Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2025/2500
KARAR NO : 2026/221
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 13/05/2025
NUMARASI : 2018/1090 E - 2025/348 K
BİRLEŞEN İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİNİN 2022/319 E. SAYILI DOSYASI
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit
KARAR TARİHİ: 29/01/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;avacının dava konusu iş yerinde perakende satış sözleşmesi ile elektrik tükettiğini, müvekkili şirketin davacı hakkında 31.10.2018 tarih ve H/... seri nolu kaçak/usulsüz elektrik kullanım tespit tutanağı düzenlediğini, toplam 130.967,17-TL kaçak elektrik tüketim borcu tahakkuk ettirildiğini, davacının elektrik kesme baskısı nedeniyle 40.000,00-TL ödeme yaptığını, dosyaya sunulan uzman görüşünde tahakkukların yönetmeliğe aykırı ve fazla yapıldığının tespit edildiğini, bu görüş doğrultusunda davacının 96.276,61-TL'lik kısımdan borçlu olmadığını, 34.690,56-TL bakımından borçlu olduğunu, ödenen 40.000,00-TL'den mahsup edildiğinde 5.309,44-TL haksız ve hukuka aykırı tahsilat yapıldığını belirterek, davacının 96.276,61-TL yönünden borçlu olunmadığının tespitine, fazla ödenen 5.309,44-TL'nin iadesine, elektriğin kesilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirket çalışanları tarafından 31.10.2018 tarihinde ... nolu tesisatta yapılan kontrolde abonenin giriş kofrasından harici hat çekerek kontaktör vasıtasıyla kaçak elektrik kullanıldığının tespit edilerek H/... seri nolu kaçak tespit tutanağı tanzim edildiğini, kaçak tespiti işlemi davacı nezaretinde yapıldığını ve davacının tutanağı imzaladığını, bu tutanağa istinaden harici hatta bağlı cihazların kurulu gücüne göre 31.10.2018-04.05.2018 arası dönem için 180 gün x 60 KW x 8 saat günlük çalışma süresi = 86.400 kWh kaçak kullanım için 90.864,66-TL cezalı kaçak tahakkuku ile, 04.05.2018-06.11.2017 arası dönem için 180 gün x 60 KW x 8 saat = 86.400 kWh eksik tüketim için normal tarifeden 40.102,51-TL kaçak ek tahakkuku yapıldığını, tespit ve tahakkuklar yürürlükte bulunan Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliğinin 42.maddesi ve devamı hükümlerine uygun olup hesaplamalarda herhangi bir hata bulunmadığını belirterek; belirterek; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.
Birleşen dosyada;
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;davalı - borçlunun kullanımında bulunan ... nolu tesisatta 31/10/2018 tarihinde müvekkili kurum tarafından yapılan kontrollerde kaçak elektrik kullanıldığının tespiti üzerine tutanak tanzim edildiğini, tanzim edilen faturalar neticesinde davalı tarafından 40.000.-TL ödeme yapıldığını, bakiye kaçak elektrik bedeline gecikmiş gün faizi ve faizin KDV'si ilave edilerek 91.825,91 TL'nin tahsili amacıyla İstanbul 3.İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, davalının itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek; HMK'nun 166.maddesi gereği iş bu davanın İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1090 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, haksız ve yersiz itirazın iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine alacağın % 20'sinden az olmamak kaydıyla icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin kaçak elektrik kullanmadığını, davacının iddiasını ispatlaması gerektiğini, müvekkilinin davacı şirketin kaçak elektrik tespit tutanağına dayanarak düzenlediği mezkur faturalardan dolayı borçlu olmadığının tespiti istemiyle, İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1090 esas sayılı dosyası üzerinden menfi tespit davası açıldığını, kaçak elektrik kullanım iddiasına dayanak yapılan kaçak elektrik tespit tutanağı ile içeriğindeki müvekkili imzasının iradı fesadı sebebiyle müvekkili yönünden hukuki bağlayıcılık ve geçerlilik taşımadığını belirterek; HMK'nın 166.maddesi gereği, huzurdaki davanın, maddi ve hukuki yönden bağlantılı olduğu ve önceden açılan İstanbul 12.