Karar Detayı

T.C.
İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
16. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F K A R A R I
DOSYA NO: 2025/1597 Esas
KARAR NO : 2026/159 Karar
İNCELENEN KARARIN
MAHKEMESİ: İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ: 14/11/2025
NUMARASI : 2025/804 E. SAYILI ARA KARAR
DAVANIN KONUSU: Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
KARAR TARİHİ: 29/01/2026
İstinaf incelemesi için dairemize gönderilen dosyanın ilk incelemesi tamamlanmış olmakla, HMK 353. ve 356. maddeleri gereğince dosya içeriğine göre duruşma yapılmasına gerek görülmeden dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
TALEP: Davacı asil dava dilekçesinde; kendisinin imzalamış olduğu 16.09.2024 vadeli 230.000,00 TL bedelli kambiyo senedine dayanarak İstanbul 1. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlattığını, ancak 16.08.2024 tarihinde toplam 180.500,00 TL 'nin ...'ın hesabına ödendiğini, buna rağmen davalı tarafından 12.12.2024 tarihinde 230.000,00 TL üzerinden icra takibi başlatıldığını, icra takibinin başlatıldığı tarihte en fazla kalan borç tutarının 49.500,00 TL olduğunu, ayrıca takipten sonra 18.03.2025 tarihinde 13.300,00 TL, 16.04.2025 tarihinde 13.000,00 TL’nin "... sayılı icra dosyasına istinaden" şeklinde açıklamalarla ... hesabına ödemelerin gerçekleştirildiğini, tüm bunlara karşın 22.08.2025 tarihinde davalının talebi üzerine İstanbul 1. İcra Dairesi tarafından çalışmakta bulunduğu kurum olan Beykoz Belediyesi'ne maaşının tamamı üzerine haciz konulması için müzekkere yazıldığını, bu müzekkereye istinaden Eylül 2025 maaşından kesilen 57.983,00 TL'nin 03.10.2025 tarihinde ve Ekim 2025 maaşından kesilen 57.931,00 TL'nin 28.10.2025 tarihinde icra dosyasına gönderildiğini, dolayısıyla bu kesintiler ve daha önce yapılan ödemelerle borcun üzerinde bir ödeme gerçekleştirdiğini beyanla, davalıya herhangi bir borcunun bulunmadığını belirterek İstanbul 1. İcra Dairesinin ... Esas numaralı icra takibinin ve maaş haczinin tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.
MAHKEME KARARI: İstanbul 2.Asliye Ticaret Mahkemesi 14/11/2025 tarihli 2025/804 E. sayılı ara kararıyla; "...Bu çerçevede, davacı, borcun ödendiğini belirterek icra takibinin durdurulmasını talep etmiş ise de; takipten önce yapılan kısmi ödemelerin borcu tümüyle sona erdirmediği, yine takipten sonra yapılan kısmi ödemelerin ve maaş hacizlerinin ise borcu tamamen bitirip bitirmediği, davacının ne miktarda borcunun bulunmadığı (6098 s. TBK m.100), ancak yapılacak yargılama ve toplanacak delillerden sonra bilirkişi incelemesi ile tespit edilebileceğinden mevcut durum itibariyle HMK 389. maddesi uyarınca yaklaşık ispat koşullarının tedbir yönünden mevcut olmadığı, kaldı ki icra takibinden sonra açılan eldeki menfi tespit davasında esasen 2004 s. İİK 72/3. maddesi gereğince ihtiyati tedbir yolu ile icra takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden, davacının icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine..." karar verildiği görülmüştür.
