mahkeme 2024/3627 E. 2025/1584 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2024/3627
KARAR NO:2025/1584
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 20. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:19/07/2024
NUMARASI:2023/669 E - 2024/511 K
DAVANIN KONUSU:İtirazın İptali
KARAR TARİHİ:17/06/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde;Davalı ile davacı şirket arasında ... nolu Elektrik Abonelik Sözleşmesi imzalandığını, davalının sözleşme bitiş tarihi öncesinde, usulüne uygun olmayan tahliye kapsamında davacı şirketin davacının portföyünden çıkması nedeniyle , cayma bedeline ilişkin 20.02.2023 tanzim 31.03.2023 son ödeme tarihli 169.521,24 TL bedelli 1 adet fatu- ranın tahakkuk olunduğunu,davalı bu faturayı ödemediğinden Merkezi Takip Sistemi'nin ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine geçildiğini, davalının borca itiraz etmesi sonucu icra takibinin durduğunu beyanla; itirazın iptali ile takibin devamına, itirazın haksız olması nedeniyle %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; Dava konusu fatura taraflar arasındaki abonelik sözleşmesinin "Aboneye Özel Sözleşme Koşulları" kısmının "Sözleşmenin Yürürlüğü ve Süresi" başlıklı maddesi uyarınca düzenlendiğini, bahsi geçen madde Tüketici Kanunu ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği'ne açıkça aykırı olduğundan borcun kabulünün mümkün olmadığını, cayma bedeli öden-mesi gerektiği düşünüldüğünde bile, belirtilen ceza miktarının kanunun açık lafzına aykırı vaziyette olduğunu, davacı tarafından faturalarının ortalama tutarının 2 (iki) katına tekabül eden cayma bedelinin talep edilebilmesinin hukuken mümkün olmadığını , taahhüt süresinin Tüketici Kanunu ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği'ne aykırı ve hesaplanan cayma bedelinin de kanuna açıkça aykırı olduğunu beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce: 1- Davacı tarafça açılan DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;a) Davacı tarafın başlattığı... sayılı icra dosyasında borçlu davalı tarafından 169.521,24 TL asıl alacak ve 5.644,12 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 175.165,36 TL asıl alacağa yönelik yapılan İTİRAZIN İPTALİNE, takibin 169.521,24 TL asıl alacağa takip tarihinden itibaren değişen oranlarda avans faizi işletilerek devamına, faize yönelik fazlaya ilişkin istemin reddine,b) Alacak likit olmadığından ve yargılamayı gerektirdiğinden icra inkar tazminatı talebinin reddine, karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu:Hüküm davacı ve davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davacı vekili katılma yoluyla ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; taraflar arasında elektrik aboneliğine ilişkin sözleşme imzalandığını, davalının sözleşme tarihinden önce müvekkilinin portföyünden usulüne uygun olmayan şekilde çıkması nedeniyle cayma bedeli tahakkuk olunduğunu, cayma bedelinin hesaplanmasına ilişkin tablonun dosyaya sunulduğunu, yapılan fatura tahakkukunda bir hata olmadığını, faturanın ödenmemesi halinde gecikme zammı uygulanacağının da açık olduğunu, hal böyle iken davanın tam kabulü yerine kısmen kabul hükmü kurulması ve müvekkili lehine icra inkar tazminatına hükmedilmemiş olmasının hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davaya dayanak sözleşmenin Tüketici Kanunu ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği'ne aykırı olduğunu, kabul anlamına gelmemek şartıyla, müvek- kilinin Tüketici Kanunu ve Abonelik Sözleşmeleri Yönetmeliği'nden yararlanamayacağı düşünül- düğünde MTS sistemi ile başlatılan takibin hukuka aykırı olacağını,somut olayda hukukçu bilirkişiden davacının fesih tazminatına hak kazanıp kazanmadığı hususunun tespiti yönünden