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/1090 esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, haksız ve hukuki mesnetten yoksun davanın reddine, davacının %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; " Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, birleşen dosya dava ve cevap dilekçeleri, bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; asıl dava yönünden davanın ... numaralı 90.864,66 TL'lik fatura ve ... numaralı 40.102,51 TL'lik kaçak elektrik faturalarından dolayı ... numaralı faturadan dolayı 76.225,35 TL'lik kısmından ve ... numaralı faturadan ise 20.051,26 TL borçlu olmadığının tespitine ilişkin olduğu, birleşen dosya yönünden ise davanın İstanbul 3.İcra Müd'nün ... Esas sayılı icra dosyasına konu 31/10/2018 tarihli kaçak elektrik kullanımından kaynaklı alacağın tahsiline ilişkin yapılan icra takibine itirazın iptali davası olduğu, süresinde dava ve yine süresinde itirazın iptali davasının açıldığı menfi tespit davasının açılış tarihinin birleşen dosya olan itirazın iptali davasından önce olduğu görülerek davacının menfi tespit talebi yönünden hukuki yararının bulunduğunun görüldüğü, tutanaklar, belgeler ve icra dosyası bir bütün olarak bilirkişi incelemesine tabi tutulduğu, mahkememizce gerekçeli, denetlenebilir ve hüküm kurmaya elverişli olması dikkate alınarak bilirkişi ...'nın raporunun değerlendirme açısından dikkate alındığı, yapılan tespit ve değerlendirmede davacının (asıl dosya davacısının) ''Giriş Kofresinden harici hat çekerek kontaktör vasıtası ile kaçak elektrik tükettiği''nin sabit olduğunun tespit edildiği, kaçak elektrik kullanırken elektrik sayacının elektrik tesisatına bağlı olduğu, ilgili mevzuat (kaçak elektrik tahakkuk hesaplamasında) uyarınca belirlenen kritere göre asıl dosya davacısının kaçak elektrik tüketim bedelinin toplam 157.176,54 TL olduğu, bu nedenle menfi tespit talebinin yerinde olmadığı gibi birleşen dosya yönünden takibe konulan kaçak elektrik tüketiminin sabit olduğu anlaşıldığından asıl davanın reddine, birleşen davanın ise kabulüne karar verilmesi gerektiği, uyuşmazlığın yargılamayı gerektirmesi gibi nedenler dikkate alınarak birleşen dosya yönünden icra inkar tazminatının mahkememizce hüküm altına alınmadığı" gerekçeleriyle1-Mahkememizin 2018/1090 esas sayılı dosyası açısından; 1-Davacının davasının reddine,Mahkememizin bu dosyası ile birleşin İstanbul 8.ATM 2022/319 esas sayılı dosyası açısından;2-Davacının davasının kabulü ile; davalının İstanbul 3.İcra Müd. ...Esas sayılı icra dosyasında yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin aynen devamına3-Davacının icra inkar tazminat talebinin reddine, karar verilmiştir. Karara karşı davacı/birleşen dosya davalısı ve katılma yoluyla birleşen dosya davacısı tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı/birleşen dosya davalısı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; ilk bilirkişi raporunda bilirkişilerin davaya konu kaçak elektrik tüketim bedelinin 90.864,66-TL olduğu, ek tüketim bedeli düzenlenemeyeceğinden ek tüketim bedelinin ise tamamından borçlu ve sorumlu olmadığı yönünde görüş bildirdiklerini, ikinci bilirkişi heyeti de kök ve ek raporunda müvekkili davacının davaya konu kaçak ve ek tüketim faturalarının tamamından borçlu ve sorumlu olmadığı yönünde görüş bildirdiklerini, ilk bilirkişi heyetinde görev alan bilirkişi ...'dan ara karar ile rapor istenildiğini, bilirkişinin raporunda müvekkili davanın 54.518,67-TL kaçak elektrik ve 21.535,56-TL ek (eksik tüketim) bedeli olmak üzere toplam 76.054,23-TL yönünden sorumlu olduğunu belirttiğini, üçüncü bilirkişi heyeti ise raporunda müvekkili davacının kaçak elektrik tüketiminin 9.482,89-TL ve ek (eksik tüketim) bedelinin ise 61.694,83-TL (davalı tarafından düzenlenen davaya konu ek tüketim faturası 40.102,51-TL olmasına rağmen talep aşılmak suretiyle) olarak hesaplandığını, dosyanın yeniden bilirkişi ...'ya tevdi edildiğini, bilirkişinin hem birinci heyette bildirdiği ve 24.07.2023 tarihli bilirkişi raporunda bildirdiği görüşlere aykırı olarak- müvekkili davacının kaçak elektrik tüketiminin 90.864,54-TL ve ek (eksik tüketim) bedelinin ise 61.737,13-TL (davalı tarafından düzenlenen davaya konu ek tüketim faturası 40.102,51-TL olmasına rağmen talep aşılmak suretiyle) olarak hesaplandığını, mahkemesince yeniden üçüncü heyetten ek rapor istenildiğini, heyetin kök raporunda ısrar edilerek müvekkili davacının kaçak elektrik tüketiminin 9.482,89-TL ve ek (eksik tüketim) bedelinin ise 61.694,83-TL (davalı tarafından düzenlenen davaya konu ek tüketim faturası 