İSTİNAF İSTEMİ: Davacı vekilinin süresinde ibraz ettiği istinaf dilekçesinde; dava dilekçesindeki beyanlarını ve iddialarını tekrarla, dava konusu senedin asıl alacaklısını ... olduğunu, ancak onunla imam nikahlı olarak yaşayan ...'a ciro edildiğini, birlikte yaşayan iki insanın birbirlerine borçlu olmalarının muvazaalı bir icra takibi olma şüphesini doğurduğunu,Müvekkilinin icra takibinden önce 180.500,00 TL ödeme yapması nedeniyle icra takibinin 49.500,00 TL üzerinden başlatılması gerekirken senet bedelinin tamamı üzerinden icra takibi başlatıldığını, icra dosyasındaki alacak üzerinde haciz bulunduğundan müvekkilinin maaşından haczedilen ödemenin ...'ın alacaklı olduğu İstanbul 33. İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına gittiğini,Davalı alacaklı ile icra takibinden sonra görüşüldüğünü ve ödeme konusunda şifahen anlaşıldığını, davalıya 13.300,00 TL ve 13.000,00 TL ödeme yapıldığı halde bu ödemelerin icra dosyasına bildirilmediğini, müvekkilinin iş yerine maaş haczi için yazı yazıldığını, 57.983,00 TL ve 57.931,00 TL iki kesintinin icra dosyasına gönderildiğini, 230.000,00 TL'lik bono için 322.714,00 TL ödeme yapıldığını, İcra dosyasına yapılacak her ödemenin İstanbul 33, İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasına gönderileceğini, takibin durdurulmaması halinde müvekkilinin telafi edilemeyecek zarara uğrayacağını, Her ne kadar Mahkemece icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasından takibin durdurulamayacağı belirtilmişse de, İİK'nın 72/3. maddesi uyarınca, borçlunun gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın %15'inden az olmamak üzere gösterilecek teminat karşılığında icra veznesine yatan paranın alacaklıya verilmemesini isteyebileceğini, davanın adli yardım talepli açıldığını, Mahkemece teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı vermesi gerektiğini,Her ne kadar Mahkemece davacının davalıya borçlu olup olmadığının ve ne kadar borçlu olduğunun tespitinin yargılamayı gerektirdiği gerekçesiyle tedbir talebi reddedilmişse de, yapılan ödemelere ilişin dekontlar incelenerek, müvekkilinin daha fazla hak kaybına uğramaması için ihtiyat tedbir kararı verilmesi gerektiğini, Yargılamanın uzun süreceği, bu süreçte borcun tamamen maaş haczi ile ödeneceğini ve davanın istirdat davasına dönüşeceğinin kuvvetle muhtemel olduğunu, davalının bilmedikleri bir nedenle kadın sığınma evinde kalması, İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası üzerinde yaklaşık 1.500.000,00 TL farklı dosyalardan haciz bulunması, dava sonucunda haklı bulunmaları halinde fazladan ödenen paranın davalıdan tahsilinin imkansız olması nedeniyle, ilk derece mahkemesinin kararının yerinde olmadığını belirterek, arz ve izah ettikleri gerekçelerle ve HMK ve İİK'nın ilgili hükümleri doğrultusunda, usul ve yasal düzenlemelere ve dahi yerleşik Yargıtay içtihatlarına aykırılık teşkil eden İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2025/804 Esas sayılı dosyasında 14/11/2025 tarihli ara karara yönelik itirazlarının kabulü ile beraber ihtiyati tedbir talebinin kabulüne, davanın adli yardımlı görülmesi nedeniyle teminatsız tedbir kararı uygulanmasına karar verilmesini talep etmiştir.
