Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
37. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2025/148
KARAR NO: 2025/404
KARAR TARİHİ: 11/02/2025
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 05/12/2024
NUMARASI: 2024/185 2024/187
DAVANIN KONUSU: Reddi Hakim/Hakimin Çekinmesi İncelemesi
Taraflar arasında görülen dava sırasında davalı vekili tarafından reddi hâkim yoluna başvurulmuştur. Ret talebini inceleyen merci tarafından verilen kararın Bölge Adliye Mahkemesince incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmiş olmakla, süresi içerisinde verilen istinaf dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya içindeki tüm belgeler incelendi, gereği düşünüldü:
KARAR Taraflar arasında görülen dava sırasında davalı vekili tarafından sunulan ret dilekçesinde özetle; Mahkemenin 24/10/2024 tarihli duruşmasında oluşturduğu 1 no'lu ara kararında "Davalı kooperatif vekiline mahkememizin işbu dosyasının tefrik edildiği davalı kooperatifin davamızın davacı kooperatif üyesi ... aleyhine üyelik aidatlarının tahsili için açılan davanın kısmen kabul edildiği ve dosyanın istinaf incelemesinde olduğu, davamız devam ederken davacı ...'nun 04/03/2024 gün ve 55 karar sayılı Yönetim Kurulu kararı ile davalı kooperatif tarafından ihraç edildiği, alınan raporda davacının kooperatif üyesi olduğu tespit edildiği ve kooperatif üyesine talep edilen tazminat miktarının belirlenmesi için kooperetiften benzer üyelerden birinin aynı kooperatif üyesi olarak ferileşme tarihine kadar ve varsa sebebi açıklanarak ferileşmeden sonra kooperatife ödediği miktarları gösteren Genel Kurul kararları ile yapılan ödemelere ilişkin belgeleri içerir şekilde bir üyenin üyelik dosyasını, davalı kooperatif tarafından dosyaya sunulan ve davacının toplam ödediği giriş aidatı dahil ödeme miktarı ile mahkememizin 2020/563 Esas sayılı dosyasında tahsiline karar verilen miktarda açıklanması için 2 hafta süre verilmesine" karar verildiğini, kararın hukuka aykırılık teşkil ettiği ve adeta dosya muhteviyatı yönünden kanaat uyandıracak, erken hüküm niteliğini doğuracak bir ara karar olduğunu, gerçekte olmayan bir üyelikten dolayı talepte bulunulamayacağı söz konusuyken ve davacı ...'nun davaya konu taşınmazdaki ferdileşme işleminin yine dava dışı yüklenici şirket adına yapıldığı ve ferdileşme sonrasında 3.kişiye devredildiğini, işbu husus bilirkişi raporunda da tespit edilmesine rağmen Sayın Başkanlık tarafından bilirkişi raporuna yönelik 24/06/2024 tarihli itiraz dilekçemizdeki hususlar değerlendirmeye alınmadığını, Sayın Başkanlığın 24.10.2024 tarihli duruşmasında oluşturduğu 1 No'lu ara karar, hukuka aykırılık teşkil ettiğini ve adeta dosya muhteviyatı yönünden kanaat uyandıracak, erken hüküm niteliğini doğuracak bir ara karar olduğunu, dava dosyanın tekemmül etmediği bir ortamda dosyanın neticesi hakkında somut bir kanaat uyandıracak neticede böyle bir ara kararın oluşturulması taraflarınca kabul edilebilir nitelikte olmadığını, dava henüz sonuçlanmamışken, Sayın Başkan ve Heyet'inin yargılama sürecini etkileyen olumsuz ifadelerle ara kararlar oluşturması, 1 No'lu ara kararın açıkça reyini belli etme şeklinde olduğunu, bu nedenle hakimin reddi talebimizin kabulüne, yargılama sonuçlanmadan reyini beyan eden Sayın Başkan ve Heyet'inin dosyadan el çektirilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Hakimin reddi HMK'nın 36. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, HMK 36.maddesi hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren önemli bir sebebin bulunması halinde taraflardan birinin hakimi reddedebileceğini, hakimin de bizzat çekilebileceğini hükme bağlamıştır. Yine aynı maddede, davada iki taraftan birine öğüt vermiş ya da yol göstermiş olması, davada iki taraftan birine veya üçüncü kişiye kanunen gerekmediği helde görüşünü açıklamış olması, davada tanık veya bilirkişi olarak dinlenmiş veya hakim ya da hakem sıfatıyla hareket etmiş olması davanın dördüncü derece de dahil yan soy hısımlarına ait olması, dava esnasında iki taraftan birisi ile davası veya aralarında bir düşmanlık bulunması hallerinde hakimin reddi sebebinin varlığının kabul edileceği düzenlenmiştir. Yukarıda belirtilen red sebepleri sınırlı olmayıp, HMK 36.maddesinde belirtilmeyen ancak hakimin tarafsızlığından şüpheyi gerektiren başka sebeplerin de hakimin reddini gerektireceği açıktır. Dosya kapsamına göre, somut olayda HMK'nın 36. Maddesinde öngörülen hakimin reddi ve çekilmesini gerektirecek sebeplerinin bulunmadığı, reddeden davalı tarafından mahkeme tarafından alınan 24.10.2024 tarihli ara kararın hukuka aykırı şekilde esas yönden kanaat açıklayıcı karar niteliğinde olduğunu, dosya tekemmül etmeden hüküm verilmeye yönelik alınan ara kararın kabul edilemez olduğu, alınan ara kararın ihsası rey niteliğinde olduğu ve diğer red sebebi olarak ileri sürülen hususların işin esası yönünden isitinaf ve temyiz sebebi olup hakimin tarafsızlığından şüphe edilmesini gerektiren neden olarak değerlendirilemeyeceği, ara karar içeriğinin ihsası rey niteliğinde olmadığı yönündeki merci değerlendirmesi yerindedir.Bu itibarla ilk derece mahkemesinin reddi hakim talebinin reddine ilişkin kararı hukuka uygundur. İlk derece mahkemesince HMK'nın 42/4 maddesi gereğince reddeden aleyhine para cezasına hükmedilmişse de, tüm dosya kapsamına göre red talebini kötü niyetle yaptığına ilişkin bir olgu veya bilgi söz konusu olmadığından para cezası ile tecziyesi yasaya uygun değildir. Bu husus yeniden yargılamayı gerektiren bir eksiklik olmadığından ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, esas hakkında aşagıdaki şekilde yeniden hüküm tesisi yoluna gidilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;HMK'nın 353/1-b.2 maddesi gereğince, İSTANBUL 17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin 2024/185 D.İş, 2024/187 karar sayılı kararının KALDIRLMASINA, 2-Davalının reddi hakim talebinin reddine,3-HMK’nın 42/4 maddesinde öngörülen koşullar mevcut olmadığından davalı hakkında disiplin para cezası tayinine yer olmadığına, 4-Davalı tarafından yapılan istinaf giderinin üzerinde bırakılmasına, Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda 11/02/2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi.