mahkeme 2023/3850 E. 2024/2968 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/3850
KARAR NO: 2024/2968
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL ANADOLU 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 03/10/2023
NUMARASI: 2022/890 E - 2023/739 K
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Abone Sözleşmesi)
KARAR TARİHİ: 05/11/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak,ilk derece mahkemesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle,dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacı müvekkili şirket bünyesinde bulunan otelleri için davalı şirket ile ... müşteri numarasıyla 01.09.2021 tarihinde 1 yıl süreli ticari elektrik abonelik sözleşmesi imzaladığını, müvekkili şirketin belirtilen müşteri numarasıyla, davalı şirket bünyesinde ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... numarası olmak üzere toplam 8 adet aboneliğinin bulunduğunu, müvekkili şirket ile davalı arasında imzalanan ticari işletmeye ait elektrik aboneliğinde davalı şirket tarafından toplam 12 aylık döneme ait faturaların müvekkil şirkete tahakkuk ettirilmek suretiyle tahsilatların yapıldığını, borç bulunmadığını ancak bu faturalarda davalı şirket hukuka aykırı şekilde fazla tahsilatlar yaptığını, elektrik aboneliklerinde uygulanacak birim tarife ve fiyatlar güncel bir şekilde EPDK tarafından düzenli bir şekilde tebliğler şeklinde yayımlandığını, enerji şirketlerinin de EPDK tarafından yayımlanan tebliğ, tarife ve fiyatlara göre faturalandırma yapmasının kanuni bir zorunluluk olduğunu, davacı müvekkili ile davalı şirket arasından imzalanan elektrik aboneliği sözleşmesindeki 8 adet aboneliğe ait faturaların, EPDK tarafından yayımlanan tebliğ, tarife ve fiyatlarla mukayese edildiğinde toplamda 176.719,07-TL fazla tahsilat yapıldığının tespit edildiğini, belirtilen fazla tahsilatların, EPDK'nın resmi web sitesinde bilgiler girilmek suretiyle tespit edildiğini, söz konusu faturalara ana dağıtıcı firma olan ... Enerjinin verileriyle de mukayese edildiğinde yine aynı şekilde fazla tahsilat yapıldığının tespit edildiğini, tüm deliller toplandıktan sonra bu konuda uzman bir bilirkişiden alınacak raporla, davalı şirketin faturalarda Aktif Enerji Bedeli, Yekdem Bedeli, Yekdem Farkı, Yekdem GDDK, Tahmini Yekdem Bedeli, Reaktif Tüketim Bedeli, Dağıtım Bedeli, ... Payı Enerji Fonu, BTV, KDV vb. gibi bedellerin EPDK tarafından yayımlanan tebliğ, tarife ve fiyatlara uygun olmadığını, emsal nitelikteki diğer enerji şirketlerinden de farklı olduğunu ve bu haliyle davacı müvekkilden fazla tahsilat yapıldığını açıkça ispat edileceğini, tüm bu nedenlerle; hukuka aykırı şekilde fazla tahsil edilen toplam 176.719,07-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte istirdatını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraftan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında imzalanan elektrik abonelik sözleşmesine binaen davacı şirkete 01.09.2021 tarihinden itibaren kullanılan elektrik karşılığı ilgili abonelik sözleşmesi hükümleri uyarınca fatura kesildiğini, davacı şirketin ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı sayaçları PTF Küçük %10 tarifesine göre faturalandırılırken; ... ve ... numaralı sayaçları SKTT %10 tarifesine göre faturalandırıldığını, cevap dilekçesi ekinde sunulan faturaların, tarife bakımından ayrıma tabi olduğunu; PTF Küçük 9610 tarifesine tabi sayaçlar için tek fatura, SKTT 9610 tarifesine tabi sayaçlar tek fatura olacak şekilde kesildiğini, ..., ..., ..., ..., ... ve ... numaralı sayaçlar sine tabi sayaçlar) imzalanan sözleşmenin aboneye özel sözleşme koşulları başlıklı bölümde, birim fiyat hesaplama formülü "Enerji Birim Fiyatız (PTF*Yekdem) (1Brüt Kar Marjı)” şeklinde olduğunu, sözleşmede yer verildiği üzere, "PTF ilgili fatura dönemi için abonenin saatlik tüketimi ile tüketimine karşılık gelen organize toptan satış piyasasında gerçekleşen Piyasa Takas Fiyatının çarpımı sonucu oluşan ağırlıklı fiyatı, ... ilgili fatura dönemi için gerçekleşen yenilebilir enerji kaynakları destekleme mekanizması birim fiyatını ” ifade ettiğini, PTF, ... bünyesinde, günlük 24 saat esasına göre oluşan elektrik fiyatlarının ilgili aya ait ortalaması alınarak oluşturulan fiyat, ... ise EPDK tarafından aylık tahminleri de yayınlanan, Yenilenebilir. Enerji Kaynakları Destekleme Mekanizmasının piyasaya birim maliyet olarak yansıyan ilgili aydaki fiyat olduğunu, davacı tarafından belirtilen 6 adet fatura PTF tarifesine tabi tutulması sebebiyle bu formülün esas alınarak hesaplandığını, ... ve ... numaralı sayaçların ise SKTT tarifesine tabi olarak saatlik okumalar esas alınarak cevap dilekçesi ekinde sunulan hesaplama tablolarındaki değerler esas alınarak faturalandırıldığını, müvekkil şirketin, davacının dilekçesinde bahsetmiş olduğu gibi elektrik faturalarını EPDK tarafından yayımlanan tarife fiyatları üzerinden fatura kesmesi gibi kanuni zorunluluğunun olmadığını, bu durumun elektrik sektöründeki özelleştirmenin tabiatına aykırılık arz ettiğini, EPDK tarafından yayınlanan tarife fiyatlarının, yerel olarak görevli tedarik ve dağıtım şirketleri için geçerli fiyatlar olduğunu, müvekkili şirket açısından bu fiyatları uygulama gibi bir zorunluluğunun mevcut olmadığını, her özel tedarik şirketinin uygulayacağı elektrik birim fiyatını belirleme hakkının olduğunu, EPDK'nın yapmış olduğu hesaplamanın özel tedarikçisi olmayan ve bu sebeple ulusal tarife üzerinden faturalandırılan aboneler için geçerli olduğunu, özel tedarikçiyi seçen ve birim fiyatı abonelik sözleşmesi hükümleri uyarınca belirlenen davacı şirketin bu hesaplamayı dikkate alamayacağını, tüm bu beyanların konusunda uzman bir bilirkişinin faturalar ile birlikte tüm dosyayı incelemesi üzerine kanıtlanacağını, müvekkili şirket tarafından kesilen tüm faturaların hukuka ve sözleşmeye uygun şekilde kesildiğini, davacı şirketin bu faturalardan ötürü borçlu olmaması gibi bir durum kesinlikle söz konusu olmadığını, elektrik kullanıldığını ve bu kullanımın doğal olarak faturalandırıldığını ve tahsil edildiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, davacının açmış olduğu haksız ve mesnetsiz davanın reddini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılama sonunda; " davacının davalı şirket bünyesinde toplam 8 adet aboneliğinin bulunduğu, taraflar arasında imzalanan sözleşmenin serbest tüketici sözleşmesi olduğu, ikili anlaşma kapsamındaki bu sözleşmenin elektrik enerjisi birim fiyatının taraflar arasında serbest şekilde belirlenebileceği bir sözleşme olduğu, sözleşmenin fatura hesabına ilişkin 5.1 maddesinde; "seçilmiş tarife paketinden hesaplanan elektrik tüketim bedeline diğer tarife bileşenlerinin eklenmesi ile toplam fatura bedelinin bulunacağının hüküm altına alındığı"; sözleşmenin eki olan "Aboneye özel sözleşme koşullarının" 2.maddesine göre; "...Bu formülde PTF, toptan satış piyasasında ilgili fatura döneminde gerçekleşen aylık ortalama Piyasa Takas Fiyatı'nın 1,075 (Profil Katsayısı) ile çarpımı sonucunda oluşan fiyatı ifade