mahkeme 2024/2470 E. 2025/931 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO:2024/2470
KARAR NO:2025/931
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ:İSTANBUL 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ:04/07/2024
NUMARASI:2022/415 E - 2024/491 K
BİRLEŞEN MAHKEMEMİZİN 2022/767 ESAS
DAVANIN KONUSU:Menfi Tespit|İtirazın İptali
KARAR TARİHİ:08/04/2025
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:ASIL DAVADA:Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... tarafından ,müvekkili adına kayıtlı "sözleşmeli sayacın şebeke giriş barasından
harici hat çekilerek kaçak enerji kullanıldığı" iddiası ile 30.05. 2022 tarih ve ... no’lu kaçak/usulsüz elektrik kullanımı tespit tutanağı düzenlendiğini, işbu tutanağa istinaden 448.299,43 TL bedelli kaçak elektrik tahakkuk faturası ve 145.243,53 TL kaçak elektrik ek tahakkuk faturası olmak üzere toplamda 593.542,96 TL tahakkuk yapıldığını, işbu fatu- raların haksız olduğunu ve müvekkili tarafından kaçak elektrik enerjisi kullanılmadığını beyanla; müvekkilinin 448.299,43 TL bedelli ve 145.243,53 TL bedelli faturalar nedeniyle davalıya borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu mahalde bulunan sayaç üzerinde 30.05. 2022 tarihinde yapılan kontrolde tesisata kayıtlı ... nolu sayaç haricinde hat çekmek suretiyle kaçak elektrik kullanıldığı tespit edilerek davacı adına ... seri numaralı tutanağın düzenlen- diğini, bu tutanağa istinaden 180 günlük süre için harici hatta bağlı cihazların gücüne göre 120960 kWh karşılığı 448.299,43 TL kaçak faturası ve 185 günlük süre için 124320 kWh karşılığı kaçak elek- trik kullanım faturası tahakkuk olunduğunu, davaya konu mahalde bulunan işletmenin davacıya ait olduğunu, haksız fiil niteliği arz eden kaçak kullanım nedeniyle davacının sorumluluğunun bulun- duğunu beyanla davanın reddini savunmuştur.
BİRLEŞEN DAVADA;Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin kullanımında olan tesisatta müvek- kili şirket tarafından yapılan kontrolde kaçak elektrik enerjisi kullanıldığının tespit edilmesi üzerine ... seri numaralı 30.05.2022 tarihli Kaçak Elektrik Tespit tutanağına istinaden 448.299,43 TL ve 145.243,53 TL kaçak ek tüketim tahakkuku yapıldığını, bunun üzerine 593.542,96 TL kaçak elek- trik bedeli, 2.532,45 TL gecikmiş gün faizi ve 455,84 TL faizin KDV'sinden ibaret toplam 596.531,25 TL fatura bedelinin tahsili amacıyla davalı aleyhine ...sayılı dosyasından takip başlatıldığını, davalının itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla itirazın iptaline, davalının icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili tarafından kaçak elektrik enerjisi kullanıl- madığını, eldeki davaya dayanak takipten kaynaklı borçlu olunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuş, davacının kötüniyet tazminatına mahkumiyetini talep etmiştir.
İlk Derece Mahkemesi'nce:1-a)Asıl davanın REDDİNE,2-Birleşen mahkememize ait 2022/767 Esas sayılı davanın KISMEN KABULÜ ile; a) Davalı borçlunun ... sayılı dosyasında talep edilen 593.542,96 TL asıl alacak, 2.305,06 TL işlemiş faiz ve 414,00 TL faizin KDV' si olmak üzere toplam 596.262,02 TL'ye yönelik itirazının iptali ile asıl alacağa takip tarihinden itibaren %19,2 oranını geçmemek kaydıyla avans faizi uygulanmak ve faize %18 oranında KDV eklenmek suretiyle takibin devamına, b) Koşulları gerçekleşmediğinden her iki tarafın tazminat istemlerinin ayrı ayrı reddine, c) Birleşen dava yönünden davacının fazlaya ilişkin istemlerinin reddine karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu:Hüküm taraflarca istinaf edilmiştir. ... Ltd. Şti vekili istinaf dilekçesinde; kaçak elektrik tutanaklarının aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden sayılmadığını ve müvekkilinin kaçak elektrik kullanımını ispata yeterli olmadığını, bilirkişi raporunda davacı tarafından sunulan video görüntüleri esas alınarak kaçak kullanıldığı sonucuna varılmasının hatalı olduğunu, harici hattan enerji aldığı belirtilen cihazlarının iddia edildiği gibi kaçak hattan elektrik alıp almadıklarının incelenmediğini, rapordaki hesaplamaların hatalı olduğunu, ayrıca haksız fiilden kaynaklanan alacağa KDV ilave edilemeyeceğini,Asıl dava HMK 109. Md. Gereğince kısmi dava olarak açıldığını, mahkemece verilen 23.06.2022 tarihli ara karar gereğince mahkemece belirtilen 10.055,55 TL harcın ikmal edildiğini, ancak dava dilekçesinde belirtilen 500,00 TL dava değerinin artırılmadığını, hal böyle iken karşı taraf lehine 593.542,96 TL üzerinden nispi vekalet ücretine hükmedilmiş olmasının hatalı olduğunu be- yanla kararın kaldırılmasını istemiştir. ...vekili 03.02.2025 tarihli beyan dilekçesi ile ; dava konusu borcun frileriyle birlikte ödendiğinden bahisle İİK 72/6 maddesi gereğince davanın istirdat olarak devamını istemiştir. ...vekili istinaf dilekçesinde; borçlunun dava konusu mahalde, kayıtlı ve sözleş- meli sayacın giriş barasından harici hat ile kaçak elektrik kullandığınınn mahallinde düzenlenen tutanak ile tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından bu tutanağa istinaden 448.299,43 TL kaçak tüke- tim ve 145.243,53 TL ek tüketim bedeli tahakkuk olunduğunu, yapılan tespit, tahakkuk ve hesapla- malarda bir hata bulunmadığını, borçlunun tebliğ olunan faturaya süresi içinde itiraz etmediğini, Yerel mahkemece dava konusu alacağa % 19,20 oranını geçmemek üzere avans faizi işletilmesi gerektiğini belirtmiş ise de müvekkilinin alacağına 6183 sayılı AATUHK 51. Md. Gere- ğince gecikme zammı uygulanmasının gerektiğini ,Alacak likit olup icra inkar tazminatı şartlarının oluştuğunu, Asıl davanın reddine dair karar yerinde ise de,birleşen dava yönünden davanın tam kabulü yerine kısmen kabule karar verilmesinin hatalı olduğunu beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir.İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan incelemeye göre; Asıl dava İİK 72. Maddesine dayalı menfi tespit ,birleşen dava İİK 67 maddesine dayalı itirazın iptali talebine ilişkindir.Her iki dava, kaçak elektrik tüketiminden kaynaklanmaktadır.Dosya kapsamına göre;Borçlu şirketin spor salonu -spa-sauna olarak faaliyet gösteren "... Esenyurt /İstanbul" adresinde 30.05.2022 tarihinde yapılan denetim- lerde tesisata kayıtlı... numaralı sayaç haricinde hat çekmek suretiyle kaçak enerji tüketildiği tespit edilerek borçlu şirket unvanına ... seri numaralı kaçak tespit tutanağının düzenlendiği,İş bu tutanak gereğince 180 günlük süre için harici hatta bağlı cihazların gücüne göre 120960 kWh karşılığı 448.299,43-TL kaçak faturası ve 185 günlük süre için 124320 kWh karşılığı 145.243,53-TL tutarında ceza bedelsiz kaçak ek fatura tahakkuk edildiği, Söz konusu faturaların son ödeme tarihinde ödenmemesi nedeniyle borçlular aleyhine 593.542,96 TL asıl alacak + 2.532,45 TL gecikmiş gün faizi + 455,84 TL faizin KDV'sinden ibaret 596.531,25 TL alacağın tahsili talebiyle icra takibine girişildiği, davalı borçlunun vaki itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmaktadır.1.)Kaçak kullanım olgusu:Borçlu şirket kaçak elektrik kullanmadığını ve düzenle nen tutanağın kaçak kullanımı ispata elverişli olmadığını iddia etmektedir. Kaçak tespit tutanakları özel hukuk tüzel kişisi olan ... çalışanlarınca