40.102,51-TL olmasına rağmen talep aşılmak suretiyle) olarak hesaplandığını, rapora itirazları ile ıslah dilekçesi sunma taleplerinin reddedildiğini, mahkemece tekli bilirkişi raporuna itibar edilme gerekçesinin açıklanmadığını, kabul etmemekle birlikte kaçak kullanımın varlığının kabulü halinde- hükme esas alınan bilirkişi raporunda kaçak kullanımın türünün yanlış belirlenmesinin hatalı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi ek raporunda, iddia edilen kaçak tüketim hali EPTHY.m.42/1-b bendi kapsamında tanımlandığını, oysaki kaçak tespit tutanağında da belirtildiği üzere kaçak kullanım şekli isteğe bağlı kontaktör vasıtası ile isteğe bağlı olarak harici hattan güç aldığı iddia edilen cihazlar bazen sayaca bazen ise harici hat üzerinden güç aldığının belirtilmiş olduğunu, bunun EPTHY.m.42/1-c bendi kapsamında olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi ek raporlarında, “güç değeri” olarak - kaçak tespit tutanağında harici hattan enerji aldığı iddia edilen cihazın gösterilen kurulu gücü olan- 60 kW gücün kullanma faktörü olan 0,6 ile çarpılması sonucu bulunan 36 kW değer, “süre” olarak 180 gün ve “günlük çalışma saati” unsuru yönünden ise 8 saat esas alınarak bu tüketim miktarına göre yapılan hesaplama sonucunda, “müvekkilinin 90.864,66-TL kaçak elektrik faturasının 90.864,54-TL'lık kısmından sorumlu olduğu” yönünde görüş bildirildiğini, bu görüşün usul ve yasaya aykırı olduğunu, hesaplamanın hatalı olduğunu, davalı ... tarafından kaçak elektrik tespit tutanağında harici devreden güç aldığı iddia edilen 1 adet ütünün kurulu gücünün 60 kW olduğuna dair dosyaya bir belge sunulamadığından tutanakta belirtilen bu değerin hesaplamaya esas alınmasının mümkün olmadığını, davalı tarafça süre yönünden de doğru bulgu ve belge sunulmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Davalı/birleşen dosya davacısı ... vekili katılma yoluyla yaptığı istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; Kaçak tespit tutanağına dayanılarak tahakkuk ettirilen faturalar davalılara bildirildiğinden ve fatura içeriğinde fatura tutarının ne şekilde hesaplandığı ayrıntıları ile yer aldığından alacağın likit olup, hükmolunacak meblağın % 20sinden az olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, asıl dosya yönünden kaçak tespitine dayalı yapılan tahakkuk nedeniyle menfi tespit, birleşen dosya yönünden ise aynı tahakkuka dayalı başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 204. maddesinin ikinci fıkrası uyarınca; "İlgililerin beyanına dayanılarak noterlerin tasdik ettikleri senetlerle diğer yetkili memurların görevleri içinde usulüne uygun olarak düzenledikleri belgeler, aksi ispatlanıncaya kadar kesin delil sayılırlar."Özel hukuk tüzel kişisi olan talep eden şirkette hizmet akdiyle çalışan görevliler tarafından düzenlenen kaçak tespit tutanaklarının, 6100 sayılı Kanun'un 204 üncü maddesinin ikinci fıkrasında sayılan belgelerden olmadığı tartışmasızdır. Eş söyleyişle, kaçak elektrik tutanağı, aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir ( Y.3.HD 2021/4894 E., 2021/10580 K.; 2022/8164 E-2023/954 sayılı ilamları da aynı yöndedir.).30.05.2018 tarihli ''Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği" nde;Kaçak ve Usulsüz Elektrik Enerjisi Tüketimi Kaçak elektrik enerjisi tüketimi halleri;
MADDE 42 – (1) Gerçek veya tüzel kişinin kullanım yerine ilişkin olarak;
a) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşma olmaksızın dağıtım sistemine müdahale ederek elektrik enerjisi tüketmesi,
b) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken ayrı bir hat çekmek suretiyle dağıtım sistemine müdahale ederek sayaçtan geçirilmeksizin elektrik enerjisi tüketmesi,
c) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması mevcutken sayaçlara veya ölçü sistemine müdahale ederek, tüketimin doğru tespit edilmesini engellemek suretiyle,eksik veya hatalı ölçüm yapılması veya hiç ölçülmeden veya yasal şekilde tesis edilmemiş sayaçtan geçirilerek, mevzuata aykırı bir şekilde elektrik enerjisi tüketmesi,
ç) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişinin ilgili mevzuata uygun olarak kestiği elektrik enerjisini, mücbir sebep halleri dışında açması, kaçak elektrik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir.