eder ve yine bu tür Aboneler için Enerji Birim Fiyatı, EPDK tarafından Ulusal Tarife'de açıklanan Ticarethane AG abone grubu için Dağıtım Bedeli hariç oluşan perakende satış bedeli ("EPDK Ulusal Tarife Fiyatı") ni aşamaz" hükmünün düzenlendiği, her ne kadar davalı vekilince, EPDK tarafından yayınlanan tarife fiyatlarının, yerel olarak görevli tedarik ve dağıtım şirketleri için geçerli fiyatlar olduğu, davalı açısından bu fiyatları uygulama gibi bir zorunluluğunun mevcut olmadığı iddia edilmiş ise de; davacı ile yapılan sözleşmede açıkça hüküm altına alındığı üzere, sözleşmede aktif enerji bedeli birim fiyatının bir formülle hesaplanacağının, ancak her durumda ulusal tarife birim fiyatı geçemeyeceğinin kararlaştırıldığı, bu nedenle davalı vekilinin rapora itirazının yerinde görülmediği, bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaya göre; davacıdan fazladan tahsil edilen miktarın talep miktarını aştığı anlaşılmakla; taleple bağlılık ilkesi gereği, davacının fazladan ödediği 176.719,07-TL yönünden borçlu olmadığının tespiti ile bu bedelin iadesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur:" gerekçeleriyle A-Davacının davasının KABULÜ İLE; 1-Davacının davalı ile arasındaki ... nolu abonelikten kaynaklı olarak ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ... nolu sayaçlara dair 2021/9.ay-2022-10.ay arasındaki faturalardan kaynaklı olarak 176.719,07-TL borçlu olmadığının tespitine, 2-176.719,07-TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, karar verilmiştir. Karara karşı davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulmuştur. Davalı vekili istinaf başvurusunda önceki iddialarını tekrarla birlikte özet olarak; karar ve karara esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, müvekkili şirketin, davacının dilekçesinde bahsetmiş olduğu gibi elektrik faturalarını EPDK tarafından yayımlanan tarife fiyatları üzerinden fatura kesmesi gibi kanuni zorunluluk olmadığını, bunun elektrik sektöründe özelleştirmenin tabiatına aykırı olduğunu, her özel tedarik şirketinin uygulayacağı elektrik birim fiyatını belirleme hakkı olduğunu, ekte sundukları EPDK'nın tarife tablolarına ilişkin örnek kurul kararında da yer verildiği üzere, serbest tüketici olup tedarik firmasını seçen abonelere ilişkin birim fiyat belirlemesinin EPDK tarafından yapılmadığını, EPDK'nın belirlemiş olduğu tarife "a)Dağıtım şirketleri tarafından dağıtım sistemi kullanıcılarına ve görevli tedarik şirketleri tarafından serbest olmayan tüketiciler ile serbest tüketici olmasına rağmen tedarikçisini seçmeyen ve düşük tüketimli tüketicilere b)Görevli tedarik şirketleri tarafından, Yeşil Tarifeyi seçen tüketicilere" uygulanabileceğini, davacı şirketin de özgür iradesi ile müvekkili şirket ile imzalamış olduğu abonelik sözleşmesine göre tedarik şirketini seçen serbest tüketici olduğunu, davacı şirketin sayılan bu tanımlara dahil edilmediğinden ötürü EPDK tarafından belirlenen tarifeye de tabi tutulmayacağını, davacının iddiaları kesinlikle kabul edilmemekle birlikte, EPDK web sitesinde yapılan hesaplama ekranından görüleceği üzere, EPDK'nın "Eğer tedarikçiniz özel ise program size tüketiminizin ulusal tarife üzerinden hesaplanması durumunda oluşacak vergi ve fonlar dahil toplam fatura tutarınızı gösterecektir." uyarısının verildiğini, yani EPDK'nın yapmış olduğu hesaplamanın özel tedarikçisi olmayan ve bu sebeple ulusal tarife üzerinden faturalandırılan aboneler için geçerli olduğunu, müvekkili şirket tarafından kesilen tüm