rapor alınması gerekirken, elektrik mühendisi bilirkişiden rapor alınmasının isabetsiz olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.Mahkemece 26.11.2024 tarihli ek karar ile;"davacı tarafın asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü (23.457,03 TL) kesinlik sınırı olan 28.250 TL'nin altında kaldığı, başka bir ifadeyle asıl talebin kabul edilmeyen bölümü (reddedilen kısım) yönünden kararın kesin olduğu, dolayısıyla davacı tarafın katılma yolu ile istinaf yoluna başvuramayacağı" gerekçesi ile " HMK'nın 346/1.maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine" karar verilmiş, bu ek karar taraflara tebliğ edilmesine rağmen istinaf konusu yapılmamıştır.Dosya kapsamından davacının süresi içinde usulen yapılmış bir istinaf başvurusuun bulunmadığı anlaşılmaktadır.Davalının istinaf dilekçesinde yer alan istinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Dava, İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.Dosya kapsamından; taraflar arasında ... nolu Elektrik Abonelik Sözleşmesi düzenlendiği,davacı tarafından "davalının sözleşmenin bitiş tarihinden önce portföyden usulüne uygun olmayan tahliye dolayısıyla çıktığı" gerekçesi ile cayma bedeline ilişkin 20.02.2023 tanzim 31.03.2023 son ödeme tarihli 169.521,24 TL bedelli 1 adet fatura tahakkuk olunduğu,Davalının bu faturayı son ödeme tarihinde ödememesi sebebiyle, Merkezi Takip Sistemi'nin ... E. Sayılı dosyası ile icra takibine geçilerek 169.521,24 TL asıl alacak + 29.101.15 TL işlemiş faizden ibaret toplam 198.622,39 Tl alacağın tahsilinin talep edildiği,Davalının 20.07.2023 tarihinde İcra Müdürlüğü'ne ibraz ettiği dilekçesi ile "takip alacaklısına her hangi bir borcunun bulunmadığı" ndan bahisle borca itiraz etmesi sonucu, icra takibinin durdurulmasına karar verildiği,Davacı tarafça itirazın iptali talebi ile eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.Uyuşmazlık, davacının cayma bedeli talep edip edemeyeceği ve tahsili gereken cayma bedeli miktarının ne olduğu hususunda toplanmaktadır.Sözleşmenin her iki tarafı tacir olup uyuşmazlık tüketici işleminden kaynaklanmadığı için uyuşmazlıkta 6052 sayılı TKHK'nun uygulama yeri yoktur.Diğer yandan davalının tahliye nedeniyle portföyden çıktığı tarihe kadar abonelik sözleşmesi ayakta olup fesih veya iptal edilmemiş olup bu sözleşmenin, 5.5. maddesinde: “faturada belirtilen son ödeme tarihinden sonra yapılan ödemeler için gerekli ... tarafından günlük bazda ve faturalarda belirtilen oranda gecikmeli gün sayısı kadar gecikme faizi uygulanır. Uygulamadaki güncel faiz oranları aboneye gönderilen faturalarda bildirilir."5.6. Maddesinde: "abonenin faturaya itiraz süresi faturanın tebliğ tarihinden itibaren 8 gün olduğu faturaya itirazı ödeme yükümlülüğünü durduramayacak veya ortadan kaldırmayacaktır”,5.7. Maddesinde “...'a olan herhangi bir borcunu ve veya faturasını kısmen veya tamamen ödememesi halinde abone ,söz konusu borcuna ilişkin olarak temerrüt hükümleri uygulanacağını, ...'ın madde 6.2 uyarınca sözleşmeyi fesih hakkı ve madde 5.10 elektrik kesme hakkı olacağını, ... tarafından yasal takip ve icra yoluna başvurabileceğini ve bu durumda anapara borcuna ilaveten faiz avukatlık ücreti dahil tüm icra ve mahkeme harç ve masraflarını ana borcuna işleyen faizden kaynaklanan tahakkuk etmiş veya ileride edebilecek her türlü faiz vergi resim harç ve benzeri mali yükümlülükleri ile ödeyeceğini ve bu tüm tutarları temerrüt faizi işleyeceğini,... kabul ve taahhüt eder" 5.11. maddesinde: “... tarafından tanzim edilmiş bir fatura da belirtilen son ödeme tarihine kadar ,fatura bedelinin eksiksiz olarak ödenmemiş olması halinde abone hiçbir ihtara gerek kalmaksızın temerrüde düşmüş sayılır. Bu durumda ... sözleşmeyi herhangi