DELİLLER: İstanbul 1. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; alacaklının ..., borçlunun ... olduğu, 230.000,00 TL asıl alacak, 42.150,00 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 272.150,00 TL alacak için 12/12/2024 tarihinde kambiyo senetlerine özgü icra takibi başlatıldığı, alacağın dayanağı olarak 16/08/2024 düzenlenme tarihli, 16/09/2024 ödeme tarihli, 230.000,00 TL bedelli senedin gösterildiği tespit edilmiştir.İcra dosyası içinde mevcut olan Bakırköy 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/11/2025 tarihli, 2025/1065 Esas sayılı ara kararı ile "…1- Davacının İİK 72.madde kapsamında tedbir talebinin KISMEN KABULÜ İLE; -Davacının icra takip dosyasının işbu dava sonuçlanıncaya kadar tedbiren durdurulması talebinin REDDİNE,-İİK 'nun 72/3 maddesine göre: DAVANIN TARAFLARI İLE SINIRLI OLMAK ÜZERE davacı tarafından, İstanbul 1. İcra Dairesinin ... esas takip dosyalarında icra veznesine yatan veya yatırılacak paranın alacaklıya ödenmemesi konusunda ihtiyati tedbir kararı VERİLMESİNE,-Davacının maaş haczinin dava sonuna kadar tedbiren durdurulması talebinin KABULÜNE…" karar verildiği, davanın taraflarının ve konusunun aynı olduğu tespit edilmiştir.Yine icra dosyası içinde mevcut olan Bakırköy 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin 28/11/2025 tarihli, 2025/1078 Esas sayılı ara kararı ile "…1-Davacı vekilinin İstanbul 1. İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı icra takip dosyasında İİK 72/2 maddesi uyarınca icra takibinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin REDDİNE,2-İİK 72/3 maddesi uyarınca ihtiyati tedbir talebinin KABULÜNE, İcra dosyası kapak hesabının dosyada davacı tarafın adli yardım talebi kabul edildiğinden teminatsız olarak, İstanbul 1. İcra Dairesi’nin ... Esas sayılı dosyasına yatırılan/yatırılacak paranın alacaklısına ödenmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesine, icra dosyasına yatırılan/yatırılacak paranın alacaklısına ödenmemesi yönünde ilgili icra dairesine yazı yazılmasına…" karar verildiği, davanın taraflarının ve konusunun aynı olduğu tespit edilmiştir.İcra takibine konu olan bono örneği incelendiğinde; 16/08/2024 düzenlenme tarihli, 16/09/2024 ödeme tarihli, 230.000,00 TL bedelli bono olduğu, borçlusunun ..., lehtarının ... olduğu, bedelinin nakden ahzolunduğunun yazıldığı, bononun arkasında ...’ın cirosunun mevcut olduğu tespit edilmiştir.
G E R E K Ç E : Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasıdır.Dairemizin önüne gelen uyuşmazlık ise davacının icra takibinin durdurulmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin reddine dair karara ilişkin olup, karara karşı davacı vekili istinaf yargı yoluna başvurmuştur.İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi gereğince, ileri sürülen istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.Dosya incelendiğinde; davacının İİK’nın 72/2. maddesi uyarınca icra takibinin durdurulmasına dair ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep ettiği tespit edilmiştir. Ancak icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında İİK’nın 72/3. maddesi gereğince ihtiyati tedbir yolu ile icra takibin durdurulmasına karar verilemeyeceğinden, Mahkemece davacının icra takibinin durdurulmasına yönelik ihtiyati tedbir talebinin reddine karar verilmesinde hukuka aykırılık yoktur.Davacı tarafça yargılama sonuçlanıncaya kadar her zaman İİK’nın 72/3. maddesi uyarınca icra veznesine yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi için ihtiyati tedbir talebinde bulunulabileceği ve bu talebin Mahkemece her aşamada değerlendirilmesi mümkün olduğundan, davacı vekilinin istinaf talebinin reddine karar verilmiştir.
H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan gerekçe ile:
1-6100 sayılı HMK.'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf isteminin ESASTAN REDDİNE,
2-Alınması gereken 732,00 TL maktu harç ve 1.683,10 TL istinaf yoluna başvurma harcının, davacının adli yardımdan yararlanması nedeniyle tahsil edilemediğinden, davanın sonucuna göre ilk derece mahkemesi nihai kararında değerlendirilmesine,
3-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından avukatlık ücreti takdirine yer olmadığına,
4-Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ve talep halinde ilk derece mahkemesince yatıran tarafa iadesine,
Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu 29/01/2026 tarihinde oy birliği ile kesin olarak karar verildi.