düzen- lenmiş olup aksi sabit oluncaya kadar geçerli belgelerden değildir. Ancak borçlu şirketin harici hat ile elektrik kullandığı hususu söz konusu tutanak dışında, dosyaya ibraz olunan video görüntüsü ile de kayıt altına alınmış olup bu husus tutanağa derc edilmiştir. Bu durumda , kaçak tespit tutanağı ile video görüntüsünün tespit anındaki mevcut durumu yansıttığı kabul edilmiştir.Dosya kapsamından borçlunun dava konusu eylemi abonelik mevcut iken kayıtlı sayaç- tan harici hat ile elektrik kullanımı şeklinde olup bu kullanım şekli tutanak tarihinde yürürlükte olan EPTHY'nin 42/1-b maddesinde "kaçak kullanım" olarak tanımlanmıştır.2. Hesaplamalar yönünden;Bilirkişi ... tarafından hazırlanan raporda , kaçak tüketim borçlunun abone grubu : ticarethane, günlük ortalama çalışma saati :14 saat ve 12 ay harici hat üzerindeki cihazların toplam gücü esas alınmak suretiyle hesaplama yapılmıştır. Ayrıca borçlunun dava dilekçesi ekinde mühürleme tutanağı ibraz ederek müvekkilinin işletmesinin 09.01.2022- 09.04.2022 tarihleri arasında 90 gün süreyle idari kararla mühürlendiğini ve faaliyet göstermediğini beyan etmesi dikkate alınarak seçenekli şekilde hesaplama yapılmıştır.Tutanakta harici hatta bağlı unsurlar havuz, sauna ve buhar odası olarak belirtilmiştir.Mahkemece işletmenin 12 ay süre ile faaliyette bulunduğundan bahisle yapılan hesap- lama dikkate alınmıştır.Dosya kapsamında , borçlunun bilirkişi raporunda belirtilen sürelerden daha az /veya çok daha uzun bir süre çalıştığına dair usulen ibraz olunmuş bir delil bulunmamaktadır. Yönetmeliğin 44,45 ve diğer hükümlerine uygun olarak yapılan hesaplama sonucu kaçak tüketim bedeli 224.139,71 TL +ek tüketim 145.243,53 TL olmak üzere tahsili gereken fatura bedeli (asıl alacak ) toplam 369.383,24 TL olarak tespit edilmiştir. Takipte her ne kadar 6183 sayılı yasa gereğince gecikme zammı talep edilmiş ise de, dava konusu borç kaçak elektrik tüketiminden kaynaklanmış olup 6183 sayılı yasada belirtilen gecikme zammı değil, tarafların sıfatına göre avans faizi uygulanacaktır.Ayrıca işlemiş faize % 18 oranında KDV'de eklenmesi yerinde bir uygulama olup neticede tespit edilen rakama göre asıl davada menfi tespit/istirdat talebinin reddi ile birleşen davada davanın kısmen kabulüne karar verilmesi yerindedir.Takip konusu alacak haksız fiil niteliğindeki kaçak tüketim bedelinden kaynaklanmış olup likit değildir,bu nedenle icra inkar tazminatı şartları oluşmamaktadır.Menfi tespit davasında , her ne kadar dava dilekçesinde dava değeri 500.00 TL olarak gösterilmiş ise de, mahkemece verilen 23.06.2022 tarihli ara kararda;"davaya konu 01.06.2022 tarihli 448.299,43 TL ve 01.06.2022 tarihli 145.243,53-TL bedelli faturalar ile borç olarak tahakkuk ettirilen 593.542,96 TL bedelli faturalardan kaynaklı olduğu, toplam fatura bedeli olan 593.542,96-TL üzerinden hesap- lanan 10.136,22-TL'nin başlangıçta yatırılan 80,70-TL peşin harçtan düşümü ile eksik kalan 10.055,55-TL harcı ikmal etmek üzere davacı vekiline işbu ara kararın tebliğden itibaren 2 (iki) haftalık kesin süre veril- mesine"karar verilmiş ve borçlu tarafından harç ikmal edilmiş,neticede menfi tespite ilişkin asıl dava reddedilmiş olmakla tamamlanan dava değeri esas alınmak suretiyle davalı lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenlerle, ilk derece mahkemesince verilen kararda vakıa ve hukuki değer- lendirme noktasında, usul ve esasa aykırılık tespit edilmediğinden, tarafların istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 md gereğince reddine karar verilmiştir.
K A R A R:Yukarıda açıklanan nedenlerle;Tarafların istinaf başvurularının HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca ayrı ayrı reddine,... Şti asıl ve birleşen dava yönünden alınması gereken toplam 41.346,05‬-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 10.610,26‬ TL harcın mahsubu ile bakiye 30.735,79‬ TL'nin istinaf eden bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına,...'ın birleşen dava yönünden alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,8 TL'nin istinaf eden bu taraftan alınarak hazineye irat kaydına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf edenler üzerinde bırakılmasına,İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa, karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine,Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 08/04/2025