Kaçak elektrik enerjisi tespit süreci
MADDE 43 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamında doğrudan dağıtım sistemine yapılan müdahalelerde dağıtım sistemine olan bağlantılar ortadan kaldırılır. Kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi kapsamında sayaca müdahale edildiğine ilişkin şüpheye sebep olacak bir bulguya rastlanılması halinde aşağıda belirtilen kaçak tespit süreci başlatılır;
a) Sayaç sökülerek yerine uygun bir sayaç takılmak sureti ile mevcut sayaç incelemeye alınır.
b) (Değişik:RG-20/2/2021-31401) Sökülen ve takılan sayaçlarla ilgili EK-6’ da yer alan bilgilerin tamamını içeren sayaç değiştirme tutanağı düzenlenir ve bu tutanağın bir örneği kullanım yerine bırakılır. İletişim bilgilerinin bulunması halinde tüketiciler kısa mesajla bilgilendirilir. Ayrıca yedinci fıkra kapsamında sayaçlar seri numaraları görülecek şekilde fotoğraflanır.
c) İnceleme sonucunda sayaca müdahale edilerek tüketimin doğru tespit edilmesinin engellenmesi suretiyle elektrik enerjisinin eksik veya hatalı ölçülerek veya hiç ölçülmeden tüketildiğinin laboratuvar raporu ile tespiti halinde EK-5’te yer alan kaçak tespit tutanağı düzenlenir.
ç) Laboratuvar raporu, kaçak elektrik tespit tutanağı ve ödeme bildirimi beraber tüketiciye bildirilir ve aynı süre içerisinde kesme bildirimi düzenlenmek suretiyle kullanım yerinin elektriği kesilir.
(3) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi kapsamında kullanım yerinde EK-5’te yer alan kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlenir ve kullanım yerinin elektriği kesilir.
(4) (Değişik:RG-8/4/2022-31803) Dağıtım lisansı sahibi tüzel kişi 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentleri kapsamındaki tüm tespitler için, (a) ve (ç) bentleri kapsamında ise tüketimin doğru tespit edilmesinin engellendiğinin tespiti halinde kaçak elektrik enerjisi tüketimi tespit edilen gerçek veya tüzel kişiler hakkında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunabilir.
(5) Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edilmesinde, ilgili tüzel kişinin tespitini doğru bulgu ve belgelere dayandırması ve tüketici haklarının ihlal edilmemesi esastır.
(6) (Mülga:RG-20/2/2021-31401)
(7) (Değişik:RG-20/2/2021-31401)Bu madde kapsamında yapılan tespit ve işlemler kullanım yerini de içerecek şekilde fotoğraflanır.