faturaların hukuka ve sözleşmeye uygun şekilde kesildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir. Dava, davalı şirket tarafından UPDK tarifelerine göre fazla tahakkuku yapıldığı iddiasına dayalı istirdat talebine ilişkindir.Davacı, davalı şirket ile abonelik sözleşmesi yapıldığını, davalı şirkete tahakkuk ettirdiği faturaları ödediğini, EPDK tarafından yayımlanan tebliğ, tarife ve fiyatlara göre faturalandırma göre fiyatlandırma yapılmadığını ileri sürmektedir.Davalı ise, davacı şirketin de özgür iradesi ile müvekkili şirket ile imzalamış olduğu abonelik sözleşmesine göre tedarik şirketini seçen serbest tüketici olduğunu, davacı şirketin sayılan bu tanımlara dahil edilmediğinden ötürü EPDK tarafından belirlenen tarifeye de tabi tutulmayacağını savunmaktadır.Mahkemece taraf delilleri toplanarak bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır.Bilirkişi raporunda; "Davacı taraf; davalıyla 8 ayrı abonelik için 01.09.2021 tarihli sözleşme imzalandığı, imzalanan sözleşmenin serbest tüketici sözleşmesi olduğu, ikili anlaşma kapsamındaki bu sözleşmenin elektrik enerjisi birim fiyatının taraflar arasında serbest şekilde belirlenebileceği bir sözleşme olduğu, bu tip sözleşmelerde aktif enerji bedeli birim fiyatında önceden belirlenen bir oran üzerinden indirim veya sabit fiyat üzerinden anlaşmaya varılmaktadır. Buna göre fatura tutarının, tüketim miktarına göre hesaplanan (enerji bedelitdağıtm bedeli) +Enerji Fonu+ BTV + TRT Payı+ KDV toplamı olarak hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır. sözleşmenin aboneye özel sözleşme koşulları başlıklı ekinde de uygulanacak aktif enerji bedeli birim fiyatının bir formülle hesaplanacağı, ancak her durumda EPDK tarafından belirlenen perakende satış bedeli birim fiyatın aşılamayacağının hüküm altına alındığı görülmektedir. Davalı tarafından cevap dilekçesi ekinde 6 aboneliği ayrı, 2 aboneliğin ise ayrı tarifeden faturalandırıldığı beyan edilmesine rağmen, sunulan sözleşmede herhangi bir ayrımdan bahsedilmediği görülmektedir. Bu durumda tüm faturaların aktif enerji bedeli birim fiyatının EPDK tarafından belirlenen birim fiyatı aşmayacağı şekilde esas alınarak yukarıda verilen formülle hesaplanması gerektiği anlaşılmaktadır. Ekte verilen çizelgelerde de gösterildiği şekilde, taraflar arasındaki sözleşmede açıkça hüküm altına alınmış olmasına rağmen, bazı aylarda aktif enerji bedeli birim fiyatının ulusal tarifede belirlenen aktif enerji bedeli birim fiyatından daha yüksek olduğu, bu sebeple fatura bedellerinin olması gerekenden daha yüksek hesaplanmış faturalar haline geldiği anlaşılmıştır. Yapılan hesaplamalar sonucunda; davalı tarafından tahakkuk ettirilen tüm fatura bedelleri toplamının ulusal tarifeden tahakkuk ettirilen tüm fatura bedelleri toplamından 186.526,94.-TL daha fazla olduğu hesaplanmıştır. Ancak; takdiri sayın Mahkemede olmak üzere, taraflar arasındaki sözleşmenin esasen tüketici için ulusal tarifeden daha avantajlı tarife üzerinden elektrik enerjisi satın almasının sağlanması amacıyla akdedilmiş bir ikili anlaşma olduğu anlaşılmakla, zaten daha düşük tutarlı faturalar tahakkuk ettirilmesinin tüketicinin ikili anlaşma yapmasındaki ana amaç olduğu düşünüldüğünde, aktif enerji bedeli birim fiyatı ulusal tarifeden daha yüksek seçilmiş faturaların tüketicinin aleyhine olacak şekilde daha yüksek tahakkuk ettirilmiş faturalar olarak değerlendirilmesi gerektiği, bu durumda da toplamda 260.684,97.-TL+133,60.-TL= 260.818,57.