Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
36. HUKUK DAİRESİ
DOSYA NO: 2026/75
KARAR NO: 2026/376
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 17/12/2024
NUMARASI: 2023/238 E. - 2024/1011 K.
DAVANIN KONUSU: İtirazın İptali (Taşınır Kira Sözleşmesinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 04/02/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyadaki tüm belgeler ve dairemiz üyesi tarafından hazırlanan raporlar incelendi.
GEREĞİ GÖRÜŞÜLÜP DÜŞÜNÜLDÜ:
Asıl ve birleşen dava dilekçesinde, müvekkili şirketin borçlu şirketten olan İstanbul Anadolu...Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... Değişik İş sayılı dosyasında alınan 04.07.2022 tarihli bilirkişi raporunda açıkça gösterilen ... plakalı aracın hasar miktarı olan 8.132,61 TL'lik alacağının tahsil edilememesi üzerine borçlu şirket aleyhine ... plakalı araç için 13.10.2022 tarihinde İstanbul Anadolu ....İcra Dairesi ... Esas numaralı dosyası ile icra takibi başlatılarak ödeme emri gönderildiğini, borçlu şirketin icra dosyasına sunmuş olduğu itiraz dilekçesinde alacaklı olan müvekkiline herhangi bir borcunun olmadığını ile sürerek; takibe konu olan borca, işlemiş faize, ve tüm ferilerine itiraz etmesi üzerine takip durduğunu, söz konusu haksız ve hukuka aykırı itirazların iptali ve takibin devamı için işbu davanın açılmasından önce arabuluculuk başvurusu yaptıklarını ve anlaşma sağlanamadığını, dava konusu uyuşmazlığa dair mahkemeye sunulan ve sunulacak olan faturalar, ihtarnameler, İstanbul Anadolu 19.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... Değişik İş sayılı dosyasında alınan 04.07.2022 tarihli bilirkişi raporu ve taraflar arasında görülen diğer ticari davalar göz önüne alındığında anlaşılacağı üzere davalı şirket ile müvekkili şirket arasında devam eden bir ticari ilişki mevcut olduğunu, dava konusu uyuşmazlığa ilişkin olarak müvekkili ... ile karşı taraf ... A.Ş. arasında araç kiralama sözleşmesi akdedilmiş olup, kira ilişkisine istinaden karşı taraf tarafından mülkiyeti müvekkiline ait olan ... plakalı aracın öncelikle Ekim-Kasım-Aralık ayları olmak üzere 3'er aylık periyotlar halinde yenilenerek kiralandığını ve kira ilişkisi kurulduğunda yazılı bir sözleşme olmaksızın araçların karşı tarafa 2014 yılında teslim edildiğini, kira süresi boyunca aracın zilyetliğinin karşı tarafta olduğu süreçte aracın tüm periyodik bakımlarından, yaptırılması zorunlu ve gerekli muayenelerinden, ödenmesi gereken sigorta bedelleri ile vergilerinden kısacası aracın tüm yaptırılması zorunlu giderlerinden karşı tarafın sorumlu olacağı da kararlaştırıldığını, yine bu kapsamda araç teslim edildiği tarihte yıpranmamış ve sıfır olarak takılmış yeni kış lastikleri ve yaz lastikleri ile birlikte; yangın söndürücüsü, stepnesi, trafik ilk yardım seti ve diğer tüm aksamları ile birlikte eksiksiz ve sorunsuz olarak kiracıya verildiğini, sözleşme süresinin bitmesine yakın olarak karşı tarafça edim yükümlülüklerinden kurtulmak adına haksız olarak kira sözleşmesi feshedilmek istendiğini ve .. ....Noterliği'nin ....12.2021 tarih ve ... yevmiyeli ihtarnamesi ile, kira ilişkisinin karşı tarafın tek yanlı iradesi ile 31.12.2021 tarihinden geçerli olmak üzere sona erdirileceği, araçların bu tarihten sonra kullanılmayacağı, bu nedenle araçları teslime hazır olduklarını belirterek, araçların müvekkili şirket adına teslime yetkili kişilere teslim edileceği, aksi halde teslimden kaçınmış sayılacağımız ile yargı yolu ile tevdi mahalli tayini istenilerek, kira sözleşmesine konu araçların mahkemece tayin edilecek yediemine teslim edileceği ve bütün masrafların taraflarına ait olacağı ihtar edilerek kira sözleşmesinin haksız olarak feshedildiğini, akabinde müvekkili şirket tarafından ... ....Noterliği'nin ...yevmiye nolu ve 30.12.2021 tarihli cevabi ihtarnamesi ile kira borcuna ilişkin borçların götürülecek borçlardan olması nedeniyle, kiralanan araçların müvekkili şirket merkezinde tesliminin yapılmasını, söz konusu tarihte şirket merkezinde tek bir yetkilinin olacağı belirtilmiş ve buna ilişkin 30.12.2021 tarihli mail de eklenerek cevap verildiğini, karşı tarafın sanki müvekkili araçların tesliminden kaçınıyormuş gibi bir intiba yaratarak İstanbul Anadolu 12.