Kaçak elektrik tüketim miktarının hesaplanması
MADDE 44 – (1) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamındaki kaçak olarak tüketilen elektrik enerjisi miktarı, tüm tüketiciler için;
a)Öncelikle tüketimi doğru olarak kaydetmiş olan yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerine göre,
b) Tüketimi doğru olarak kaydetmiş yasal şekilde tesis edilmiş sayaç değerinin bulunmaması durumunda, ihtilafsız aynı dönem ki tüketim miktarına göre, hesaplanır. (b) bendi kapsamında, kaçak kullanım tespitinin yapıldığı tarihten geriye dönük olarak yapılan incelemeler sonucunda, tüketim değerlerinin düşmeye başladığı tarih tespit edilebiliyorsa, bu tarihten önceki aynı dönem, ihtilafsız dönem olarak kabul edilir.
(2) Birinci fıkra kapsamında doğru tespit edilmiş tüketim değeri yoksa, kullanım yerinin müstakil trafolu olup olmamasına bakılmaksızın;
a) Meskenlerde, proje varsa projesinde belirtilen gücün kullanma faktörü olan 0,60’ı, projesi yok ise, basit yapılarda 3 kW, diğerlerinde 5 kW’nın altında olmamak üzere bağlantı gücüne ve ortalama günlük çalışma saatine göre, yöresel özellikler ve benzer yapılar göz önüne alınarak,
b) Diğer tüketici gruplarında, tespit edilen kurulu gücün kullanma faktörü olarak alınan 0,60 ile çarpımı sonucu bulunan değer bağlantı gücü olarak kabul edilir ve bu değer 3 kW’nın altında olmamak üzere ortalama günlük çalışma saatlerine göre hesaplanır. Bu tür hesaplamaların yapılamaması durumunda, tüketilen elektrik enerjisi miktarı aynı yörede bulunan benzer kullanım yerlerinin ortalama tüketimlerine göre hesaplanarak tespit edilir.
(3)42. maddenin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında, mühürlenmiş sayaçtan geçirilmeksizin ayrı bir hat çekilerek birtakım cihazlar kaçak olarak beslenmiş ise, tüketilen elektrik enerjisi sadece bu hat üzerindeki cihazların kurulu gücü dikkate alınarak hesaplanır.
(4) 42 . maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; elektrik enerjisinin kesildiği tarihteki endeks değeri ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihteki endeks değeri arasındaki fark dikkate alınarak hesaplama yapılır.
Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ve faturalanmasında esas alınacak süre:
MADDE 45–(1) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketiciye yapılacak faturalandırmada, aşağıda yer alan süreler esas alınır;
a) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (a) bendi çerçevesindeki tespitlerde; doğru bulgu ve belgelere dayandırılması kaydıyla kaçak elektrik enerjisi kullanılmaya başlandığı tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süre olup bu süre 12 ayı geçemez. Doğru bulgu ve belgelerin bulunmaması halinde bu süre 90 gün olarak alınır.
b) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (b) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada kullanım süresi esas alınır, bu süre 180 günü geçemez.
c) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (c) bendi çerçevesindeki tespitlerde; son endeks okuma ile tutanak düzenlenmiş olması kaydıyla kontrol, mühürleme, kesme-bağlama, sayaç değiştirme işlemleri gibi, sayaç mahallinde dağıtım şirketince gerçekleştirilmiş olan en son işlem tarihi ile kaçak tespitinin yapıldığı tarihe kadar olan süredir ve bu süre 90 günü geçemez.
ç) Birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirtilen sürenin dışında, tüketicinin kaçak elektrik enerjisi kullanım başlangıç tarihinin doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmesi halinde, kaçak tüketime ek olarak birinci fıkranın (b) ve (c) bentlerinde belirlenen başlangıç tarihinden itibaren, doğru bulgu ve belgelerle tespit edilmiş kaçak elektrik enerjisi kullanımı başlangıç tarihine kadar geriye dönük normal tüketim hesabı yapılır.

1. Kaçak tüketimi ile kaçağa ilişkin normal tüketim hesabında esas alınacak sürelerin toplamı 12 ayı geçemez. Yapılacak hesaplamada tüketimin yapıldığı kabul edilen dönemlerdeki birim fiyatlar dikkate alınır ve gecikme zammı alınmaz.
   (2) 42 nci maddenin birinci fıkrasının (ç) bendi çerçevesindeki tespitlerde; kaçak elektrik enerjisi kullanımına ilişkin olarak yapılacak hesaplamada esas alınacak süre, tüketicinin tespite konu elektrik enerjisinin kesildiği tarih ile kaçak tespitinin yapıldığı tarih arasındaki süredir.
