yapılmış olan ödeme ile hesaplama arasında fahiş fark bulunmadığını, bilirkişi raporunda müteveffa ...'in annesinin herhangi bir işte çalışmadığının kabulü ile yalnızca babadan %5 yetiştirme gideri düşüldüğünü, ancak dosyada mevcut evrakta annenin çalışıp çalışmadığına ilişkin resmi belge bulunmadığını, belirsiz alacak davası olarak açılan ve yargılama sürecinde ıslah ile dava miktarının artırıldığı dosyalarda ıslah edilen tutar yönünden faiz başlangıç tarihi olarak ıslah tarihinin esas alınması gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. Davalı ... vekili; davalının aşırı hızlı olduğu gerekçesiyle asli kusurlu kabul edilip bu kabule göre tazminat belirlenmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, kazanın meydana geldiği yolun bölünmüş, tek yönlü bağlantı yolu olması, yaya kaldırımı ya da yaya yolunun bulunmaması, yaya girişine kapalı olması, zeminin asfalt ve ıslak olması ve gece meydana gelmiş olması dikkate alındığında davalının asli kusurlu sayılamayacağını, azami hız sınırının 120 km olduğu ve yaya girişinin yasak olduğu bir yolda, üstelik yolun dışında bariyerlerin yanında yürüme imkânı varken, gece vakti, görülmeyi kolaylaştıracak hiçbir tedbiri almadan, yolun içerisinden yürüyen yayaların bu denli ağır kusurla hareket etmeleri karşısında davalının kusursuz sayılacağını, kazanın davalının ortalama 80 km ile seyrettiği sırada kazanın meydana geldiğini, itiraz üzerine düzenlenen ikinci ATK raporunda hiçbir gerekçeye yer verilmeksizin, tüm raporlara açıkça aykırı biçimde ...’nun %75 kusurlu olduğu yönünde kanaat bildirildiğini, mahkemece hükmedilen tazminat miktarları, kazanın oluşumuna ve kusur durumuna göre fahiş miktarda olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.HMK'nin 355. maddesi kapsamında istinaf itirazları ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme sonunda: Karayolları Trafik Kanunu'nda manevi tazminat konusunda özel bir düzenleme yapılmadığından trafik kazası nedeniyle oluşan cismani zarar nedeniyle manevi tazminat talep edilmesi halinde TBK'da manevi tazminata ilişkin hükümler uygulanacaktır. TBK'nın "manevi tazminat" başlıklı 56/1.maddesine göre, "Hâkim, bir kimsenin bedensel bütünlüğünün zedelenmesi durumunda, olayın özelliklerini göz önünde tutarak, zarar görene uygun bir miktar paranın manevi tazminat olarak ödenmesine karar verebilir." TBK’nin 56/1. maddesi gereğince, hükmedilecek para, zarara uğrayanda manevi huzur duygusunu doğurmayı gerçekleştirecek tazminata benzer işlevi olan özgün bir nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi mal varlığı hukukuna ilişkin zararın karşılanması da amaç edinilmemiştir. O halde, tazminatın miktarı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerektiği kadar olmalıdır. Hakim, bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir. Manevi tazminat takdir edilirken, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile birlikte olayın meydana geliş şekli, davacının uğradığı zararın kapsamı, davalının sorumluluğunun niteliği, kusur oranları ve özellikle caydırıcı bir etki doğuracak düzeyde olması gerektiği de göz önünde tutularak, meydana gelen trafik kazası sebebiyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla olay tarihindeki paranın alım gücüne uygun düşen tutarlara hükmedilmesi gerekmektedir.Bu açıklamalar çerçevesinde, somut uyuşmazlıkta kazanın oluş şekli, kusur durumu, davacının yaralanmasının mahiyeti ve iyileşme süresi, ölen desteğin yakınlığı tarafların sosyal ve ekonomik durumları ve İlk Derece Mahkemesi kararının gerekçesi birlikte değerlendirildiğinde, TBK'nin 56/1.maddesi kapsamında davacılar lehine verilen manevi tazminat miktarının, manevi tazminat müessesinin amacına ve hakkaniyete uygun olmayıp az olduğu kanaatine varılmıştır. Bu nedenle davalı vekilinin bu yöndeki istinaf itirazı da yerinde görülmemiş, davacılar vekilin itirazı kabul edilmiştir. Davalılar vekillerinin kusura ilişkin istinaf itirazları bakımından değerlendirme yapıldığında; Mahkemece Adli Tıp Kurumu İstanbul Trafik İhtisas Dairesinden alınan raporda davalı sürücü ...'nun %25 oranında kusurlu olduğu, ölen ve yaralanan yayaların ise %75 oranında kusurlu oldukları yönünde görüş bildirilmiştir. Aynı olaya ilişkin yapılan ceza yargılamasında İstanbul Anadolu 6. Ağır Ceza Mahkemesinin 2014/261 Esas sayılı dosyasında alınan raporda, sürücü ...'nun asli, yayaların ise tali kusurlu olduğu belirtilmiştir. Bunun üzerine Mahkemece Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesinden alınan 17/09/2019 tarihli raporda sürücü ...'nun %75, yayaların ise, %25 oranında kusurlu olduklarının tespit edildiği görülmektedir. Adli Tıp Trafik İhtisas Dairesince diğer bilirkişi raporlarının değerlendirdiği, raporlar arasındaki çelişkinin dosya içeriğine uygun olarak giderdiği, raporunun olayın oluşuna uygun düştüğü nazara alındığında Mahkemece hükme esas alınması yerinde olup davalılar vekillerinin kusura yönelik istinaf itirazları kabul edilmemiştir. İlk Derece Mahkemesince hükme esas alınan aktüerya bilirkişi raporunun desteğin ve davacı ...'ın kaza tarihindeki yaşı, geliri esas alınarak PMF yaşam tablosuna göre düzenlendiği, yapılan ödeme de düşülerek kusur oranlarına göre tazminatın belirlendiği, kolluk araştırma tutanağına göre anne ...'in ev hanımı olduğu da anlaşıldığına göre usul, yasa, Yargıtay içtihatları ile belirlenmiş hesaplama yöntemine göre tazminat hesabı içeren aktüerya raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmadığından bu hususa değinen istinaf itirazlarının reddi gerekmiştir. Son olarak, faizin başlangıç tarihine yönelik istinafı değerlendirildiğinde; belirsiz alacak davasında dava değerinin belirlendiği dilekçede faiz talebinde bulunulması karşısında faiz başlangıcı olarak asıl dava dilekçesindeki taleplerin (faize ilişkin) gözetilmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla, bu yöndeki istinaf itirazlarının isabetsiz olduğu anlaşılmıştır.
HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; A-Davalı ... vekili ile davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurularının HMK'nin 353/1-b/1.maddesi gereğince reddine, B-Davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile Yukarıda esas ve karar numarası belirtilen ilk derece mahkemesi kararının, HMK'nin 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere kaldırılmasına, Buna göre: 1-Davacıların maddi tazminat davasının tam kabulüne, Davacılardan ... için 74.991,36 TL, ... için 61.829,36 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile, davacı ... için 99.222,58 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatının davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacılara verilmesine, (Davalı ... bakımından 11/03/2014 tarihinden; davalı sigorta şirketi bakımından 24/12/2014 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine) 2-a)Davacı ...'ın manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile 75.000 TL tazminatın davalı ...'ndan 11/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle alınarak adı geçen davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine,
b)Davacılar ..., ..., ..., ... ve ...'in manevi tazminat davalarının kabulü ile davacı ... için 50.000 TL, davacı ... için 100.000 TL, davacı ... için 100.000 TL, davacı ... için 25.000 TL ve davacı ... için 25.000 TL manevi tazminatın davalı ...'ndan 11/03/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle alınarak adı geçen davacılara verilmesine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden alınması gereken 16.124,11 TL harçtan, peşin alınan 807 TL ıslah harcının mahsubu ile 15.317,11‬ TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-Harçlar Kanunu uyarınca kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden alınması gereken 25.616,25 TL harçtan, peşin alınan 1.714,59 TL peşin harcın mahsubu ile 23.901,66‬ TL harcın davalı ...'ndan tahsili ile hazineye gelir kaydına, 5-Davacılar tarafından sarf edilen yargılama giderleri maddi tazminat davası için yapıldığından 453 TL posta masrafı, 1.645 TL ATK rapor gideri, 1.950 TL bilirkişi ücreti ve 807 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 4.855‬ TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine, 6-Davacılar tarafından manevi tazminat miktarına denk gelen ve mahsup edilen 1.714,59 TL peşin harcın davalı ...'ndan tahsili ile davacılara verilmesine, 7-Maddi tazminat yönünden İlk derece mahkemesi hükmü yinelenerek, ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince, davacı ... için 10.548 TL nispi vekalet ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, 8-İlk derece mahkemesi hükmünü tekrarla, ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince, davacı ... için 8.837,77 TL nispi vekalet ücretinin maddi tazminat yönünden her iki davalıdan müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, 9-İlk derece mahkemesi hükmünü tekrarla, ilk derece mahkemesi karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince, davacı ... için, 13.376,10 TL nispi vekalet ücretinin maddi tazminat yönünden her iki davalıdan müteselsilen tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, 10-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarı yönünden belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, 11-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarı yönünden belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, 12-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarı yönünden belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, 13-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarı yönünden belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, 14-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarı yönünden belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, 15-Davacı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabulüne karar verilen manevi tazminat miktarı yönünden belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davalı ...'ndan tahsili ile adı geçen davacıya verilmesine, 16-Davalı ... kendisini vekille temsil ettirdiğinden, Dairemiz karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca davacı ... yönünden reddine karar verilen manevi tazminat miktarı yönünden belirlenen 17.900 TL vekalet ücretinin davacı ...'dan tahsili ile adı geçen davalıya verilmesine, 17-Kullanılmayan gider avansının ilk derece mahkemesince yatıran taraflara iadesine, B-İstinaf İncelemesi Bakımından; 1-Davacılar tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar ve ilam harcının, istem halinde ilk derece mahkemesi tarafından yatıran tarafa iadesine, 2-İstinaf kanun yolu aşamasında davacılar tarafından sarf edilen 972,6‬ TL istinaf kanun yolu başvuru harcı ile 173,5‬ TL posta gideri olmak üzere toplam 1.146,1‬ TL yargılama giderinin, davalılardan tahsil edilerek, davacılara verilmesine, 3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 26.712,16 TL harçtan, peşin alınan 9.967,12‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 16.745,04‬ TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile hazineye gelir kaydına, 4-İstinaf incelemesi duruşmalı yapılmadığından vekâlet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 5-İstinaf için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nin 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.21/05/2024