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... D.İş sayılı dosyası ile tevdi mahalli tayini talepli başvuruda bulunduğunu, sayın mahkemece hiçbir araştırma ve bildirim yapılmadan bu talep kabul edildiğini ve araçların...Yedieminliği'ne karar verildiğini, yedieminliğin tüm masraflarından taraflarının sorumlu tutulduğunu, söz konusu kararın istinaf edildiğini ve halen istinaf aşamasında derdest olduğunu, İstanbul Anadolu 19.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... Değişik İş sayılı dosyasında taraflarınca delil tespiti talepli dava ikame edilerek ...07.2022 tarihinde bilirkişi raporu alındığını, raporda ... plakalı araca ilişkin davalı tarafından meydana getirilen hasarlardan müvekkili şirketin zarar gördüğü ve iş bu doğrultuda davalıdan alacaklı olduğu açık olduğunu, ancak davalının borca itirazı açıkça kötü niyetli olup itirazlarının iptali ile takiplerin devamına, ayrıca müvekkilinin delil tespiti için İstanbul Anadolu 19.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/... Değişik İş sayılı dosyasında yaptığı masraflar olan 1.371,50 TL'nin de müvekkile ödenmesi ve icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini, davalı borca itiraz etmiş ise de gerek cari hesap, mutabakat formu ve ticari defterlerin alacaklarının var olduğunu ispat ettiğini, İşbu dava ile tarafları ve içeriği aynı olan İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/237 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesini talep ettiklerini, İİK'nın 257 ve 258. maddelerine dayanılarak ilgili hakimin sunulan delilleri yaklaşık ispat çerçevesinde değerlendirildiğinde zarara uğranıldığı ve alacağın muaccel olduğu kesin olup bu kapsamda müvekkilinin alacağı koruma altına alınmaz ise telafisi güç zararların doğacağı açık olduğunu, anılan tedbirlere hükmedilmediği takdirde söz konusu mahkeme ile korunmak istenen menfaatin korunması ve mahkeme kararının uygulanması mümkün olmayacağını, bu kapsamda ihtiyadi haciz kararı verilmesini talep ettiklerini beyan ederek borçlunun Esas dava konusu ... plakalı otomobilde KDV dahil 8.132,61 TL yönünden İstanbul Anadolu .... İcra Dairesi ... Esas sayılı takibe, faize, faiz oranına, borca ve tüm ferilerine itirazın iptaline ve takibin devamına, birleşen dava konusu ... plakalı kamyonette KDV dahil 33.418,10 TL yönünden İstanbul Anadolu .... İcra Dairesinin ...sayılı takibe, faize, faiz oranına, borca ve tüm ferilerine itirazın iptaline ve takibin devamına, müvekkili tarafından İstanbul Anadolu 19.Sulh Hukuk Mahkemesi 2022/... Değişik iş tespit dosyası için yapılan 1.371,50 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile müvekkiline verilmesine, İşbu davanın tarafları ve içeriği aynı olan İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 2023/... Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine, davalı aleyhine yüzde yirmiden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafça İstanbul Anadolu ... İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, başlatılan bu haksız ve mesnetsiz takibe itiraz ederek takibi durdurduklarını, takibin durması üzerine alacaklı tarafından itirazın iptali davası ikame edildiğini, tarafların aralarındaki faturaya dayalı kiralama işlemi ile cari hesap ekstreleri incelendiğinde, davacı alacaklının icra takibi ve devamındaki işbu davada haksız ve kötü niyetli olduğunun görüleceğini, davacı tarafın aracın yeni lastiklerinin sökülerek eski ve hasarlı lastiklerin takılmış olduğu iddialarının mesnetsiz ve gerçeği yansıtmadığını, müvekkili tarafından dava konusu aracın bakımı yapıldığını, aracın davacı tarafa davacının kusuru neticesinde teslim edilemediğinden mahkemece tayin edilen tevdi mahalline ilk teslim alındığı şekli ile sağlam ve çalışır şekilde teslim edildiğini, buna dair dijital, görsel ve tanık delilleri ile tutulmuş tutanak mevcut olduğunu, İşbu sebeplerle davacı tarafın aracın bakımsız ve lastikleri hasar görmüş şekilde geri verildiğine ilişkin iddialarını kabul etmelerinin mümkün olmadığını, araçların müvekkiline davacı tarafından birçok teknik ve bakım gerektiren kusurla teslim edilmiş olup bunların müvekkilince masraf edilerek giderildiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.
Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, asıl ve birleşen davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.
Asıl ve birleşen dosya davacısı istinaf dilekçesinde, taraflar arasında yazılı kira sözleşmesi olmaması kiracının sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, araçların teslim anında kullanıma uygun olacak şekilde eksiksiz ve tam olarak teslim edildiği tüm kira süresi göz önüne alındığında ispata muhtaç olmadığını, taraflar arasında yazılı kira sözleşmesi olmaması kiracının araçlar üzerindeki bakım sorumluluğunu ortadan kaldırmayacağını, kiraya konu iki adet aracın olağan kullanımı aşar nitelikte hasarlı olduğu ve tespit tarihi itibariyle büyük bir zarar olduğunun sabit olduğunu, bilirkişi raporunun eksik olduğunu ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.Dava, "taşınır kira sözleşmesinden kaynaklı itirazın iptali" istemine ilişkindir. 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 Sayılı HMK'nun 4/1-a maddesine göre; kiralanan taşınmazların, 09.06.1932 tarihli ve 2004 sayılı İcra ve İflas Kanununa göre ilamsız icra yoluyla tahliyesine ilişkin hükümler ayrık olmak üzere, kira ilişkisinden doğan alacak davaları da dâhil olmak üzere tüm uyuşmazlıkları konu alan davalar ile bu davalara karşı açılan davalarda "Sulh Hukuk Mahkemesi" görevlidir.Görevle ilgili düzenlemeler kamu düzenine ilişkin olup, taraflar ileri sürmese dahi yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilir. Taraflar da yargılama bitinceye kadar görev itirazında bulunabilirler. Görev itirazı yapılmamış olsa bile re'sen mahkeme, ilk önce görevli olup olmadığını inceleyip karara bağlamalıdır.
Somut olayda; taraflar arasında temel uyuşmazlık araç kira ilişkisinden kaynaklanmakta olup, dava tarihinde yürürlükte bulunan 6100 sayılı HMK'nın 4/1-a maddesi uyarınca, dava değerine bakılmaksızın davaya bakma görevi Sulh Hukuk Mahkemesi'ne aittir. Mahkemece Sulh Hukuk mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, esas hakkında karar verilmesi hatalı olduğundan kararın görev yönünden kaldırılması gerekmiştir.
Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 355. maddesi uyarınca görev nedeniyle kabulüne, HMK'nın 353/1-a-3 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına ve dosyanın görevli Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere kararı veren ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.
HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun görev nedeniyle KABULÜNE,
2-İlk derece mahkemesinin kararının HMK’nın 353/1-a-3 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,
3-Davada görevli mahkemenin İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemesi olduğunun tespitine,
4-HMK'nın 20. Maddesi gereğince Dairemiz kararının taraflara tebliğinden itibaren iki haftalık yasal süresi içerisinde taraflarca başvurulması halinde istinaf kayıtların kapatılarak dosyanın görevli İstanbul Anadolu Sulh Hukuk Mahkemesine gönderilmek üzere İstanbul Anadolu 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne iadesine,
5-Davacının istinaf başvurusu için yaptığı yargılama giderlerinin esas hakkında verilecek kararda değerlendirilmesine, harcanmayan istinaf gider avansının davacıya iadesine,
6-Karar tebliği, harç takibi ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,
Dosya üzerinde yapılan ön inceleme sonunda oy birliği ile kesin olarak karar verilmiştir.04/02/2026