mahkeme 2023/3398 E. 2024/1449 K.

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
3. HUKUK DAİRESİ
ESAS NO: 2023/3398
KARAR NO: 2024/1449
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
NUMARASI: 2020/434 Esas - 2023/422 Karar
TARİHİ: 15/05/2023
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 21/05/2024
Yukarıda tarafları ve konusu yazılı bulunan dava ile ilgili olarak, ilk derece mahke- mesince verilen kararın istinaf edilmesi sebebiyle, dava dosyası üzerinde yapılan inceleme sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde; Müvekkili tacir olup iş yerinde bulunan elektrik tesisatı için davalı ile 21.05.2020 tarihli abonelik sözleşmesi yaptığını, söz konusu işyerindeki elek- trik tüketimi karşılığında düzenlenen faturaların normal şartlarda aylık 40.000,00 - 50.000,00 TL ara- lığında olduğunu ve düzenli olarak ödendiğini, ancak dava konusu ... nolu tesisatla ilgili 31.07.2020 tarihli faturanın 76.980,60 TL ve ... nolu tesisat ile ilgili 31.07.2020 tarihli faturanın ise 89.524,84 TL olarak olarak geldiğini, abonelik sözleşmesinde çarpan 60 olarak yazılı olmasına rağmen dava konusu faturalarda 100 çarpan esas alınarak hatalı ve fahiş miktarda hesap- lama yapıldığını beyanla, şimdilik davacının her iki fatura için ayrı ayrı 10.000,00 'er Tl olmak üzere toplam 20.000,00 TL itibariyle davalıya borçlu olmadığının tespitini, söz konusu faturalar nedeniyle elektriğin kesilmesinin tedbiren önlenmesini istemiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacı serbest tüketici olup tedarikçisini serbestçe seçebileceğini, müvekkilinden elektrik enerjisi satın almak zorunda olmadığını, davacının işyerinin yüklü miktarda iş yaptığını, elektrik maliyetini müvekkilinin üzerinde bırakmaya çalıştığını , faturalar sözleşmeye ve yasal düzenlemelere uygun olup bir yanlışlık bulunmadığı beyanla davanın reddini savunmuştur.
İlk Derece Mahkemesi'nce: "DAVANIN REDDİNE" karar verilmiştir.
İstinaf Başvurusu: Hüküm davacı tarafından istinaf edilmiştir. Davacı vekili istinaf dilekçesinde; bilirkişi kurulunca iş bu dosyaya ibraz olunan raporda , "taraflar arasında imzalanan sözleşmede sayaç çarpanı kısmında sırasıyla 60 ve 40 sayı- larının sehven yazıldığı,sayaç çarpanının 100 olduğu"nu kabul ederek hesaplama yaptıklarını ve hesaplamada her hangi bir hata olmadığı sonucuna vardıklarını, ancak bilirkişilerden hiç birinin hukukçu olmadığını ve sözleşmenin bağlayıcılığı hakkında hiç bir bilgilerinin bulunmadığını, sözleş- melerde çarpanın 60 ve 40 olarak sehven yazıldığı şeklindeki görüşün kabul edilemeyeceğini , taraflar arasında aynı sayaçlar ile ilgili olarak İstanbul 16. Asliye Ticaret Mahkemesi'nde görülen 2020/503 E. sayılı davada üç tane bilirkişi raporu alındığını, hiç bir raporda çarpanın sehven yazıldığı şeklinde yorum yapılmadığını,bu raporların birer örneğini istinaf dilekçesi ekinde dosyaya sunduklarını beyanla kararın kaldırılmasını istemiştir. İstinaf sebepleri ve 6100 sayılı HMK'nun 355 md. ile sınırlı olarak yapılan ince- lemeye göre; Davacı, elektrik aboneliğinden kaynaklanan menfi tespit talebine ilişkindir. Dosya içeriğinden; Davacının işyerinin elektrik enerjisi ihtiyacı için ... ve ... nolu tesisatlara ilişkin olarak taraflar arasında 21.05.2020 tarihli sözleşmelerin imzalandığı, İbraz olunan sözleşme içeriklerine göre, ... nolu tesisatın bağlantı/anlaşma gücünün 100 kwh, tahakkuk sayaç çarpanının 40, ... nolu tesisatın ise bağlantı/anlaşma gü- cünün 250 kwh ve sayaç çarpanının 60 olduğu, Çarpanın dava konusu edilen 89.524,84 TL bedelli faturada 40 , 76.980,57 TL bedelli faturada 100 olarak alınmak suretiyle tahakkuk yapıldığı anlaşılmaktadır. Mahkemece hükme esas alınan ve elektrik mühendislerinden oluşturulan bilirkişi kuru- lunca ibraz olunan 24.10.2022 raporda uyuşmazlık ile ilgili olarak; Elektrik Aboneliklerinde belirtilen sözleşme-bağlantı güçlerinin değerine