bir ihbara ve veya ihtara hacet kalmaksızın derhal feshetme ve abone aleyhine tüm alacak hak ve talebi için gider ve masrafları aboneye ait olmak üzere her türlü yasal yollara başvuru hakkına sahiptir. Ayrıca bu hallerde ... hiçbir ihtara gerek olmaksızın abonenin elektrik enerjisini kestirme hakkına sahiptir. .."6.1. maddesinde: “iş bu sözleşme taraflarca imzalandığı tarihte yürürlüğe girer ve taraflardan birince 30 günlük bildirimle fesh edilinceye kadar geçerlidir. Bu kapsamda abone fesih talebini cereyana 30 gün önceden yazılı olarak bildirmek ve varsa tarife paketindeki süre ve fesih koşullarını yerine getirmek kaydıyla sözleşmeyi her zaman sona erdirebilir.Abone işbu maddedeki 30 günlük bildirim süresine uymaksızın sözleşmeyi feshetmesi ve cereyan aboneliğinden çıkması halinde,abone olduğu süre boyunca tüketicinin ödediği en yüksek faturanın 2 katı kadar tutarda cayma bedelini derhal ...'a cezai şart olarak ödeyecektir. Abonenin sözleşmeyi iş bu madde kapsamında tek taraflı feshetmek istemesi halinde cereyan yazılı talebinin kendisine ulaşmasını takiben iş bu madde kapsamında fesih için öngörülen yürürlükteki süre içinde abonenin aboneliği sona erecek şekilde ilgili mevzuat uyarınca gerekli mercilere başvuru yapacaktır ve ilgili mevzuatın öngördüğü sürenin sonunda abonenin aboneliğini sona erecek ve sözleşme fesih olacaktır. ”6.2. Maddesinde: “taraflardan birinin bu sözleşmenin veya tarife paketinin herhangi bir hük- münü ihlal etmesi halinde diğer taraf ve abonenin sözleşmenin 4.1. maddesi kapsamında elektrik satışının baş- laması abonenin herhangi bir faturasını son ödeme tarihine kadar ödememiş olması, abonenin ilgili mevzuatın öngördüğü serbest tüketici limitinin altında kalması, aboneye karşı herhangi bir kimse tarafından iflas ,haciz, ihtiyati haciz, konkondato vb yollardan yasal kovuşturmaya başlanması halinde ... iş bu sözleşmeyi derhal ve sözleşmeden doğan hakları saklı kalmak üzere haklı nedenle ve tek taraflı olarak fesih edilebilir. Bu madde kapsamında ... tarafından bir fesih yapılması halinde abone hiçbir fesih nedeniyle ...'ın uğradığı zarar ve ziyana tüm masrafları ve ayrıca kullandığı tarife paketinde öngörülen iptal bedeli fesih tazminatı cezai şart ve diğer bedelleri ödemekle yükümlüdür. ...e kapsamında fesih halinde her türlü zarar ve ziyanını karşılamak için avukatlık ücreti dahil tüm takip ve icra masrafı gider ve ücretleri aboneye ait olmak üzere yasal takip yollarına başvurabilir. ...'ın bu madde hükümlerine uygun olarak sözleşmeyi feshetmesi durumunda abonenin tazminat zarar ve ziyan talep hakkı olmayacaktır. ”Abone'ye Özel Sözleşme Koşulları Başlıklı kısımda 1. maddesine göre; “İş bu sözleşme tarafların yetkili temsilcilerince imzalandığı tarihte yürürlüğe girer.İlk tedarikinin başlamasından itibaren sözleşme fesih ile ilgili maddeleri uyarınca fesih hali veya tarafların birbirlerine 30 gün önce yazılı olarak sözleşmeyi sona erdirme veya koşullarını değiştirme talebi iletmesi durumunda yürürlükte kalacaktır. Sözleş- menin yürürlüğe girmesinden sonraki 12 ay içinde abone tarafından herhangi bir sebep ile fesih edilmesi halinde abone sözleşme başlangıç ve bitiş tarihleri arasında tedarikçi tarafından düzenlenmiş faturaların ortalama tutarının 2 katı kadar bedeli fesih cezası olarak tedarikçiye derhal ödemeyi kabul beyan ve taahhüt eder”, 2. Maddesinde:“abone tedarikçiye karşı işbu sözleşmeden kaynaklanan ödeme yükümlülük- lerini fatura da belirtilmiş olan son ödeme tarihinde tedarikçinin belirlemiş ve faturada belirtildiği ödeme yöntemlerinden birini kullanarak yaptırmakla yükümlüdür.Son ödeme tarihinin resmi tatil gününe gelmesi durumunda ödeme o günü takip eden ilk iş günü mesai ay bitimine kadar yapılacaktır. Abone