-TL fatura tutarının hem ikili anlaşmanın özüne hem de taraflar arasındaki sözleşmede belirlenen hesaplamaya göre fazladan tahakkuk ettirilmiş fatura tutarları olarak değerlendirilmesi gerektiği yönünde görüş ve kanaate varılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir. Taraflar arasında, Davacı taraf; davalıyla 8 ayrı abonelik için 01.09.2021 tarihli sözleşme imzalandığı sabittir. Sözleşmenin 5.1 maddesi "ilgili fatura döneminde tükettiği elektrik enerjisi miktarına olarak, seçmiş olduğu tarife paketi kapsamında belirtilen birim satış fiyatı Üzerinden hesaplanan elektrik tüketim bedelini; ayrıca elektrik tüketimi ile alakalı perakende satış bedelini, ve diğer tüm masraf, harç, bedel, fon, kullanım bedeli, vergi vb. bedelleri ödemek ile yükümlüdür. Bu kapsamda ABONE, perakende satış fiyatına ilaveten, Dağıtım Bedeli, EPDK'nın ilgili Tarifesi'nde belirtilen Perakende Satış Hizmet Faturalama Bedeli de dahil olmak üzere tüm diğer tarife bileşenlerinin (Dağıtım Bedeli, İletim Bedeli, Kayıp/Kaçak Bedeli, PSH Sayaç Okuma, TRT Payı, Enerji Fonu, BTV TRT payı ve KDV toplamını ve madde 4.10.'da belirtilen şekilde varsa reaktif enerji bedeli ve güç aşımı bedelleri ile yine varsa sayaç açma/kapama ve sökmeltakma bedellerini ve elektrik tedarik ve satışına ilişkin olarak İlgili Mevzuatta uygulanan veya ileride uygulanacak olan diğer tüm vergi, Ücret, masraf, fon, bedel, vs. de ödeyeceğini; ve ilgili faturasında belirtilen son ödeme tarihi geçtikten sonra yapılan ödemeler için günlük bazda ve faturada bildirilen oranda gecikme faizi ödeyeceğini kabul,beyan ve taahhüt etmektedir. Sözleşmenin Aboneye Özel Sözleşme Koşulları başlıklı 2. Maddesinde Enerji Birim Fiyatı Hesaplama Yöntemi: Abonenin ilgili dönem enerji birim fiyatı, tedarik süresi boyunca aşağıda belirtilen yöntem ile belirlenecektir: Enerji Birim Fiyatı * (PTF * Yekdem) x (14 Brüt Kar Marjı) Bu formülde PTF, toptan satış piyasasında ilgili fatura döneminde gerçekleşen aylık ortalama Piyasa Takas Fiyatı'nın 1,075 (Profil Katsayısı) ile çarpımı sonucunda oluşan fiyatı ifade eder ve yine bu tür Aboneler için Enerji Birim Fiyatı, EPDK tarafından Ulusal Tarife'de açıklanan Ticarethane AG abone grubu için Dağıtım Bedeli hariç oluşan perakende satış bedeli ('EPDK Ulusal Tarife Fiyatı") ni aşamaz." şeklinde düzenlenmiştir. Buna göre, hükme esas alınan bilirkişi raporunda taraflar arasındaki sözleşme hükümleri de değerlendirilerek hesaplama yapıldığı anlaşılmış olmakla mahkemece rapor hükme esas alınarak karar verilmesinde isabetsizlik görülmemiştir. Bu itibarla, ilk derece mahkemesince verilen kararda mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirilmesi bakımından usul ve esas yönünden yasaya aykırı bir durum bulunmamasına göre, davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine karar verilmesi gerekmiştir.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davalının istinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi uyarınca reddine, Alınması gereken 12.071,68 TL karar ve ilam harcından, peşin alınan 3.017,92 TL harcın mahsubu ile bakiye 9.053,76‬ TL'nin istinaf eden davalıdan alınarak hazineye irat kaydına, harç tahsil müzekkeresinin temyiz edilen dosyalarda Dairemizce, temyiz edilmeden kesinleşen dosyalarda İlk Derece Mahkemesince ilgili vergi dairesine yazılmasına, harç tahsil müzekkeresinin İlk Derece Mahkemesince ilgili Vergi Dairesine Yazılmasına, İstinaf yargılama giderlerinin istinaf eden üzerinde bırakılmasına, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 05/11/2024