göre; Aboneye ait tüketimlerinin ölçümünde kullanılacak sayaç tipleri değişmektedir. Bunlar alçak gerilim aboneliklerinde 3x10A (maks100A) plan ve 100 A'i geçen değerlerde ise x/5 tabir edilen elektronik sayaçlar olmaktadır.Burada X/5 tabir edilen sayaçlar ise akım trafoları marifetiyle ölçülerek değer kaydetmektedirler. Dosyaya konu aboneliklerle ilgili ... numaralı abonelik bağlantı sözleşme gücü 250kW olup bu güç dikkate alındığında tesisatta çekilecek maksimum akımın yaklaşık olarak 500A olabileceği kabulü yapılmaktadır. Bu kabule göre,abonenin sayaç panosunda kullanılacak akım trafoları değeri 500/5A olacaktır. Bu 500/5A lik akım trafosu değeri x/5 sayaçta ölçülecek birim değerin 500/5=100 Çarpan değeri ile çarpılarak dönemsel tüketimin değerinin tahakkuk bedelinin hesaplanmasını sağlamaktadır. Aynı şekilde dosyaya konu aboneliklerle ilgili ... numaralı abonelik bağlantı sözleşme gücü 100 kwh olup bu güç dikkate alındığında tesisatta çekilecek maksimum akımın yaklaşık olarak 200A olabileceği kabulü yapılmaktadır. Bu kabule göre abonenin sayaç panosunda kullanılacak akım trafoları değeri 200/5A olacaktır. Bu 200/5A lik akım trafosu değeri x/5 sayaçta ölçülecek birim değerin 200/5=40 çarpan değeri ile çarpılarak dönemsel tüketimin değerinin hesaplanmasını sağlamaktadır. Abonelik Sözleşmeleri ekindeki formlara göre ... nolu abonelik sözleşmesi tahakkuk çarpanının 60 , ... nolu abonelik sözleşmesi tahakkuk çarpanının 40 olduğu görülmektedir. Akım trafosu değerlerine göre belirlenen tahakkuk sayaç çarpanı değerinin ... nolu aboneliğe ait sözleşmede 60 değerinin yazılı olmasının sehven olabileceği, ancak kesin değerlendirmenin sayaç panosu üzerinde mühürlü bölmede yer alan her faz için 1 ad. olmak üzere, toplamda aynı değerde olması gereken; 3 ad. akım trafolarının değerlerinin yerinde görülerek tespiti ile kesinleştirilebilecektir. İlgili aboneliğe ait yıllık tüketim ekstrelerine bakıldığında, bu aboneliğe ait bir önceki abonenin de çarpan değerinin 100 olduğu görülmüştür. Davaya konu 2020/07 dönemine ait faturalardan ... nolu aboneliğe ait olan fatura incelendiğinde; diğer aylardan farklı olarak indüktif bedel denen tüketim sebebiyle oluşan kısmın yansıması görülmektedir. Ayrıca bir önceki faturada da çıkan indüktif bedelin kurum tarafında iptal edilip faturadan düştüğü görülmektedir. ilk abonelik tarihini takip eden yakın dönemlerde çıkan 1. yada 2.aydaki indüktif kapasitif bedeller abonenin başvurusu halinde dağıtım kurumlarınca iptal edilmekte olup bu faturada da benzer bir sürecin işlediği abonenin başvuruda bulunduğu ve kurumun ilk faturaya özel bu talebi olumlu karşılayıp, ilk faturadaki 5.833,65.-TL lik cezai ilave bedeli bir defaya mahsus iptal ettiği düşündürmektedir. Davaya konu 2020/07 dönemindeki her iki aboneliğe ait günlük tüketim değerlerinin birbir- lerine yakın olması değerlendirildiğinde; günlük çalışma ve aylık çalışma saatleri göz önüne alındığında; her iki aboneliğe ait hat üzerindeki tüketim cihazlarının listesi, projeleri ve özellikleri belirlenerek belirlene- bileceği, ancak bunun sözleşme yada bağlantı gücü ile doğrudan belirlenebilecek bir olgu olmadığı, sözleşme güçleri düşük yada yüksek olmasına rağmen tesislerdeki makine cihaz tip-özellik ve elektriksel güçlerinin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu ortaya çıkarılabileceği, ancak her iki aboneliğe ait bir önceki ve sonraki fatura dönemlerindeki tüketim değerleri göz önüne alındığında çelişki oluşturacak bir husus tespit edile- memiştir. Abonelik sözleşme-bağlantı güçleri arasındaki farklılıklar bu tesislerdeki elektrik tüketimlerinin sözleşme güçlerine uygun birebir aylık tüketimler olacağı anlamına gelmeyip, abonelik olan mahallerdeki aydınlatma, priz, makine vs tesis edilmiş tesisat ve cihazların özellikleri sonucu birinin diğerinden daha büyük tüketime sebep olabileceği ihtimal dahilindedir.
