Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2025/1586
KARAR NO:2026/386
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:27/03/2025
NUMARASI:2024/668 E - 2025/185 K
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit
KARAR TARİHİ:12/02/2026
KARAR YAZIM TARİHİ:12/02/2026
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle , dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin abonelik sözleşmesi neticesi adına kayıtlı olan ... no’lu hizmet noktasında abone iken, 10.06.2022 tarihinde davalı şirket tarafından müvekkili aleyhine usul ve yasalara aykırı olarak harici hat ile elektrik enerjisi kullandığı gerekçesi ile Kaçak /Usulsüz Elektrik Kullanım Tutanağı düzenlendiğini, tutanakta müvekkilinin imzası olmadığını, tutanağın müvekkili huzurunda düzenlenmediği gibi müvekkilinin imzadan da imtina etmediğini, Kaçak / Usulsüz Elektrik Kullanım Tutanağı nın düzenlenmiş olduğu 10.06.2022 tarihinde müvekkil cafe restoran işlettiğini, daha sonradan dava konusu faturalardan dolayı müvekkilinin elektrik enerjisinin kesilmesi sebebi ile müvekkilinin iş yerinin faaliyetine son verdiğini, düzenlenen dava konusu kaçak elektrik faturaları incelendiğinde işbu faturaların usul ve yasalara aykırı olarak düzenlendiğini, müvekkiline ait iş yerine gelen davalı şirket çalışanları usul ve yasalara aykırı olarak Kaçak / Usulsüz Elektrik Tutanağı adı altında bir belge düzenlediklerini, akabinde de müvekkili aleyhine dava konusu iki adet kaçak elektrik faturası tahakkuk ettirildiğini, bu nedenlerden dolayı; müvekkili aleyhine davalı şirket tarafından usul ve yasalara aykırı olarak tahakkuk ettririlen 1.370.173,59 TL bedelli 20.06.2022 son ödeme tarihli ve 242.115,70 TL bedelli 20.06.2022 son ödeme tarihli iki adet kaçak elektrik faturasından dolayı müvekkilinin borçlu bulunmadığının tespiti ile işbu faturaların iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmişlerdir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Borçlu fatura adresinde ticarethane işlettiğini, müvekkili şirket görevlilerince yapılan kontrolde, davacının, adreste " şebeke giriş hattından ek almak suretiyle harici hat üzerinden kaçak elektrik kullandığı'' tespit edildiğini ve ... seri nolu kaçak elektrik tespit tutanağı düzenlendiğini, 20.06.2022 son ödeme tarihli 1.370.173,59-tl bedelli ve 242.115,70-tl bedelli kaçak tahakkukları düzenlendiğini, dava konusu faturaların son ödeme tarihleri geçmesi, ancak borçlu tarafından ödeme yapılmamış olması nedeni ile davacı borçlu hakkında Bakırköy 9. İcra Dairesi .... Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, itiraz neticesinde takibin durdurulduğunu, davacı yan tarafından açılan takibe itiraz edilmesi üzerine İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesinde 2022/715 Esas numaralı dosya ile devam eden itirazın iptali davası mevcut olduğunu, dosyanın istinaf aşamasında olduğunu, İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesince takibin 1.613.735,09-TL üzerinden devamına karar verildiğini, müvekkili şirket tarafından yapılan tüm işlemler EPDK yönetmelikleri ve mevzuata uygun olduğunu beyanla davanını reddini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; "Bu hukuksal olguların ışığı altında duraksamasız belirtmek gerekirse hukuki yarar, dava şartıdır. Hukuki yarar olumlu dava şartı olup, taraflarca öne sürülmese dahi mahkemece "re'sen" kendiliğinden dikkate alınması zorunludur. Bu haliyle davacı tarafça dava konusu olan kaçak elektrik kullanımından kaynaklı davalı elektrik dağıtım şirketi tarafından tahakkuk ettirilen faturalara ilişkin menfi tespit davası açılmış ise de aynı faturalara ilişkin davalı şirket tarafından kaçak elektrik kullanım bedelinden doğan alacağa ilişkin başlatılan icra takibine yapılan itiraz nedeniyle İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/715 Esas, 2023/910 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda dosyamızda davalı olan dağıtım şirketinin kaçak elektrik kullanımından doğan alacağı tespit edilerek davamız konusu olan her iki faturadan dolayı davalı dağıtım şirketinin kaçak elektrik kullanımından doğan alacak miktarının 1.604.646,38TL olarak tespit edildiği ve icra takibine yapılan itirazın kısmen iptaline karar verildiği, karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği, istinaf kararının temyiz edildiği için henüz kararın kesinleşmediği anlaşılmakla, görülen itirazın iptali