belirtilen süresi içerisinde faturalarını ödemekle yükümlüdür. Ödemelerde aksama olması durumunda veya ödeme gerçekleş- mediğinde tedarikçinin sözleşmeyi önelsiz, tek taraflı tazminatsız fesih hakkı saklıdır. Abonenin fatura bedel- lerini tam olarak ödemesi esas olmakla birlikte abone tarafından herhangi bir açıklamaya yer vermeksizin kısmi ödeme yapılması halinde kısmi olarak yapılan ödeme öncelikle tedarikçi tarafından sunulan tedarik hizmetlerine ilişkin kabul edilir. Bu halde tedarikçinin eksik ifa edilen hizmete ilişkin sözleşmeden ve mevzu- attan doğan tüm hakları saklıdır. Fatura borcunun son ödeme tarihine kadar tamamen ödenmemesi halinde son ödeme tarihinden itibaren sözleşmenin faturalandırma ve ödeme maddesinde yer alan gecikme zammı günlük olarak tahakkuk ettirilir. Bu durumda tedarikçi borcun ödenmesi anına kadar aboneye ... standart tarifesini uygulama hakkına sahiptir” şeklinde düzenleme yapılmıştır.Davalı davacı şirketin portföyünden,usulüne uygun olmayan tahliye dolayısıyla çık- mıştır.Eş söyleyişle davalı şirket hiçbir gerekçe sözleşme bitiş tarihi öncesinde sözleşmeyi fes- hetmiştir.Bu nedenle davacı fesih tarihine kadar davalı adına düzenlenmiş olan faturaların ortalama tutarının iki katı kadar bedeli fesih tazminatı olarak talep edebilecektir.Davacı , fesih tarihine kadar davalı adına düzenlemiş olduğu faturalar ile tahakkuk bilgilerini dosyaya sunmuştur.Mahkemece Elektrik Mühendisi Bilirkişi ...'den aldırılan 17.04.2024 tarihli raporda;"Fesih tazminatı: Fesih tarihine kadar düzenlenen faturalarının tutarı 762.845,59 TL, elektrik faturalarının ortalama tutarı 762.845,59 TL/9 adet = 84.760,62 TL'dir. Fesih tazminatının faturaların ortalama tutarının iki katı olacağı gözetildiğinde, 84.760,62 TLx2=169.521,24 TL'dir " şeklinde hesaplama yapılmıştır.Gecikme faizi ; davacı tarafça takip talebinde AATUHK 51. Md gereğince gecikme zammı oranında gecikme faizi talep edilmiş ise de,davalının İcra Müdürlüğü'ne ibraz ettiği itiraz dilekçesinde faize/oranına açıkça itiraz ettiği anlaşılmaktadır.Bilirkişi raporunda faiz yönünden "faturanın son ödeme tarihinden icra takip tarihine kadar avans faizi olarak hesaplanacak olup fesih tazminatı 169.521,24 TL, son ödeme tarihi 31.03.2023, icra takip tarihi 12.07.2023, gecikme 103 gün, 85 gününde avans faizi %10.75, 13 gününde%16,75 olduğundan işlemiş gecikme faizi 169.521,24 TLx10,75x85/36500+169.521,24 TLx16,75x18/36500= 5.644,12 TL olarak hesaplanmıştır"Bilindiği üzere,maddi vakıaları ve delilleri bildirmek tarafların , uyuşmazlığa uygula- nacak kanun hükümlerini tespit etmek mahkeme /ve hakimin görevidir. (HMK 24,25 ve 33.md)Eldeki dosyada taraflar delillerini sunmuş olup, delillerin değerlendirilmesi ve hukuki yorumunun mahkemeye ait olduğu, hakimin " genel bilgi veya tecrübeyle ya da hâkimlik mesleğinin gerektirdiği hukukî bilgiyle çözümlenmesi mümkün olan konularda bilirkişiye başvuramayacağı " hususu da gözetildiğinde hukukçu bilirkişiden rapor alınması yönündeki davalı talebi yerinde görülmemiştir. (HMK 266.md) Mahkemece alınan bilirkişi raporu içerdiği teknik inceleme ve gerekçe itibariyle hükme ve denetime elverişli olup bu rapora göre neticeten ; davacı ... Şirketi'nin davalı ... Şirketi’den icra takip tarihi itibariyle 175.165,36 TL alacağı olduğu tespit edilmiştir.Davacının icra takibindeki alacak talebi 198.622,30 TL olup bilirkişi raporu doğrultusunda "kısmen kabul" hükmü kurulmasında isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar vermek gerekmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 11.965,55 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 2.992,00 TL harcın mahsubu ile bakiye 8.973,55 TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi.17/06/2025