Sonuç: Taraflar arasında her iki abonelik içinde ayrı ayrı imzalanmış sözleşmenin, Sayfa 3- Madde 9-(12)” Tüketici , işbu sözleşme kapsamında düzenlenen fatura bedeline fatura bildirim tarihinden itibaren 1 yıl içinde itiraz edebilir. İtirazın yapılmış olması ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmaz...” İfadesine göre faturaya itiraz ödeme yükümlülüğünü ortadan kaldırmayacağı, Davaya konu iki elektrik faturasında da; taraflar arasında akdedilen abonelik sözleşmesi ve ilgili EPDK mevzuatı kapsamında akdedilen sözleşmeye veya mevzuata aykırı bir faturalandırma durumunun olmadığı, Faturalardaki tüketimlerin davacının geçmiş tüketimleriyle orantılı miktarda ve celbedilen tüketim ekstrelerine uygun miktarda olduğu, Dava konusu 2020/07 dönemli; ... nolu aboneliğe ait faturanın, Tüketim miktarının davacı işletmesinden kaynaklanan ; ana elektrik panosundaki kompanzasyon tesisinden kaynaklı indüktif oranının EPDK yönetmeliğinde belirlenmiş olan sınır değerlerin aşılmış olması sebebiyle oluştuğu, Davacının bu iki fatura nedeniyle davalıya ilgili Fatura bedellerinin EPDK yönetmeliklerine uygun düzenlemiş olması sebebiyle, 2020/07 döneminde ... nolu ve ; ... nolu abonelikler için düzenlenmiş 89.524,80.-TL ve 76.980,60.-TL olmak üzere Toplamda; 166.505,40.-TL (yüzaltmışaltıbin- beşyüzbeşbin Türk Lirası, Kırk Kuruş) olduğu, Yapılan Ekstre incelemelerinde; davacı tarafça abonelik zamanı ödenen; ... nolu aboneliğe ait 21.05.2020 tarihinde; 23.424,63.-TL ile, ... nolu aboneliğe ait 9.369,63.-TL Toplamda 32.794,26.-TL (Otuzikibinyediyüzdoksandört Türk Lirası, YirmaltıKuruş) güvence bedeli davalı tarafından borcuna mahsuben alacak miktarından düşülmüş olduğu, Toplamda davalı tarafça 2020/07 dönemine ait ... nolu ve ... nolu elektrik aboneliklerine ait Faturalara istinaden Toplam alacağının 166.505,40.-TL olduğu, bu bedelden Toplamda 32.794,26.-TL'lik güvence bedelinin C/H mahsuben tahsil edilerek düşüldüğü, toplamda davalı kurumun davacıdan 133.711,14.-TL (yüzotuzüçbinyediyüzonbirTürk Lirası, Ondört Kuruş) alacaklı olduğu sonucuna varılmıştır. " şeklinde görüş bildirilmiştir. Mahkemece bu rapor hükme esas alınmak suretiyle hüküm kurulmuştur. Ancak, taraflar arasında dava konusu tesisata ilişkin olarak akdedilen sözleşmeler ayakta olup fesih, iptal veya tadil edildiğine dair bilgi ve belge bulunmamaktadır. "ahde vefa ilkesi" gereğince sözleşmenin tarafları her durumda sözleşmeye riayet etmeli , ona sadık olmalı ve sonuçlarıyla bağlı kalmalıdır. Buna göre, uyuşmazlığın taraflar arasında imzalanan sözleşmeler ve yürürlükteki mev- zuat hükümleri doğrultusunda değerlendirilmesi, davacı alacağının hesabı yönünden ek rapor alınması gerekirken, "sözleşmede yer alan "60 " çarpanın esasen "100" çarpan olmasının gerektiği, sözleşmeye yanlış yazılmış olabileceği"nin kabulü ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6 maddesi uya- rınca kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dava dosyasının mahkemesine gönderilmesi gerektiği anlaşılmakla aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
K A R A R: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacının istinaf başvurusunun kabulü ile, kararın, HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2020/434 Esas - 2023/422 Karar ve 15/05/2023 tarihli ilamının kaldırılmasıyla, yukarıda izah edilen şekilde, yeniden yargılama yapılıp bir karar verilmek üzere dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesine, Peşin alınan istinaf karar harcının istinaf edene isteği halinde iadesine, İstinaf sebebiyle yatırılan gider avansı bakiyesi varsa karar kesin olmakla istinaf edene ilk derece mahkemesince iadesine, Dair dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda HMK 353/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oybirliği ile karar verildi. 21/05/2024