davasının eldeki menfi tespit davası yönünden derdestlik oluşturmadığı bilinmekle, dava konusu ihtilafın aynı faturalardan dolayı alacak borç miktarından kaynaklandığı anlaşılmakla, davamız konusu faturalardan dolayı davacı tarafın borçlu olduğu ve davalı şirketin alacaklı olduğu miktarın İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/715 Esas, 2023/910 Karar sayılı dosyasında yapılan yargılama sonucunda tespit edildiği sabit olup, mahkemece yargılama yapılıp karar verildikten sonra aynı faturalardan dolayı borçlu olmadığının tespiti talebinde bulunmakta hukuki yarar bulunmadığı, bu hususta davacı tarafça İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/715 Esas, 2023/910 Karar sayılı itirazın iptali davasının sonuçlanmasının beklenmesi gerekmekte olup davacı tarafın yargılaması yapılıp karar verilmiş eldeki dava konusuna ilişkin davayı açmakta hukuki yararının bulunmaması nedeniyle davacı tarafça açılan davanın hukuki yarar dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir." gerekçeleriyle
1- Davacı tarafça açılan DAVANIN, HMK'nın 114/1-h gereği hukuki yarar yokluğundan 115/2 maddesi gereğince dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine, karar vreilmiştir.
İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ:Karara karşı davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Davacı vekil istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; müvekkilinin menfi tespit davasını açmakta itirazın iptali davasında keşif yapılmaması, eksik inceleme neticesinde oluşturulan bilirkişi raporunun hükme esas alınması sebebi ile hukuki menfaati olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.Dava, kaçak tahakkukuna dayalı başlatılan takip nedeniyle menfi tespit talebine ilişkindir.İstinafa gelen uyuşmazlık ise, itirazın iptaline ilişkin davadan sonra menfi tespit davası açılmasında hukuki yarar olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.
İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 14/12/2023 tarih ve 2022/715 E - 2023/910 K sayılı dosyasının UYAP üzerinden incelenmesinde davanı n kısmen kabülü ile,Davalının Bakırköy 9 . İcra Müdürlüğünün ...s sayılı icra dosyasına yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 1.604.646,38TL asıl alacak, 7.702,30TL gecikmiş gün faizi, 1.386,41TL faizin KDV'si olmak üzere toplam 1.613.735,09TL alacak üzerinden takibin devamına, asıl alacağa takip tarihinden itibaren yıllık %19,2 oranında gecikme faizi ve gecikme faizinin %18 oranında KDV uygulanmasına, karara karşı davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verildiği, kararın Yargıtay 3. Hukuk Dairesinin 24.09.2025 tarih ve 2025/785 E- 2025/4286 K sayıl ıilamıyla onanmak suretiyle kesinleştiği görülmüştür. 6100 sayılı HMK'nın 114/1 maddesine göre; davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması, dava şartlarındandır. HMK 115. maddesine göre; Mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırır.Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. Mahkeme, dava şartı noksanlığını tespit ederse davanın usulden reddine karar verir.Somut olayda,İstanbul 18. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2022/715 Esas, 2023/910 Karar sayılı itirazın iptali davasına konu takip ve faturalar ile menfi tespite ilişkin takip ve faturaların aynı olduğu gibi tarafların da aynı olduğu, eldeki davanın itirazın iptaline ilişkin davadan sonra açıldığı, mahallinde keşif yapılması gerekip gerekmediği ile raporun hükme yeter olup olmadığının anılan dosyanın temyiz incelemesi sırasında değerlendirileceği, menfi tespit davası açılmasında davacının hukuki yararının bulunmadığı ( Y. 11 HD 2025/1177- 2025/4934 ) anlaşılmasına göre mahkemece kararda belirtilen sebeplerle yazılı şekilde karar verilmesi isabetlidir. Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davacının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine,Alınması gereken 732,00 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 615,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 116,60 TL'nin davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, (Harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine yazılmasına,)İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesinleştiğinde istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Yargıtay'da temyiz yolu açık olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 12/02/2026