   (3) Kaçak elektrik enerjisi tüketim miktarının hesaplanmasında ortalama günlük çalışma saatleri;
   a) Meskenlerde; 5 saat,
   b) Tarımsal sulama tüketici grubunda yer alan tüketicilerde; ilgili Tarım İl Müdürlüğünden ürün bazında alınacak sulama sezonu saati bilgisi çerçevesinde belirlenen saat,
   c) Sanayi tüketici grubundan enerji alanlar ile turistik tesisler, akaryakıt istasyonları, hastaneler, alışveriş merkezleri gibi vardiyalı hizmet veren tüketicilerden, tek vardiyalı çalışanlar için 7 saat, iki vardiya çalışanlar için 14 saat, üç vardiya çalışanlar için 21 saat,
   ç) Diğer tüketicilerde; 8 saat, olarak kabul edilir.
   (4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara, çalışma saatleri %20 oranında artırılarak uygulanır. Üç vardiya çalışanlar için bu süre 24 saat olarak kabul edilir.
   (5) Üçüncü fıkranın (c) bendinin uygulanmasında, vardiya sayısının tespitinde kaçak tespiti yapan kuruluşun görevlilerinin tespiti ve şirket kayıtları, bunun mümkün olmaması halinde kamu kurum ve kuruluşları tarafından verilen resmi belgeler göz önüne alınır. Çalışma saatlerinin üçüncü fıkranın (c) bendinde belirtilenlerden daha fazla olmasının tespiti durumunda ise tespit edilen saatler esas alınır.
   Kaçak elektrik enerjisi tüketiminin faturalandırılması
   MADDE 46–(1) Tüm kaçak kullanımlara ilişkin hesaplamalar Kurul onaylı tarife tablolarındaki ilgili tüketicinin tüketici grubuna ilişkin tek terimli, tek zamanlı aktif enerji ve dağıtım tarifesi üzerinden yapılır. Yapılan hesaplamalarda reaktif enerjiye ve trafo kayıplarına ilişkin bedeller dikkate alınmaz.
   (2) Kaçak elektrik enerjisi tükettiği tespit edilen tüketicinin, 44 üncü madde çerçevesinde hesaplanan tüketimi, dahil olduğu tüketici grubuna kaçak elektrik enerjisi tükettiği dönemde uygulanmakta olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 1,5 katı ile çarpılarak, kaçak enerji tüketim bedeli hesaplanır ve bu bedel fatura edilir.
   (3) Tüketicinin aynı veya başka bir kullanım yerinde mükerrer kaçak elektrik enerjisi tükettiğinin tespiti edilmesi durumunda, kaçak elektrik enerjisi tüketiminin tespit edildiği tarihte yürürlükte olan ve birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarifenin 2 katı göz önüne alınarak hesaplama yapılır.
   (4) Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşması olmayanlara ilişkin kaçak elektrik enerjisi tüketimindeki hesaplamalar, ticarethane tüketici grubuna uygulanan birinci fıkrada kapsamı belirtilen tarife üzerinden yapılır." şeklinde düzenleme yapılmıştır.
   Mahkemesince taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.İlk bilirkişi heyeti 17.03.2020 tarihli raporunda özetle; "Tutanağa göre ise, 60 kW'lık ütü kazanının harici hat üzerinden çalıştırıldığı anlaşılmaktadır. Teknik olarak, 60 kW'lık bir yükün tek fazlı yük olamayacağı, gerilim düşümü problemi nedeniyle üç fazdan enerjisi alması gerekmektedir. Tutanakta ayrıca tespit sırasında ölçülen üç faz hat akımların toplamı ... olduğu görülmektedir. Akımlar arasında dengesizlik olup, bu akımların kaçak hat üzerindeki ütü kazanına ait olamayacağı anlaşılmaktadır. Bu akımlara karşılık olan güç değeri yaklaşık 8,5 kW'a karşılık gelmektedir. O halde, kaçak kullanımın gerçekleştiği iddia edilen dönemde sayacın günlük ortalama 8,5kWx8h/gün-68 kWh/gün tüketimi kaydetmesi gerekmektedir.60 kW'lık bir yükün ise, yönetmelik gereği sayaçta kaydedilmesi gereken günlük tüketimi ise 60x0,6x85288 kWh/gün olacaktır. Başka bir deyişle, tutanak sonrasında ütü kazanın yasal sayaç devresine bağlanacağı düşünüldüğünden, sayaçta günlük ortalama 684288x356 kWh/gün seviyesinde tüketimin kaydedilmesi ve bu seviyenin korunması gerekmektedir. Buna ek olarak, davacının tüketimleri geriye dönük incelendiğinde de belirtilen 356 kWh/gün tüketim seviyesi veya buna yakın bir tüketimin görülmesi ve bu tüketimin belirgin bir şekilde düşmeye başladığı dönemde de kaçak kullanımın baştadığının görülmesi gerekmektedir. Bu incelemeleri yapmak için dosyada davacının tesisatına ait Tesisat Endeks Dökümünde bulunan tüm tüketimler, günlük ortalamaları gösterecek şekilde tüketim eğrisi olarak aşağıdaki gibi yeniden düzenlenmiştir.e Tüketim eğrisi üzerinde 31.10.2018 tutanak tarihi işaretlenmiştir. Tutanak tarihinden sonraki dönemde belirgin bir ... açıkça görülmektedir. Ancak, bu tüketim sürekli olmamıştır. Tutanak tarihinden geriye doğru bakıldığında, 25.08.2014 tarihinde tutanakta yazılı olan ... marka ... seri no'lu sayacın takıldığı görülmektedir. Teknik olarak, bu tarihte tüm kontroller yapıldığına göre 25.08.2014 tarihi ve sonrasında kaçak kullanımın başlangıcına kadar sayacın kaydettiği tüketimlerin doğru olduğunun kabul edilmesi gerekmektedir. Tüketim eğrisine bakıtdığında, bir önceki paragrafta görülmesi beklenen ... kWh/gün tüketim seviyesinin tutanak öncesinde hiçbir zaman oluşmadığı görülmektedir. Buna yakın tüketim tutanağın hemen sonrasında ilk dönem olan 31.10.2018 — 05.11.2018 tarihleri arası 5 günlük tüketimin 170,84 kWh/gün olduğu görülmektedir. Buna ait tüketim eğrisi parçasına ilişkin hesaplama tablosu aşağıda verilmiştir.... Sonuç olarak, davacı tarafın davalı ...'a ödemesi gereken tutarın 90.864,66 TL. olduğu " yönünde görüş bildirilmiş, ek raporlarında da aynı görüş tekrarlanmıştır.İkinci bilirkişi heyeti 30.09.2021 tarihli raporunda özetle; " Yukarıda 60 kW gücündeki ütünün üçüncü el olarak 20/08/2018 tarihinde satın alınmış olduğuna ilişkin “Tutanak” görülmektedir. 60 kW gücündeki ütünün satın alındıktan sonra, satın alındığı şekliyle derhal devreye sokulması mümkün değildir. Bunun yerinin tespiti, montajı, kablolama işlerinin yapılması ve sonunda da denenmesi gereklidir. Haliyle davacı tarafından açılmış olan menfi tespit davasında davacı tarafın kaçak tahakkuku ve kaçak ek tahakkuku bedellerini ödemek zorunda bulunmadığı değerlendirilmektedir.... Yukarıda yapılan tespitler, incelemeler, değerlendirmeler ve ilgili mevzuat kapsamında meydana gelen olayda söz konusu 60 kW gücündeki ütünün sadece bir defa deneme amaçlı ve çok kısa bir süre için kullanılmış olduğu, söz konusu 31/10/2018 tarihinden sonra bir kere daha kullanılmamış olduğu, bu nedenle kaçak enerji kullanımına ilişkin yapılmış olan işlemlerin yerinde olmadığı, davacı tarafa gönderilen kaçak ve kaçak ek tahakkuk bedellerinin gerçeği yansıtan faturalar olmadığı, ödenmemesi gerektiği " yönünde kanaat bildirmişler, ek raporlarında d ayanı görüşlerini tekrarlamışlardır. Üçüncü bilirkişi heyeti ise raporunda " Kullanım yerinde, bazen yasal elektrik sayacından geçirilerek, bazen sayaçtan geçirilmeden dönüşümlü olarak kaçak elektrik enerjisi kullanıldığından dava konusu kaçak elektrik enerjisi kullanımı Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42. Madde (1) fıkra c) bendi kapsamında kaçak elektrik enerji tüketimidir. Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42. Madde (1) fikra b) bendi kapsamında kaçak elektrik enerjisi tüketimi değildir. Hal böyleyken, davalı şirket, dava konusu kaçak elektrik kullanımını yönetmeliğin 42. Madde (1) fikra b) bendi kapsamında hatalı değerlendirerek kurulu gücü kullanım fakat 0,6 ile çarpmamış, kaçak tüketim süresini son endeks okuma tarihi ile tespit tarihi arasındaki 28 gün yerine 180 gün, ek tüketim süresini 180 gün alarak hesapladığı 90.864,60 TL, kaçak bedel, 40.102,51 TL ek tüketim ve toplamda 130.967,11 TL kadri maruf değildir. ...Davacı, çektiği harici hat ile bazen elektrik sayacından geçirerek, bazen sayaçtan geçirmeden kaçak elektrik enerjisi kullandığından 31.10.2018 tarih ve H/168314 sayılı tutanak ile tespit edilmiş olan dava konusu kaçak elektrik kullanımı Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği 42. Madde (1) fıkra c) bendi kapsamında kaçak elektrik enerjisi tüketimidir.Kaçak tüketim bedeli 9.482,89 TL, Ek tüketim bedeli 61.694,83 TL Toplam tüketim bedeli 714177,72 TL davacının asıl borcu olduğunu, Davacı/Karşı davalı ...'nın, borcu 71,177,72 TL olduğundan, daha önce ödediği 40.000 TL tenzil edildiğinde davalı Davalı(Karşı davacı ... A.Ş.'ne 71,177,72 TL-40.000 TL- 31,177,72 TL borcu kaldığı kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmişlerdir. Bilirkişi ...23.05.2024 tarihli raporunda " tutanakların aksi sabit oluncaya dek geçerli olduğunu.. Davalı tarafın, dilekçesinde belirttiği gibi 1 adet kaçak/usulsüz elektrik tespit tutanağında ifade edilen bilgiler doğrultusunda yapılan kaçak tahakkuk hesaplamasında, dava takip tarihine kadar Kaçak elektrik bedeli olarak 1 toplam olarak 157.176,54 alacaklı olduğu kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir. Bilirkişi ...ise raporunda "Davacı/Karşı davalı ...'nın, kullandığı kaçak elektrik enerjisinin bedeli raporun yukarısında 71.177,72 TL olarak saptanmıştır. Davacı/Karşı davalı ..., Davalı/Karşı davacı ... A.Ş.'ne önceden 40.000,00 TL tutarında borç ödemiştir.... 71,177,72 TL-40.000 TL- 31,177,72 TL borcu kaldığı kanaatine varılmıştır. Davalı/Karşı davacı ... A.Ş.'nin, davacı/Karşı davalı ...'dan 31,177,72 TL talep edebileceği kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirmiştir. İstanbul 3. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyasının incelenmesinde alacaklı ... Anonim Şirketi, borçlu ... olduğu, talep edilen alacağın : (90.967,17 TL+ 140,97TL ) Asıl Alacak, 717,77 TL Geçmiş Dönem Gecikme Faizi toplamı 91.825,91 TL olduğu görülmektedir.Tüm bunlara göre yapılan değerlendirmede, ikinci bilirkişi heyeti raporunda dava ve takibe konu faturalar yönünden hesaplama yapılmamış olduğu, bu raporun hükme esas alınmamasının isabetli olduğu, hükme esas raporda ise diğer heyet raporunun aksine, yönetmelik hükümlerine göre hesaplamaların yapılmış olduğu, hesaplamada kurulu güç ve tüketim endeksinin esas alınmış olduğu, alacağın haksız fiilden kaynaklanıp likit olmadığı nazara alındığında mahkemesince rapor hükme esas alınarak yazılı şekilde karar verilmesi isabetlidir. Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre tarafların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.
   K A R A R : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
   Asıl dosya davacısı- birleşen dosya davalısı ve asıl dosyada davalı-birleşen dosyada davacının istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine,
   Asıl dava yönünden;
   Davacıdan alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)
   Davalıdan alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)
   Birleşen dava yönünden;
   Davacıdan alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)
   Davalıdan alınması gereken 6.272,62 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 1.568,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.704,46 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)
   İstinaf masrafının istinaf eden üzerinde bırakılmasına,
   İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,
   Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 29/01/2026